장음표시 사용
141쪽
ys M. TULLI CICERO Nisesset ita in hoc pestis ero bello cavendo praedicendo sententia di
ipse affui primis temporibiis tui consulatus , cum accuratissime nionuisti senatum, collectis omnibus bellis Civilibus, ut cilla tunerent, que ine-ua inissent, scirent, ' cum superiores , nullo tali exemplo antea nis Republica cognito, tam crudeles fuissent, quicumque postea Rempu.blicain opprelsisset armis, multo intolerabiliorem suturum . NAM quod ex apio fit, id etiam jure fieri putant, taliquid, atque adeo multa asdunt, fit afferunt de suo. Qilare meminisse debes, eos qui auctoritatem α' consilium tuu iII non sunt secuti, sua lil illic Occidiste, eum tua, prudentia salvi esse potuissent. Dices et Quid me ista res consolatur in tantis tenebris, e quasi parietinis Reipublicae ' Esto mirino vix consolabilis dolor tanta est omnium rerum amissio, S desperatio recuperandi i sed tamen&Caesar ipse ita de te judicat, omnes cives sic existimant quasi hi me aliqliod, extinctis caeteris , ellicere sanctitatem is prudenis tram, dignitatein tuam. Haec tibi ad levandas molestias magna et Ied bent. Q ubd autem a tuis abes, id eo levius ferendum est, libreod, ni tempore a multis ac magnis molestiis abes quas ad te omnes perscribe iein, nisivmrer, ne ea cognosceres absens, quae quia non vides, naihi videris meliore esse conditione, quam nos, ' qui videmus. Ilaetantis existimo no- , stram consolationem recte adhibitam esse, quoad certior ab homine amicissimo fieres iis de rebus quibus levari possent molestiae tuae t ' reliqua' sint in te ipse neque mihi nota, nec minima solatia , , ut quidem ego
sentio, multo maximari quae ego ipse experiens quotidie sic probo, ut ea milii salutem afferre videamur Te autem ab initio aetatis, memoria teneo,
, sumnia omniis doctrinarum studiosem sitisse, omniaque, quo a sapientissimis ad benEvivendum tradita essent, summo studio, curaque didicisse: uar quidem, vel optimis rebus, usui, delectationi esse possent is vero tempora nis haben iis aliud nihil, in quo acquiescamus nillil ainintainterci necto, tali vel scientia, vel o tire pronii in hor-
si mores a Sylla Marius. c. qui ista ivitia Reipublieae funestissima te-
consilimn Mini JUt Caesari non fiam deretur ii admitti stratione Galliat, eidem-quea ui Consuatiun liceretarite tempus reteici eo sensuvii armi reindeduceret. Oceid se I Iam eeeiderant in bello civili Pompeius Magnus, L. Lentulus, Bibulus Domitius Enobarbus. Scipio Pompeii socer, dem Cato, qui odi ii C. ιarem bellum pac terae I praemularat t. Pariet sJ Sunt parietum ruinae , seu muri vetustate prope consumpti.
Qui id minari ori reconciliatus eiis Romemini vivebat.
142쪽
obes, ut ad eas te reseras aries, mi a primis temporibus aetati, stimiuum tuim dedisti di tantum dicam, quod te spero approbaturiim , me, posteaquam citharii, cui studueram, nihil esse loci neque in curia, neque in sim viderim, omnem meam curam, auque per in ad philo isphiam contulisse e tuae scientiae excellenti , ac singulari non multo plin, quam nostrae, reti m est loci. Quare non equidem te moneo sed mihi ita persuasi, te quoque in iisdein versari rebus, quae etiam si minus prodessent, animum tamen a sollιcitudine abducerent. Servius quidem tuus in omnibus ii genuis artibus, in primisque in hae in qua ego me seripsi acquiescere, αι vertanar, ut excellatri a me vero sedi ligi reir, ut tibi uni concedam, praeterea nemini mihiqite ab eo D tia refertur quo ille existin i, quod sacile UPareat, cum meu
tit, de vi , lita quoque in eo si sumtie gratissimum. Vila.
eloquentia. ineve amantem redamat.
