De varia conditione & statu Ecclesiae Dei sub triplici oeconomia; patriarcharum, ac Testamenti Veteris, et denique Novi; libri tres ... auctore Wilhelmo Momma, Hamburgense. Tomus prior secundus

발행: 1683년

분량: 426페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

Terra sorte distributa. Sortium sisque usi Pteres iunctae statibus. Μ dus sortium.

adticum illis deduxit. Exod. versio. Homo nullum liabet jus interrestria, non a Deo accepit. Ille omni hominum generι, quod suum reman:habitat, definivit tempora Mue ordinara timue habitationis silorum. At r. i7: vos. 26. Igitur ut mimbus concessis longum hujus Terrae utino: ita eundem vitare illis potuit. Et definivit illis tempora, quo uti interram hanc habitare non lcbebant. Haec tempora nunc attigerant terminum: ideo jure gentes pellinitur. Non crudelitatu: nam in bello vim vi r pellere licet gentes hostiliter ubique Israelius occurrebant; & maximam exercuillent foutum, nisi in seditae latitant divini ius. Quid igitur minuri, Israelitas Mianies bella Domini, id genti risereasse, quod ab illis, i si id in vitibus illarum filii let, exspectare & p tides

illent i ulla civitas pacis iniit conditiones, praeter Gibeoii: ferro omnes acieUuc statu . rum decernere: i tur gladium iumentes, gladio juste interierunt. Jos ii: is. Exstabat praeterea m. Madatum Dei: Expelles gentes, habiratores terra a facie tua : non panges cum itur foedus: non bab tabunt in rerra tua; ne factiant te peccare in me Exod. 2s: I 33. non poterat non Israel mandati liujus tenorem implere. Quinimodis medicitur Ioi. ii: ΣΟ. A Domino fuit indurandum cor iliorum in occursis besticum paci, ad externuna dum illos , ta ut illis non ferregraria: nam ad delendum iris: m praeceperat DominiuMUL Judicia igitur Dei in gentes concepta exsecutus est Israel. Sunt autem judicia Domuni justificata in semct ipsis. Gentes hae oblitae Dei, contemtrices foederis, abnegatrices tu stitiae, scelerum horribilium fautrices, quam non iram sibi thesaurizarunt, muti non vindi ' clam meruerunt 3 In hac gentium sebactione implementum liabuit Prophetia Noachi, Maledicti Canaan iserum servo insit ratribus ivis. Gen. 9:2J. s. r. Terram Canaanione dii tribuitJehostili Populo.Jos. i 3:7. Distrisue einserte Hraelitis modendam. Jos. 18:6. 'victam vobis sortem hic coram Deo noj o. conscr8. & i o. Et prsecit illis Iehos ab hortem in Siloh coram Dornino, ta dubi is os illis

Ei haec μnt, qua bene in unisbi parim terra Canaan, qua haereditare fecerunt ipsis Eleas, sacerdos ta λι--ab in sine hae editatis ipsorum. 2. Sortium quens in Ecclesialsraelitica status is. Nam d in die Κippurii labat, hoc est, conjicicbat ei Sacerdossi per duos hircos; unam Domino; unam A seeti. L .ic: 8. Etiam Achaia, qui de devoto Hierichuntis simpserat, deprehendebatur sorte. Dc :ἴ8. Sumitur enim vox Iῆ ' pro deprehensione per sortem. Etiam Saul; orte . Gprehensius est, ut Rex essit in Israel. r Sam. i o: ai. Idem Saulum secit sericin cadere inter se &Jonatanem, ubi deprehensus estJonathan. I Sam. i : s. Post ascensionem Clu sti conjecerunt Apostolis res,&midii ὀ κλῆ siser Marthiam Actor. i: 26. Ex his exemplis apparet, sortium usim obtinuisse in dividendis agris & haereditatibus; in detegendis reis, criminibus & noxis; denique in discernendis perlonis de rebus, ad opus Dei aptis

simis. .

f. 3. Cum sortibus jungebamur ad Deum, ut Deus pro bonitate & justitia sita

- illas dirigeret. Ita Apostoli, antequmn senes darent super iustum dia Matthiam, orant , dicentes, Domine, Amrator renum; ostende e duobus his unum, quem elegisti, Ain. i: a . & i Mn. io: ia. postquam Saul deprehensus esset ne in Regem,&quaesitus imitinveniretur, dicitur: Et ora rami Missue Domnum. Ergo jam ante, sortem prolicietates

oraverant.

g. Modus ratioque sertium haec putatur stiisse. Nomina illarum rerum, quae ad seriem revocabantur, scribebantur in schedulis; quaeseco e insuauin Rut urnam, inde

282쪽

tisae soti

e . Igitur ibites rexit&temperavir Deus ipse, non autem sortuna, nec Daemones, nec mum, iiec astra.

s. Gentes olim Satanas tacinavit per series, pcroracula & divinationes. Gentis

Aoum Virgilii Ecclog. i x. Nautae vis illius, in quam Jonali Propheta,effugere volens nundata Douunt, traverat,saeva acti tempctate ad sorio coniiugiuntdon. i: 7. Et co re rent cecutit sera IVper Ionam. Hac ioci quanavisagetallibus coiijecta moder, to ii Deum habuit. Variae autem inter gentes lucre servemii rationes. Apud Homerum vita. η. coni crantur u gabam; apud Puduiud in Casina insiliuiam ; apud Ciceronein .in V rem in hydriam; apud Vir luim AEneid. 6. in urnam. - ωα ductu sertums urnss. Incertae tamen & dubiae ill rum tuere iuries. Diabolus tarim illas temperavit, qui ut in or culis, ira de tui. tibus dubias tetulit genita. IIudeCicero de Divinat. Quia serae idem

