장음표시 사용
51쪽
Talis Princeps primus est sumus Pontifex, cap. corpora Sanctotu, de cons dist. r. dei de Imperator,t. i. is de const. in princ.& ex d. g. sed, α quod, inst. eod. Item de Rege per
d. cap. constitutio, dist. a. quia Rex in Regno suo Monarcha est, Bal. incapaeum venissent, de eo, qui miti. in possi causa rei seruandae, & in cap. in poenalem, S. fin. de prohib. stud. alien. aiqi de his, qui non recognoscunt superiorvm & de his, qui etiam in causis inducat, vi Im rator, per t. proximh, de his, qui in tes . delentur, Reges,& Duces,qui in hoc comparantur Imperatori Comates, qui non ligamur legibus in suis territorijs, Bal. I. pen.C. de donat. inter virum, & uxorem, in fine: & quis appellatione Principis veniat, vide glo. in cap. fundamula, Lut ergo, de eleel.lib.ε.& in Clem.vniea,de baptismo,in verbo regum. Constitutionis conditiones regulariter sunt istae, Princeps motu proprio Ius suum edat, cxglo. in proce decretalium, in verbo constitutiones γ Secundo edat tanquam Princeps, cap. per suas, i l. a. de electi reex glo. in inst. lnd. S. sed,&quod, Felyn. in cap. I. de restri p. in vers de diuerserum; tamen cum in iure expressiun non sit proprium nomen istius
Principis actus, sed ea proprie constitutio sertur, quae in d. l. i. de const. habet, quod haeso sent, quas constituriones vulgo appellamus, vide Hippolytum de Marsilijs in Repet. in
Ommissis quaestionibus illud versi faremur, quod si largo simatur modo, de omni Prin
ei intelligitur, ut in ruta de constit. videlicet, de Papa, vel Imperatore tantum, licet lO
cus relinquitur etiam similibus in stato suo,ut in l. t. ae eod. & in d. g. sed, & quod, &in L
cap. constitutio, & ex Francisco Cosc. in rubr. de constit. princi num. a. &.& d. Hipp. inae loco num. 47.1 i Dicemus autem, quod constitutio alia est ecclesiastica, alia secularis, Ant. Burg. in ruta de const-num. 68. & aliae sunt factae motii proprio. aliae ad consultationem,ex eod. Francis a Costa hid. rvbr. de const. num. ις. par. a. & constitutio habet virtutem legis, permittit, punit, imperat, atq; vetat, dic. ut per Doc. in d. rub. de const. & in tit. E. ti constitutionibus Principum; sequitur, re rescriptum, quod dum generaliter sumitur, tunc continetas Privilegitim, & beneficium, de quo Doc. n l. beneficium, ff. de conae sed proprie dicitur, quod Princeps rescribit ad hiris communis obseruantiam, l. filso, C. de diuers rescrip. ditenent Dominicus, & Siculus in cap. causam quae, in a. colum. num. 8. de rescrip. Ripa ind. ruta de rescrip. & retulerunt Ant. Burg.c licet de const. num. Io I. s Pro declaratione notandum, quod tribus modis fiunt rescripta, vel secundum Ius, aut praeter, aut contra, quando est secundum Ius, tunc habet vim consitutionis, ut in dist. Imper totam ι secundum Gossied. in summa eod. tit. Gomes. in cap. ipse iure, de rescrip. in num. 1 o. tenet diffnitionem datam, de rescrip. per d. l. falso, C. de diuers rescrip. & cum ea transmint scribentes non este bonam,quia r scripta si continerent tantum obseruantiam iuris communis frustra peteretur, quod de tuis re comuni conciditur, per L t. C. de thesauris, lib. I o. & l. i. ff. ad municipia,& ius commune citet appellanta non rescriptu, per glo. notabilem, in cap. i. de const. lib. s. in ve
facti, & text. l. falso ubi dicitur ea .n. quae ad ius scribuntur. perennia esse vitat Docibi exponunt ius, i. ad iuris obserirantiam, ex quibus non sequitur talis di finitio rescripti, sed potius dicendum esset, secundum glo. ibi, & odos . ad ius, hoc est ad causam agendam, & defendendam, inde dicitur, quod illa di finitio est excitativa potius iurisdictionis. quia illud rescriptu eo modo conccisum, excitat iurisdictionem, S habet potius vim mandati, ex qdo ex eo nulla daretur iurisdictio per Cons Claderi n. s. de rescrip. sed rescriptum dinet dare iurisdictionem, ideo ita di finitur ab eo, rescriptum est quoddam con-3 6 cessum,vel mandatum praeter ius concessum circa iudicialia, vel extra iudicialia per t. quae relationibus, Q de leg. & intellegit pro mandato excludere Privilegium, vel beneficium. Per cap. mandatum, eod. tit. I. r. S. cui mandata. E. de off. eius & accipitur hic mandatum largo modo, quia proprie mandato ut dictum est excitatur, & non datur iurisdictio, dixit praeter, ius, quia, si cundum ius nihil concederetur contra ius non valeret, i rescripta