ACcipio excitationem tuam, qua usi es, cur seplasianielitterast
uno exeniplo dedi lias sed accipio ex ea parte, quatenus aut negligentia, aut improbitate eorum qua epistolas accipiant neri scribis, ne ad nos perteramur illam partem excusationis, qua te scribis, orationis pauper. tate, sic enim appellas iisdem verbis epistolas saepius mittere, nec agnosco, nec probor ego ipse, quem ti per iocum sic enim accipio divitias orationis habere dicis, inenouesse verborum admodum inopem agnosco: σιμMνευῆσΘαι enim non necesse est: sed ininen idem nec hoc Λιμυνγωό- με- sicili cedo tuorum scriptorum' subtilitati,&elegantiae Consiliuin INTERPRETATIO. ivdem vobis. 6 dissimulare. --α-a A. subintra icteria aras sibin tost Cimoli libro de orituit, stamia ri
143쪽
uini, mo scribis, hoc Achaicum negotitan non recusavi se, cu in semper probavissem, tum multo niagis ProbaVI, lectis tuis pri aciniis litteas et onmes enim causae, quas commenistra, iussissime sunt,
tua es audioritate, & prudentia dignissimae. iiod aliter cecidisse ammtistiuias, atque inatus sic ut tibi nullo modo assentiora sed quia tanta perturbatio contusio est rerum, ita perculsa es prostrata dissimo bello jamn omnia, ut is cuique locus, tibi ipse sit, miserrimus esse videatur propterea μ' rui te consiliis nitet, in , qui ' misimus, tibi beati videmus, at contra nobisnon tu quidem incitus in a lestiis, myrae nobis beatus et atque hoc ipso melior est tua, quam no- ira conditio quod tu, suid doleas, scribere audes , nos ne id ovideat tuto possimaustiaec id ε victoris vitio, quo nillil moderatius , sed ipsiuι vitariae, quae civili bus bellis semper eucinsolens. Uno te vicimus, qu5d de Marcessi, collegae tui, salute Daulo ante quam tu , cognovimus, is etiam anehercule, quod quemadmodum s res ageretur, vidimus: nam seste existimes, post has miserias, idest , postquam armis disceptari coeptum est de jure piiblico, nihil esse actum aliud cum dignitate raram te vide Caesar, accusata acerbitate Marcelli sic enim appellabat γlaudataque honorificentissimEω aequitate tua, trudentia, repenthαo caeter spem dixit se Senatui roganti de Marcello ne hominis quidem cata, negaturum fecerat autem hoc Senatus, ut cum ' a L. Pisenementio esset sacta de Marcello, Marcellus se ad Caesaris pedes abjecisset, cunctus consurgeret, ad Caesarem supplex accederetri noli quaerere cita mihi pulciter hic dies visis est, ut speciem
as aliquam riderer videre Qua reviviscentis Reipublicae. Itaque imoni-
dicta pars es Pesoponnesi 8e ad unum usque Quinctiacum pertini t late verb&m-Pta, totum hunc tractum compleci itur,
qui bellas, appellatus est , dividiturque in Boeotiam, i 'hocidem, Ioeres,o D ridem Toti Graeciae praesiisse Sulpicium ex miliis loeis colligitur De Marcelli incae I Cum Sulpicio
Consulatum gi ust devicto autem Pompe-IO, quem erre sequutus, exulabat . Eius reditum a Caesare Settimas obtinuit sed Cum Romam contenderet, ab uno duius
occisis est. 4 Acerbisare Marcellia mi ei esset
Consul, de meeestare sariret ante tempus mittendo sortiter egit in eum sistit delectum haberi, dec quae Omnia isse
AEquitate sua Sulpicius collegae suo, tam iniqua in Caesium molienti
. . ALPHoue se s--,iominem extat Ciceronis oratio. c. Marcinus I M. Marcelli frater, mi hiennio post Marcum Consillam. ipse ciuisiuiti cum L. Lentulo.
