Summa totius theologiae D. Thomae de Aquino; angelici, et S. Ecclesiae doctoris; ... cum elucidationibus formalibus; ... per F. Seraphinum Capponi à Porrecta ... editis; ... Commentaria reuer.mi D. Thomae De Vio Caietani, ... cum S. Tho. concordantii

발행: 1596년

분량: 123페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

ennitit inducitur,ssem uidemus, quod aliquis exissent in Deo eminei a uides eortuna nerstes orditiem ii Erum aliquorumn vini tua, per ili4ι. Lallim in plano existem non uidet nisi

tu e sunt licii praesentia,& tamen homini bis isti, hoe nulla necestitas imponatur. Nam hoe non in nis G hoe , quod in alio existens intuetur omnia, ut presentia, quae eunti in plano lutit praeterita, iei ieet illa quae tetria sunt,pta sentia illa scilicet,quoiiant iuxta se , di sutura illa stilum, quae anteriora sunt. Quod autem uoluntas diuitia certitudinem habeat δε tamen nece litatem non imponat .sse patet: volunta, enim Dei est eis x , di persecta eausa omnium rerum, quia omnia quaecunque u Iuit Dominu seelia uiui persectio e emeaeia apparet ex hoe aris' et p. quod non solum mouet, & eausat to , sed etiam dat ei, talem - g. modum e sandi, inquantuiti cuilibet tei determinatum m o. ar. 228. dam eontulit,iluo luci effectu prcγd ut et ei. Vnde quia ipse uo a. i. s. ad Iuli quaedam e se iri uniuerso necessima, quaedatricti singentia, quinium. coitiavit quasdam euutis, quib.contulit, ut eontingenter causa- retit,& qualdam quibus contulat, ut necessario caularent ei -ctus. Vnde uoluat illum, ues illum esse in non Iolum esse sed etiam tali modo ea f. scilitet uel congngenter uel necessario, se ut quod uoluit Petrum non solum elittere . sed .etiam contingenter eurtet de similiter uoluit illum,ues illum h Aminein saluare,s ed eo iii odo sit a Litri libertatem Hoci perderet, δή sequos Pettu .nes Marathus salvetur. habet duas eausas , unam uilem uolui leui diumam.& h te habet certitudinem. Alia liberum arbitrium.& hie bet contingentiam. Ei se est in alii, rebit , ouia si sint e lingentia prouen i eis evi causa proxima Quod uero sint certa,& ii Asa apt uehu eii ex causa prima.Vnde priuia causa rerum,scillegi diuina uoluntas etiam de contingetii bus eoii iudinem habet, ex 'ua quidem; colitudine non imponitur ipsi rebui .a i qua nece vita , quia non solum uult ea et se,sed tali modi, esse. ei licet necessario, uel contingenter,ut dictum est. Quod ueto praedestinatio e ritudinε habeat, & necessitatem non impotiat si uiliter patet. Morus Gar. isto, et vini uel directio uel propos uim dirigendi in linem, quod est

ad 1 et ipsi praedesinati es secundum ccidi tutionem,er ordinem caum α' s ruiti a Deo ecillii uiarum. Constat autem,quod quando sunt 3 4 7 9 3 eausae ordiu uiae, iii, uiti una eii necestalia, re alia contina. -q- - μα gere effectus seniper eli eontinges . Inpi desinationem auteueri q ε λ iuru suae eausae. Quarum una eii necedat se,ci se Deus ti asa eii contingens 1ipta in liber m si trium , & ideo erotieret effectum praedestinarionis contingentem esse. Vnde suia Deus seu, δὲ utili latini uel reum consequi larem snem praedestina- tio certitud nem habet, quia ueto Deu uult, ut secundum libertatem a bitrii in talem finem dirisatu Udeo huiusmodi ces1 p q, 3 titudo titillam pirauisti A tiecessitatem impenit. 3 AD PRIMvM e go dieetidum, quod hie praedestinatus omnino saluanae ex celtima pe tum η rix Durionis , non tamen eii ibi nece,stas absoluta ted conditi alii: quia si talis

est praedesti iratus necessatio saluatur,no autem est necessariumsdiplicit Er.

Ad secundum disendum,quod uerbum Apostoli non eli sie lanillisendum quin sit necessariis ua velle, de currere e parie. non quia prim Pium primum bene operandi nou eii a et r. n. . : erabis, sed ex re ueraeordia diuina iusiandente gratiam : rutvlo- minum Moieci oportet, quod ex parte nostra sit aliquod ptim

, IRCA angelos quaestum fuit de motu angeli. cilicet

M Is .o.' uir um motus erus si in instanti vidour quod A. Con. . p. q. s 3. uat cuim quod inu: ito anaeli simplicior est omni mutationear sae.& q. mrpolae . Sed a nuenitur aliquo mutatio corporalis an iniunti,

ε 3. a ad sicut allii miliatio de huiusmodi,et multo magis motus angeli 4 et s. p.q. ellia inuant . . .

33.M. Iad at terea, Nobitissime cieaturae copetit nobilitam vi mo' 3. tus nobili, si mus autem motus est ille 'm si inlianti. ergo co- petit notulis sinae creatu lascilicet angela. - Contra Omnis motu habet prius,& posterius.Prius autem de posterius in motu est numerus telia; ot is: ergo in omni motu est tempus: ergo nullus motus etiam angeli ea in inflanti. Respondeo dicendum ouod omni mutatio liabet duos ter minos, mox no contingit sinini esse. Unde impo sibile eli,quod aliquis motus uel mutatio sit in instanti hoc md quod idem insans ambo terminos complectatur. Vnde utendum,quod a te hua eorporalibus duo termina motu t, uel mutationis duplici ter possunt te habere. Vno modo quod sit assignare inlians in M. I 3αs. quo termino ad quem pruno est. Et aliud initans, in quo tet

ie,s non ali init Ara. u aureis contingit quando'inter duo termino, mores eii aliquod inodium accipere,scut inter adbutii& nigeum re inter cile hie 5: ib Sed aliqtii termiti ut mutatio

nis sunt,inter quos tio est accipere medium,se ut inter album . de non album, inter 1suevi δε non ignem, inter tenebrosum delum motu . quia assit matio, di negatio sunt secundum se immediata , di similiter priuatio & Dima insubrecto determina to,ct in talibus licet sit accipere in iam in quo primo est teraninu, ad quem, non tamen es acopere insant,in quo ultimo in terminus a quo.Cum erum inter qualibet duo inuantia sit tempus medium,sequeretur, quod in illo temptite medio in neu tro extremor uili esset, quod est impo sibile. .um sint extrema omnino immediata . Oporio ergo direre,quod Atin illud m-s an ,in quo primo est terminus ad quem, it terminus alicuius temporis, quod in toto tempore prae denti duret terminus a quo 1e se eum inret tempus & initans,quod est terminu. th potis non sit tempus medium hon si transi ic de xna extiemitate in aliani in temrote, ita in instanti,ptuno enim defiat esse terminus a quo,& incipit terminue ad quem,& huiusmodi mutatione, dicuntur esse inllantanee , scut illumiliatio generatioti coti uptio . Sed oportet quod ilia minationes lint termini motuum continuorum,& in tempore existemium quia tem iis in quo est ultimo terminus a quo mensulat aliquem motum lecundum quod subiedum accedit, id quem,seut ver alterationem uiateria disponit ad formam, de per motum loralem eornu, luminosum accedit ad ilium,in quo illuminat,& secundum hoc dicitur quod gene ratio, & eorruptio sunt termini alter troni & illum nati motus localis Sie ergo duae sunt muratione, eoi potatium , sed neutra satum potest esse in motu angelu Cuui enim motus ansacti attendatur sacundum diuerso contiactus utituales angeli ad lueen loca,qui quidem contramis non sunt eontinui,lequitur quod motu, angeli non si continuus,& ita tempus qu*d proprie mensulat motum angeli non eli continuum , cum continuitas tempori it ex continuitate motus,ut dicitur an Phr. T.c.io . J Non enim poteti dici. quod uiolus angeli me furetiit tempore eontinuo, quod est umetus motu, cari,quia motus anseri non dependet ex nari tu ei Eli,& se triuitur quod motus angeli mentiaretur quodate potem quo sunt instantia sibi succedentia sine cfitinuatim ne, iura tempus ex hoe,quod ea numerus non .est conirnuum, sed ex hoe quod in numerus motus eontinui.Sie ereo in motu angeli duo extrema motus non sunt in duobus instantibu i tet quae sit tempus medium, neque itoum unum extremorum ea in temptite,N aliud in inliami, quod terminat tempus,seis duo ex rema sunt in duobus instantibus niet quae non est tempus medium,& se oportet dicere quod motu, an ii iii in tempore. licet aliti modo , quam moliti corporale, sunt in

AD PRIMvM ergo die dum,quod mutatio anaeli se meum praedi ta Hienaitur esse striplicior,quam ali ia 'mii taliocqr rasi, rit enim iamplior quam illa muratio, cuius duo ex-ttenta sint in duobu, iuuantibus inter quae cadat tempus nam di iiii , tamen inter duo instantia motus anteli non ea iit tem pus medium. Similitet etiam simplicior esi quam illa, etii utili

extremum est in toto tempore eontinuo, cum unum extre

mum sit instanti audiuisitare, & tamen non Mercadat tempus medium,sicui nec ibi,&quia es simplicior,ideo etiam sequitur

vnde patet lolutio ad secundum.

DDNDE quisitum est de homine .

ET euo hoc quaestum est de partibus natura humanae. De sacramentia gradae. Et de conuelutione huma nae ui .

CIRCA primum quaerebantur duo. A Primo de anima.' Secundo de corpore.

.arrie. 3. q. r. ad a. et d.ir'. . t. s. q. t.

112쪽

s. ad 9. Et a. 44. e. s.

