장음표시 사용
121쪽
Apparito. Praesecti Praetorij.
Exordiemur ab illis in quibus nulla viget dignita legitur in tit.C.de discussoribus,erat etenim discussor,qui nomina debitoru redigebat in scriptis, l. 1. Qeod & pretia rerum sta tuebat, dum venderentur, I. nullus, C. eod.alij discussores hominum facultates discutiebat, ut illis collecta imponeretur, i prosequatores, C. de Censibus, alij curabant,.ut agri dest ii redderentur fertiles, te de Colonis diliges habebatur discussio, ut eo accitratius coleret is uir fundi, . lo.in rubia.de discuis. latius declaratur. qui sint discusseres. Erant, di concust , fores, qui sub publici officij protextu terrebant viros, ut ex ead. ruta glo. C. de di sibo bbus,ti concussoribus, sic operis discutar, l. Sancinnis, C. de diuer.i .dc iudex dicitur discussor, qui causas discutere debet, i. properandum, ,sin autem, C. de Iudesie discutere est
separare, l. 2.Ededon. inter virum, &vxorem.
s Exactores diuersa tributa debita populo Romano exigebant, & secundum numςrsi ex ctionum nomina sortiebantur, ut ducenarij, centenari ι sexagenarij, & similes, qui vel ducentos, aut centum, aut sexaginta denarios exigebant, i. n.C. Sapoch.pub.ilrohibitum, C. de iure fisci,& in rub. &tit. Clae exactoribus. . . Alij -ro alio nomine, quam tributorum exigebant, qui induplum tenebantur, Vt qui , grauabant pcmulos in exactione petendo, vitia id quod debetur, & dicebantur super exa Actores ,quia super debitum petebant, & puniebantur capitaliter secta restitutione eorum, - quae super fuerunt, l.fin. C.de moetus cauta& habetur in tit.C.de super exactoribus. s Tabularij sunt, qui scribunt nominatos ad honores, & munera, & tributa soluta, quod nomen ab ossicio venit, ut in glo.rub C.de tabula rijs,& siccum plura essent ossicia, sic plura erant apposita nomina,prtterea alij dicebantur librarij qui lingulis ciuitatibus praeerant in conficiendis publicis instrumentis, i. si librarius, E de rcg. iur. a Tabelliones, vel tabula iij ityi personae publicae , cuius ossicium erat instrumenta in publicam formam redigere, & sacra meto astricti illa conseruare; lus Princeps illos creabat, ut in Auth. de Tabellionibus. Alio nomine scribae nuncupantur, qui ad negocia, Principum conseruahda fuerant deputati, insuper S scriptores a scribendo , Notarij a no tando libellos, memoriales, pragmaticales, istolares, & excerptores appellabantur.S gographi, qui publicis rationibus describendis deputati sunt, quasi ratio legum ditat, ex glo. in rub. Cod. de tabularijs; alij numerarii, l. duos, C. de sincepti qui nomina Cmiust in matricula notabant, & chartopatri erant, ut in tit. C. de Collegiis, & chartopatris, alii censuales, qui census scribebant, i. quicunqὲ C. de tabul. qui omnes uno nomine generautabulari j, seu tabelliones dicuntur his temporibus talia nomina indesuetudinem abierunt,& notiora retincturn lim nullus erat Ciuis Romanus, qui plures seruos notarios in suo seruitio non retineret, postmod tim vero in desuetudinem abierunt. .
Io i Erant, di Hymachii,qui in sedandis discordijs praeerant,& dicti quasi ab arcenda tua, ut
intit.Qdo Hyrnach ijs. . U - . II ' Apparitorum officium erat triplek; secundum Azo. hic in si imman excorem signincationu semivir, pro eo quod am=arent,vel maesto sunt ad obse istium, sicuti officiales publici, qui curat,vi homines is iudicium vocati appareat. Alio nomine catholicani quas a com- mi initer seruientes, velivi bidelli, mandataris, & similes, eu glo. in c. veritatis de dolo, &.i a cc si iij. llidam erat appari res praesectorii ni, praetorio alio nomine corniculari j qui cor nua militum euntium ad bellum coseruabantal.3. C. de apparit. praefect. praetor.l scian C.
de offitiit u stud dc habetur intit.C. de appari oribu, Pta 'cti Praetorij. ἡ . . it. 'infidam alij dscebantur apparitores Praesessi urbis, qui multa administrabant officia in privnncia so sinito officio, non sicuti coeteri principis apparitores purpura venerabantur, ut in tit. C.de apparis. Praesecti urbis. Alii erant magistri ni illiunt,qui & numerari j appellabatur,quonam officium erat praesto esse apud magistros equitum,& peditum, l. numerarios, C.de appar. mag. milit. . Quidam erant apparitores Proconsulis legati nu. 4αassistetes ministerijs ossicis ut in tit.
Alb erant subiecti ministerio ossici j comitis, quorum numero non excesserat sexcentos, ut in tiu de apparit. comitis orientis. Alii
122쪽
Dilucidatio XIV. De diuers 6ssic.