52쪽
Dilucidatio VI. De sum Civili scripto. a
m ἀ-lic et, de restrip. contra hanc dissinitionem, num. x s. &-disti r a. iudicialia, s quia duplicia iunt rescripta, iustitiae, scilicet,& gratiae, ut in cap. capitulum , exti eod. titi Abia in cap. dispendia, eod. Doc in cap. postillassis, eod. iustitiae rescripta diuiduntur in tria mei ra; quaedarii expediuntur per viam breuis, quaedam per viam csimissionis, ' mdam per viam rescripti, sed rescriptu simpliciter sumptum in dubio intelligitur de reseripto iustitiae, seu ad lites, i. & silegibus ibi communiter me. C. si e tra ius, dc nim venie agratiosum , Geminimus in eap. licui nulla, de praebend. lib. 6. de resera ibi Panori quod
3 8 Dissere rescriptum a processis quia rescriptum non dicitur deprocessu ante praesentati,
nem,sed facta praesentatione, sicuti alia ina dicuntur de processu e incitur eo mune viri parii, pe l. I. Ledenda, is de edem notat Inru&Homen. i cap. ex conquestione,de tessi spoliat. 8e Inm in cap. signifi*uix, de testibus, de eap. quoniam, depresiasti resere Crorus in repeti in cap. ipso iure, de rescrip. m. a. i rura ius commune rescimium non comeditur, sed imii valet, ut dum de gatur iurisilictioni ordinariae , refert Gomes ind.cap. licet, num. aos. εc tunc quando est contra ius, Inutat nomen,& habetur uti priuilegis, glo. an d. cap. licet,de rescrip. refert ibi in nu. 9aor. Mures, de quo primo habemus titi in Q de precibus Imperati offuen. ubi declaratur, quae preces sint honesta, ut rescriptum quis a Principe impetrare valeat, ut non sint iuri contraria, uti. rescripta; semel tantum lupplicetur inmacausa, L siquis; in suppi, catione precum,necessaria,& utilia tantum, non superflua exprimantur, l. instrumentora; im
sic iusta, de honesta, quibus facile praebetur assensus a Princi-; preces sint verbis humili. bus prolatae coram Principe pro gratia obtinenda, & quae sint verba precatiua, inde l.a. C. f., tu, communia delegatis; ideopreces fiunt in simplieationibus nam supplicatio est petitio ve- pii π i- tuae patrati erroris, vel psi quaedam bra ignitatis ipsius superioris tini ratio, glo. in 'cap. ex literis, de in integr. restit. ; Se quaest disseremia inter sepplicatione de appellationem, vide ibi glo. Sumitur supp. stricte pro illis, quae porri Mntur aduersus sententiam pro illius remeatione; laris, pro ii libet legum ramulone, ex Aglo. unde caumrimaequenti titulo, si e tra ius, vel utilitatem publieam, ves per mendacium fiterit, aliquid' pollulatim,vehimpetrarum, ex quibus elicitur qualiter supplicetur, a Principe pro releri. pio obtinendo, nam pree veritati niti debent, l. uniuersa, C. de rescrip. ne ammittantur illa,quae potuissent mentem Principis mutata, L I .is eod. unde taeiturnitate veritati MI expressione fusitatis, grati obtenta vitiatur, ex . puniri, Ec l. 36si legibus, eod. tit. quia:
sus, Ede donati inter virum, εο uxorem, quandoq; ad alium, sed ian eodem modo, ut si , mulier intercedat, ut cum ipsa potius contrahatur , rel. quamuis, si cum essem,E ad vesteian. sic istis rescripta iniantur G, i V. H Fraus fit etiam verbis legi , ut dum Moesicium pro malefacio sumitur, l. fiarer, C. de, in test es uxor appellatur,quae non est uxor latim qui, Cale adult. inde dat titulus de diuersis reserip.& pragmaticis semioni , ubi de materia rescriptore plura decinatur.ieest να Tales itaq: eonstitutiones, quae m simi generale , inuti commune commodum respicientes, la his dictum est, ves parilaularet,quae sub diuersis nosn bus priuatas personas, seu causas respiciunt,quae ves rescripta, ut diuum est, ves Privilegia nuneupantur,ut i beneficium ιTως sit &l. 3. dot Inst. detore nati gen.&cia. s. plures. 36r Sunt autem priuilegia besisi cis Principis, contra ius commune concina, eam Abiu deuetb. signis GoFed. in serum de priuileg. m. t. dicitur priuilmium, quasi priuata leκ, , . quia ad pthiamtuo commodum inducitur, cap. priuilagium. dist. .idcis c6, ve nomen,
priuilegii sortia res m semper aliquid specia. operari debetcap. in his de primilem
d. cap. Rissi, de iue .signis, uni C. de thesauri l. I ff. ad municip. meo aliquando in. dulgetur, quod deisue comam non comeditur eap. & si Christus F. M. de iure iur .ea.