QUODLIBET. XI

. non. Nam prJma sensitiva educitur de potentia materiae .in telis lectiva vero est per errationem Non est ergo eadem substantia

tempore motu ad opposta Sed sensus de ratio eodem tempore mouentur ad opposita.seut dicit Ai,ouolui ad Ro. . Video aliam legem in membria meit repugnantem rce ergo leniri uadi rationalis non iunt uniti 1 substantia. a Praeterea. Corruptibile,& in truptibile non sucit eius. dem generi , ergo nec idem numero. Sed anima senstitia in cottuptibili ,1 mellectitia veto incorruptibilis,ergo letistiua, Scintellectiva noti sunt eadem numero , de se nee eruidem lut

Banaiae. 4 Praeterea, Anima sensinia est communis nobis te brutis Sed rii tituti educitiar de potentia materia r eiso S in nobi mon est ergo eadem cum liuellectiva, quae est pet erra

tionem,

Contra. Vniux persectibilit ena est persectio . Sed eorrua

humanum est perfectitiale, ergo anima quae in eius per tecti est una. Responderi dicendum , quod circa ordinem formarum est duplex opinio. Vna est Auiection, de quorundam sequaciun eius. ut aieunt quod secundum ordinem generum, de spectetus ira diuersis soldiae substantiale, si, inuicem aduenientes, sicut eli subitantia,el corpus,eil animarum. e est aniurat. D1cut ergo , quod quaedam forma substantialis est per quam est substantia tantuni de pollea est quaedam alia per quam in eorpus. deinde st alia per quam eu ananiatu in. 3e alia per quam et animal. Id alia per quam est homo de se dueunt de aliis sol mi subliantialibu, rerum. Sed h posito stare non potest, quia claserina stibi antiatis r que tiati lineat quid, de dat esse substantiale tei,tiine i , la punia solitia esset subitantiali, cum ipta sola daret e te tulista utiarere .& facete hoe aliquid , omnea autem post primam fiant aevidentaliter aduenielites . nec darent esseaei smpliatio sed esse tale I se in amissione, uel acquisitione ψι rum non esse: generatio A corruptio, sed tantum alteratio de patet hue n e se verum simile etiam elset in potentia sanam nam sol, primassunerabili, esset forma subitantialis , ct face ei libe aliqua doliae uero essent accidentales, quod cim. est scilium. Et ideo dicendum et , quod huius odi formae disserui secundum pei sectum N imperfectum. Eri enim aliqua serma quae non itit nis este corio, tantum . Aliqua est magis persecta.quae etiam dat esse se uruere quocunque modo uaugd1. Aliqua quae cuni his dat etiam sensum , unde patet quod semper ultima est periectior primi,.di habet se ad priores,sicut perlectili ima ad impei sectissimam,di idem qui uid continetur in ipsi totum euuirtutem ulla ina . Vnde dieendum eli,quod una de eadem essentia eli anime senstiui. e intellectivae , se in Electitia habet te ad sensi uam , sicut persetium ad imperfectum . Qii autem specialiter Amma senstiua , Se intelle-etiua snt uritu essentiae signum est . quia nisi olim ammae radrearentur in una essentia nunquam una impediretur ab alia , res etiam uirtus timus redunctat et ui aliam . Iitimum liues lectu, non habeat determinatum Organum in eo rimie quo media nee exererat operationes suas, ad quid unitetur corpori, nis esset eiusdem ellentiae cum anima senstiua λ Sie ergo paret quod una Mentia eli animae senstitiae . & intelliti viae . sed differunt secundum pri sectum , at titi perstctum, ut d -ctum est.

AD PRIMUM ergo ditendum quod anima senstiua edueitur de potima niateriae in bruti e ui nobis perti non sed O pcreationem. eum eius eis entia sit Elentia ammae rationalis, qvi per creari unem.

Ad seeundum dieendum qiuod non est inconuen eos aliqvid idem exissena seeundum diuersa, uires, uel param mouerι ad opposita , R ideo scet substititia animae humanae sit eadem leti sciuae . di intellectitiae , tamen potest secundum diuella partes, S uites mouet ad oppra sit uin, ut 1cilicet tensus moueat ut ad ea quae sunt sibi propria, & ratio ad ea ad quae ordinatur.

Ad tertium d cendum.quod licet incorruptibile ncin si idecorruptibili.tamen inuemiur aliquid i peorruptil ite, quod la linat aliquam proprietatem communem eorruptibili: & sic ea in anima rationali. Nam ipsa iubilantia animae est meoiruptibilis retii inminus tame habet aliquid in seisensitiuum quod elicommune etiam corrupi abali.

Ad quattum dicendum quod licet anima senstiua sit communis in nobis,di brutis quantum ad rationem genetisdamen quantum ad rati em yerim alia est in homine Ze alia in brutis.te smiliter alia in alino,& alsa in equo, di in bove 3e secundum quod differunt aliqua specie, ita etiam diiseri in eis anima senstitia, & ideo non sequitur, quod si is brutis educatur

de potentia m, teriae,quod etiam in homine, qii a in homine

est altioris species di eli per creationem.

Vινο- eorpus resurgat udem numero. DE eorpore autem quxstum est utrum resurget Idem nu ar

mero & ostendebatur qu d non,quia secundum Philol. 4. d. 44. q. Ptium in Top.idud dicitiar idem numero, quod est idem pro- ι arti . q. l. pilo,accidente, di diffnit irine. Sed corpus in resurrectione non & O. habebit eadem propria, iura modo risibile, une non , non eadE

accidentia, auia nune albus,crispus,niger,& huiusmoda,qua lucra m erunt, non eadem etiam diis nitio quia modo dissutitur pmortale,tune uero non moerale erit:ergo uidetur, quod non resurget idem numero. i Praeterea, Identitae materiae sarit idem numero. sed materia eorporis resurgentis non erat eadem eum corpore, quod nune est,cui. multae Armae testerentur in ea, et go corpux non iesurget idem numero.

eadem statua numero quae destruitur.& de eode aete rescitur. Pari eretri ratione corpii,,quod modo corrumpit ut non erit idenumero eum eo,quod resurget.

Praeterea, nitit quod homo humanitate est homo. Setina humanitate uniit homo. sed in eorpore quod nune est. resu se ierunt duae humanitates, quia per mortem deui uatur rina trae tu ,ergo munt duo homine,,& se uidetur quod coepota non resurgent eadem numero. Contra iob i 9 quem uisu tui sum ergo ipse.&e.. Reip ndeo dicenduin, quod ad hoe . quod aliquid sit idem po q. to numero tequatitur identitas pranei totum esten Mirum . unde 4 a. m. q. Quodcunque principiorum essentialium etiam in 1pili indiui- i ar. 4.ca. duo uarietur necesse est etiam identitatem uariam .illud aut era prineipio eu essentiale cuiuilibet indiuidui, quod est de ratione ipsus . sicut euilibet rei materiali sunt essentialia maiei ia, te sotma runde si actigenita tiarientur,& mutentur,remanentibus principiis e rem alibus indiuidui , talum individuum remanee idein. Cum Ggri principia essentialsa hominis fiat amnia. de ecrpus, de hxe rema neant, quia resurget eadeat anima, eidem corpus: dicendum, quod corpus homitus resurget id i

numer .

ex salso intellectu literae. N ,n Oim dieii ut idem numero illud quod habet idem acciden, nune re postea de idem proprium M illud eu idem numero quod est idem cum accidente. &idem cum proprio .se ut cum subiectum est idem eum accideiat proprio,& dris nitione,' non illa qua habent idem aceideri, idem pro prium .se una dassinitionem,unde patet si obiterent salse mtellexit texi um. Dato autem, is uod secundum illum inreli ctum procedat obiectio dicendum quod intelligitur de accideni ibi e individantibu3, dedimensonibus, at erunt haec in eoi poribus glorificati s. Item erit ibi idem proprium.s risus Iob.8. implebitur os tuum risu,& tibia tua iubilo De diis nitione vero dicendum,nuod licet resursat immortale tamen uera mortalitas non tolletur ab eo quia natura humana erit ibi, qua ex se habet quod sit mortalis. Ad te undum dicendum, quod licet eadem materia faciat 3 p. q. i dem numero, non tamen materia nuda, nec quae sitit princi- at. r. ad Myu in numero, sed ulla materia secundum quod est sub dimen di otii sui ierminantibus ipsam Deit idem numero . unde licet q. a ari t. qmulis semitae rei terentur in anima corporis resurgentis tame a ad a. tiresutaei corpii, sub eisdem dimensonibus,& cum eisdem prin 1. eipii, essentialibu . Ad tertium dicendum,quod Augustia dicit conrebrium. Ipse M. meoim uult si statua reseiatur ex eodem a te.quod si eadem nu i a. r. a. mero Nihilominus tamen dic Edu, ia omnia artificialia ponun ad quar tur in genere uel in specie, quia uel per materiam nam . tiel tum. per serniam sua Naturalia a sit ponsi ut in senere, uel specie tatum per formam stram, formae autem artificiales,quia sunt accidentia, ideo oportet, quod eopocentur in penere uel specie, uel meteria , naturales uero non, quia seni substantiale Dico ergo quod consideretur statua prout ponitur in penete, net speeie per materiam suam, se reficitur eadem statua. Si uero consderetur prout ponitur in genere,uel specie per serinam .sse di s arara se eo miod non rescitur eadem,sed alia quia alaa est serina huius e a s si ia& alia illius,in corpore autem nou est se,quia in colpore em dem. eadem scit .

113쪽

quartum dicendum quod non sunt duae humanita, ineorpore,quod corrumpitur de quod resurgit,sed uila, quia plin pia ellemialia non notamur, led sunt eadem.

DE sacramenti, vero gratiae quaesta sunt tria,

a Pilino de sacramento consimationis. beeundo de sacramento Eucharii ix. Tettio de sacramento mat nonii.