Alii deputat r erant ad exactionem annotue,ut in tit. Qde apparit. Praesecti ann.simitur C. annona pro Mnnibus victualijs, L annona, C. de extrar. iud. & etiam pro vino, L iubenuis; C de erogat. milit. ann. Insuper,&vltra praedictos crant,&alii Apparitores diuersorum annonae. iudicum,qui si conueniebant sub quoda magistro ossicism,ubi redderentur iura in coeteris ., ecasibus, ut in tit.C.de diuerssossia apparixoribus iudicivn. Ne apparitores praedcti dum vagantur per mouimia inferrent alicui praeiudicium prouisum fuit, v t iudex, sub cuius ossicio apparitores exerceret de illorum delicto teneretur,
ut in I. I. C.de executoribus, die octoribus. a C.
r Uicarii militu in quibusdam casibus Principis vices geres at,& anno elapso reuertebametur, glo. in Li. de palat.& sacr. larg. & utebantur liberali cingulo dignitatis, I. placuit, C. Ccod.dicebatur palatini, quia in palatio Principis per excelletiam habitant. Palatini aute praei
sunt seciandu glo l. lin.C. se reuind. venditi .sed verior est sententia, quod omnes in palatio principis militantes, & inseruientes, palatini vocantur, l. I. adc olf.com. iactalarg. & glo in I. I.C. de discorn.sacr. larg.& glo. in I. I.de Off. comit.palat. sed hic pro vicarijs palatinis. Alciat. llic pro palatinis. Intelligit pro habitantibus in palatio, aut in domo Augusti, qui comitatenses dicuntur.COmiratum autem locum appellabant, in chio vitam ducebant Imperatores, qui in prouincias mittebantur Mittendaris erant a nuncio misso in add.ad glo. in rub. C.de palatinis.1 3 Qui dato alij dicebantur Castrensani, sic dicti quasi castris principum praeessent in ordinandis, & mutandis, erant plures numero electi de comuiti, alio nomine ministeriani aministerio, ut in titG.de Castrensiantia Castren a. . Decani alii erant a verbi raeco Decalatim decem, quia decem viris praeerant,&coex6 teris alijs antiquioribus olucio; propterea tenebant primum locum, qui elapso biennio ad ossicium primiceriatus assumetantur, & aliis subrogabantur in eorum lacum, ut in tit. C. de Decanis. lx Magistri militum in arte militari, ita dicit, quia militibus necessiria prouidebant, tam pro vibu, quam pro militi de habebant in milites iurisdictionem, tam ciuilem,quam cruminalem, ut io C de ossinag.milit. De osse. Praedicti dati sunt ad tuendam personam, & bona armis; sent & alij, qui pacem legibus . -- u. conseruant, sicuti Advocati, de Procurator . , Sunt autem Advocati, qui causas dicunt coram praeside pro suis cliutulis, ut in certo soro ius defendant, i. r. S. Advocatu*ssde varaextraord. ivd.olim erant in triplici disserentia, diuersorum iudiciotu, disiertarum iudicum, de fisci. Advocatus diuersorum iudiciorum est x8 ille, qui coram omnibus iudicibus & Praetoriise ausias diuersesum generum agit postula do, & tuendo ea, quae in m sunt opportuna, ut in lib. Qde Advocatis diuersorum iudici rum. Est autem iudicium. legitimus actin duarum persenarum, aetoris, & rei, super eadem A/ηος maestione, sub eodem iudice, glo. in cap.Brus, de verb.signifin verbo iudicium,& infra in ta . . lib. iudicioru autem quoddam criminale, aliud ciuile,aliud mixtum,aliud spirituale spe
tinei, at autem diuerserum iudicum est ille,qui coram certo Praesitis causas dicit postulando, deditari a superiori est.ut ex glo.in rub. C de Advocatis diuers. iussi in pluribus, i di sunt, qui in ossicio existunt isti deposuerunt, ut in l. r. I. iubemus, ad haec, C. eodem, diuosos. necnon in primo titi agitur de Advocatis scriptis in matricula percipientibus salarium de . me publico, in isto de aliis Advocatis, vel melius in primo tit. loquitur de illis Advocatis, qui neeesse habebant postulare in certis iudiciis, vel in certis locis, ut Romae, Siciliae, & sti lium; Hic ila illis, qui moesse habebant postulare, coram certis iudicibus, in quacunq; ineat prouincia, eicitate, vel loco, ut in d.glo. ruta QMulta ei ant necessaria eoru officio. Inde nemini licebat assumi innumerum aduocationis, & in eorum Collegio adscribi, nisi prius probatus duerit in examine viri cIarissimi, rectoris mouinciae, ex qua oriundus est; &iste re r sit praesens examini. Si vero abfuerit coram desensore sies oppidi gesta confice
123쪽