53쪽
fuerit, vel ap. I. as. q. a. di per totum cx. deians δε rem ma si quamuisssi de censi singulari presenes liquibus ortis per 'MN prius e t minabus expressiscon 'tur, ut in eam volentesdeos lega. quae persinam'pretiis non excedunt neod. Hostim ind. tit. p. priuilegiunt dei epior. in ε. l . Communiter persenale, quod non uni perionae tan lini, sed certis, & pluri V omm nitet,&- eeriis caesis, noni noti sinibus non expressi, siniti ad fauorum nox', qui
54쪽
Dilucidatio VI. De Iure Cissili scripto. et p
Burg. in rubri demscrip. num. 7Τ. & seq. proprie vero pro eo, qu ad
linceps concDit, disponendo praeter ius; sed priiii legium est contra ius, vidi tum inde aliud est rescriptum, aliud dispensatio, aliud priuilegium, secundum Bal. in I. Diic fiarium,ff. de conssinu. ι .& Paul.de Castrabi nu. 3. dicis, si est contra ius, essicitur priuilegiu. u secun iam ius,erit rescriptum, quia tendit ad iuris communis obstiuantiam. ερ , Dispensatio est iuris communis relaxatio, procedens ex mera disponentis sententia, se
fundum Specu. in tit. de dispensi & secundum Bal. ibi in additaest rigoris mitigatio, vel pγnalitatis moderatio, facta per habentem auctoritatem, ex publica auctoritate, vel utilitate, vel alia rationabili aequitate, quam lex ciuilis indulgetiam appellat, sicut Don unus no ster usus est tali dispensatione, quando primis parentibus remisit peccatum ;& ex his pa- ut, quod rigor est ipse aequitatis excessus ; aequitas autem est conueniens dispensatio, iuris ro indiuidui resaxatio, l. r. in princ. E. de vacat. munerum; differt a priuilegio, quia datur sine causa, inde tanquam si haberet ista omnia, beneficium, priuilegium, rescriptuin, mania datum ,&dispensatio, sed diuersum iuris effectum continent, ut ia in ex dictis colligitur et Edere beneficium specialiter sumptum, est idem, qu priuilegium, Doc ind. l. benem; rescriptum continet beneficium, si stricte sumatur, sic omne priuilegium est rescri-ltum, sed non e contra, glo. in cam r. de const. lib. 6. in verbo noscatur in fine, Bart. in . si finita, S. ex hoc edicto, ff. de damn. in seiae
1 Pliuilegium alio nomine vocatur, immunitas, quasi extra munera, tam personalia,quam realia. sic immunitas est libertas, quae competit aliquibus personis, vc t rebus spectam idus ad ipsas,in cap.cudeuotissima,de sententia excom. Hostien. in sum.cois. tit nu. I GOffnu. I. . 7a i Exempla immunitatum,&casias, declarantur in tit. F. de iure immunitatis,quemadmo- qum immunitas concessa fuit maioribus 7o. annis ne grauarentur oneribus personalibus,scet sit concessum uti praecipuis honosibus, immunitate gaudent, & qui filios duodecim
habuerint,in l. r. r.&s.ffeod.&l.siquis incurio, C.de Decur. lib. Io. l. sin. Q. quinum. li- Detur. ira 3berorum, lib. Io. Immunitu est vacare a muneribus, sicuti, qui excusationes patiuntur,dcliseri, secundum unam rationem .atit. de iure immunitatis, quia in hoc tit. agitur ad mu-yera subeunda, quis excusetur, in titi de iure immunitatis agitur ad euitandos honores,vc l . . in illi' agitur de iubeundi , hic de euitandis, casus plures de simili vacatione habentur ni T. tit. R. de vacatione, & excusatione munerum munus tribus modis sumitur, vel pro do no, & inde munera dici dari, mittiue alteri munus, quod cum remittatur vacationem mi-7 litiali munerisq; praestat, inde immunitate appellari, aut Oossicio inde munera militaria, -rum. ec quosdam milites, etiam munificos vocari, L munus tribus, T de verb. signis glo. ibi, in
verbo cunus munus ait aliquando consistere in onere, ut in tutata , &cura, l. honor. s. r.