r. i,q o primum quaeri uri utrum solus spiscopus debe' at conferre saeramentum eousrmationis , ues eiram alitide videtur quod non solum Episcopua , sed etiam quod quilibet iacerdos possit cAser te. Constat enim 'uod in confirmarione consertur gratia si irituali sed huius gratiae collatio se ellordinata,ut non misi impediri,constat autem, quod per ab etiam Episeoporum multotieni impeditur, uia non sunt ubique praesentes,ergo debet cofiserti per mimiterium sacerdota , qui sunt ubique praesentes. a Plaetetra Saetamenta inmitita sunt propter utilitatem, ergo debent eo modo conserti rivo eompetit utilitati cmnium non autem compereret utilitata si solu4 Episco , consertethoe Geramentum .in quo datui robur spiritus sancti. quia non omnes habetit oportunitatem Episcopi, ergo debei feri per iaces dui es per quos possior Omnet eriti sequi nane utilitatem. 3 Praeterea, Constat quod saeramentum baptismi est maius quam satramentum erantirmationi . Sed baptismus itotest conferti a quoslibri sacerdrites emti mul:ci masis confirmatio. In contrarium ea Delesa consiletudo. Respondeo dicendum quod propria minisset laetamenti con3 p s' stiriationi, est Episeopu .li hoe inuatur ratione stati raritate. - -d AE 3 Ratione quid-.quia eonfirmatio ad hoe st, ut homo in qua-p.q-7a eonfiitiatis .eum deiur ad robur fuimus sans o '-M uestici homo et M Ot Atti,, 1 robustus ad consten-- e' 'a . dum.de propon dum fidem e ram regibus, A principibus iuncti A 3 d ε 3i pio pier hoc si iti honte si non pertiit escat, eccon sun datur propcnere figem coram omnibu ,3e desendere. Sicut au3 p 3 p iem Dioti dicit, ire, sunt actionei hierarchie,scilicet purgare. illuminate.& pEiscere purgare est proprium dyamnorum illuad 3'A' ' minare pre iste oram.& hoe eonquit maximi in eucharistia . ,' 3 ' nisi ei e uero episcoporum,& ideo omnia sacramenta, uxq '3 ' pei sectionem conseruntur pertinet ad ecllationem epi: -ri,quae sunt eollatio ordinum , conseratio uirginum , dc Da. orum: Ee cons malionii sacramentum, inde aliuε non potesse nisi e consimationi, saeramentum nisi episeopus, Hoc etia utet auctoritate scripturae. Confirmatio enim suceessit id Deum impositionis manuum . Hoe autem non poterat fieri ni

si per solos apostolox unde Et per Philippum qui praedicauerat eibum Domini in Samaria . non imponebantur manus, sedar ε- β ' Apostoli qui erant Hieiosolymi, audito , quod Samaria rece 'p' '' pit uel bum Dei misertini ad eo, Petrum 1 Ioannem,te possea ' sequitur.Tune imponebant inantix super illoc dee. unde est epiM i'. suctedant in loeum Apostoloisi, sit episeop detur cultatio sacranienti confirmationis Invenimus tan en quod aliqua quae in quadam persectione e nitituunt,ex dispentatione committuntur smpli bui saeerdotibus,sicut erillatio minorum ordinuti huiusu odi,quod etiam de confirmatione seri posset eum a spensatione.une qua nusus debet conserte hoe saeramentu , I pq, V nili stitu episcopus. ai ad AD PRIMvM ergo die dum quod non omnia sacramen , d 7-q 3 ra n quibu, eonfertur gratia spirituali, porta conserre sacer-

ARTI C. VII.

q-3 seruatur solis epistorti propter persectionem in qua copstituit. 4 R Nee ol. mi d. impedimetito quia pollunt recurrere ad ciuitatercio a. a. d quibus sunt epi copi praesentes.

s s Ad imium dicendum.quod sacramentum baptismi est ma

non solum socerdote, , sed etiam quilibet Chossianus potest haptizare La articulo necessitatis, ubi non habetur copia sacerdotalis eruata nihilominu, Arma saeramenti Consi maria vero quia non est adeo nece Aria & constitvit in quandam rei sectioi,e, ut didum est,maioribus reseruaturit solas eras pii.

CIRCA sacramentum eucharistia quaesta sunt duo.

Primo de illi, qui excluduntur a consecratione a lat Secundo de illi, qui excluduntnt a participatione sacramen

tirer excommunicationem.

quin peccet morta Ier. AD primum quaestum est,utrum aliquis possit audire iniciam Leodoti niearii quin peccet mortaliter,uadetur. quod non possit audite sine peccato mortali. Ecclesia enim praecepit sub anathemate,quod nullus audiat millam a fornicatiosa odiae. Sed Leete contra huiusnodi mandatum eli peccata

Contra elliquod in multis locis per mundum sustinetur. Res ndeo dicendum quod raro hoc est considerandum,qa aliquid quantum ad ius naturale est per se malum , re aliquid malum est quantum afl ius positiuum . Qui laque enim sacerdos in peceato intimali existens olabrat,pe at m tralato, unis de si constaret mihi eum esse in peccato mortali, & indiuetem G m ad celebrandum pecorem mortaliter, & hoe est secundia ipsum tu, naturale, quia hoe in prouocare eum ad peccatum mertate. Iu autem postruum addit plus quod non solum non debeam inducere eum ad celebrandum,sed etiam si audiam e lut millam pecco mortaliter , quod quidem institutum est ino cenam sacerdoti rniearii. Attendendum ramen ea, quod hoe non intelligi iue de quolibet neodrite L icar io . sed de publicia sora eariis, qui proprie dreuntur publici, quando invicio de sententia ecclesiae uocantur publici unde quicunque aras iratio publieci audit mistam peccat morialiter. ai. ,.q.

Aa illud qΛod obiieitur Scendum quod si testinetur a pix Aa ori ,

i, i, p opter hoe non excusatur, quia hoc est uel propiti ne' ribiti. . Lolidentiam, uel propter miseriam,& desectum ipsorum prata ijicitis,qui non sunt aus corrigere alios, m in se m ita corrige iada eo noscant,uel etiam plopter timorem aliquando,unde nuexculantur propter hoci

Virsm aliquis loquendo.teis edendo. seu stando cum extam rearis pecces mersaliter. Ho

do, molendo, seu stando cum excommunicatis I cccci mortaliter, si uadetur quod lic,quia multa giltra decinoi si, di magni hoe d eunt. - a praeterea .Faeete eontra praecepta ec letia est peccatum moriale , sed ecclesa mandat ouod nullux loquatur, nec eo medat cum excommunicatis, hoc ergo qui iacit peccat mor.

aliter. . . - -

a Praeterea.Quaedam deeletalis dicit, ubi consulebatur inmut pontifex,utrum posset partieipari emcommunicatu quod hoe etiam pro uitando dipendio mortis non debet laeete di nutu et assinat causam dicem,quia est peccatum mortale, uidetur et go, quod quicunque in aliquo participat cum eas peccet motContra est,quod nos videmus muticis , perfectos uiros hoe suerentes, qui nullo modo hoc sacerent, si ellet pectatura' es potideo dieendum.quod aliquis per excommunicatio separatura eommunione sdesium,non aurem hominum nisi per acciden , quia in tantum separatur a communieme homi num, inqitantum conuemit separaria cummunione fidelium .dico ereri quod aliquit potest eo inunieare seu participare cum excommunicatio directe.& indirecte. ditem qu dei stantia. qnot sdelium .st sie ille qui hoe modo communicat sibi peccat mortaliter. Et licte contingit tripse ier quia si comunieti lacia in diuinis, sciit si orem pro eo uel audiam iiuuam tu eo, cinatus spirat ualibus. Item ii ex contemptM, & ho in quocunque communaat quia cum eo, quas contemnecia mandatum e

114쪽

Heaae pectar mortaliter. Item quieunque participat secum lamniine, de in causa. Indi recte uero communicat qui eum eo in his , quae sunt hominis, sicut an verbo, in cibo . & in his quae sunt simpliciter humanae eonuersitionis de secundum hoe non peerat mortaliter, ita uenialiter, vis faciat ex contemptu, ut dictum est. Ad pri tium euo dicendum 'opinio Decretistarum mnest uera, quaa ipsi plus allentiunt in his, de sequuntur rus h . manum quam diuinum, cum plus si a sentiendum diuino , quam humano , de ideo metior eli opinio aliorum qui dacunt

contrarium.

Ad seeundum direndum, quod eommunieare cum excom munieato directe eli contra praereptum Gelesae. N eli peceata mortale sed indirecte ncin ea coiitra sed praeter praeceptum ecclesiae,& hoe non est peccatum mortale,sed uen ale. unde sciendum est quo d quaedam sunt per se malum, te hie non possunt seri sine peceato , se ut communicare execim municato in his qui sunt exeommunicata, de ideo non possitnt seri sine peccato.Quaedam vero sunt oecasones malorum tantum e illa possunt hera sne pereato moriali, di sie est loqui, vel comedete ca

raeommunicati .

aris.' ra. Ad tertium die dum, quod non solum quia debet subire

q. Ii o. art. mortem antequam peccet mortaliter,sed etiam antequam pH 3. ad 4. . cet uenialaret quia peccat una inquantiam pectatum nunquam

di .is. . 3. eligibile. Si enim esset eligibile nunquam esset peccatum, arti 4 q. 3. I sie non peccarem si sacerem.& ideo per hoe non concluditur ad i. quod ideo non sit parilaipandum eis,quia est peccatum mora te,& qui hoe iacit peccat mortaliter, quia etiam si eset uenialeuon eita participandum eis,ae tamen non peccat et mortaliter participando.

Vel die dum est, quod decretali, illa intelligitur de illii

qui direde communieant excommunicati .

VAESTIO IX.

CIrca sacramentum matrimonii quaesta sunt duo. Plinio de male alit.' Meundo de siridis.

. Virum mutima impediam ma r monium.

V rem frigidias impia I matrimensum. Circa secundum quaesitum est, uir si frigiditas impediat malitinouitiin. Videtur, quod niln,quia senes sunt frigidi,de a at ...en contrahunt matrimonium. s. r . o.

. Inc'ntrat um est, iura nusus obligat se ad impossibile. sed vi ad' s. oeim posti tale eis fragidis carnaliter alleui copulati, ergo si ad hoc d. ar. i. obli aut sei pati uin huiusmodi nullum erit. de di. I 4. Respondeu dicendum , se frigiditas eadem ratione impedit ad 3. multam nium, sicut maleficium , ctim st eadem impossibilitas in utroque,nihilominus tamen diti eri frigidus, e malefieratus. Frigidui enim est impotens simpliciter qualum ad omnes,malenciatus uero quidem impotens , non tamen quo ad omnes, sed quo ad unam tantum . Nam maleficum consuit in imagi- Mi. 34. 2. natioue uiti telpectu uniu, mulierit,inquantum. 1 operatione ad s. de 3. denari s si illi abhommatio alicuiua mulieris , quam propter c. horrorem refugit S respuit, Et ideo aliter impedit frigiditas de 4.di. 3 a. alitet malesciti m. Nam stigadita, tinpedit aliqueat,sta s DPur ad s. s.ctet quod remaneat absque omni spe contrahetidi s ab una itupediatur,unde si aliqua do aliquis emeitur poten, Oportet te integrare primum matrimonium, unde frigiditas soluit eontractum Et impedit contrahendum i malesciatus uero impeditur quantum ad istam tantum , unde datur ei licetitia nubenda alteri.& mulieri similiter, unde maleficium soluit contractum, sed non dirimit contrahetidum, ut iam pater.

Ad primum ergo dicendum, quod tenet sunt frigidi, n6 quidem ad actum generationi , sed ad generationem picili r& ideo eum possint ea aliter copulari non soluitur matrimonium, fris ditas uero quae omnino carnalem copulam impedit, latuit

matrimonium.