144쪽
EPISTOLARUM FAMIL LIBER IV. Vν
inesciatu me rogati gratias Caesari egissent, praeter Volcatium is enim, si eo loco esset, negavit se factitrum sitisse ego rogatus, mutavi meum consilium t nam statueram, non mehercule inertia, sed desiderio pristina dignitatis, in perpetuum tacere r regit hoc meum consilium, Caesetis magnitudo animi, raenatus ossicium. Itaque pluribus ver ς bis egi Carsari gratias meque metuo ne etiam in caeteris rebus ii liciisnesto otio privarim i iiod erat unicum solatium in malis . sed tamen ,.quando effugi ' ejus offensionem, qui sortasse arbitraretur , me ano Rempublicam non putare, si perpetuo tacerem, modico hoc faciam aut etiam' intra modum, ut cissius voliuitati,& meis studiis serviam, ionam etsi a prima aetate me omnis arsin doctrina beralis, maximε Philosophia delectavit i tamen hoc studium quotidie cingravescit, credo aetatis maturitate ad prudentiam, S iis temporum vitiis, ut nulla res alia levare animum molestiis possit is quo studio te abduci negotiis, intelligo ex tuis litteris : sed tamen aliquid am noctes te adjuvabunt. Servilis tuus, vel potius noster , summae me observantia colit cujus ego cum omni probitate, summaque virtute, tum stlidiis, doctrinaque delector His mecum saepe de tu mansione, aut decessione communicat adhuc in hac sum sententia, nihil ut faciamus, nisi quod maximε Caesar velle videatur. Res sunt ejusmodi, ut, si Romae sis, nihil ao. te praeter tuos dele stare possit rae reliquis nihil melius ' ipso est meaeteriin caetera i ejusmodi, ut, si ali erutrum necesse sit, audire ea in iis, quam videre. Hoc nostrum consilium nobis minime juciindum est . qui te videre cupimus sed consulimus tibi. Vale.
INTERPRETATIO. u enim nes it se in patriam rediturum fuisse, si esset in eodem statu quo Marcellus. O metit ne sep deinceps in senatu
contra quam proposteram, cogar verba
iaceres, Philosophiae tam)iu vacare non
Ckormem ex bisu ista, dolere peia confectinis, Sulp/cis solatur C. Iu lis Caesare quar Consule me collega, anno ursis eondita sept eme saeuis, deviaris iam in Hispania Pompeii I seris . . Sulpicius s. D. Ciceroni. . PosTEA MAM mihi renimitarum est de obitisTulliae filiarniae, sane quam pro eo, ac debui, graviter , molesteque tuli conmunemque
145쪽
evinearunitatem existinuivit qui si istic astitam, imite tibi I sitis sim, coramque meum dolorem tibi declarassem. Etsi Mnus hoc consola' ionis miserum, atque acerbumest propterea quia per quos id fieri debeo, propinquos, ac similiares, ipsi pari molestia inciuntur , neque sine lin crymis multis id conari queunt ut magis ipsi videantur aliorum conislatioqne indigere, quam aliis posse suum ossicium praestare: tamen, quae inprarontainibi in memet venerunt, decrevi brevi ad te perscribeminis quod
eate sume existimem sed quod sorsitas dolore tinpeditus, miniis ea per- .icias.' id est quod tantopere te coininoveat tuus dolor ii uestinus sua, inueninclinodum adnue muta nobiscum egerieri ea nobis ereptruesse, quae hominibus non minus .iqiiam liberi, cliara esse debent, patriam, hones tem dignitatem, lata Ores omnes r hoc uno incominodo addito, quidad desorem adiungi potuit aut qui non in illis rebus exercitatus an inuis ' callere iam debet, atque omnia minoris aestimare illius vicem eredo doles quoties inmin cogitationem necesse est tu venens, nos isse incidimus, hisce empora, non pessim cum iis esse aetam, quibus sine dolore licitum est mortem cinia vita commutare milia autem fuit, quod illam tuo tempore ad vivetidiu inagiroper invitam posset quaeresi quae spes quod animi soratium λ ut, cum aliquo ad a lescente primario coniuncta, aetatem ageret licitum est tibi, credo pro tua dignitate ex hac iuventute generum diligo e , cuius fidei liberos tuos tetulocommitteropinates. An ut ea liberos ea sese pareret , quos. tam florentes videret, laetaretur qui rem a parente traditam per se venere possent, honores ordinatii petituri essent in Republica , in ami, a cortim negotiis liberalitate sua tuerentitera quid horum fuit , quod non prius, quam datii in ademptum sit At vero malum est liberos amittere