sMia species Advocatoruiti erat fisci. Fucussistent etat facetis remis otii Mna praescriptorum hominum delinquuntium reo debant iit, i. sed Psse, S laseus: Elioeag sidvel Fastulam, e c criminii 3 mmcxvim , hii,hno iiis re dinan Me ebatur fistus, e Thesaurarius regius custodiebat, AZo. in sium ma de Priuileg. fisti. Seὰ ii tiristus erat a duoeit. sacculuskubi praemebatur oleum, serundinis d. . ted ardes, S fiscus de sui, bis est nomen proi fisti, fare sis vel area ad contiriendas pecunias lambatorum, l. hi prbuinciis, C. He numerari j ιλ& pro Camera, seu bursia rcgis, ut notatur in rub. de iure fisci. Satius de tuis insita. Diuilitiatur Advocati,qqia proxuriam bona dananatoria pro teget scruate, ut in cit. G.de Ad
124쪽
, t trh. f. i.& habet locum duplici de causa, ut in I.ait Praetor, fsde neg. gessivel dum aguntur Nego.sec negocia viventis, vel mortui, aut Dominus absens in Ionginquis partibus de facile non est reuersimis, vel ignoratur, ubi sit, ne bona eorum distrahantur; sic dicuntur gerere negocia deserta, ex quo a Domino non firit prouisum, Praetor prouidet, i. r. Ede ne i gessi, , oeconomus est,cui a pr lato committitur cura Ecclesia Uubemus,C.delaadain. cl. t& I.omnes, S.hunc, C.de Episcop.& Cler. unde oeconomus est de re ecclesiastita madante Episcopo, vel alio gerente curam bonorum Ecclesiasticorum, cum consensu Capituli, vel fratrum . . 'L. Apocrysarius est nuncius Papae,quasi Secretarius, cap.septuaginta,dist i 6.a verbo Grae- co, quod est decessio, & responsio, qui in longinquas paries proficiscutur, Auth.quomodo Episcopi, S.si vero, coli. I. Procurator est, qui mandato alicuius plura negotia administrat, vel unum tantum, . , . ynegocia, fide neg. gest.vel sic seruandum, L I. ff. de procuriqui aliena negocia mandato Domini administrat, ut ibi,& sic procurator datur ad negocia, dc lites, i item, geod Constituitur absens, sed requiritur certioratio, de consentiat, i. mmodo, Eeodri factus cum fuerit Dominus litis,per contestationem non mutatur, nisi cum causae cognitione, in i post ilitem, & l .sequens, fide procurata & de his latius in titi de Procurati Proci rae. Constituuntur Procuratores, non tantum a particularibus personis, de quibus gener liter intelligitur tit.de Procuratoribus, sed etiam ab uniuersitatibus, siue agant, siue exciapiant,qui proprie actor, liue Syndicus nominatur, ex glo. in ruta Equod cuiusq; uniuers. LI .S.quibus, & actor uniuersitatis est actor singulorum, I. si municeps, Eeodae latius de his in tit. E quod cuiusq; uniuersitatis. - . Quod cuis Erat, de alter Procurator, qui dicebatur Caesaris, qui Caesaris negotia gereboratra d linquentes, alio nomine Procurator fiscalis appellabatur. Erat Carinis, quia coram praesidibus comparebat, pro camera ,Muburis Principis, ut dictum est de Advocato fistali, ut in tit. C. lib. io.de ossi procur. Caesaris, & hoc magis est otiatum, quam magisterium, depraeue vel ministerium. Castris. 3UMMARIUM.
125쪽
DILUCIDATIO XU. DE IURISD. o MNIVM IVDICVM.
V ν ε a EsY, ve de iurisdictione,& ossicijs in hac dilucidatione tractetur, mi ut de persenis dilucidatio sere completa videatur. Est autem iurisdictio generale nomen, propterea dicunt esse potestatem publicam inductam, ex neces litate iuris dicendi, & aequitatis statuendae, ex glo. dc Bari in l. I.& 3.S fi.fl.de iurisd.om .iud. AEo in sum. d. tit.& dicitur quasi a iure, redictione; hoc est potestate, sic quasi potestas iuris,Inae in prooe.S. quoiu; secundum aliquo qualia iuris dicent; ut de his in tit.ffide iurisd.omnium Iudicum. Iurisdictio generaliter sumpta diuiditur in Imperium,& iurisdictionem, l. Imperium, EeOd.quae iube nona ule continentur, gloancti. Imperium. Alia diuisio est, in simplicem, maximam, maiorem, magnam, pauram,& minimam, ut in albore iurisdictionis habetur. Iurisdictio simplex est illa, quae isto Iudicis mercentiarij expeditur, & respicit priuatam utilitatem, Bari in d.L Imperium. Maxima est in qua versatur res magni praeiudicij status, ingς nuitatis,&similiv. l. placer, Qde peda, Iussi maior ex causa descendete, ex delicto, ut qui non habet in bonis, luat in corpore, l.quicunq; C. de seruo fugit. Magna, quae exequitur, ultra Necentos aureos,&non potest delegari, nisi ex longa absentia, glo. in d. l. Imperium. Pariia, quae est circa tercentum aureos,&non potest delegari. Minor est arbitrio Iudicis,aeo quod a iure monest aliquid determinatum, I. de iure delib.&exd. l. Imperii in.