CIrea cometiatione uero humanae uitae quaesita sunt quaedam per comparationem ad proximum. Qi aedam uero in comparationem ad res, quae in usu in hominum ueniunt. t comparationem uero ad proximam quaestum est de cot- rectione iraterna,citra quam duo quaesita sunt.

A Dprimum quaesitum est, utrum malestia impediam ma3 di I . q. trimonium,uidetur quod non quia opus Dei est sortius τι a. o. quam diaboli.sed matrimonium est opili Dei, maleficium x io Opus d abola, ergo matrimonium est Attius maleficiti, non emo impeditur per ipsum. Contra,Maior est potesta daemonit quam hominit. Sed homo rimis matrimonium impedire,ergo et daemones. Respondeo dicendum,quod matrimonium, in quas quoddam pactum. Nam per matrimonium unus tradit potestirem sui corpus alteri ad earnalem eo putam . Constat aritem P pa- Otim de impossibili nullum est, eum nullus possit obligare se ad impola bile, de ideo quando aliquis obligat se per matrimmotu m ad earnalem eopulam si hoe si etiam impossibile, matri moratum nullum est. Sed nritandum est quod i inpolsbilitas carnalis e pulta ex aliquo impedimento prouenient potest duplaciter eonsderari, quia uel illud impedimentum est superueniens matrimonio iam contum malo, uel piscedens. Si 'eli superueniens, tune matrimonium iam consummatum nunquam soluitur. Si uero impedimentum praecedat,tune matrimonium nondum e summatum soluitur. Item citra hoe scaendum. γimpedimenta huiusmodi uel sunt perpetua,uel ad temptis. Si . sunt perpetua, tune matrimonium illud simpliciter impeditur. . 1. 34. a. si uero sunt temporalia , tune matrimonium non impeditur s. e. re 36. simpliciter, sed ad tempus, ita tamen quod impedimentum inar 3.d. 4o. virisque praecedat. De maleficiis autem sciendum est,quod quiat. ad s. tiam dixerunt quod malescium nihil est , quod hoe proueni bat ex infidelitate. auia uolebant quod daemones nihil sunt nasi imaginationes hominum . anquantum scilicet homines ima inabantur eos.& o ista imamnat cine territ i laedebantur pies uero Gihol ea uult quod daemones sint aliquid, Se possine nocere suis operationibu et, se impedire carnalem copulam , de id o huiusmodi impedimenta si placessantile snt perpetua, ut dictum est .simpliciter impediunt matrimonium. Ad pttitium ergo dicendum , quod etiam diabolux est opus Desac non Glum matrimonium, de inter opera Dei unum est sertius alio.& unum impia tui per aliud masi, si me. Vnde eudiabolus si sertior quam niauiuionium nidus Prohibet pet adisum niati imo tuum impediri

corrigere peccantem. Datimo,ritum debeat aliquis in publieo,uel in pri irato eor- - , F I rigere proximum, uel iratrem suum, videtur quod occub af. i. ad 1

te.Mariti ei decimo auo. Si peccauem in te stater tuus,uadeti corripe eum inter terplum solum. videtur et o quod omit , I. te sit coirigendus staret delinqven . Contra,ad Tini. s. Deciantem coram omnibus argue. Praeterea. Aliquae constitutiones hoc habent,ut scilicet pu.

blice corrigantur.

Respondei, die dum . quod huiusinodi correctio ea charitate det procedere , deinde est quod dieitur iraterna corre

di ideo oportet ordinem fiat ei se correctioni, sumere. tecun dum Oidinem iliaritatis ordo autem charitatis est.ut quis bono proximi praeserat continiane bonum. Item ut vehi bonum proximi Ee consti raae di sum ae . de in his magis velit botiu conscientiae quando utrumque haberi non potis. Et ideo his considetaris credo quod si esses aliquod pecorum carnale. seu spirituale.quod uergetet in det tamentum imittitudinis, statam est reuelandum , cum praeponderet bonum commune in ordine cliaritatis,ut dictum est, bono proximi siue sit famae. tae e scientiae. Quando uero non timetur multiiudiora detrimentum, tune debet quas utrumquecustodire, se licet bonum s lacisae. ,Σmae de eonstrentiae corrigendo occulte inter se di ipsum. Si au- d tem exii e correctio noti sequariir, tiant secundum ordinem Euangelii debet secum adhibete adium uel etiam γε rie Ade 'sae: nihilominus tamen de in Loe loeuandua est ordo,ut s pee catum si publicum publice corrigatur, s uerticae hum ccculte, e ideo dacetiit. Si peccauerit in testater tuus, idest te ieienterimum, M. quantum ad occultum, quantum vero ad publita dixitur. Peccantem scilicet publice coram omn)bus argue. Et se patet tolutio ad primuin utriusque parti . ignet

Ad aliud uelo dicendum, quod illud consitutionibus ordi- 11. . I innatum es , di iet uari dehei ut ius quae vergunt in periculum ac , , dii deuimentum steteravi di colleata. 'M

115쪽

QVOD La B si T. XII.

rti. I .ls. tui quod se quia sacere cotta ordinem Euangelii eli peccatu mortale. Sed ita tim testite praelato est cotitia ordinem Euvn-

hoe Aeetent,s esset peccatum mortale. Praelii elati possunt non solqm de preteritis,sed S de luturo praebere cautela, di ideo li ei, reseratur,nυn indetur ei te pec

Respondeo diceties,quod uerbum Domini,quod dicat Matitia. I ri. de collectione staterna,eu intelligeiadum sicut alia uerba quae dicit rettinentia ad humanos aciusti seruari debet, Iecundum quod dependet a Horitate, Scadeo dacti quod se puar. Iέα . cum debiti, citctitillanitis intellisenda sun Sciendum est auiud: η det ax. quod in riminibit, iri ociter proced:tur sod dum iura: quia 3--d a, ας. per inquisitionem . & bce est in peccatis publicis, di non doctos .ar. z o. nili praecedat clamor con tegatronis. Item Per dcnunc R i. q. 3 a. tionem,ti per accus otiem .di hoc eii in priuata, Ni aute pro-ε. a 4 d s. cedatur per ac uiatinam,i ne debet sera in raptio ura vini q- ,3 ad I. statui acotisan, ad talionem. I in hoc intenditur, ut tim, nudi z. . . o. re publicae. inde hoc potest seri iecundum volsialem huc ru- Quado est bucesue piitiatim. Si autem pi cedatur per de unmtioncn scii uncian tune debet praecedere uaterna admonatio , quia hc: -ς

dum pixia emendatio pio imi. & ideo debet seruari ordo fraternae corto peccato imum autem statim cum quis scit uariem suum peum L casse a beat denunciate rixa aio, dico quod in hi, diuin vendum eiu de conditium , subdit,& pix laii. Nam si ego i o lsater per me cometetur, tunc nou debeo denunciare praelato. Si autem uidetur quod hoc melius nai per pia latu,& praelatu, nihilominus sit rius discretiis & spatii li, non habes ta corem seu odium adueisu, illum lubditum. licite pol thoe denuno te sibi, & thnc non dicit Ecclesiae, quia non ducum si ui praeuio, sed seut petiistiae proscaenti ad coiit Oionen Dioxima die mendam . Sed - pronter eonditiones diuei praelatorum di subdito lum,non potest in hoc datis genera e i dierum , quia al quando praelatus,vel mouetur ad odili aduersus subditum, uel lubduys non bene se et uel ba praelati, ideo tenedum eli foe pio regula quoa in Omnibus iliis sen et ter .ucida es charitas, di quod melius A magis e pedite videtui Nhoe huendat, ilicet emendam proximi, serues qoltum potiu

num charitatis . tune dentin rando non peccat. Si uero de- nunciet euacu ue personae hoe ex malitia, & ut pro imus cm undat ut , vel depti malui,tunc denuncians , siue accutans P

eat morialiter. - -

Ad primum ergo dicendum , quod ii statim aliquis telerat praeum adhibens debitas ei retinitantias ti consideram magis expedire . non Dcit contra praeceptum Euan ti,quia non di Et hoe eeeses di , sed personae prolicienti, ut dictum eis, de ideon'n peccet mortaliter. Ad secundum dicendum , qued etiam perserat uiti peccat tmortalitet, si denu elando praelato , ues alicua perlonae men detent al)quid quod Hi contra intentionem praecepta. Ad tertiam dicendam . in si almuta reserat fraelato exilium proximi intendEa uel cautelam in futurum, ues aliquid hurialia modi quod aes emetidam proximi det et expedite, nis peceat si autem hoc sue praelato siue alicui amico ibo ex malilia telarat tune peccat mcitialiter Quod si ex in eas tela alicui diaetithoe, ita tamen ν non proueniat inde aliud vel insanaia .et vituperium proximo delinquenti,tunc non peccat civitaliter,si

cet incaute agat.

Circi primum Quaesitum est,titraim in Deo sit tantum unu ais esse.ωlicet essentiale,ut praeter illud si etiam in De re r. p q.; M. se petistola,& uidetur quod ne quia aliud eit pax cin pila liud 3 3e i .d Lillitim esse di aliud ipimumsanctum Ele,sed cite ei lentiale non M. i. es aliud, si aliud, ergo&e. i Praeterea Proprium imae est quod det esse. Sed indiuinis sunt tres proprietates pos ales, quae obtinent vicem far

Re pondeo dicendum quod verilax sides liabet quod indiuini iolum eli dii tinctio quae in i Mundum relationes oppouras. relatio autem sicut de quaelibet serma habet esse ex compar tione ad illud cui inest,unde esse strationis est per comparati nem ad stibilantiam cui ineli, telatio auteni in diuinis non miast inevitur ab eo eui inest,uel in quo est , quia eli ipsa re , qu* a 1ga ad s. reis tur, Ged distinguitur talum ex parte eius cui o nitur, &e, hae parie non desideratur ese relationat, sed diltinctio dioppositis, eiu ,& ideo est in Deo unum tantum dile, in acete Ad primum ergo dicendum . quoA esse dupliciter dieitur . quandoque enim esse idem est quod Ouι enitis quandoque autem sienis eant compositionem enunciationis , di sie si fera ara ist.&actum in lectus, quomodo intestigitur quando dacitur quod s.1g.q. i. aliud est esse patritis aliud sati,non primo modo. ar x ea. αAd secundum direndum. quod sicut & quaelibet forma , pa- ad vitetrata, facit ese.s patrem. tui est diuinum esse, di iam tantuna num ella inquanium patet nitas Dei: He. .