L. o. Nostia quod attuari te pora, Hiemo mus prorsus negat licere adhuc uti seni- An adhuebus; eaque quae de sortibus in Vcteti Testamento leguntur, negat trahi debere in exemphim ; neque enim Deum per fortes nunc amplius docere dc erudire, ut nunc non amplius per Ephoare iidet &Urim. Aliatamen iure nium Augu tu, qui alicubi ait: Sirtunt Mali esse, quainin Mazi,vehumana induci dimna voluntatic Sciendum tamen, M iones temere veniendum non esse; nec seruendum niti extrema ne sistate urgente. si ura quid occurrat, quod faciat ad gloriam Dei, S utilitarem Ecclesiae, quod humana pr tantia penetrare non possit ;aut si pollit, tamen citra invidiam iacere non possit, tum d munita ba consigielidum ei L Q dii tale quid bat, ne negligantur preces: onmia creverenter': absit superstitio; etiam irii Se desus: denique abus tacia)lii & verbo- in Dei. Longe autem tutius est uti dorus Det, Spiritu, Verbia, ratione. Utautem Iehinuali strenu fuit miles, ta sedullas in occupanda dedistribuenda Iehosita, inta; ita de fidelis titit in constitutaido S introducendo cultu , quem Moses praece- 2. 'Lperat, & in repetendo foedere, quod Deus cum Istacte, dc in Sana, ct in terra Moab, ienovavit. mpigcrat. S. 8. Primum quod egit, stiit ut circumcideret sim I eL Omnes, qui nati erant in 1. Cim deserto, cpiales eram omnes Me. qui transiverantJordanem , y v n, non circu-csi eran/; erantque illii usque in diem. '' epramin I aurcircumcidit illos ciuis .Josias: χ- . Moca me seria Moeperima signum circumcisitanis, Igacium

' enim potuissent gloriari te ella laederatos Dei, nisi exstitisset foedus , INNI, signum

g. so. In monte Ebal, qui prope Sichem erat , ad coit Domino astare e lapidibus , sol es -τnt, Juper quoi ferrum agitatum non erat, lioc est, qui hevigati non sierant, aut nia fecit

politi instrumento ferreo: U Atulerunt superit,d holocausta, ef mael rura sacrificia p. - Σα

283쪽

1 1 me repetitiones eris Uerectione Tentorii. CAP. XV. Lib. 2.

sunt qui id saetiam putant post acceptam circunacisionem,& celebratum alii stim

iiunt aliter.

ventus

fixit in sil oh.

Unum tantum

esse de

. f. si . Ibi scripsit Deuterosin si te iterationem Legis Mosis; praeconiatus est Mnnia verba --ma Huionem ta benedictionem, nec fuit ullum verbum , a Mose P ceptum, quod non proch unavit coram toto coetii oraret, ta mulieribui, G parvulu,s prosilvis, JA 8: 3 3. 3 3 s. confer Deut. 27: 8 - 26. Iotur hoc in loco repetivit Jeliosis totum fudi cum Israel epachim; omnia statuta& iudicia, quae per Mosen addita erant; adjurando illos, ut illa oblervarent in generationes omnes ; librum legis meditarentur interduidcnoctu, &abonuit lege, quam juilis Moses, non recederent, nec ad sinistram, nec ad dextram. Jos 1:7. 8. Indllelmas Iosi festum taberaeacutirum invia ebdiale actum futile, colligere est ex Nehem. 8:I8.3. Tent f. 32. In SAh denique, quae fuit civitas in terra Coran, Ios 2 2:'. in tribu Ephraim ... z.λ' collocatur Tentorium conventus, Tabernaculum, Arca, Altare; quae omnia Moses just rat fieri secunH- upum sibi in monte monstrauum. Hebr. 8: s. Factum hoc in prae fa& communi consensu totius coetus stiorum Ipristi Ios 18: I. ut ita omnes cognoscerent

locum, in quo Glemnia cultus divini peragi debet t. Igitur in Siloli habitavit Sacerdos magnus, cum Urim&Tum ira; fuitque Siloti primus quasi locus, quem et i Dominus, ad cino in m nomen μum ibi. Post collocatum in Siloli tentorium nullus anulius usus fruit Altaris in monte Ebal exstructi. Diu mansit Altare, Tabernaculum, Arca in SL loli; ad mortem usque Eli, Sacerdotis magni. 33. Diligenter autem Cinum est, ne praeter hoc Tentorium conventus, & Altare et holomissi, quod ante illud erat, ullibi, in ulla civitate aut tribu, aliud Tentorium , debuit Te aliud Mare ad offerendum erigmtur. Unicum tantum Deus voluit esse altare ; quia unucum tantum est altare verum, unus taue tror hominum. I Tim. cap. 2: verss.