se de mun. de honori de l. munus, E de verb. signi f. aliquando cum honore, ut in d. l. h ha r. inter donum,& munus illud interest,quod inter venus, &speciem, nam gemas Te d num, labeo ait, tum causa a donando dictum munus -iem, ut natalicium, & nupta lici si, eae l. inter donum, ri de verta sign. sic munus est cum causa, donum, sine causa; Munus auate ciuile tripliciter sumitur, ut pro personale, patrimoniale, & misto, ex l. munerum, Edemuner. & honor. Personalia sunt, quae animi prouisone, dc corporalis laiaris intentione, nivsine aliquo gerentis impedimento perpetramur, ut tutela, vel cura, & inter honores non habentur, & plura exeniola ibi leguntur. G. Patrimonialia, quae sumptibus patrimonii, & damnis administrantur, & haec duplicia
sint, quaedam inducuntur ex his muneribus, ut possessionibus, siue patrimonijs, veluti,qui pro singula mensura agri aliquid aluar, ut in d. l. plura. Mista quae partim corporali mi-pisterio, partim pecuniario Ramptu, inde omnia perisnalia possunt fieri mista, ex d. l. ininperum, omnia munera ciuilia, seu publica nuncupantur, ut in d. l. muneru, sic quae dam principaliter rei p. utilitatem respiciunt, quaedam de senlarum Ciuitatis.. Datur, & lia diuisio , nam quoddam dicitur extraordinarium , aliud ordinarium; eκ- re minarium est, quod neq; a lege, neq; a Senatusconcneq; constitutione Principum lueatur, i. i. C de afri & cm. lib. I in vobo sinera,& Bait. Laiasi . de iure
55쪽
immunit. mm . s. quod imponitur ab alijs inferioribus Principibus, ut ab unIuersitatibus vel magistratibus habentibus auctoritatem ordinariss inter munera non habentur, sed tan. tum, quae imponuntur a Principe, vel a lege, ut ibi Bart. lDatur, di alia munerum diuisio, aliud pub. audi oritate tantum, aliud auctoritate,& uti litate, glo. t tutela. C. de excusat. mundi inst. de excusat. tui. iii prin. ua. & aliud nobile cum auest,ritate, aliud Erdidum, & haec sunt veluti obsi qilia Praetoris, oc diuersorum artificum , in l. maximarum , C. de excusat. munerum Plib io: ideo suillitur ah piando pro ordine, ostidio,& dignitate, i. speciali,sede rei vend.ddiden finissa iacilius patea 'lura d tulimus exempla, iux rubr. titulorum existentium ili corpo te iuris, veluti rub. ff.de priui-log. veteram militum, ne milites veterani delin alientes damnarentur ad bestias. nec fiastigarcn in se etiam in atrocioribus deliciis, i. s. sil de priuileo veter. militi nec damnantur ad metali in , vel ad opus publicum, l. veterani V eod. & propterea circa multa versantileemum prhiilagia, ut in d. tit. quid veteranorum milit uni nomine veniat. ut in a. lib. det permundicemus. Conaeditur etiam aliud personale priuilegium creditoribus contra suos debitores Eliqui prior fuerit in obligatione exigendi. ille praeseratur posterioribus, in tit. E. de priuileg. cinditorii; regulariter praeseruntur sene ru impen , quaestunt,is de priuil. cryd. piipilli pariter coeteris alijs praeseruntur, l. dabimus,f. s.ffeod.& latius in corpore, dat . de priuileg. credit. Extat, & aliud priuilegi una coeleessum seruis, qui etsi manumis solium fui isset consecuti, tamen immunitatis benc scium, nosterat concessum, inter citera rat illis in terdicius usus aureorum annulorum, nisi hoc Imperatori, iii j sentia. beneficio esset largitum, quia per talem elargitionem inicitur eques, ita intest igitus tit. s.& c Ade iure aure tum annuloriam, secundum Bud. in inarg. l. si hac lege; S sed, is de in ius vocan. Inuctitio annuli fuit a Prometheo,dum responsavit Tubaleatifide Consilio Aeuae secti de trocumtadamante, ex Albertc. in dict. verbo annulus ι diei inius et appellatione annaei venire ornarimentum, dc datur annulus signatorius, L. fgnasorius, T. cod. tit. .ii Sunt, & alia priuilegia realia concessa locάς;-utpEcclesiiq, & llaeis sacrit, unde ad illas confugiontes,gaudebant immunitate,sicut lebit es,& quidam delinquentes extati ii certis criminibus, ita quod tales in Eccl. . ad quam xonfugissent, non essent e ara ahendi, ut curiae traderuntur, l. i M.eod. 'hod Cydiistianis hofi autem Iudaeis videtur c6cessum x d. LI. Quod.tit.