Datur, de alia diuisio, ordinaria, & delegata. Ordinaria, quae a lege, consuetudine, vel ptiuilegio, eap. duo simi, de ossi ord.delegata, quae ab ordinaria de det ι nam ordinarius in castita Iliste expressis potest delegare, glO.in d. l.Imperium. Imperium est iurisdictis, piae ossicio Iudicis nobilis exercetur, Bart. in l. r. ff. de test. sic duplexqffcisun Iis dicis nobilis, & mercennarii. Nobile, quod exercetur, sine instfitia par- tis, & sine mercede, sed ex suo arbitrio, aliud, quod cum mercede, & dicitur mercennarii. 3 Imperium diuiditur in merum, & mixtum, maius, ει minimum, secundum Bart. in d tit. sed Iasibi pro uno gradu ponit maius, & magnum, & pro alio paruum, & minus. 6 Merum Imperium est iurisdictio, quae officio Iudicis nobilis,vel per accusationem exedicetur, publicam utilitatemres1ηeiens ι dicitur meru, quia simplex est iurisdictio, l. qui res. S. mihi, Ede solati& oo.in orix Merum, di exercetur, usq; ad mortem, Inst. de pub. I .
S. I. sine commodo pecuniarum. .
ν Maximum rhinxemurisdictio condendi leges, Bart. in d.LImperium,at' congregare concilium generale, secividum Innodiscap. ex transmissi, de electi & publicare bona
s Maius est adimere sit ela ratem, & particularem habet potestatem in homines,glo. in d.l. Imperium,& glininsper contrarium inst.de haered. qualitate, & disserent, glo. in l. Iudiciorum, fide accusetMe in strig. in Ia .fide arb. frua. Caec hy Magnum est iurisdiciis, qua potest iispotii poena deportationis, sic ammittere ciuitate, glo. in ALImperium Parimm est relegare, sto.in l.nulli, C.de senten.interi i o Minus est modica me illis, quae competit omnibus magistratibus , magistrati, Edeiurisdictione omnium Iud. E
ri Minimum est, per quintamnites oesia pecuniaria,'& mulcta, Ii.C. de motis mul L l.
a. C. de specta. ' - .r a Mixtum Imperium est Iudicis nobilis, priuatamiespieien utili item, Bartiin d.l. Imperium, mensteum: qui et componitur,ex Imperio, de iurisilictio fit 'o in d. l. Imperiumlle diei de inestas, & infertur ex xo omnis poena' xiepta
Maximum mixtum est, quod soli Principi placet, & est actus voluntarius, HAEC. his, qui veniam neci . Maius est agnoscere, de supplicatione aduersiis sententiam latam ab eo, he quo non
126쪽
Dilucidatio X V. De iurissi omnium Iud. 4oi
quo non potest appellari, quod soli Principi conuenit, I. r. C.deesepia sin Prhi Magnusti
cognitio causarum, quae importat plenam cognitionem, & coerctionem realemn perblanale,ut mittere in possessione, restituere in integruit.ea, quar.* magistratus.Ead fiunt c. si s Paruum est cognitio de causis, quae habent plenam cognitionem, lisci non habeat ple-npm coerctionem realem, ut dare possessionem, interponere auctoritatem in alienationibus,quae delegari non possunt, i. ua princ.ffide damminisαquae omnia habetur apud glo.& Barr. in arbore. iurisdictionis. 1 e r
r . Alii vero aliter iurisdictionem diuidunt; sicuti in naturalem, politicam, &ciuilem Na- xuralis est, quae ab ipsa natura orisinem duxit, veluti potestas ambuladi, loquendi,& similia,& de ea, quam pater habet in filios,& dominus in servos,naturali aequitate inducta. Po. litica habet duo membra, suprema, & inferior potestas, Suprema, quam nulla stiperat, ut creare leges, dem: gistratus ; dicitur politica, quasi ciuilis. , '. Interior politica dependeta suprema, respicit bonam,&quietam vitam,&est, ut finis '' 'omnium potestatum, & iurisdictionum, ex l.congruit, is de off. praesidis. Differt a suprema, quia ista leges condit, inserior exequitur, & diuiditur ista in realem, & legalem realis reddit unicuiq; ius suum, & alio nomine einendativa dicitur, & est publica potestas, per quam quis operatur in iusto, reali, seu emendativo, praeposita actione, ne pars una sit in damno, alia in lucro, & ne quis iniuste patiatur dimnum, ut sunt inuenta de iure gentium, ante ius ciuile. Postea ciuilis iurisdictio appellata, veluti obligationes, i. ex hoc iure,ffde Inst.&haered.a iure ciuili probatur solemnitatibus, Domnium, Inst. de obligat. Legalis iurisdictio versatur, circa mi stum legale, circa ea, quae facienda, vel fugienda νIudex dum exequitur mandata legis iurisdictionem legalem exercet, & habet ista quatuor
species, primo, versatur circa potestatem condendi leges, secundo, creationem magistraatus, & iudices, tertio, circa Imperium, quarto, dationem tutorum . nam tutores dantur ab eo, cui a lege concessiim est, I. mutuo, S. tutori L is de tui. i .