i , - In cultu hoc dogmatico nihil Deus ab hominibus voluit mutati, nihil ab illo demi, nihil ad illum addi. Non sine causa Mosi tam stricte praecepit, vide, cave, faciau omni secundum dipum, pum vidisti. Non fuit liberum Mosi in exstructione altaris &taber iraculi vel minimum E suo arbitratu praestabere: quomodo ergo potuerit liberum esse ulli e populo, e proprio libitu, altaria & tabemacula multiplicare ὶ Satis grave Iugum iudicavit elle Deus, Populum ad unum astringi Tabernaculum inoluit jugum aggravati multiplicatione Tabernaculorum aut Altarium. Abrogationem Tabernaculi α Alta iis manu facti meditatus est Deus inde a primo illius orsu. Atqui ut abrogatio ibbus facilior esset , unicum id tantum esse voluit, ut ita uno lini aboleri posset. Gentes habebant multa & plura altassi, multos & Plures cippos, multos de plures Deos. Populum suum votivit Deus unum tantum ha re & adire altare, quemata modum unum tantum habebat & colebat Deum; nec similem rideri gentibus. Si plura fuissetit altaria , plures debuissent cile sacerdotes: neque enun familia Ahar nis ista omnibus sit flectilet altaribus. Ita & ex aliis tribubus debuissetit accedere ad Altare. Atqui nemo debebat sibi sumere honorem hunc , qui non vocatus erat a Deo, ut a haron. Hebr. : vers . Si plura fitillent altaria, latior paruula via aberrandi ab agnitione Dei veri, & a fide salvifica, & corrumpendi doctrinam, ac mutandi histituta. Si plura fuissent Altaria non potuisses populus teneri in unitate animi & sententiarum; cum e contra unum altare, ad quod accedere debebant omnes, illos doccbat, illos unumine populum, una docuina & fide imbutum, uni Deo servientem, uni cultui & Legi est ictum. Talia& majora evenerunt mala, postquam posterioribuo temporibus, in Populo

muli

284쪽

ultimo Psuae actis. S morte. C A P. XV. Lib. 273

multiplicata fuerunt Altaria. Hos 8: ii. Multiplicavit Ephira taria ad peccandum; exstiterunt illi altaria ad peccandum. f. sq. Hinc cum Rubenitae&Gaditae, quiboes terra Pleia in haereditatem cesserat, in Hine R 'ibus Di denis aedificarent Altare, magnificum aspectu , Jos. 22:9. Io. Hlιιφ ael, prout famaid acceperant, conveniunt in unum, copias colligunt, moturi ML te, altare lamin illos. Dcar: ia. Legatos tamen in antecessiim ad illos mittunt, qui graviter hoc sicinus&severe illis exprobrare debebant, & dehortati ab incepto, quod praegnantibus preherisi fecerunt rationibus. Jos 1 2:i ro. Hlii Ruben & Gad testem invocant Deum omnipotentem, Deum, Dominum , se non aedificasse hoc altare ea fine, ut retrocederent a Domino , aut ut offerrent super illud holocaustum , munus , ta sacraficia pacifica, sed est testimonium id exhiberet posteris, Rubenitas & Gaditas habere partem im Domino , eundem cultum, eandemque fovere religionem, quam reliquae tribus . Isracl; adeoque unum esse populum cum illis ; addunt tandem, Absit a nuta , ut robellamus in Domihum, recedamus ab ilio, ad aedificandum altare ad holocaustum, ad senus , ad sacrificium , praeter altare Domini Dei nostri , quod est ante tabernaculum illius. Jos 22:zi-3o. Ecce ipsi judicant, se reos stituros rebellionis desectionis a Deo omnipotente , si praeter unum Altare illius aliud aedificarent. Ita placati Legati abeunt,&ira Israelis deservescit, & arma ponuntur. Jos. 22: O-34. s. s1. Jelio Mali extrema confectus sene ita, morti proximus, convocat omnes tri- Israel Sichemab, hoc est, in Siloli, quod in agro Sichem erat. Ubi pathetica ora- acta I tione illos monet, ut in foedere Dei de Lege Mosis manearit , adhaereant Domino Deo, illum ament , & non serviant2Diis alienos. Jos cap. 23: vers I-I6. Sed timeaAt Dominum, de illi serviant in integritate et veritate. Dccap. 2 : vers I . Porro docet, Deum esse sandrum, Deum et uten, non condonare emones S peccata. Jos cap. a : vers a'. Notabilis est loquendi modus. : loquitur de uno Deo sanctia ut de pluribus , quia unus Deus in tribus contistit peribitis, ut ita balbutientes loquamur. Seraphim ter exclamant. Escap. 6: vers 3. Sanctus , Sandius, Sanctus Dominus; id eliosuali una voce exprimit hoc est, Sancti. conser Prov. cap. 3o: verss. Et non didici sapientiam , et cognitionem sudiorum cognoficerema Hos cap. iΣ .verfr. V cum sanctis permanet Dan. p. 8: 'eri. 23. populus sancitorum. Ita rursium habemus testimonium sanctae Trinitatis, clijus mysterium Mosi , sanctisque Veteris Testamenti aeque ut nobis cognitum, & ab illis aedillim fuit. Denique postquam Josuali possisset populo stat-- 'trum a judicium in Sichem ; posuissesque magn m lapidem subter quemim, quae erat apud sane Marium Domini , quae debebat esse in test, m eorum, quae cum Istaele acta erant, de quo lapide in figura loquitur dicens, ille lapis audivit omnia verba Domini , quae locutus est nobisium, quemadmodum de alibi Scriptura dicit: Lapis e ligno clam it, tandem populum dimittit, unumquemque ad haereditatem seram. Joc a : a s-28. 1 G. Dimitti populo dimittit Dominus servum sium Phosuam in taxe. Μore I Luc. 1:29. Post res enim illas mortuus est Isuis, Filius Nun, strvus Domini,q vel

verunti um, Ioc. 2 :28. 29. Ita ille, qui νωκήπωνια in quietem terrestrem uatroduxit

populum, inquietem coelestem intravit. Mortuus est enim ut servus Domini , hoc est, in fide, integritate & obedientia; & ingressus in Domini sivi audia , ubi in aeternuin iescit ab onmi opere. Quies terrae Can melioris huius & spiritualis quietis umbra fuit

285쪽

istatara. rum post

mortem

Josiuae

enormia pericita. Nomina idolorum

quibus

Castitati

a Deo Ie sipiscunt.