Et primo ut tum D a possitJacete contratactoria hia

Sexuudo,ut in m possit sacere infinita in actu. Ad primum dicendum quod non . Et hoe non importat in Deo imperfectionem potentiae, sed quia hoe non hariet rario nem possibilis. Nam mnias uirtim activa producit esse in sbi similem Ore ne autem quod agit agit inquantum est en, actu. ergo eineus agenti, est actu, quietiuid ergo rem at ei, quod si esse actu, repugnat potentra actauae, quod esset si colurado

ctoi ta smul euent. .

Ad secundum dicendum , quod eae aliquid infinitum inuesset suspicari ex ptimo aspectu,quod esset i inpossibile quia sequeretur illud esse aequale Deo; sed hoe non tequitur , quia ei

quod est insesium orati ibus modis non adaequatur illi quod est institium uno modo. Dato enim ciuod est ignit infinitu, secundum magnitudinem nou adaequabitur Deo, quaa sit insuitu, i ni in quantitate,tamen est quid stilium specie. Deus autem omnibus modii est insolius. Cum etν quaeritur utrusit linissibile Deci sacere aliquid infinitum in actu dieendum unon: potentiae enim ageniis per intellectum aliquid repugnat dupliciter. vno modo quia rapugnat potentiae eius, alio modo quia repugnat modo quo agit. primo modo non repugnat D.

tentiae Dei absolute, quia non implicat contradictionem, sed nconsideretur modii .quo Deus agit n6 in possibile Deus enim agit per suum intesiectum, & per uerbum quod est sumatiu4 omnium unde oportet quod omnia quae agit scit sermata, i snsium autem accipitur sicut materia sne serma nam infimis tum se tenet ea parte materiae si erm Deus hoc ageret,seque retur quod opus Dei esset aliquod inserme,& hoe tepugnat ei per quod alit,& modo agendi, quia per uerbum suum Omnia azit, quo O ia formantur.

veri. q. 1 2. ad s. re

o damnari sietit Petrum, si ilatim

pixdestitiatio . uit. Christum negando. si uero dicas quod pridicia loeutio etide dicto uera,de re uero non Contra. q ra hoc E ct locum id diapa. I

V AE SIT V M est de rebus, quae sunt supra

hominem & de rebul humanis .

Circa primum quisium es de Deo,de angelis& de certo. Citea primum quaesitum ess de Deo quantum

116쪽

formis separa ibs, .sed hae krma, quae ei praedestinatio, est

inseparabilis., in '

r.p. 4 13. quorum in s nem , 5 tire praesupponit sciem am te uolunta a. i. 1 f. s. tm, Sic ergo Pte liliatio habet eertatudine iri ex parte scien a ci veri. q. tiae Det,quae non potess falla,& ex parte uoluntatis divinae, eui

Deus vorari lioe, quia Baalim nomen erat cuiusdam rei sum, di ideo sunt uiranda noni aenisum , eum quibus nee -- mitra conuenit habete communia.& ideo Aur mus dicit. si qui hoc modo antelligat situm seni etiam teneat, linguam cota Car ut non dicat latum, rit prouulo viam Dei. I : 'ex patre prouidentiae, qua cer asi Detia tit iapiemissimus. ι

dar. a. ro. sino modo ducit ad finem eumarii. 1 14.&,rAD PRIMVM ergo dicendum, quod praede siluatio habet: I. Dq. a a. intiti durem,dc tamen non est nccessimum praede limatum les diri. . & q. uat uia remanet contingens Irictum est enim, quod habet ceras . . Lad titudinem ex scientia. oluntate,& prouidentia,S nullum isto a. & art ε. Iura contingentiam impedit scientia non , quia svientia Dei es I pK. s.I. suturorum , prout sunt in praelemi, & serendum hoc sunt des s.c. 3e vera. tramurata. Voluntas non quia uolunta, Dei est principitiin to

η. 3 a. sa. Mus entis ergo non cadit sub ratione cotuingentiae,uel necessa, I ri ErN D E quietium ea de Angelis. ratis sed haec essuum & ordinant ut G Des uoluntate, diseip Et citra noc qualita

o Dei uoluntas Deit quaedam elis contingentia, praeparando. vium eontii gentes illis rebus. suas vult e lae eontingentes, dis militer nece litui eausa, rebui, Se effectibus Meestitias , & sic oluntas Dei semper impletur,nci tamen Omnis necellario euexiunt,sed eo modo, quo Deus uult ea esse,& vult quod snt co-rangenter.Ρrouidentia non,quia non tollit comingentiam. Ad secundum die dum, quod bona est destinctio, sed ad obiectum de Graiis dicendum, quod aliter Ur de formis reali Irus . R de praedicatis, ius important aliqvid pertineti ad actu ratiotus: auia in primis,s realibut, sines, d beat habere loeum talis da tinctio,oportet incise separationem in re, &ineon aderatione in secundi, non requiritur. sed oportet quod rex illa cadat super alia wnsderatione. I. sic Mico quod ille praedellina ius potest considerari usui in leues ut diuine crisnatationi t elatus,& se uno modo attribuitur ei quod possit da

nari,alio modo non.

Ptim utrini Est Anses si aee: dens eius.' uidetur, mnoo,quia aeciaeus intelligitur inelse ad cui praecMilenti, Alige-dus autem non prae ex stat ipsi elle. Contra,H3Idicit dic. Respc, adeo dicendum,quod opinio Auicen sit t. quod unavi ens semper praedicant accidens, hoe autem non est uetum . 'ma unum p ut conuellitur cum enicit nat sibilantiam rei, di similiter ipsum ens. Sed unum ridui et principium numerisgnatuccidens. Selenaum ergo quod unum qu oue quod in in patent a & in actu .ge actu i r hoe oti a Porticis at si

rat per smilitudinem primum di putum actum. Primus autem actu, in Ese sibi radit

I E IN DE quaesitum est de palo,utrum oranti subirat

Respondeo dicendum quia primo oportet seire .piid id citum , α se postea saeuiiet patebit ad propositum . Videmus

utrum ista quae uariabilite ad ino dinate contu guvi tes antur in aliquam eausim orsinamem,S qui dicunt quod non, dicunt satum nihil esse,in Tullius dicit. Qisidam dicunt quod maliquam mulam saperiorem Oidinantur, Sisii nranimai tint. Dium a fortitia, quasi hie omnia fide praefata a quadam superiore ea use sed horum,trifex opinio, quidam enim reduxeruiit hue id quandam seriem eausi um,quam dicunt satum,si- eisi i uir qui ditant qἡod nihil est quod non habeat cautim , di posita eausa necesse in ponere est viii. Si ergo euenit, ues. est Latra,vel talis est mus habuit eaulam , 5 hee eaula aliami Ud sum . , sie deincepa, fidiit aliquis eii occisus de nocte, quia v liii 'd um quare exivit domum, quia stiuit . quate hoc, quia Diti comedit, A se quia Gmedii Disi ex neeessitate moritur. Eiespcindet M auo duo prima . Primo, quod non quicquid hi habet eauiam d tantum quod si imi se . Quod

autem ego occidat me exeunte est per aceidens. Secundo di .rit quod non posta causa ponitur effectus, quia potest impediri,&ideo non sequitur,uel non stat series eausatum. Alii reduculit haec in aliam eausam ocuκet in cot ta cc lestia, ex quorum necessitate dicunt omnia accidete, unde die uni quod Misimhil aliud est quamui, post iii, s)derum . Haec autem opunio duplicito cit Disa. primo quantum ad res humanas , quaeptouennini ab in lectu, qui cum sit virtus x corporea non subiacet actioni alicui ut eo oris, α ponere animam i labia celera patent a & in actu fit actu ter hoe quod participat astitii speriore n. per hoe autem sim uid maxime sit actu qnoa partici

quodque recipu per Me quod participat ege linae esse ei ax et plementum Omnis formae, auia per scie eo rapi te quod liabet po-q ς artiae ae N habet esse cuni est actu,& sie nulla sertiis eis, nisi per es I, 3 p. at fi ieci quod e se substantiale rei tides aeeidem ed arctua ' litas euauilibet se imae existentis suae sine materia siue eum ma O. cri q. s. terra , 5 quia esse est complementum omnium , est quod siad 7. prius inde eisdictu, Dei est esses, de nulla eausa dat esse nis ira 17 quantum parti apat operationem diuinam , se α'DEp, qa a 4 α s. 'uendo non est acciden .d. quod Hyl diei dico quod ae citi c.α MN. q. dicitur large omne quos non esti ai ses mix, at se esse in rebus creatis,quia in solo Deo esse eii eius essentia.

SE C v N Do quaestum est, tutum Diabolus com stat dies

Respondeo dicendum, quod eo miscere cos rationes porcii contingete duplicuer,in te.& pee se de iis aliquo in ptuno solius Dei citi seu i Praunm est cor hominii re ' binscrutabile. unde nee a Ut sit eas cognosciunt , evi ut ratin ea triplex,utia, optet deias ena esse quod habent eo qui id su pra gradum quo aliquidis eos an potentia, est gradus ut vi res int in antitia. Alia ratio euinvia ' uod est in umiare eati alicuius non potest cogno i nis a caula qu e nata mi mouere itilam, uoluntatein autem tricii et u lux Deus. Cum ergo omnes cogitationes dependeant a uoluntate sicut a sita causa, solus Deus ea, eognoscit. Alia ratio via, quia angeli illa quae coenm a irescunt iraturaliter, cognia his et i pecua naturaliter indita . ait. Et hae sunt specio reritin naturalium . non autem coxitations quia haee non reducuntur ad causam naturalem , vel non periat Ment ad cognitionem natura histri tamen per effectus cogitationum cognoscunt eo latione, , sicut Ze Nomo Deit, eum ipsi subtiliti, cognoscunt effectus . qui causantui et cogitationibu . Nam secundum erigitationeε homo assiciit i aliqua irassione, At per sat inouetur eor,r 'hos motii, nihildius ips eognoscune

inrisu corporum coelestiunt nihil aliud est quam ponere inter i 'e arari cogno I rant de cogitata ibui cordi, lectum non diserte a sei sit, ut disii pbilo. ii, primo de animi De Aue dicit in Ib. de divinationibus doromitti . licet alib

in fines Te e. i so. tamen pet accidens,& ocea licitialiter sub ditur anima coelo, inquantum liuellectus a scitur pet passo

nem corporri,non Dinen ex necta tale mouet ut ab eo,fecunia

O,quaa multa in rebus naturalib. contingunt quae non accides to necessitate cees, sed per acciden ς,& non habesis causim. Alii 3 qii ni omnia haec inrausim stina coelestem stilicet in providentiam Dei, aqua omiua sunt pere determinata re ordina secundum illo, titum et it dam e sectus prouidentiae. quia prouidentia nihil aliud est quam ratio oronis retum,pro is est in mente diuina, saltim odio est explicatio illius ordinis r ut in rebus. unde Boe patia in immobili, dii. suo ictuu mobilibus inhae . Sie et go accipiendo titti potest diei st om

V rum certam, vel Mus sir aternus.