1 1 Iudex est ius dicens,&cst iustitia animata, cap.serus,de verb. signif& plenius in V.etra.'corum, sicuti iurisdietionum alia ordinaria, alia delegata, ita & iudicum. Iudi des ordina rij sunt illi, quibus a lege, vel imperiali potestate competit ius dicendi, a.q. s.cap. Liudiei. . bus, i. r.ff.dein. eius, glo. I. nec quidquana, g.ubi deeretum, fi.deois. Procos Doct in I r. ff. de dis eius. Delegata, quae non a iure imnaediate, sed mediate, vel ab habente ordi hariam iurisdictionem, Spec .in I. paranti t.de legatis. . ias Iudicum datur alia diuisio, quidam sunt Atratiores, alij Assellares, Arbitri, de Arbitri it res, ex Spectanaetitide legati Ita&alij cliaiores. alii minores. Inde maximi.sunt perillustres, Maini illustres, medij spectabiles, minimi clarissimi, infimi, pedanei, quorum ita. Imina diueris erant, de quibus infra dicitur. a17 Praeses erat nomen generale, comprehedens omnes, qui prouincias, Ze ciuitates rem Lx.sside OEpriesid.& poterant eligi ac numero Senatorum,& proconsulum; sic sub nomine praesidis veniunt proconsules, legati Caesaris, & omnes regentes prouincias, licet Senatores sint, ut in D. r.differt, quia Proconsul eligebatur de numero consulum, Praeses vero λnon, glo. ind.l. I.&iste in prouincia habet maius Imperium,post Principem,l.Praeses ouinciae maius, F eod. cu possit adoptare, emancipare filium, & manumittere seruu, I .praesis 'im Eeod Et punit no solum omnes coprouinciales sed extraneos ibi habitantes: l. praeses lase ri ast δι latius in tit.isde OF pra idis, & C. de Rectore prouinciae..Sunt au- ossi rea. rem in iurisdictione, & olscio pares, nomine tantum differunt, rectores a regendo. Praeses, i 8 quia praesit omnibus,&cum generale sit nomen, ideo compraehenduntur Proconsules, leagati satis, rectores, Iudices, & moderatorexpriniinciae, ut in d. l. I. E. eod. nec non G - piouietae bernatorra gubernantes prouinciam,&similes. rν Romae re sidebat Praetor, quia Semruelestiis iura populo reddebae I. C. de offriat. eius institutio fuerit, ante imperium, io tempore praetor condebat iura/, quae dicebantur aedicta Praetorum alio nomine vis honorarium, quia magistratus honores ei dederunt,t G i a
Qeodin lasside te naturali, S. Praetorum, ex eo, locus, ubi iura redduh-Praeinlucine
127쪽
N, Mup x M. Tres Praetores a Senatu eligebantur in urbe singulis annis, l.tres tantummo do, finiem do praetoris, olim erant decem, & o , secundum glo. ibi; eligebant qui prost is larem in urbe habebant, non autem prouinciales,ut in d.l.tres, C.de off. Praesid. Apeellis/tue urbanas , Rita primus in urbe iura reddebat. Alter peregrinus, quia peregri hi spoliquentibus ad N ni ius ministrabat. Alter fidei commissarius, qui causas vitimarum diiuntatum, & fidei commissae cognoscebat, l. necessarium, isde orig. iur. responuo K i. si debat bis verbis. Ius dabo, ut ibi, vide in tit.ff& C. de ossicio Praetoris. toris. ao inderat, & Praesum , qui partitus erat in plura ossicia. Inde Praesectiis urbis; Praesemis praetorio ; l' scelus vigilum; Praefectus Augustalis: Proectus Annonar,de sic de similibus. dicebatur, quia negotio, seu iurisdictioni commissae praeerat. Praeti reus urbis maximam in urbe,& extra, vsci; ad centesimum lapidem in ciuilibu Mε C. criminalibus iurisdictionem exercebar, ut in I. i. fit.& C.de of raesecti urbis per totum. Praete ius prae xis exemplo magistrorum militum fuerat institutus. Dicatores ine peditione summum Imperium sibi vindicabant, propterea, ut eo faciliusmesocia expedia tantur, locios magi sitos militum nuncupatos eligebant; ad istius instar princeps, sibi λ-cium, 'u collegam asciuit, qui in dicendis causis assisteret, qui praefestus praetorio dicebatur ἱ & erat maximum ossicium illisum ad plura negotie, sicuti praefestus urbis,de quo supra. Alter praefectas orientis, Africae,& Praetorii illi rici, qui apud Prinei pem assistebantia regimine, ut in tit. E& ade olf praesecti Praetorio. Caput omnium erat Praesectus umbanus. qui Principis peribaam gerebat,de omnes de prouincia et obediebant,l.praesectura, Lumnia, C.de olf praefecti urbis. ii Praet)ctus orientis, & illi rici in illis prouincijs per Anam principis gerebat, condebat leges, a Ilia sententia non appellabatur, J. a. C.cod. sumpsit initium a iupraillustribus c5sulibus, Vt ιιriit. C.de off. Praelecti Praetorio orientis, & Illi rici. Praet)ctis Atticae erat commissa iurisdictio in Africa ei, qua Cartagini residebat, quam tricliter imata militia, pro Romano Populo custodiebant, postquam a Ghoris fuit Iibera-usLI, dcx. C. eodait.