&plura exempla ibi ponuntur. . Simila priuilegium olim conecllum P paνIte eras constrientibus ad statuas p cipum, iusto timoreJmpulsis, non aut dolo, sta seu pa,sed si statua fuisset summi Dei eademim amitate, oua ipsa Ecclesia gaudebas: Gn idi C. t ad statuas confiagiunt.Statua designat emtem nominis, imago est Bla pletum isstatuae, it de sumK Nibi glaceristinantur in Deificationem fit turae vitae, sed Me non siti si Orincipia priuilestio. legitur etia de prisui legis oncessis Vrbi clamstamindpolitan is, in distomae, nari illa dicebatur noua Roma, s-ndum L non omni uti, C. de faen heelimiat eo tempore Constanti lies matulegst ar llabaturin fidesi&de utim priuili leguntur pHra in.C.de priuila&Vrbis Costantinop. sic definiuibus alijs vim D q. rue Sexta pars iuris ciuilis siti ii motrioduMNQ.pistores an iudices Vrbis de quubus in f hic in a. lib. qui habent iurisdictioneni, di moltatem, e dendHerni: ideo dicutur in S. Praefotum quo inst Hostii et octiori isti relicta ti in ni6dicZm habeni firmitatem, vi in L ius autem civile in Ede'iust. 3c iur Shis,'milessiiud, Mim sim' sertnr adiuualidi, vel sippiendi, ues eor mendi iuris ciuiss gratia, pto Militateni publicam,quod & h
notarium nomimtur,'ad honorem Praetorism, vel e tem quod vim, si potestatem accipitabat ab his, qui honores in Urbe gerebant, vel quia erat denumero Magistra ,ex glo. iis verbo magistratus inst. indos rixiani illi . mu I. ra
in Mailratione quadam i di laterum: ibitus ta-Bonoestasi, Acetur sed primu dum in
56쪽
Dilucidario VI. De Iure Civili scripto. 3 i
modum in loco eius dealbationis cosueueriant describi in carta,vel in alia materia, ut in Al. si quid id, quod, & miserat in quadam tabula omni nota popesita, qu talba dio: batur suam legem descriptam, populo proponebat, & in foro erat appensa, ut omnibus ςdictum innotesceret, & quasi ex tradatum, lex illa edicium appeti batur, eo quod id uin edicia significat, e linin d. S Praetorum, inst.eoAd.ls quid id, quod, & l.2.ffci orig. r.& habetur tit. in filae albo scribessio, in quo licet non tractetur doedietis Praetorum , tamen de rmore antiquorum virorum, qui notabilia in albo notabant, ideo in d. tit.declaratur,qualia ter Decurionii nomina erat in albo scit beta,& pari modo Ergior es eoru edio a Pponebat. 7 7 Sumitur multipliciter hoc nomen edulum in iure, aliquando pro constitutione, quam Imperator edixit, ut in cap. constitutio, in fine, dist. a .& instiae iure nat. S.constatinec non mandato Principis, & pro eius generali statuto, ut edicere se stat&similia. 178 Differt a rescripto, secundum Bart.io l.postquam, S. Imperator, de fideicommissi & , ε .c0nstitutione l. i .Ede constit.vide ibi gari, rscriptum habet locum tantum post ista pridimam sententiam in causa repellationis, edidimin habet locum pendente cauti principali. nec non per rescriptum eincitur possessor per cdicium, atq; missus in possessionem per re . scriptum, non restituit possessonem, nisi prius sibi satisfiat,vel seratur sententia contra ess, ut ex edicto suiscit satisdatio. p 9 i Sunt, & alia edicta, ut de albo scribendo, de in ius vocando, at illud, de quo in L kius s. go Praetoriim inductum est ad sepplendum, aut adiuuandum,vel corrigedum ius ciuile ad publicam actionem, ex d. g. ius Praetorum, l. ius autem, isde inst.& iur.& ibisto. no Alpri ius edicti ei scaciae, di effectus autem cum Consules avocarentur bellis finitimis, neq; esset. qui in Ciuitate ius reddere pollet, factum est, ut Praetor quoq; crearetur Urbanus, qui iaVrbe ius redderet, & latius de his dicetur in a. lib.Alciat. in lib.I. Perarg.cap. 2. ponit ye Si ba apposita in edicto Praetorum, quη sunt, do, dico, & addico, illa duo, prima sunt posita ad aetionem, idem est, quod dare, vel dicere suam sentctiam, addicere est ad executionem demandare,& ita etia resert Andreas ab Exea in repet.cap.canonii statua,de consi nu. I 88.1a Inde hoc verbum, edere diuersimode sumitur in iure,vredere in publicini dem est,quod producere, i omnes, C.de t.bon blat. L Publius, de condit.& demostrata dicimus et aedere partum, l. fin.C. deposiliu haered. institum. .as item edicere, est edictum ponere, I. si familia, isde iurisdict. omn. iuru li s vocare idem est, quod citationibus, cap. quoniam, S. & alijs, ut lite ncra cootest. quq loqi in comunibus totius Ciuitatis, ut erant edi MPmtor de quibus hic,& I. I. isdes n-doq; edictum sumitur pro lege generali, l.digna vox, C. de legibus, diei ςli/m ediminutile cum verba deficiunt, sed mens locum habet in spe, S. r.in prin.de do qnt u. 84 Vnde quadruplex genus edictorum, quoddam monito tum, aliud conuentu-lς citat