Ε1N D E quae sitim est de creto. Et circa hoc quaesitum fuit. Dimo

117쪽

QUOD LlRET. XII.

ρο contra. Respondo, mundi. a ite. 3i.u'; die nuuioo eorum , quae ea uno ub fide, non subi . Nam inedem Et ex fimplici voluntate Dei I -t 3. c. o. a, eM3 non esse, di ad hoc in non sit non inducit aliqua nece idi op ra et a tax ex parte in , a uira a Mem bonitas,q- ea firus remima v i. 4. test ita esse si non sit mundus,sicut si sit mundus.

Di ad fidem umini sie , vel aliter fit, ui te hoc tib deterin uin, in Enchi. addenso si ponamus critora colestia esse amima non deci ei unt in iudicio uo ordine, iboeani rum , scilicet an stelotum di hominum , di animarum, quia ille animae m- puta nitit cum angelia, di hoe sensile . intur ille tu i ii praticinem, eum dicit. oeli eoeliatumque uri Iures. Et ratio patet.

DEINDE quaesium est de homine qtiamtum ad natu

tam .& quantum ad gratiam a& quantum ad culpam. Circa primum tuae frui uit tria . primo quantum ad animam. Secundo de gnitione animae. Mitio de effectu cognationi . Circa animam quae uia sunt duo. Primo. vii uin anima pei serat corpus immediate,ues media- e porei a te. Respondeo dicendum, quod in nullo eorrcite est nissumatiam a uitistantia lax, huius est talio triplex, pliaria est, quia si pluto, sequem non erit λrma substantiari qui saeti eis e sit art. s. gy. pli ter, ted solum aee identati , quae facit esse hoe. Items ste. Us. &i. aequista Erma sibilantialis,non erit generatio simplieiter. Ited q. γε art. quia non es et compostum ei anima N eorpore unum simpli 3.e s 4. O. cu o. ed duo simplex, x unum per accidena . . contia 4.c. , i lemur etit levo . nrma corporis. erat mi at dicit tu. dupli M. quondoque tres dtineosone . N hoedion eu se ima subsantiatii. sed accideris i aliquando dacit ut quaedam sorana, ex qua proueret trina diurensio, & li re non is alta Lima spocifica .

ARTICVLVS x.

Utrum Duellesim humanas sinutim is,DE I N D E quaesitum est de eo Milone bominin vim

intellectus humanu, cognolcat sngularia. e pondeo dicendum . quod aliquid cognoseitur duplieiter duri te.& indirecte scilicet per telectionem. Dii et autem inter intellectum humanum de dioinom, quia humania, inin eo. pnolen directe stipulare , diuinus aureati sie . quia cognatis hipet smilitudinem erimiti in eognoscente.& haee est in intess ctu nostro po abstractionem a mnditionibu indiuiduam hosti a materia , ae ideo eum recta eognitio sit per speeiem . ideo non cognoscit directe nis via luetiale intellectu autem diuinus e noleat non per similitudioem a re acceptam .

extensonem suae essentiae ad te ,& hie similitudo stilumna essentia in Deo est omnium quae sunt in te explesti simili ludo,& ideo directe cognoscit qui uidis in te , & quod per tinet ad materiam indiuidualem , sed quaerens phalasophus, fisi raraitic mi intellectui & cogno eis quae sunt in materia. duis quia oportet quod hoe cognoscit & alia, sicut formas sepat ita, gnoscit in cllectu, Naeoniuncta materiae per imaginati hem, ain aliti Hodo scilicet per eatensionem, inquantum mi iungi ut phantasia,quae reptat seniri sibi rhaniasa di se india

PEI N D E quaesium est de essectu regnitionia, di pA

mo utrum habitus scientiae acquisita remneant pon

Respondeo dicendum, quod nos equentes Autems . tuis raraum,quod species aequistae non. remanent in intellectu pos

stilli nisi quandis actu intellisit quod ea salsum. Nam i mellectu, possibilis tecipit specim di retinet secundum modum sus, xnde cum ipse sit immobilii ut pete. immaterialis di incomi ptabilis recipit limes itu Misibilo Gondum modum situm S nunqua in inde recedunt, α quod sint ibi etiam dititi actu non intelligit ina et . a. de anima T.com. s. 3 ubi dictior quod sunt m anuria afuer quam dum actu intestiuit icilicet halatu, di sie dico quod i aliet siue in damnati, aue in beati, item destruum ut hi habitos ieientiarum quantum ad modum sciemtiae, quia hie semper intelligit conuet tenta se ad phantata maia pi Opter corpus di nim tum propter boc phantata tibus indigemui, sed ad utendum huiusmo.si speciebus , stim modus non erit tune, quia non conuelut te M lilianos.

art. . . di

ati m. artillo. .de a

rima Ma

Respondeo dicendum . quod August. hane cuaestiorem non determinat, sed indoei minatam relinquit in lib.de ecclosas .eta do; edisse liber nos est Ausu.sed Gingnadii.Gte.etia non vult determinare. Ct edendum est tamen quod non , & euvna ratio philosophi in libro de animalibui, quod impossibile est quod viritis corporea producas id quod excedit corpus . virtus autem semini, est uirtus corporea. Alia ratio est. M ta. T.e. ι .) quia enim quidam posuerunt quod sermae naturale, sunt ex ereationem; cum materia aeti, reeipit se tona ignis aut inerat. & se est latitatio: aut non i meo si de muci non ex aliquo, d ex nahllo mgo ereatur Seluit Philosophus,quia sorma non st,sicut nee en . uel esse haben per se.sed compostumst, quod habet elle subsistent. Si erso ea aliqua serma quae per se subsmi illa habet pei se seii, anima autem habet esse per se subsiliens, di remanet witurio corpore, di ita oporto ut ii beat sium ficti. SrcvNDO virum uerbo humana habeant uim admouendum bruta ruta serpento. 13s Respondeo dicendum, quod aliquid potest habere uiremem 4.d. I 3.

aliquam & secundum propriam naturam, di secundum utitu arti t. e. tem superioris cauta uerba gratia eommixtum elem iis M. principio. t uirtutem unam ei natura elementorum sect dum morum di Spiriam prae dominantis elementi.aliam habet ex corpore coelesti, sicut M. quod adamas inrahit sertum , quaa non .reducitur in uirtu tem elementatem. Aliqui ergo dicunt, quod non solum natu. . talia eo ora, sed arti scialia sortiuntur uirtutes aliquas m impressione eerporum e celestium .ptita imagine . uel ssurae stilieeetae stes satione actae.&s hcie uoli eu sqiiod superaria..eialia si huiusmodi uirim impresti potis etiam diei quod Meha prolata in certo tempore habeant emeaeiam mouendi . hoe non est uerum. Nam ih ictu naturalibu, Omnia qui habent aliquam uirtutem ri corpore e electa.habent illam con, queluem aliquam tmarii unge nihil agit ad speciem . nisi eae uriste

118쪽

ar. 34. o. s. virtute eorporis intestis, & Ω sorma est prius in unoquoque pocq 3. M. quam vimas ad talia. Remora ereo priori remouetur posterior.

Respondeo dicendum . quod aliter est in tactamento perni M s. se α

tenti et,& altet M quibusdam altis Derana m. Nam in quibus o. Ai t. iodam qua habent Ordinem potest ex hoe .pso inducere e sectum ea. s. p. v

u ' - lacramenti in omni casu, scilicet in iliis . in Quibus uuod eu es ti. - ,

ir. 8ae.q. s. radicentur super serniam aliquom, Erniae autem attificiales s amenta mommeatu. licet in iliit uiti, i--u ma. sart. huiusnodi, uirtiatem aliquam habeant ea eorpore catelli, sed stad s. a a. si habent ala quam,hoe habent ex spiritu immundo, qua immia Es .art. a. scet seuerias hominum, ut decipiat secundum Augu. unde ali ' lis M. Quando utuntur uerbis uanis, quibus ad illua ad 1. dendum humanes se immiscent, unde omnia ista friuola , & sua a. 'sέ a. pers.tiosi sunt, & imagines auro mira, in quibui I si hon4 ad 3. aa. adiit aliqua exuressa inuoratio daemonum, tame est ibi quidam Issae. 4. tacitus consensus. Tamen si aliqui, dicat uerba Dei, di lacra Gue immutatione 3e fraude led bona ct diuina intentione, non ess ineuntatio sed Oratio Chrystamen sapo Mart ibi. Dilatant philacteria, fide. reprehendit illos qui collo verba Euangelii suspendunt cum varius Euangelii non sit in Duru literarum,sed . in fide. Non tamen damno allor qui super te gerunt Euangelium deuotione, quia beata media Euangelium Christi sempeeserebat in pectore sne tamen aliqua additione, uel uet tum . uel charactoum,uel teroe uua suspectorum. de sacerdo, dea radati di excommunicatus licet peccet, tamen Fla ae s. . conlectat & baptizat,di s militer episcopus conseciatus, quia co .

fert characterem In raenitentaci autem non imprimitur chara- q. ryar. s. r. nee eis ui .nisi iussistatio paenitentis,quod non potest fie O. 3d a i am niti per potellatem iudieatiuam. Non habeas autem curam Mamarum non habet hane potestatem.

E quaesium est de homine quantum ad grariam Et ei rea hoe quati tur tria.

Di im4 de sacramentis. eundo de uirtutibua.

Tettio de ossiciis.

De primo tria quaesita sunt. Primo de sacramenti, gratiae. Seeundo deessectu sacramentorum.

Tettio de unitate E .sae. De sacramentis gratiar quaerebantur dum Phimo de baptismo. secundo de paenitentia.

um qua saleas virtutem ad amundarionem.

Sciundo utrum liceat in aliquo casu reuelare eonsessionem. Rei pondeo dicendum,'uod non, nec uer .nec facto,nec nutu , nee aliquo signo,heet sacere,quia ea sacrilegium. Nam ita es in saetam uis nouae legis quod eificium, quod figura utiellectus autem pernitentiae in occultatua peccatorum ab ocu li, Dea uiuenti ac haee occultatio sgmseatiar per secretum inissessionis, de ideo sicut pios aret sacramentum qui consem et corpus & sanguinem Christi de suo quam de pane δ: uino.Ira esset reuelans sacrilegus.