& in discessu, cum Praelaimis Alexanditam accessisset,eius iurisdictio ira 3. mic , is d. i iam otio . i Praefectus Augustalis Aegipti proulaeiam regebat; Augustus ibi primo praese m potestatem constituit, ex qRo populum tributis grauauit, & tacebatur spectabilis, l. I .C.eodo. H. s. Praefectum vigilum Populus Romanus .renuitnulli magissconuenire prodesensione es .fri uitatis, tuam Caesari. Idaeo septem erant ordinatae cohortes, custodietes singulas vigillason noctis, ne incendio ciuitas damnum aliquod patercturi qui cohortibus praeerat, erat prae νακα Au sectus vigil m, i. s.fse . Cognoscebat de incendi arsis, effractoribus, furibus, raptoribu . ηρ--' similibus, nisi iniuria esset valde atrox, vel ageretur cum persbna famosas tunc Persedis
Viiaquaeq; cohors tuetur binas regi vires urbis i praesectus singulis noctibus ciuitatem l strahat , calceatuscalceis ferreis, & indutus armis; admonendo Inquilinos domorum, ne - - rum negligentia,& culpa incendium oriretur; & venusquisq; in caenaculo aquam seruaret, oti . hinc otialis .ct in toto rit. E&C. Praelini vigilum. . t .vigilia. ' Pitefectus annonae, curabat publicas functiones debitas soluendas esse, & de priuilegiose egeti Iantium cognoscebat, qui si contumaces. & inobedientes serensi mulctaso. libras
. . t auri eos condemnabat, l. I. C.deoEpraefecti an non dicebatur annona, quia alimeta unius
anni, seu cimenta Piaesectus curabat , ut sipradictum est. I ' Erabi,&consules in urbe instituti exactis Regibus duo, de quibus latvri, apud fimestes, Iam, de Titum Liuium, In die creationis ipsignum laetitiae, pecunia coram pol noessund batur, quae missilia dicebantur. Sed in desuetudinem abierunt. Erat apud eos summum i , . sed in caput Ciuis Roniani, sine iussu Populi animaduertere non poterat. Praecedebant tyss semper iri lictores portantes lastra, & secium rilegitur late in titsede offConselum L a1. Loco Populi Romam in proiunctis Proconsules ordimulatimsdictione iudicabant, de
eum loco Cotailuintilant f icto Procinisulam dicebamur ital a Pol Romano cre
128쪽
Dilucidatio XV. De iuria omniam Iud. MI
bantur; ut prouincijs praeessent, conseruando eas tributarias, &stit fascibus eum sex licto ribus utebantur, I Proconsules, ffeod.ex urbe egressi iurisdictionem habebant, i. m. feeod. ingressi prouinciam Legatos creabant , i. obsta re, de his omnibus, vide in tit. Mess.
as Inde creabantur etiam comites, qui alio comitabantur, Litem, apud , mitem. fide einiuriis. &eorum diuersa erant ossicia; quidam erat Comes domorum Principis horte rum,& similium. Comites consistoriani, qui consistorio Principis assistebant, ves qui stris ordinandis praeeris, Li.C.de Com. ibi S.consistoriani lib. t a. erant, & Comites sacri patrimonii Imperatoris, qui Palatini comites dicebatur,& quod in Palatio IVincipis stanta α-tes, Iudicu,& notarioru negligentia arguebant,& a prouincialib. tributa exigebat, & nulla utebatur ivritactione cottiiosa, de his vide in ii C.de olfeonum Palatis,it sacri patrim. Aderat Com sacrarum largitionnm, qui uti procurator Reip. principis stipedia largi ' E. batur, l. unica, C de ofi comitu sac.larg. Praecipue Palatinis haeς erat cura commissa, qui a Comite committebatur in exequutione sui celicii, & legitur intit. Q OEComitis facilarg. ote .in Comes renam priuatarum erat procurator Caesaris,liue priuatae rationis illiussinter spm ae uit. ωbiles, secundum aliquos, vel illustres, non alios connumerabatur. Ideo dicitur priuata- irum, quia Caesaris priuatas rationes gerebat; ut in tit. C.Dis mil. rerum priuat. C. Comes Orientis Cariaris pariter procurator erat earum rerum, quas Caesar in oriente possidebat, ut notatur in eod. tit. C.de off. Comit.Orientis. . .