malum, nisi hoc his sit, haec suGrre,in perpeti. Quae res ibi nota mediocrem conistitionem attulit, vota tibi commemorare, dem res tibi minuere dolorem possit. Ex Asia rediens, cum ab ' πιλ- Mam versus navigarem, coepi, mones circumcire prospiceret Posti emtAEgina, ante Meg ra, dem x Piraeus, sinistra Coriosius:
Exina hinnula maris Egei, in sinis Saronico, haud procul 1 Piraeo portu bis Metia. filia rarae a
elidis Geometrae. 7 - Asienariun portus quadrimgentariam rarium capacitate, ' isti ruis, ne muri. celeberrimus, trane in sem cita au3 Aehaiae urbi quondam diatum , Quam L Mummius exeu-rit,
146쪽
in ante oculos jacentri coepi egomet Nie cui sic cogitares: Iem nosi
munculi indignamur, siquis nolirum interiis, aut occisus est, quoruinu, brevior esse deber, esim, noloco, ibi bppidorum citavera projecta Faceant visne tu te Servi cohibere meminisse , hominem te esse ouatum DCrede mihi, cogit timi ea non naediocriter sum conscinatus horidetis; sim, uri, ain proponas Modo imo Wmpore tot viri clarissimi litterierunt : de imperio praeterea ima dis nutio facta est omne rovinciae conquassataesunt in unius mulier
uon utim diem obiisset, paucis post annis tamen ei moriendum fuit, qui
nemurana avociv inpie ea Iunitis reminiscere', quae digna tita personatim tollam, ita in diu opus fuerat, vixisse : una cum Repti blicasti isse ite pat usuum , Praetorent, Consulem, Augurem vidisti adolescen laetibus pilararii nuptinuisisse , omnibus ni prope perfunctam esses cum Respublica occideret, vita excessisieci qui sest quod rin, aut illa cum Goma ' hoc noenine queri possitis Denique noli te oblivisci Ciceronem. me, deum, qui aliis conjueveris praecipere rae dare consiluim, neque imitari malos in edicos, qui in alienis morbis profitentur se tenere medicinae io Rientiam, ipsi securare non possunt, sed potius quae aliis tute praecipere lutes, ea ut tibi subiice atqueapud allimum propono. uiuos dolor est, quem non longinquitas temporis minuat, atque inolli ire, hoc te ex.pectare tempus, tibi turpe est ac non ei rei stipientia ira te occlarrere , quod si quisetiam ' inieris sensus eli, qui illius amor in te fuit, pietasque a in omnes simi, hoc certe illa te facere noli vult, da hoc illi mortitae, da ..teris amicis, familiaribus, qui tuo dolore moerent, da patriae, ut si quae meo sit, opera, consilio tuo uti possit menique quoniam in eam sertunata devenimus, ' ut etiam huic rei nobis serviendum sit, noli bini mutem, utiliis inre puter non ames in Mami ei λ μ ., D :I, o. .
s ora μεμ est, Philosophos inter
c de re is erat ,. cum alii vellent iura cum corpore sensium omnem extin lut
alia vero quibus Cicero, ut leni sein iu-
147쪽
asculini vi riam lugere Plutivmead te se hacte scribere pudet, ne
olear prudentiae tuae diffidere. Qitare, si hoc linum propositero, finem faciam scribendi. Vidimus aliquoties secundata, laberrime te ferresortulum,in gnamque ex ea re te laudem adipisci sicaliquatulo intelligainus ad min s quoque te aeque ferre posse, neqile id maiusquam debeat thronus. videri: no ex omnibus virimabus haec una tibLvidemio desse. Quod a te attinet
cum te tranquilli ue anuli coMovero, di ius rom hic gerumtur, que usin auique se provincia. habeat, certior Luciatii. Vale.