8 s Habent haec edicta specialia nomia illorum Praetorum,qui illa edidersit,&uti edictiim Carbohianum a Carboniano, succcsibrio edicto abessiciusdi Diui Adsm tolliend. &sic de singulis, quae suo loco dicenturit 6 Talia edicta faciendi non solu ipsis urbanis praetoribus facultas erat concessa ,sed Aedilibus , quibus cura conseruandi urbem ab incendi js erat distandata, & ut aedificia diruta Erestaurarentur,& maculosa,& morbosa animalia tolleremur de Vrbe iuxta eoru ossicium, ut in tit.ssde edilitio edicto,& inst.de iurenat S. proponebant, &3 adiae set . a 37 Vltimo de iure ciuili scripto dicendum. , Et sitnt resp0nsa pr intumirorum, sententiae, scilicet, & opiniones eorrem, S. responsa, inst.de iure nat. gen.& civ.olim nonullis pruis dentibus viris a Caesare ius respondendi datum erat, qui iuris Consultores nominabantur, S tantae erant auctoritatis, ut iudiei recedere ab eoru ponso non liceret, ex d.S. responis 3 sa. inst. de iure nat.gen.& civ. Ex quibus elicitur,quod olim opiniones eorum, qui publica auctoritate iura interpretabantur, & responsa dabant. vim legis obtinerenti Hodie a rcm probabilis est Do t. sententia, quoniam eorum potestati tantum facultas interprmcommittitur, glo. in d. S. res asa, de in addit. & latius in I. a. S. post originem, is
57쪽
Morie. Idrillo. ALfin. Q de legibus, i. t. C. de stud. lib. Rom. lib. tr. 8ρ Ne cuilibet arbitrio sim sideret talia responsa Pserre, Caesar Impreator edixit, ne quis sine eius auctoritate resposa daret, talis ci approbati iurish6sulti appes labatur,& secumaeorsim opiniones iudices iudicabant, cκ d. l. , . s. responsa, attamen non semper crant sen tentiae, ted opiniones aliquando sicuti ipsis videbatur res radere P verba, d. f. reiimnsa, 7 quidam unum pro altero significare dixerunt, v vita glo. reseri, unde quando plures in una fritiam concurrerent Indi ibus, non videbatur concessum ab eorum eos i in iudicando recedere , secundum add. algio. in d. f. responsa ,-Inst. e in Ang. ibi si e ,rum vota votis aliorum, vel legibus firmata praestarcnt . unde etiam cap. responis, d. Haec de iure dictastificiam, quae quidem omnia leguntur in cap. quaedam etians, dist. r. his verbis , quaedain etiam leges dicuntur ab iis. qui condiderunt, ut Cori sularcs, Tribunitiae, luliae Corneliae,so nam te rub ollauiano Caesare si tacti Consi illas Papius, & Poppeius legem tuler utar, quae a . nominibus eorum appellatur Papia Poppcia, continens patriam prae iiii a pro suscipiendishbetis: sub eod. quoq; Imperatore, Falcidius I ribunus plebis leg cit, nequis pluς ex ἰrraneis in testamento legaret, quam, ut quarta pars superessit haercdibus, ex cuiui nomine lex Falcidia nuncupata est.
st Aderat, & alia lex, quae se tyra appellabatur, ut legitur in eap. salira, dist. a. his verbu; satyra veto lex est, quae de pluribus simul rebus loquitur, di ta a copia rerum, & quasi a ia
turitate, unde& satyram scribere est poemata varia condere,ut Horatij, Iuvenali, N. Pem est, de simili in iure ciuili legitur in C.de latina liberi. l. vniea in prin. & in prooemio digestorum S.&antea, ire sitie. Verba huius capituli satyra in quibusdam codic ibus Gratiani, L non Didori, legitur Rrura, non satyra, de oeta Festus ita dixit, satura ca ibi genu, ex variis rebus conditum, d si leu multis alijsconiaria legibus. Itaq; in sanctione legum astribitur, nξ ve per saturam abrogato, aut derogato, &c. si Aderat, & iniquissima illa lex is hodia contra naufragium patientes, ut in cap. Rhodiae, dist. r. Rhodiae leges naualium comerciorum sunt ab insula Rhodo cognominitae, in qua antiquitus mercatorum usiis fuit, de hac lege habetur etiam in F. ad legem Rhodiam de ia. νω, licet in d. tit. de his, quaeinter nauigalites mercatores acciderint tractetur, sed hodie ista lex, quae ad fauorem Hiratarum lata erat, fait in Auth. nauigia, C. de ibri. sublata, &ext.de consuetudine,cap.fin.& fata est excommunicatio contra talcs Piratas ipso iure,cap. excommunicationi, de raptoribus. iocirca omnis lex suas conditiones fouet. seeundum Isid. in p. factae sunt, dist. .fictae sunt autem Ieges, ut earum metu humana coarceatur audacia tutaq; sit intcr probis: innocentia. & in ipsis improbis sermidato supplicio mirenetur nocendi nacultas, haec ille. propterea eonditiones bonae legis leguntur in cod. lib. Isid. de quo im cap. et itantem sex, idist. his verbis, erit aut lex, honesta, iusta, pomisis, scdum natui si & scdd: m Patriae Osuetudine, loco, teporiq; conuenici,necessaria,utilis,mani sesta quoq; ne alicd 2per obscuritate, in captione contineat,nullo priuato commo&,, sed pro communi ciuium utilitate conscripta, haec ille i. quasquidem leges omnes obseruaretenE- .... ἔ tur, ita legitur in cap. in istis i
' σι His legibus modo Reges regnant,&iudices iudicant, ikhon inesviumni Hac pro declaratione termini primi generis dicia Iumiant.