, Item esset dicendum de Quaestoribus, qui a quaerendo dicuntur,& tribus modis praeerat, ossi. εσα. quidam tributorum pecuniam per prouincias quaerebant, & exciam seruabant. Alii capitalibus eausis praeerant: quidam vero stabant, ut libros legerent, & candidatus principis appellabatur, l. i. isde off quaest. Alio nomine quaestores diccbamur aerarii, l. a. S. actis, offuseranda is de orthiur.vel patricidii, quasi capitalibus causis plaeessent, ut in d.S exactis, Eo & ex l. 26. deinde, is de orioiur. InsLin proce.& ibi glo. a 1 Magistri ossiciorum mediam gerebant administrationem, Autheride rebus Eccleste non alien Emoscium erat signin re merita milituin, ut debitis stipendiis suis temporibus decorarentur,ed castrorum series ordinabant, ut in C.de ossimagis Mificiorum. as Erant, & assessores, iudices collaterales, scilicet Praxoris; nam assessor est ille, qui r gatur ab eo, qui ius dicendi, i in cognitione causarum assideat,&cum debito fine causam instructam decidat; sic versamur incognitionibus, postulationibus, libestis, edictis, decretis, εc epistolis,l. I. EdeoEAssessorum, d. ogma et Defensores ciuitatium erant alij iudices minorest m.n. nec merum, nec mixtum ha-r berent Imperium. Authent. de defensciuir.S.nulla, coli. a. sta tantum habebant modicam Auxin. coerctionem, Lunica, per tot. Auth .ade defens. Chutat. ubi plura de eorum Micio. a 3 Magistratus municipalis utebatur auctoritate desensorum ciuitatis,qui eligebantur tribus mensibus,ante Pi incipis Miniones di quia in municipio iura dicebant, ideo--ipa. eles, ut in tit. C.de magistrat. municip. ta Magistratia ν Pedanei erant inferiores iudices sim o pomine ab infima parte corporis; quaedunt pedes; sic deminimis causis cognoscebat, i. a.C.de Pedan.Iudiculi quid maius lauru delatum ad maiores deferebat, ut in tit. C.de Pedan. Iussi C.
Vicarij ordinariam iurisdictionem habebant trit, quI viem alterim Frebat; erant spectibiles, & eorum officium erat nobile; eis utebantur magistri militum praestim, & alij
so AIij locum tenentes poterant diei, cum iocum praedictoriamixtaenenn&de istishabetur , in tit.C.de offetus, qui vicem alterius, & Eoffetus, cui madat estiurisdicti qui proprio ismmine sustini appellantur, tum ossicio loco absentium fungebantur. eorum acioritas .l- , similis iurisdictioni rectoris prouinciis fuerat,non poterant tamen unire, nec ad mortem, . nec ad mutilitationem, l. ane ait.Santequam, Autentide collata ut In dictis rubricis. II-it Arbitri erant illi, qui actu phirium personarum in causa pecunia ia concordantium in oti in aliquem, taurium inducticem, qui aegocia nimissa ea ala quι caudinarisuis c
129쪽
delegatast, habet Iurisdictionem, l. i. Ederecept.Arbite.&diei r Arbiter compromissarius, secus in arbitro iuris,l si arbitrio, fi qui satisd. eog. & sumitur pro viro bono: & cie-ιs mcietatem, ff. pro facio, sic Arbiter istiuir Iudex per insessum litigantiu . Pomponius, g.recepisse, is de recepti Arbitris. aa ' Arbitratorest compromissarius, qui potest ridicate de iure; di de facto, ut ei placuerit, veluti amicabilis compositor, δρ non finiaticiis ordinem in iudicio, sicuti Arbiter, Docti in cap. quintauinis de iureiuran.&intitasside receptis arbitris. . t Post praedicta sequitur, &Judex militum, qui eorum causas cognoscere deberet, & m gistri militumdicebantur, coeteras cauta priuatorum non cognoscebat, intit. C. dein
33 Quidam alij Gebamur Garthularij ,qui habitu tantsi aliqualem administrationem habebant e priuilegio Imperatoris di erant veluti notarij,qui eo nomine nimcupantur,ut L I. side Iud.&I.fin. via;&apud quem- p Ex quibus colligi potest, quod duplicia erant officia iudicum, particularia quadam,alia uniuercilia Iarticularia se extendebant, ut ad ciuiles causas tantum, vel ad ad alias, ut inrub.C.de omCiuil.Iud qui certis horis diei sedebant, ad audi edas causas, ut in l. i .C.eod. 31 Alii Advocati honorari j, & ludices dicebantur, eo quod aditus semper patebat adeum di ad Principem,&evis cra orium, deerant veluti auditorium ciuilium Iudieum seden. docum ipsis Iudicibus. i36 Αlicterae virile, pluribus commissum, vi non traherer honestas matronas ad Iudicium in causis ciuilibus, sed audiatur in domo sua, vel in Ecclesia, aut per Procuratorem, l. l .C. de off.diuers Iud.in causa Criminali, dato fidei uitare,sul saltem cautione iuratoria, sed sis magna fuerit cauti in monasterio detenta audiatur,ut in d.I. i .& Autent.ut nulli Iun. n cessarium. Datur etiam modus, circa homines graduatos, debitum honorem eis exhibendo, in sedendo, salutando, oc similia, sed tantummodo illosfratres no appellet, I.2. C. eod. Traditur etiam lex Iudicibus finito ossicio, qui tempore iustificationis actorum resident. 38 in eodem loco non autem in sua domo priuatim, nec in aliena viri potetris , a in Ecclesia, quibus possit se tueri, sed inloco publico coram omnibus, quo in tempore liceat uni o cuiq; causiri iniustitiae receptae proponere; & quid fuerit ab eo male iudicatum condemnetur in quadruplum, l.3.ff. de cin Asia.& l. i .C. ut omnes, tam ciuiles, quam n lares Iudices, post administrationetii depositam per dies quinquagituain ciuitatibus,vel certista .cis permaneant ; & de hoc etiam legitur in Autem.ut lud.taequo stas. si quih S.necessi-itatem, lati intractum qui dicitunde Sindieatu. λ
V Μ τ quidam alii superiores, habentes ibrisdictionem ς sed in rem ha
130쪽
Dilucidatio XVI. De Dignitatibus.