α73 nominibus Idolorum. CAp. XV. Lib. 2.

&symbolum. Intrat inpace, quiescunt in dormitoriisAu, oli'aicamque ambu uis intele

6.1 . .amvis autem filii Eras sancte promisissent Ieholiuae, absit a nobu, ut deretina

quamus S num, ta diu serviamus aliis. Domino Deo no' serviemus, cit vocem omaissemus, Ios 2 :I5.2 . tamen contrarium eventus docuis. Mortuo enim Iehos di clamnaerfecisse marum in oculis Domini,deretiquise Deum Patrum,recesse cito a via ransiis aedus,servivis Baalim,. iarot, de lucis , Iud. 2: II. I 2. I I9. 2O. Iud. 3: 7. Iud. io: ,. Baali aedificarunt altaria. Pater Gideonis dicitur habitille si EJω,δc lucumjuxta illud, Iiad. 6 . 23. in de domus, templa&fana, lud. 9: . nn tan

e domo fata berit. conin veti 27. denique dac uar postrasse sibi Baiar in Deum. . , Nomina idolorum quod attinet, quibus seisiverunt filii Israel, sunt l. 'a Baal, &

'Ba Matim, quod commune nomen filii Deorum S a. Baal Sebub, a Reg. I: a. Deus fuit Accaronitarum. Baal Peor, Nurn. 2 Π. 3. Deus Moabitarum. Psalm. Ico: 18. Et co*ugati sunt Baal 'Pheor, c comederunt sacrificia mortuorun Ergo Baal Pheot inter mortuos tat. Vox per se mala non est ; in genere notat τ Dcοντα, hoc est, raran, nuinuiah inet: ita dicitur 'ῖς pili, hoc est, cui pilum habet, pilosiis, 1 Reg. i: Si habentes foedus , Genes i : M. - ἔδ dominus cisterea, hoc est, cujus ita est Exod. 11:3 . Vlῆ' qui habet, quod dicat. Exod. 2 :i . Gentiles igiturDeos suos Rial nominantes, illorum potentiam & stataetitiam, &quod omnia luia beant, omnibusque bonis abundent, indicare voluerunt. 2. oret, arat, suit Deus, vel Dea Zidoniorum. I Reg. ir: s. Et ivit Solomoh post a poret, sparot , Deam Zidoniorum. imo & Philistaeorum, i Sam. ir: Io. Auar

te in tam inae forma dicitur picta suisse; & a lamoribus ad pedes usque extremos figuram piscis liabuisse. Sunt, qui putant, Astartem, Hille multimammam, tacunditatis&lictis datricem; & ab Afris dicitam Uraniam, alibi Adargatem. 3 Luci, quibus dici itur I rei vale, fuerunt opaca nemora, qualia a gentilibus solebant plantari apud statuas& sana idolorum; idque ad horrorem secrum incutiendum adorantibus. Serviverunt ii cis : qui enim nomen, numen, idolum colebant in luco, simul lucum ipsum, ut sedem nil minis venerabantur. In voce 'cherah, quae lucum significat, est significatio beatitudianis, quasi nemus is uni dicas. Ne lucus aut arbor apud altare Dei plantaretur, expresso Domi laus caverat praecepto. Dciit. 16:2I. 22. Nonplanta lucum unus arboris, velutilam arίοrem apud altare Domini Dei tui. Voluit nimirum Deus cultum suum discreparea culmi dolorum, &a consuetudine gentium, quae in arboribus colebant numina ; ut Num phas H. . id DdeLImo de docere voluit,Deum colendum esse pura conscientia,& in libet rate & motu spontaneo ; non e coactione & metu humanae potestatis, cujus symbolum in sacris pe estprocera arbor. Arbores aspectium coeli impediunt: umbrota frondes lumeniblis occoeliant. Non debet ulla potestas, quare terra pullulavit, hoc est, humana&tere na, impedire, quo minus inrucamur altare & thronum gratis , & ad illum acceda f. ues. Hinc quia tot modisse secerant reos, traditi sunt ispe in maia gensum, Syrio rum, Moabitarum, Midianitarum, Philistinorum, Ammonitarum, a quibus severe castiga ti,&crudeliter oppressi, &mirum in modum vexati experimento didicerunt, malum esse 9 amarum, deretinquere Deum Dominum, d timorem idiatas si Te, Ierem. 2: iv. Ita cum in arcto essent, coacti sunt visitare Dominum, de effundere preces: hic fruebas ia/i ctionum:

286쪽

me Iudicibus Uraitatarum, Barac, Sc. U A P. X V. Lib. 2. 27s

ctionem: imo& Deos peregrinos e medio sui sustulerum, V Domino servio de novo

SAO. Deus gratiosus & misericors motus clamore & angultia illorum, excitavit illis . Iudiso, qui illos servarunt, &liberarunt e manu hostium,&in libertatem pristinam te nituerunt. lud. 1: i ,. Fuerunt hi homines numero plures, de longo annorum intervallo

successive rebus ebsint. Insiguis titulus est, vocari populi Des. Deus ipse titulum hunc non trivit. Psilin. Fo: 6. Deus est Iudex. conser Pi m. 7 s: 8. ta 3 s : r. Somnio est judex noster. Genes 18:x s. e n judex totius terra non faciet judicium g

solomi coronam &sceptrum ambientis, hoc erat verbum, quis ponet me Iudicem interea' a Sam. is: . Hi homines excitati a Domino, ut eissent Iudices in liraele, heroico

finimci fuerunt praediti, pientiacue & fortitudine populo p luxerunt, rebus festis & praeliis praeclari. Ad illos accesserunt filii Israel Gῆ a , hoc est, ad petendum ab illis iudicium

in rebus dubiis de controversis. Iud. ε: s. confer Deut. I7:8. 9. Etiam admonitores se tui populi, ut ab idololatria desisterent. Et eliram Iudicibus non obediverunt, Iedsionati sunt se Deos alios, bad. 2: I7.18. Et quamvis principatum gesserint in populo, 'uemadmodum de Abimelecho dicitur, Iud.': 22. quem etiam Domini Sichem & omnis domus Mill f serunt regnare in Re eem, Iud. 9 . s. tamen regio titulo, & regia majestate ac diad mareabstinuerunt Hinc Gideon, Iudex Uraelii, ita uactuit, non dominabor e eo, neque FLEus meus; Dominus dominabitur vobir , Iussi 8:2 . Sicubi ergo cum Restibus inparaniatur, ut fit Iud. i7:6. In diebus Micha non erat Rex in Istaei, confer Iud. i9: i. id comparate intelligendum est: & cogitandum vocem notare etiam posse ordinarium a ematorem& administratorem reipublicae. Iudex aliquo modo Rex est.Iui attatim,

i t populum. Quod autem Iud. II: 6. additur, uni quisque quod rectum in o bisuiserar, acubas, hoc est, proprio arbitratu vivebat, inde concludere est,Iudicum fuisse id munus, ut impedirent, ne quibuslibet motibus & ausibus libertas ellet. f. 6 i. Quo ordine Iudices hi sibilavicem succei Iernat,quotq; annis rediis publicis sunt titat, i ta esset serint, videre est in libro Judicum Paulus quorundunt Iudicum mea fitionem idit. Hes,r. iti. 31. Et q. d adhuc dicam ' Deficiet enam me enarrantem tempus δε Gessione Barae, Samsone ci: Iephte; de quibus pauca quaedam dicemus: neque enim omnia dici pollinat, nec dςbςDL ' , - in P . g. 61. Barac ordine prior est Gedeone.Vocationem sium accepit aProphetis ,sive naprophetiae, bora,cyrae de ipsa diciturjudicasses raelem illo tempore. Dd. : . Cui tem Baracum mulier haec excitat, & una cum illo exercitum in expeditionem educit, Iud. :s.sata in fugam veritur deinde allii mulieris messere perit lud. :1 i.Ita necmulieri is Spiritus consilii & robaris defuit. Pathetico carmine canit Deborali & Barac victolitanistaelis,& stramn Siluae,lud. t: r-32Sed 'uid adeo laudandum in Baraco, cujus potius vid

tur accusiuida ολιγοπις HS ibis mecum, ibo, icit Deborae, et nons non ibis mecum, non ibo.

Iud. :8. Sed haec ipsa humilitas meretur laudem , quod cum vir esset, mulier: in Prophe iidem , cum qua sciebat esse spiritum Domini, sociam&comitem ex tis Hel se vo- ,

biit. Laudandum, quod cuius alias non adeo magna solet esse autonta , in nomine.

De loquenti credidit, moremque gessit. Laudandum, immediocriniana, confisus in robore Domini, aggressus cst hostem potentissimum, non metuens illius serreos cutarus, nec ingentas illius animos c tam longa in Israelem dominatione admodum auctos. Fidei hoc omne tat, qua credi sit, Deum memorem laedetis salutem dinitum p a

287쪽

Cideon.

π 6 duplici bra Gideoni dato. C Α p. X V. Lib. 2.

f. 63. Neque tamen Baraco minor Gideon, quem ipse Angelus Domini vocavit frenuum viribus, Ilad. 7: vers ia. Is Anzelm Domitii visus Gideoni dicituri Jud. 6: i . IJ versiis.&cognitus est a Gideone, vers. ΣΣ. Domine Demi Vidi Angelum Dominifacie adfaciem. Igitur idem vir, qui visus erat Iehosiis Ioc s: i 3. r . Duplissi- misit Gideonem. cupivit enixe Gideon,Jud.-I7. cupiens omnino in fide corroborari. Duplex illi datur. Offert Gideon haedum taprarum & azyma. Carnem & azyma, jubente Deo, in petra quadam posita, ignis e petra exiens comedit: hoc primum erat signum Jud. 6: I9.2o. 2I. Pa racim erra. Ignis opem charitas Omm , culus ardore Christi comesa&excisa est. Velli lana evanuitur in terra, EI selum rore humediatum, omnis alia terrasicca manet. Secunda vice manet vellus lacum, & irrigatur omnis terra.