58쪽
V M totumius. quoutimur parrim ad perλnas , irartim cat ad dii iness,et citreat, verit t.Edesta hoc istast deiurinat. πει ci0.MIM. idco de personis pruasluc tractandum em ἱ quis homilitur causatu- rra scripta sunt A. 3.1s de stat inrat cumpersonarum status diuersimodas an iure considerantur, prius de persems in genero, ociordo inqrdido2G
59쪽
glo. & Syluessetati adia olim eia talisterentia huer patritio nam quidam dic)antur antiqui sicut illi primi centum papri, & alii Senatores, quidam
qua de causa cόntiliaris patres dicti sunt, ea ratione, sicuti patres prouident misis, ita conibliarii eonsulunt Reipub Iriditati; secundum istiGra inlib. anthimolog.cap.3.2 Plebei sunt omnes alij depopulo, exceptis patriiijs, &Senatoribus, ut ex d.S. plebs,sub quo nomine coeteri Cives continentur, glo.& Systela in d . plebs,sic plebeius dicitur,qui
non habet dignitatem, Bal. in l. taminae, E. de Senato num. a.
s Populus itaq; plures species uniuersitatisconstituit, veluti Viliuersita Collegium,Con. gregatio , Tum Chorus, Si similia. i o Populus itaq; , ut dictum est, uniuersitatem constituit, quae pluribus modis sumitur, se
cundum Bal.ia l. si sciens, Ede contrah. mpl. num. 8. veluti pro quodam toto n quo partev continentur, ut in d.l. si sciens: aliquando pro quodam iure, quod recipit augumentum, diminutionem, licui est peculium, l. peculiium, T. de pecul. aliquando pro uniuersitate cor porum, ut pro congregatione, l. I. fide rei vcnd. aliquando pro eo, quod multa tuta sub se continet, ut est haercditas, I. haereditas, fide petit. haered. aliouando pro collectioneperta narum, ut in tit.de fideicom.mori quod cum uniuersitater aliquado pro uniuersali sermo ne, ut in l.si is, oui ducenta, S. virum, vesuticum vniuetiitate praedioru transeunt iura prae
dialia, cum perlonali personalia, Bal .ind.Mi sciens. Consideratur etiamduobus alijs modis, secundum addit. Bal. in l. furti, Ede his,qui note insem. num. 2.sicuti primo pro re inanimata in abstractoi & tunc non est capax infimiae, de poenae, vel sumitur in concreto pro singulatibus in uniuersitate contentis, & tunc cadit ii 1 1 iamia facti in eam, inde dicitur, quod duplex iniuersinas, lacti, scilicet, & numeri, quando est in actu, continens plures personas, vel iuris intellectum habens, ut Collegiu, nam tunc licet omnes de Collegio decesserint,durat eollegium habitu, licet non actu,quia durat eius iura,& priuilegia. ex Bal. in l. si grege, Edelegat. I.I. I .Fde euict. niun. 2.ia Vniuersitas est nomen iuris, continens plures homines, & habet quandam rapresentaἰtionem, Bal. in addit. l. sicut, ff. quod cuiusq; uniuei cnum. r .& ibi glo. dicitur nomen iuris, quia firin. inpersenarum, nam aliud est uniuersitas, aliud ac singuli de uniuersitate, cap.qui
manumittitur, i a.q. a.sic dicitur corpus mysticum, & non rationale, & pro uno reputatur,& unam hici vocum,ui de Laudin. de Monter, in prore Clem.num. 6.& Ant.ROsset. in cap. 1mani sesta, a. I.num. Istilaus ic.Gomes inc cum in multis, de rescrip. lib.6. m. 69. lxs i Dicituri uniuersitas ab νω. & versian, quasi in vqum versum, Stesin. Costa in cap. vni r uersitatemς de sentaexcom lib.6.num. Io. Moin siimm quod cuiusq; uniuersit describens,
ait, est plurium corporum inter se distantium, collectio uno nomine specialiter deputata, glo. in d .l.sicut, in ver. non dcbet & in sine dicit uniuersitas non est aliud, qu1 singuli ho mi Vice d tres tantsi reducatur,tamen coseruatur, glo. ibi per t.Nerua,ff. de verb.signis ai ue Triplex dicitur uniuersitas.solius facti, ut corporum, sicuti populus,chorus, collegrum, familia, Ssimilia, quaedam iuris. N aesti simul, ut pecultu', 6cdos, ct patrimonia, quae dam stliuo iuris, ut haereditas ex Aeto. in d.locolas in l. r.cse Ies. I .num. 93. Quado itaq; i ars gregationes costiti cne, di quali erimi uersitates negocia tractent, habetur in titiqWod cuius uri sistatis nomine, vescontea eam agaturi tis Collegium est congregatio ad minus trium personarum l.Netatius, Ede Hetb.signi fidiacitur ad minu quia, Ss aluti numeri constituitur, reducites etiam ad unum, ut ind. l.