Hr- ιυνο appetere episcoparum. T Et xlo,utium liceat appetere episeoparum. I uRemondeia dicendum quod eontingit appetere praela . ii 3 3 . tiotium dupliciter ut propter necessita em ursentem uit non s. qii urgentem,primo modo dupliciter,uel quando imponitur a suia a s. r. ar Ciori, uel quando non inuenitur aliquis, qui uelit Onus prae tioni subire, tali necessitate existente metitorium est a poetere. Vnde Isa r. Quem mutam,& qui ibit nobi ,tespondit. Ecce ego miti e me,tamen ante dixit se indignum Secundo modo Lquando non urget necessitas sie non licet, quia non poteli catere aut iniustitia,si uelit te minorem praesere maioribus, aut uitio praesumptioni ,s reputet se suis ciemem perferri alm redacho δ' super illud, Reses gentium. 8ce. Pliniatus Gesesali em concupii te nee in tu in ,nec utile... J A D primum quae itur, utrum aqua habeat virtutem ad

p 42 emittationem idest utrum propria uirtute mundet, vel

3 3, arta. Respondeo dicendum . quia duplex est vinio in huiusmos ' i. di, non solum de aqua . t ed de orambu reclesiae saetamentis. midam enim dicti ut quod saeramenta non habetit uirtutem, uel uim operandi in anima,sed tantum extra, & diuina uirtus ne mitaris facit illum effectum, & inducunt exemplum Ber. st aliquis Episcopus qui inuel ut aliquem de praebenda per annullum, annullus non es causa praebe di sed signum. Sed hoe non est sane dictum , quia sie non esset aliqua praerogativa sa erant em tum nouae legis ad uetera , quia etiam in illis uirtus consilem fidei oedentium in Christum uentutum iustis obat. A Et ideo die dum , quod sae famenta habent in se virtutemiust seandi si ad alios effectus d quo4 otainantur . S non im. sum quod sat fgnnm , unde Aug. mae in tanta uis aquae ut Duplexvιr corpus tangat,& cor abluat λ Selendum tamen quod duplex est tu . uirius sellicet propria, At in strametatis, setit patet in serra se sas. p. q. ει. eramenta habent virtutem instumentalem ad spiritualem es- 4 ι--a a. 4. 73. sectum , quia cum curamentum adhibetur eum in uoratione suis iunt ad mutandum compaternitatem . Quidam dieuntata ad 1.3. diuina emcit hune e lectum,x hoe est conueniens, quia uerbs quod solum eontrahitur quantum ad tria scilicet in AEa rechis. q. 73-t. . per quod Omnia sacramenta, virtutem habent,habuit ratnem nio baptismo,di constitiai ione. Sed mihi uidetur quod forum di suit uerbum Dei & seut eam Christi habuit virtutem instru contrahitur in duobus. scilicet in baptismo, & consimatione. mentalem ad faciendum miraeula propter eoniunctionem ad quia compaternatas similitudo quaedam est paternitatis, pater

Vrum ex promitilis ad sacramenta eos

tur compaterna Ias.

DEinde quaesitum est de essectu saeramentorum , virum compaternitar causetur praeainbulis ad sacrameta, puta cathechumo di huiusmodi. Et uidetur quod se. Dicit enim quaedam deer quod a primo pabulo salis non potest seri uxor, ergo contrahitur ibi compaternitas. a Praeterea theeumenus censetur Christianus. Sed qui dat Chiistianisitium incitur compater, ergo dic. Resbondeo quidam di ni, quod omnia illa sacramentalia uectum, ita saeramenta per comunctionesium,ae passum.

Visum apstius aera habens curam arimarum. ad Clinil timetuci nita autem non fit nisi in generatione,at ideo solum in illis cacramentas, in quibus est quidam generatio piritualia contrahi Mir compaternitas,quae matrimonium impedat. Ad primum ergo dicendum quod ita non sunt intelligenda sigillatim,sed sunt Meipienda eouective di simul,quia in omni- N a, eas bus istis aliqud bust eficitur ecim pater. Ad secundum dicendum, quod eathecumenus dicitur Chrias anui pet fidem,non per baptismum quem nondum suscepit,

119쪽

QUODLIBET. XII.

Pri N D E quaesium fuit.

Utrum iii una ecclesia,quae fuit in prine to tempore apoum,ta quae eli modo Et videi ut quod non mita nune non utitur ei lem regulis. Tune eram praelati erant une auto de argento in Yonis Quiet-

a piat non legitur quod Chii stu, & Apostoli habuerint

cassia,modo aurem ecclesia habet. 4 r.e. Contra. Matth. vlt. Ecce ego uobiscum sum ti sque ad Gn- summationen, lectili. Hoe autem non istellisit ut tantum de Apulioli , sitia omnes mortui sutit, de adhue saeculum non ea

Respondeo dicendum,quod eadem est numero ecclesia quae tunc erat de quae nunc eu quia eadem s de, & eadem fidei saera Maenia AEadem auctorita, di eadem prosellio unde dieit Apostoluι. Diuiliis est Chiistus absit. Ad ptimum ergo dicendum se verba Matil, tr ipliciter e ponuntur Hylarius A Ambro . ex nunt secundo a se lum mysticum, duenies. Nolue portare ait una &ei nihil in spiritu libus Humiferii. auro uendari, Nisi duat tunica, deli tion dimplocem aluitiam habeatis. Alii exponunt ad litorum , 5c una e pristio eii. Atig qui dieit quod illa uerba non dicuntur per modum praecepti sed permani ii, , ita quod alii non seruat non pecca δε qua tertiat mel. α, s .et:. ut sit sensus N iite portare i. qua id i im ad pretd: in dum nolite inliciti else de emens quia debentur i-b a pistolia Digni , est enim ope nitus dee. quas dicem. Ideo pertia: t. a quod non potiem quia dagni elii, acci- per e ab ci.ti qua . t dicat Paulus brac non letat aut . Se tam contra tegulam ti . ne M isti, sed sumi et auit. Aliaeeti irim eii alatitum sui ctorum. lui die irit esuria nee dicta sunt placeptiue, ted hoc pereeptum datum est,m ad semper let-tiaodiani .sed ad primam mussionem. bis enim eos misit scilicet ante passionem Iudaei ,& post lesiarrectionem oen cibus. In prinia dixit eis. In Miam sentatim ne abierata . Iii seeuda dixit Docere ramum genae . In priano mandauit quod praedicia teruarent,non autem in secunda.& ratio huiu eli,quia in pruina s-liam mitte Dant m ad indro rapud quos e n. uerum erat, quod maxillii eorum ab eis tollentarentur & ideo sine seandalo poterant accipere,& uii pote: late sibi concesta, apud uero Gentiis te, non erat huiusmodi cons Dei udo , quia apud eos non trant huiusmodi praedicatotes, S ideo suisset eis fraudatum .ae uiliam sui sim eis quod pio quaesita apostoli praedicarent. & ideo Paulus hoc praeception non seruauit in tentabus de ideo Dona inu in secunda titissione dixit Nunequi habet suculum tollat s militer N peram. Ad se undum die dum,quod August. respondet in episto. la conii a donatissa, I habetur fui et illud Pius m a QMate siem ueriti:t gentes,distinguit enim diuersa tem p ra cccleb e suit ina ten pus quando asstietunt lege adueriti, Ch istum,&iti illo tempore non solum non dabant sidelibu , ted & eo cidebam Aliud uero tempti, est nune, quo te es inrel spum Reruditi seruiunt Domino Iesu Christo in tumor Eoc Et ideo aniso temptile tegri sunt uasilli visese , x ideo eii alius flatiuee lesa nuncle tunc,non tamen et alia ecclesia

Q.V AE S T I O XIIII. DEINDE quaestum est de uirtutibu .

Piimo de quadam uirtute intellectuali, scilicet de

ueritare.

seeundo,de uit tutibus moralibu . De veritate quaesta sunt duo. Ρtinali de Gltitudine ueritatis.' Seeundo, de eotarmatione u eruatis, quae ea per iuramen

nem ad id quod est disses limum, ilicet ad ad hoe quod se ex

nat periculo muttas. item quod mulier, quia dominerui etiates tinxContra Esdrat sortior eli ueritas Relptindeo die dum quod hax ea quaestio proposia iuumn bu diiloluenda in Esdra. Sciendum ergo quod si considet Uux ista quatuor secundum i scilicet uinum .regem. de mulie rem de ueritatem non sunt e parabilia, quia non sunt unius genetis, tamen si eonfiderentur per comparationem ad ali alia effectum, concurrunt in unum. 5e se possunt comparari. Hae autem et sectus in quem conueniunt di possunt. Hi immutatio cordis humani Quod ergo inter ista magis immutet cot homitu, uidendum est. Seletidum est ergo. quod immutatiuum hominis quoddam est corporale,& aliud eii animale . Eo hoe est duplex te bile Mimelligitille. liit Eligibile etiam eii duplex, te liter praeit in dispeculamium. Inter ea autem quar pertinent, ad immutantia naturaliter secunduin dispositionem era ori, habet excellentiam unium, quod facit per temulentiam loqui. lnter ca quae pertiuent ad immutandum appetitum senatiuum. excellent toteli delectatio,& preeipue vitea uenerea e se mulier est fortior. Item in ptacticis N in rebis, humani, quae possunt hoe facere, maximam pcite uaterii h bet r . In Ipeculativa, summum &pi,ientisin lim est uelita , nune a viem vires eor tale si1biiciuntur uiribus animalibus, ui te ana males intellectualibus . viii e lectuale, piactaeae specula tu , . e ideo sq:pliciter uetitasdrgn ut mi re excellentior A timor.