ero S. D. Euhycio.. . xo Gσvero, Servi, vellem, ut scribis, ' in in eo gravisino easu as. 3. fuisses et quantum enis praesens me adjuvare potueris .consolan-G7, 3 propὸ Nu dolendo, facilE ex eo intelligo , quod litteris tuis. lectis, aliqitantulum acqiiievi namin ea scripsisti, ita levare luctum possent, Λ in. me consolando, non mediocrem. ipse animi dolorem adu hibuisti. Servius tamen tuus , omniseus officiis qua illi tempori tribui potiterunt. declaravit Qquanti ipse mediteret is quam suum talem. erga me animum tibi gratum pluaret fore. cujus inciae jucundi ni scilicetisse mihi suetivit, numquain tamen. gratiora, Me auteni non oratio tua solum,is societas pen aegritudinis, sed etiam auet et, ritas. consolatur turpe enim esse existimo, me non ita. ferre casum meum, ut tu, tali sapientia praeditus , serendunt, putas sed opprimor interdum, & vix restito dolori, quod ea me solatiae deficiunt, quae caeteris , piorum mihi exempla propono, simili in fortuna non defuerunti Nam si M. Maxunus, qui filiiiiii. Consularem , claruini, in x
geret ratione P errucuus a verrirca quam lustrior, illius mortem fortiter sic tulit,. g 'rehat in labii. Druna silavitate et i ut ipsi dixerit ili lor latidationen .s --
ωιadactus est, hianibal devicto clarus . tamque in vulgus ediderit.
148쪽
mis ni rebiis gestis, amisit L. L. Paullis, iii ditos septena diebiis & esteti Gillus eras M. Cato, qui inmolangento , Dinnis virtu. te filii in perdidit, iis tempόribus fuerunt, ut bos tum apsorum dignita, consolaretur ea, mam e Republica cola sequebanttir Milai tutem , missis ornametitis iis, quae ipse commemoras, quaeque eram maximis s uioribus deptus, iuvim naanebat illud ' solatium , quod ereptum est iion amicorum negotiis, non Reipublicae procurationes impediebanturcos itationes meae r nihil in sero agere libebat adspicere ' cimam timpoteran existimabam, id quod cxat, omnes ne de industriae meae sit,
Diu, tot lunae indidisse sed, cum cogitaron haec mihi tecum, dicio
cum quibuid .i in elle colim linia, de 3 cum frangerem iam ipse. me, co-seremque illa serre toleraliter: habebam quo confugerem , tibi coim Uitescerem, cui in sermone , suavitate omnes curas, doloresque deponerem. Nunc aliter laoc tam gr. i vulnere 3 etiam illa, quae conseiritisse videbantur, iecrudescuitii non enim , ut riam me a Republica is
incestum domus ex , Axu , O,levaretri sic nunc , domo ni is, ad Rempublicam consiger possum, ut in ejus bonis acquiescam. Itaque ' domo sum, d ' sero'. quod nec eum dolorem, quem a Republica capio, domus jam consolari potest, nec domesticum Resputa quo notis
expecto, teque videre quamprimitin clipio Linajor mihi levatio afferri nul aola potest, quam Conjunctio consuetudinis , sermonumque noltroruna
quam aes sperabat ituu ntia, Altum sic enim audiebam' appropin M
re. Ego alitem cum multis de causis te exopto quamprimuin videte, tum etiam, ut ante commentemur anter nos, qua ratione nobis traducendum iit hoc tempus, quod est totum ad ' unius voluntatem accommodandum , et
L. MIHI AEmili de gente vis in paucis inclytus, i. l'auli, qui ad Cai nas cecidit filius. Hic duos ullos, suos ex secunda uxore susc-rat, septem di Hii spatio amisit alter paui anthi tris de Persto triumphum aiter paucis diebus post obiit vide valerium M.
a Gallus Sulpitia entis I Fori is est Consul Ligures lavicit. M. Cato LMajor, re CenBrius, o Ciae gentis aput, quem Tullius il libro de senectine de morte laseromientem tacit.
cini J Triplex potissimumsui. ius vocabuli acceptio curia enim B paras puli 3 aedes, ubi triginta curiae Getii sua permesis locus ille ubi senatus haberi dolebat rite qua hic agitur noui
tolum pro judiciis curiam sumi proci nrit , quod iudicia in foro fierent, Senatius in curia haberetur .
Etiam illa J Illa ino unoda quae civile bellum inrulit.