sicut S E qini propter ad esse collegij non tantium tequi itur plures, sed quod sint ibi per modum collegij, hoc est per modum subicctionis, qui uni capiti. & si aperiori subiaceant,
alias dicerentur socii, & non facere de conuentum. Doci in cap.r de elect di capanonacho ede stat. monula uliel de M te in Gemali si principalis, S conventualem num. I II.&seq. liceti res re iramyri ad constituendum collegium, tamen iuris Oione miletur
60쪽
im Collegium clericorum secularium appellatur capitulum, religiosorum eonventus, Io. Calder in cap.cum in iure, de elech. num. & quodlibet collegium habet suum Praelatum,
Bened Capra in Clement.cuna ratione, de elin. num. 26.18 Hate ust differentia intcr uniuersitatem, & Collegium, quod istud dicitur de illis, qui simul in eadem mansione manent, glo. in l. ι .isquod cuiusq; uniuersit. uniuei sitas fit de pluribus habitantibus in eode in loco, licet sepe praedicta ad inuicem coniundantur. Collegi a s ientia uniuersitatem, sunt approbata de iure gentium, quia habent castra. di villas, secundum Paul. de Castri in d.l. ι .ff. quod cuiusq; uniuersit. i, Nemini licet de nouo collisium eligere, nisi reperiatur expresse concessem, vel a iure scripto, vel approbatum per superiorem, tenentem locum principis, ut in d. l. t ibi glo. quibusdam autem videtur concessum, licet approbatio non appareat, veluti dici potest de conduct0ribus vcetigalium, auri tondinis, pistoribus, metallarij & similibus, sed cohabitatatio insimul,& iurii dictio non conceditur, nisi soncedente superiore, ex d. glo. in d. l. a.di legitur in tit. s. de collegijs, & corporibus, C lleri Differunt collegium, & corpus, collegium proprie est, quando simul habitant plures, Meo. . quasi simul collecti, corpus, siue plures habitent , hue non, nuncupatur. Habent collegia diuersia nomina, ex quadam coosuetudine induta vii societates, staternitates, sodales, &sinii les, ex Bart. in rubr.ffide colleg. illicitis. xo Congregatio etiam collocatur intcr uniuersitatem per senarum, de duplex est; Canoni. a i ca,& laicalis; congregario Canonica est cohabitatio personatum ecclesiasticarum, vel rogularium , approbata a Superiore, cap. I. de filijs presbyt. quae, & congregatiuncula m a a nachorum dicitur, cap.cellulas, IX. q. a. laicalis fir duobus vel tribus per nis,aut pluribus cohabitatio, ex cap. I. le elcct.& ibi glo. Alciat. in l. detestatio, S. h n. mde verb.signifas Hoc nouaen genericum est, & potest extendi, non ratum ad homines, sed etiam ad in rimata inde dicitur congregatio aquariam,piscium, & similium, Ang. in , grex, institide legat. Turba etiam nuncupatur congregatio, equivocum est hoc nomen, quia corporaliter, & spiritualiter intelligi potest,.Aliaric. in rubr. de haeretanum. 3.tales nomirnim conis regationes in malam parum accipiuntur, quando non fiunt auctoritate superiora, Abrun cap.fin.de test. cogen. Alex.in I. si .fsde colleg. illicit. a 4 Turba etiam conlideratur, ut nomen genericum, & continet decem, aut quindicim h mines, sed turba dicitur, quasi contiocns turbationem multorum hominum, & coetum esse
duorum, vel trium , l. praetor, digessi de vi bon. rapi. g. hoc edictu, & glo. in verbo duo
a s Chorus multipliciter sumitur, ut Odiso. eiusdem, aede aedilita edici primo m do pro numero personarum, ad psallendum destinatariim, cum instrumento, quod nunc patur, chorus, ut in l.si chorus, wde leg. I. ubi legando choi um, videbantur legati singuli nomincs, psallentes in choro; jecundo modo sentitur pro trensura; tertio modo pro loco, 16 & ordine; quarto modo pro vento, ideo dicitur chorus euentalis, ventorum inde versiri,
ex glo. in d. l. cum clusilem. 1 7 Consideratur etiam, & Ciuitas,quae res publica dicitur Bal in I.quamquam num.ς.C.de senti qtrae sine cert. quanti profur.& in l.cum successiores num. s. C. de euict.dicitur ciuitas, quasi ciuium unitas, sic non aedificia, & structurae murorum dicuntur ciuitas; sed urbs; Cl. uitas cst congregatio hominum, & non aedificiorum simplicitur, ex glo. in cap. si ciuitas, 18 sent.excom. lib. 6. in verbo si ciuitas & licet regulariter sit illa,quae habet episcopalem smdem, secundum Bal .in i .ex hoc iure num s .ff., iust. & tu. tamen dc Imperatores possunt concedcre priuilegia loco, & ciuitas appclletur, ex d. glo. in cap. si ciuitas; habere dcbet etiam hanc conditionem, ut murorum. ainhi tu terminetur; Non veniunt sit burdia in poenalibus, secus in fauorabilibus, Felyn.inςap. Rodiilphus, de rescrip.num I.Stephan.Costa
in cap. Lisclinius, de sentie omnec vetit dioecesi aut portu , di mare, nec districtus ex Fel. in