SEcili do queritur,vatum accipient doctrinam alleuius experimenti iub iuramento non communieandi teneatur seruare iuramentiura,& utile ui quod sic. quia sic obli a ius non de bet facere aliquid siseu uel pat in detrimenti in illiti, qui dedit uel qui docuit, hoe autem esset si alii, communicaret, et, go Sexto. 19 1 te Communieare tale ea pe Imeatum non te tu rex patie salutis aeternae alicui. Cum ergo non teneatur arieti communacare, non debet se obligat ut communicate. Contra , Non coaemunieate salubre iemedium sue quodcunque botiuis est contra Horatorem,eixti,decipespondeo, alitet dieendum est hie limpliciter. & aliter in ea tu smpliciter loquendo non tenetur, sed male fecit iurando, iuramentum enim non solum amittit uim quando iuramen tum est illicitura, sed etiam quando iurando peierat quia iuramentum obligati, debet hahere iudic. una, iusiariam , c uerat tem sed at s iuramento quandoque aliouid quod licet ira:hi nisfacere, puta non ire ad ecclesam, non licet tamen tutare, quia licet si mihi licitum pio ali uci tempore sacri uel dimittere huiusmodi sonum quod . si ad G lesam a te. non iam eo licet mih iuramentum interponere. de animum obfirmate ad alia quod bonum non faciendum , quia hoe est Leere eontra spatiatum sanctum.& ideo iura metitum contra omne id quod mi degenere bonorum est illieitum, de non est selliandum tamen i casu sei uare tenetur,pura si alle, Des altu, sussicies medicus p ciens ester de paratus esset curare,di uti illo operi emo in tanum corporalem aliorum. Et se patet tesponsio ad obrecta.

DEINDE quaesitum est de uirtutibus moralibus.

Et primo de uari utibus secundum se. Secundo specialitet de quodam actu iustitiae cilicet de re. situtione.

uitas, tegere,& muliere .Et uidetur 'lurid uinum, quia i iuuiat ima ue hontinem. Item quod aer, o uia pellit ho

Virum virtutes meratis si is connexi AD primum quaesitum est,utrum uiti uim moralet snt essi exae .Et uidetur quod non, quia ac lutiuntur ex acti

qui sunt diuisiti distincia, et .potest acquui utra uirtus s-

de verit

immutatiuum homini I. 1 4

mento pretcipue uide

mentumam ita M.

120쪽

Cpinio

E. Opinio

de exilio.

x Piit. August. dicit, nihil eoni a diuinam effetitia ii dicit

qui dicit quod qiu habet unam non habet omnes. a Praeterea, virtutes habentur ex consuetudine , quae reis quirit tempus. Respondeo disendum feeundum omnet sancto quod sie,sed Ioquendo de uirtutibus in communi dupro ratio at ignatur adiuersis , seeundum quod diuersimode locuti stitit de uattu&bus , virtutes ea im cardinales duplicitet accipiuntur ab aliquibus Quidam Oim dicunt nututes elie quoidam modo, genetaleso qui requirunt ut in omni uirtute , puta quod Qttitudo et quaecunque simitas animi in quibuleutique rebus de temperantia est moderantia animi in omnibus rebus, de se de alias. Et te cundum isto, neeesse est quod uiti uim snt connexae, quia isti modi generales requiruntur in omni uirtute, & si aliquod ho rum desuetit non est uirtus aliqua, quia si temperantia re udinem non habeat quae est i ullit is, uel novi habeat animi semiatatem quae est sertitudo, di se de aliis, Gn eit uirtus r & hunc modum August ponit a.de itis & magister in I. semen tutu Nil autem aeripiunt distinctionem harum virtutum secun dum determinatas materias, seut Aristot. de peripatetici, unde prudentia secundum philosiphum non est recta latio omnibus, sitis solum in agibilibu siviliter iustitia non dicit tectitudine.nanimi citra aequist onem omnium causarum, sed tantum ei ea comm utationes Se distributiones de actrones humanas, quae sunt ad alterum . portitudo etiam dicit firmitatem animi non citra Omnia, sed citra ea in ovibus est ditficillimum antitium seriem habere,st cirra perieula qui sunt in besti temperantia uero est circa ea , in quibus dissicillimum eli animam moderat scilicet circa delectationes sustus de tactus, ius sunt trinimae delectationes, non in quibuscunque aliis eooeupiscemiis, se ut scientiae, trecuniae,& se etiam loquemdci de uirtutibus utitutes motares sunt nnexae, ius connexionis ratio eeipiturae

eundum philosis hum,edi parte prudentiae, quia nulla uitius poteli haberi sine prudentia Et impos fide eli habere prudentiam sine uirtutibus moralibus, cuiui tario est, quia prudentia uitiualiud est quam recta ratio agibilium. impcllibile e1 autem reactam rationem habere eitea aliquod, lusi ex tecta ratione ei ea principiat principia autem agibilium sunt fines uirtutum , de Urea fines virtutum nullu, hene se habet nisi per habitum ii. lius uirtutis,te se neeesse est quod prudelia habeat secum alias virtutes morales,stinuiter alii non possunt haaeri sine prudentia . Potest , enim aliqui, habere inclinationem naturalem adactus alicuius virtuti, sine prudentia,le quanto habet maiorem inclinationem sine habitu uirtutis, tanto peius est, de plus impingere potest sine prudentia,seut patet de illo qua habet Artitudinem naturalem sine discretione,3e prudentia. Et ideo dicit Greet . Caeterae uirtutes nisi ea quae agunt prudenter agant, Re Flu 8e alia ratici connexionis iii uirtutibus gratuitis propter charitatem, in qua connectuntur, quia qui habet charitatem habet omnes uirtutes gratuitas,de similiter qua habet unam,habet

charitatem.

Ad primum ergo dicendum , quod actu, non sunt diuis se.

cundum virtutes, quia non potest esse actus temperantiae sine actu fortitudini 1, nee laltitudinis nasi cum actu temperantis,

Ad secundum dicendum, quod hoc dicitur, quia non probatur per a vilioritatem Biblaae. Ad tertium dicendum quod non dieuntur morales a consuetudine sed a more de dato quod indageant tempore, tamcn non habebit u nutem vis sit prudens

Q v AE s T I O XVI. DEINDE quaesitum ess de restitutione, quae est actus

iustitiae. Et ei tea hoe quaesta sunt tria. Pi imo .de illi qui propter partes sunt extra ciuitates.' Secundo de eo qui mala sde longo tempore praesci sti' Tetuo,de eo,qua aliena consumpsit.

ARTICVLVS XX II. Virum expia propter partcs,pο ι expetere bona sis ab

has, qui sol in cim tale mari Ies. Irra primum maestur, utrem expulsi propter partes possnt expetere hora sua ab ilJis,qui sunt in civitate manentes. Et videtur quod non quia multi de his qui sunt in ciuitate eulpam non habuerunt ad eorum odi Maevi , di se panitem tur es qui pro culpa alterius

p. rrerea.di pulsi fuerunt contra partem Ecclesae, di sie iustim bellu ergo actio ea contra eos,& sie damna eis non sunt alias

restituenda. ua. 3 P. eterea, secundum Philosophum , cum mutatur ordo Euitatis n remanet eadem ciuita ,sed cum mutatur dominia de principatus: mutatur ordo, re se non est eadem inruas, ergo e ptiis non pertinent amodo ad ciuitatem quae prius erat, e go non tenentur eo ad restitutionem.

Contra , qui spoliatur a raptore porta repetere de aecipere ea quae sunt sta ablataArgo de illa e pulli. Respondeo dicendum,quod aut sunt expulit iuste, scilicet propter eorum culpam.& se non possunt repetere antissa, aut titiune,idis sine culpa. de sine delato ordine iustitiae , de se possunt repetere. Si autem habent superiorem debent per superiorein petere sibi restitui .s autem na habent superiorem,iptimet possunt,s potiunt recuperare Ad primum ergo daeendum , quod non punitur se aliquis

pro peceato alterius, sed pro suo. aia maior: omnia fata tauctoritate 5esauore populi, de se populus in fauendo maiori- a. x q. tr. bui fuit in eulpa. art. .ad . Praeterea illud intelligitiit de poma spirituali, quia nullus pu i. ad i. de nitur sine propria culpa,non de corpotest, qua lac. uenter unus q 8 ar 8.o. pro alio punitur.

pro Ad secundum direndum, ouod inquantum iuste agunt sunt a. . ad 3.3. o Ecclesia,inquantum iniuite contra Ecclessam. Ad tertium dieendum quod si sunt eaedem retionae manis 1lum est quod tenentur sibi. Aliae omnino non tenentur.

S Ecundo qu erebatur,utrum ille qui mala sae preseripsi te

neatur ad restituti em,le uidetur quod non: quia lex dicat quod qui etiam mala s se praeseribit aequirit dominium. Contia,deerdidicit quod temetur,nee acquirit dominaum. Relpondeo dicendum , quod ei rea hoe est contrarietas iuri Euitis de eanonici, quia seeundum ius ciuile talis praeseriptio tenet, secundum ius canonicum talis praescribere non potest , de ratio huius contrarietati, in , quia tibus ea sinis quera intendit eruilis legislator, scilicet pacem seruate di stare inter ciues , quae impediretur si praeseriptio non eurteret, quicunque enim vellet postea uenire de dicere,illud fuit meum quocunque tempore . Finis autem iuris rationici tendit ad quietem Ecclesiae, de salutem animarum e nullua autem iri peccaro saluam so test , nee poenitere de damno uel de deno, nis recom --

pentet

Et ideo direndum est quod s qui, praelibat bona sile pon

sdendo non tenetur ad restitutionem etiam s sciat alienum sitisse poli pi x seriptionem, quia lex potest aliquem pro pecca to ac ne ligentia punire in re sua , de illam alteri dare te conem dere , sed qui mala fide praeseribit tenetur emendate & sari s cere reddendo damnum quod uitulit. Ad primum ergo dicendum quod nolim est quod oran a sint principium ad guberirando in .non ad retinendum sta, vel ad dandum aliis.& si qui lege, tale sunt tyrannice luna,Si non ablatuunt a conseaenti ined a sero iudiei ali ed uiciemia.

d. 3 . q.

ad secunda materibε,

bona fide

non tenet

ad te illinis

ARTICVLVS XXV.

Virum ille, si rem adieram e sumpsi uraea urisci reestitutionem. Trmoqua matur.ut muri ille qui rem alienam resumpsit et a

teneatur ad tessentionem,& uidet ut quod non . uia ille a , q6. sa. euius res suerat non habet actionem in consumptorem, intellia a di q.

re s tu, habet ea sum in preset pes an radContra ille mala sile polle tit alienum quia consumpsti vespondea dicendum, quod tenetur, euiis, ratio ei Ruia qu- 4-δlibet teneriir ad sariendum iustitiam alteri consuit aurem tulit a. s. a. o. tia in quadam aestis rate. -υ his restitegrinor aequalitas non potes aliquis esse iii sim .inaequalitat aurem suit quod cansum psi rem non tam & ideo oportet quod reddat. Ad primum rem incendum . quod luee noti habeat acti εIn eum qui consumpsi secundo ius ei ille, habet tamen iam dum tu, diuinum, cuius sui, in talu animarum, di ideo Q re pinnati

SEARCH

MENU NAVIGATION