Iud. Q 37- o. Id fecitndum signum erat. Forsan & hic adumbratus Christus; qui qua agnus Dei, obmutescenspra tonsoribus sitas, Es s 3: 7. cia jusque ros spra rore uteri aurorae, Psalm. iio: s. expansus in ligno, rore divinae gratiae humeiritus, illamque omnem in terram, hoc est, in totam Ecclesiam eis dens, non incommode in vellere lanae consideratur. Neque pec vit Gideon petendo signum: non enim id petiit ex diffidentia, sed ut o lini modo in fide divinitus ro raretur. Nec opus d cere haec accidis te in visione prophetica: dicitur enim, Usisrrexit mane; sexpresiit vellus,Iad. 6:38. Neque Deum, temere cum Deo agendo, & cum dissidentia, ut Patres Israelitarum tentarunt Deum, Ptam. 91:9. sed motus fiducia, qtram habebat de Deo, ut gloria ejus evidentius manis staretur. vide Jud. 6:39. Neaccendatur ira tua, loquar adhuc hac vice; tentem age tantum vice hac. Gideon zelo Dei pletius destruit attine Baalis, ta lucum circa illud, Dd. Q. versas. 26. Indutus Spiritu Dei Iud. 6:34.) clangit buccina, intrat in media hostium castia unico comitatus puero, Iud. 7: II. i 2. & exigua manu trecentorum militum ad

ritur numerosisIima hostium castra, raro fortitudinis exemplo, Jud. 7:i6. Imperium ab Israele illi oblatiam repudiavit, Domini summi & unici Dominatoris gloriae nil detrahere ausus. Iu18:11. 23. Praecurser quasi Christi fictus, qui cum cognosceret, populum vel turum, ut jace ciuilium Recem, se fit sebis Joh. 6: Is. & ita regnum terr num suscipere renuit. Inter naevos Gideonis hic notamininius est, quod contra Dei ordianem &constitution fecit Ephia in urbesisa, in Ophra; post quod stertati sint omnis Israe quodque exstitit sed nata domui illius intendiculam. Iud. 8:27. Miseret, Iii Gideon s tuaginta a filio pellicis Abimelech trucidati sunt. Iud. 9: s.f. 6 . Iephta lius meretricis, expulsida fratribus, sed deinde revoratus & elestiis in ea put ducem populi, a taritia Ammonitarum Istaelein liberavit. Vovit Iephta votum Do

mino. Si dabis filios Ammon in manum meamet erit exiens, qui exibit e foribus domus mea in occursum mihi, eserit Domino, cs eram illum holocaustum, ri' Iud. ii: so. 3r. Redeunti Iephtae occilrrit Fiba, quam habcbat, unicae non enim illi erat 3 Zῖ ecesi aut ilia, hoc est, elumbis eius nil ortum erat, nisi unica haec Pilia :fecit autem illi,sicundum votum, quod voverari lud. II: 3 3 v.

g. 61. In hujus voti sensium diligentius in rendum est, ut ita appareat, an puella haec vere sit immolata&mactata: id quod Manichaeis, Valentinianis, Marcionitis ita crudele olim visim est, ut Deum malum & crudelem, sesaguinisque sitientem appellare non erubu

Iephla. votum illius votis

tint .

288쪽

weyephtae voto illius esensu. CAP. XV. Lib.2. 277

, puella diestiit dolatii se virginitatem nulli bi autem Vitam, sanguinem,

caedem. d. ii: 38. 3. Quia fuit siver 'phtam Spiritus Domini. Jud. ii: 19. At Spiritus ille bonus destius. non videtur ferre potuisse, ut Jephta tam immanem patraret dem. . Quia id gentibus maxime vitio vertitur, quod θυμω ,: iliau siras igne combusserunt iis se M. Deut. ir: 3 H Imo dc exstitit feri r Domini super Israelem, cum Rex Moab, in extremam ab illis redactus necesItatem, silium se um unigentium super

muro offerret holocaustum. 2 Reg. 3:27. f. 67. Igitur hi ita exponunt verba Dphtae. Quicquid Occurret mihi erit Domino hoc est, mat offeram in holocaustum. Copula. Ei l. ius valet Aut. qui percusserit Patrem Matre is, hoc est, aut Matron. Id sit ita sit, diue erant pari votiJephtae. i. auicquid occurret mihi, erit Domino, sanctum iii m. dc dicatum, si ad holocaustum non sit aptum. 2. Quicquid occurret mihi, offeram holocaustum, si nimirum ad id sis aptum. Cum ita. que Puella occurreret, cuiae ad holocaustum apta non erat, ad primam voti partem Jepi tam dicunt obligatum filiisse ; hoc est, ut Filia esset Iehisa, hoc est, tota integraque ei dedi- . caretur&consecraretur, ut separata ab hominibus, S prohibita ab omni conjugali consorio vaca et Deo soli, & improlis maneret omnibus diebus vitae, a nullo agnoscenda viro. Hanc suam virginitatem, cui Pater illam devoverint, & quod dulci consuetudine in

fili, & siavibus puerorum amplexibus caritura esles, inquiunt deploralle puellam; filiascue pol quotannis ivisse aia alloquendum , hoc est , ad consolandum sitam Iephtis, Dd. ii: o. Ita hi Autores totam Liacrem planam & perspicuam elle putant; illamque

exinde magiis adhuc probari contendunt, quod dicitur, Fecit illi, ut voverat, et stum cognovit Virum, Jud. I i: vers. 39. hoc .cii, seclusa ab hominum consertio expers imitatuitae conjugalis.