149쪽
ωtibi amicissimi r quod cum ita sit, magnae tamen est deliberationis quae ratio sit ineuiuia nobis, non Mendi ab id, sed iuuis concessu,
tia esse iidicem, ut rium contilium non anteponam illo ai, di amicitiae nostrae vetustas is tua iuniara erga nae benevolentia , quae
inibi jam a pueritia tua cognita est, me homu 1 est, ut ea scriberem ad te, quae ualuti tuae conducere arbitrarer, non aliena esse diicerenta dianitate. Ego eum te esse, qui ' horum malorum initia multo ante, ideris, consulatum ' maniscentissime, atque mim gesseris, praecla se nemini e sed idem etiam illa vidi , neque te consilium civilis belli' im serendi, laeve copias Cn. Pompeii, nec ' Renus exercitus Pr bare, seinperque simin dissidereri qua in sententia in quoque huissὸ memoria tenere te arbitror Litaγ neque tu multum intersit isti rebui gerenstis, ε ego id sempor egi, ne interessem non enim iis rebus pu gnabamus, quibus valere poteramus, consili se auctarit te, ausa, queserant in nobis superiora, sed lacertis, viribus, quibus pares nol era. mus. Victi stimus Utur, aut, si vinci dignitas non potest, fracti seruabiem. In quo tuum Osilium nemo potest non marimestaudare, quod eum spe vincendi simul abiecisti, certandi etiam cupiditatem, Ollenuistique, rapientem, bonum civemanitia belli civilis invitum hiscipere
staritum. Mignferes x inor sub inbmiam inris potentiam angere eo nas esset vide epist. 4. Ita gerendi I Neque enim lapienterfecit Pomprius, dum urbem Italiamque
Neque es arvinas, adventum saris Minciato, e H iis i iis eam in me antea prominiles, saturium ut temram si permisiiset pede, sit vi tatim,
xercitus adessent. Gentis exerestus qui collectiti erae tyr'. cim Caesar robustisium secum
150쪽
sint, eos vino in duo genera eis distractos atri eius reno re belli eo natistini, hique' se in As ac na contulerunx t. qumradinodum nos, victori sese crediderunt: medium quoddam tuum consitum suit, Qui hoc sertasse humilis an inii duceres, illii pertinacis biriteor a pleri opi , vel dicati ab nutibus , sapiens tuum consilium , a multis etiam smagni ac fortis animi iudicatuni sed habet ista ratio , ut milli quidem videtur , quenadam modum praesertim clim til, hi his deesse arbitrer ad
tuas fortunas omnes obtinendas, praeter voluiitatem sic enim intellexi, nitul aluus elle, quod dubitationem afferret ' ci, penes quem est potestas, nisi quod vereretur, ne tu illud beneficium omnino non putares de quo locali id sentiam, nillil attinet dicere, cum appareat, ipse ' quid fecerim sed tamen, si iam ita constituisses, ut abeste perpetuo malles, quam ea quae nolles, videre tamen id cogitare deberes, ubicumque esset, te fore in ejus pinis , mitem sigeres , potestate : qui si facit passurus el-set, te, carentem patria, si sortunis tuis, quiete, Mibere vivere co isgitandum tibi tamen esset, oinae ii is domi tuae, cujusmodi res effre, an Mytilenis, aut Rhodi malles vivere . Sed cur ita late pateat ejus potestas, quem veremur, ut terrarii in Orbem complexa sic nonne in Asila periculta' Gudini esse, quam cum periculo alienae equidem, etiamsi oppetenda mors esset, domi, atque in patria, allem, quam in is externis atQue alienis locis hocilem omnes , qui te diligum, semini e
rit mim in nratri pro uis maximis clxiiiiij siue virtutibus nullum
Habemus etiam rationem rei similiaris tuae, iam dissipari nolumus nam, etsi nullam potest accipere injuriam , quae nitura perpetua sit, proptere1
quia neque is, qui tenet Rempublicam pateretur, neque ipsa Rex est asca tamen impetum ' praedonum intitas fortunas fieri noloci ii autem qiuessent, auderem scribere, nisi te intelligere Confiderem. Hic te uniussobiicitudii ies, innis octauri nullo assidua lachrymae C. Marcelli,
itas optimi, deprecantur mos cura, S d isto e proximi sum iis precibus tardiores, quod jus adpundi, cuin ipit' deprecatore eguerimus, non ha 3o
Dcer, Cato, Labienus . Medium quoddam cte Lin oti
bellum remvare post cladem Pharsal, mn, ne ad Caearis ementiam cons
maris, cuius nomine tota ne dicta est nunc Metelm 9 C. Marcelli Hae verha indicant injum Marcellum, etsi antea Consul, Cae sarisopogiam erat potentiam, civili tamen
bello non interisne alisquin deprecat re ipsiquoque equi et .m D--ιονι Pro Cicerone in prii 3π-atiis in S,