& ex praeeminentia inter Ecclesiasticos plura venerunt osticia, sicut Archidiaconu Archia Presbyter, Praepolitus, Decanus ,&si initia, glo. in cap. I. ne Cleri vel mon. -
Aliquando suinitur dignitas, pro habete inrisdictione Ecclesiasticam, ut est Uicarius M. neralis Episcopi, secundum Fabr.in rub.de Oisdelag.coll. 3. verb. Vic. Generalis. Interdum pro simplici demostratione personae ; ut demonstratus aliquis, tamquam gister iti Theologia, vel Doctori Bal l hac consultissima, C.qui test. fac. possi nu.tertio. s .i Culmen dignitatis Ecclesiasticae est dignitas Episcopalis, glo. in cap. a.de praeben.lib. s. Dicuntur Episcopi a dictionibus graecis epi, de scopus, quasi imper intendens, vel speculator, quia super omnes, quoad salutem super intendit, ut in cap. Cleros, dist. a r .& c.omnes c4 a 6 q. r .& sancti Episcopi vocantur, ut in tit. Authentide sanctis Episcopis. Est iudex or- Auth. sandinarius suorum Clericorum, l.Episcopali, C de Episcopali audietia,& multa possunt pro salinc animarum sibi commissarum, vi in tit. C. de Episcopali audient. &sub hoc nomine QEpiscoporum, veniunt omnes ea dignitate insigniti, veluti Patriarchae, & Archiepiscopi,& Episcopi, cap.Cleros, dissi a I.& latius in tit. Authent.de Patriarch. dignit.dicuntur Patriarchae quasi Principes patrum. Surit multa priuilegia concessa Episcopis, quae 3c Imperatores ordinarui in honorem Episcopalis dignitatis, de de vita, & honestate Clericorum, quorum cura Id Episcopos uertinet multa leguntur iis tit. C.de Episcopis,& Clericis. Cle- ticus .n. Brs dicitur, quasi sorte in ministerium domini assumpti, ut in Le.Cleros, dist. a I.s Quapropter post Papam prima dignitas est Imperialis intei seculares perisnas; ab im- . perio Imperator,dictus primus eo nomine filii Augustus,quod Caesar pater eius adoptiuus aufiigit, ne Populus Rom. concitaretur ad iram in memoriam Tarquini regis, sed ut ani- imos conciliaret, noluit Dominum timeri, sed dictatorem tantum nuncupari. Atq; post Aug. coeteri Imperatores se appellarunt Caesares Augustos, ut Inae in prooem. & in princi Elc C.tanta est ei cqllata a populo potestas, quod ab eo dependet iura, honores,& dignitates. Haec sufficiant pro notitia rantum Post regum expulsionem, ante Imperialis dignitatis erectionem Senatores erat patres. '
muniti. Alio nomine dicebantur Patres conscripti, eo quod nomina eorum erant descripta in quodam diademate,quod in capite deferebarii glαin ,filius, Inaequibus modis ius pat. pol. Bb a prima urbis origine erant centu.n,qui centum patres dicebantur, l.fin.C:de petit.haered.oc iudicium centuriale, Senatores ap labantur, quia in matura,& senio co 'fecta aetate eligebantur, ut in litisnde Senator. . bAderat, & alij ad regimen ciuitatis ordinati, qui decuriones vocabantur, o . in l.nulli, ff.quod cuiusq; maior, eo nomine appellantur, quia eum olim nonnullae sub dictione R manorum deducerentur Coloniae, sic decima pars earum , quae dedueebantur in publicum 7 consilium constituebantur, L pupillus, S. decuriones, isde verb.signitande qui ducebat d cimam partem in nisi vel praeerat militibus decem, decurio appellabatur, ut in tit. α