f. 68. Sunt tamen multi magni viti, inter quos Io lius, Chrysostomus, Ambrosius,

Aigustinus, qui revera puellam mactatam , & ut victimani immolatam este statuunt: nec desunt illis rationes. I. Qinae verbis textus, si recte asipiciantur, apparet, Jephtana humanam vovisse victimam; nec de pecunia loqui: dicit enim ; Quicquid egreditur esoribus meis in occurseum mihi. Atque homines selent occurrere Victoribus , & illis. gratulari. a. Perturbatio Iephtae, videntis occurrentem Filiam; vestimentorum ruptio,

e latus de ploratus satis indicare videtur , gravius hic quid sit belle , quam perpetuam, virginitatis consecrationem, Jud. ii: 3s. 3. Nec alia fuit causa justa & susticiens, cur illam deflerent Vimines: imo id quod dicitur, illas quotannis ivtile duo non

opus est, ut cum Κinachio vertatur au loquendum cum illa, quia commode verti potest, ad commemorandum de silia Iephta. Ita verterunt LXX. etia

in la*θαέ. . Immolatio hominis, filii aut filiae , non usque adeo idololatris olim. inusitata suit & peregrina: potuit fieri, ut Iephta praecipitanter illos imitaretur; imo &abusiis sit mandato , quod Abraham de immolando Isaaco accepit. 69. Factum ipsum quod aninet, dicunt illud a Scriptura narrati, non laudari: nec polle tueri Iephtam exemplum Abrahanai immolare volentis Isiaciim : nil enim hac in re proprio egit motu Abralaam, sed a Deo juilias; ut&a Deo, ne immolaret, sitit impeditus. Iephtali uiliis egit, quod egit, & contra legem, Deuter. Ia: 3 I. ideoque de

peccalle,&rem, quae accepta ei te non poterat, egille: &in hoc lummodo delem, qui obtulit Filiam, ut ite voverat. Ambrosius facinus hoc vocat Pamc

289쪽

Do Filia Dphiae Sim finis nativitate. CAP. XV. Lib. 2.

g. 7o. Rationes allatae 3. 66. solum non adeo sunt difficiles. i. Scriptura dum dicit, fecit ei secundum votum , simul docuit, filiam secundum votum immolatam elle, siquidem is tenor voti est. 2. Deflevit virgini em; quod illa immatura caede e terra viventium einet exscindenda; nec ulli profutura. Dum virginitatem deflevit, simul vitam deflevit, quam hucusque inpura transe; erat virginitate. 3. Fuit Domini super Iephtam; atqui propterea non sitit x xuae rem . Nam de sanetissimos, Spiritus sancta. compotes, novimus insigniter peccasse de lapses. . . Gentibus id vitio vetitat: atqui Jephin praeceps non hoc c lavit aut dcliberavit. .s ἡ 7 i , insigne Ubedientiae exemplum exhibuit, dum incautam Patris ob

pio impcrterrita Iollit; exstititque typus Ecclesiae, quae ob s nsum ζ i Vc. in Uro die ma Iur, S ut libamen si late effunditur. Quamvis De Jephtam colit

' bere facili negocio potuillet, quemadmodum Abrahamum colaibuit, placuit tamen Deo habenas laxare servori Jeelitae, & illius lapsis cautos nos secere, ne in vovendo simus tem rarii &praecipites, sed in timore &circumspectione sellicita agamus omnia. S. 72. Virgines caedere olim inter gentes obtinuit, ut ex hoc patet versiculo, Sanguite placastis ventos, ta virgine casa. Polyxena, Priami Rcgis Filia, a Pyrrho ad Achillis sqγulchrum jugulabatur. Ibhigeniam, Agamemnonis filiam , Calchas ad placandum numen mactandam in sacrificio censuit. Ovidius xii. Metamorph. Hentibus ante aram setit Iphigenia ministris. f. 73. Si onis nativitas indicata est pere Velum Domini, quiprius matri, deinde Manoae Patri apparuit. Cum Manoah in nomen illius inquireret, respondit, Quid rogas

Angelum nomen meum, Uid Afrabitu est,Jud. is: i8. Inde agnovit Manoah illum esse annuncia- 'ri re 22. JAriendo moriemur: nam Deum vidimus. Idem hic Angelus Domini etiam Gideoni visus erat, Jud. : ii. ia. Ita certe verum, Angelum faciei Domini Israel eni

ulisse et blulasse omnibus diebus seculi, Es 63:9. Postquam Angelus cum Monoah a silvilla loqui, ascendit in siimma altaris, hoc est, quae oblationem Manoae consumserat, . in calum, spes intibus Minoah & uxore. Jud. is: io. Frequens liaec apparitio Angeli se deris, & visibilis haec illius in coelum ascensio, fuit praeludium illius apparitionis de ascensimson sionis,quae in plenitudine temporis, in ali impia carne, sectaeae Jusiit de Sinasone Angelus, ne novacula ascenderet in caput illius; & ut esset 'R Aa et raeus Dei ab utero jue ad diem mortis. Jud. i 3: s. 7. Ita ab utero marru separatus filii Simsen ad opus D mini Gil i: is. & quod Jeremiae dictim, Antequam formarem te in utero, novι te; an . tequam exires e ventre, san tificavi te, Jerem. i: s. id & in Sim ne suit impletum. Naesaratos quod attinet, illi comam non tondebant; vinum & siceram non bibebant; ad mo tuum non accedebant; nec ob patrem, nec ob matrem contaminare se debebant ii morte iturum. Num. 6: χ - 8. Tale votum Naziraeatus iaciebant sponte; & ad certos dies,& ad certum tempus se illi astrimebant; quibus impletis offerebant holocaustum, Spro peccato, & pacifica, & munus ac libatnen. Tunc a voto liberi & soluti erant. Num. 6: versi 3 - 2 i. At Simsen non ad aliquod tempus, sed in pcrpetuum, per omnes dies vitae Nazi- rariis fuit; nec sponte Nazitariun te secit, sed a Domitio Nazirariis vocatus & declaratus est. Samuelem mater Hanna declaravit Naziraeum, i Sam. i: II. S senem, ut diebam, ipse Dominus. Praecepta Naziraeis data pulchre docebant. Pnaeceptum de augendis capillis ci cuit, virtutes&Enctitatem in animis augeri debere: item, corporis cultui & ornatui noli nimis incumbendum. Tonsura ad cultus nitorem facit. Comam nutrire, aliquo modo est

Insigne Iephtae. Virgines

eaedere ustatum

Fentilis

290쪽

Si De Naziraeo, S upo Chri . CAp. XV. Lib. 2. 279

ωecori. Mam Gentileslape aluerunt comam, quam postea consecrarunt Nymphis vel Apollini, qui inde dichiis est, εο αοφ . Praeceptum de vitando vino docuit, ea quaelibidinein incitant, & carnem iaciunt serocem, & concupiscentiarum sitiat alimenta, saepe linquenda esse, ut animus vacet Deo purius, Eph. s: I8. nolite inebriari vino ,sed impleamini Spiritu. Praeceptum de non tangendis & lugendis mortuis, docuit, mortem spiritualem sugiendam esse; dc adversa omnia, bonorum, taguinisque jacharam patienter & modcrate serenda, nec nimium deploranda esse. f. 7 . Hic Simson, quamvis NMiraeus, nec bellicis exercitiis innutritus, ct vitae religi, idem se ac domesticae alluesectus, magnus tamen Bellator evasiit: non homo, sed Spititus Dei

bellatorem illum fecit. Jud. i 3:21. Et coepit Spiritus Jehovae ad pulsandum eum, hoc est, cogitationibus bellicis animum illius coepit agitare. Cum Philistinis imprimis rem

habuit; equibus duxit uxorem, Domino id ita disponente, ut occasionem nancilceretur invadendi illos. Leonem juvenem serociter ipsi occurrentem lacerat: in cadavere illius invenit postmodum examen apum, ta mel; inde aenigma, E comedente exivit cibus, ta eroab sto exivit dulce. Jud. i : i --ao. Etiam fimes densos rumpit facillimo negocio, Jud. ruet vers 1 . Maxilla alini mille trucidat viros, ibid.s . is. Cum sitiret, quoddam, in loco Lechi, finditur, & exeunt aquae in potum, ibid. s . i9. Portas Gaetae humeris impostas in montem portat una cum postibus de repἰ lis, Jud. I 6: 3. Tandem amore

Desila captus, & perfida illi proditus, quam argenti coecus seduxerat amor, abscissis capillis, in manus holitum delabitur. Ibi privatus luminibus in putido diu delituit ergastulo. Tandem in domum idoli Dagon, a frumento sic dicti, quemadmodum yupiter a Graeacis diebas est, deductus, ut multitudini spectaculo esset, & ludendo gaudia pararet, apprehensis duabus columnis, invocato prius Deo, totam domum quatit,& in te

ram dejicit: ita mortem sibi conciliavit, miseriarum omnem finem , Sc multis Philistinorum millibus: ita fuerunt mortui, quos interfecit Simon in morte sua plures pra issis, quos inre fecit in vita sua. Iud. Im O. f. s. In hoc Simsone, quamvis , typus est Christi Domini cla- s labririssimus. Nativitatem Sissonis nunclavit Angelus: etiam Christi, Luc. i: vcri. 26.3 i. typus

Simson ab utero fuit sanctus Jc separatus Domino: etiam Christus. Ef 9:1. Sic dicit Do ς minus , qui formavit me ab utero in servum stibi. Simson leonem laceravit: Christus

sit hostes: Christus contemptibilibus armis, stidore & sanguine, Inimicum ci vindicem ad Olmit, Psalm. 8:3. Simson portas Gazae abstulit: Christus portas inferni Matth. i6: i 8. robore exuit. E leone interfecto Simson mel accepit, & c comedente cibum, e sorti dulcet Q olim nobis erant insensa, ut Lex & justitia Dei, ea dulcia secit nobis Christus -i e te per eccati Legem vitae ; c justitia condemnante justitiam condonantem & absolventem. Simson rupit tunes: etiam Christus; rupti suntones, S tiberi evasimus. Simson locutus est aenigmatat Christus aperuit os in parabolis. Simson sitivit e conflictu cum hostibus: Christus in cruce exclamavit, tax ω,Joh. I9.2 8. Si inson saepe a Philistinis circumventus,

lapissime evasit: Christus E multis Iudaeorum insidiis saepissitne emersit. Simson proditus est

ab amica, argento corrupta: Christus a discipulo, exiguo ad id conducto pretio. Laetabantur Philistini, capto Sinisone ilium , laudarunt Deo, suos qui L. tati sint Iudaei capto Christo. Simson luminibus oculorum privatur: Christus lumine vitae exstinguitur. In morte occidit de vicit Simson plurimos: Mors Chrisa victoria est mundi. Mocie vicit Mortem. Morte abolevit potestatem mortis habentem. Sinison honestam

SEARCH

MENU NAVIGATION