장음표시 사용
101쪽
δ eausa inter duas ecclesas cum inique teneatur: ergo vid tur quod peccet mortaliter.
sed ἐς ua est,quia illud quod Versit in commune periculum,non est ab ecclesia Mimendum Sed ecclesa sibimet, vi aliqui communiter habeant diras praebendas i ergo vi hoe novi est reii eulum peccati mortalis. Pieterea, licitum est alicui Nitimonium habenti praebendam acestare. Sed malo est e uenientia inter Ecclesallica benest ia,quam inter patrimonium,& praebendam ergo etiam licet habenti vitam praebendam accipeie at a Respondeo dicendum, quod omnis quaestia in qua de re caro mortali quaeritur,ms opteste vetitis habeatur periculose determinatur quia error quo non creditur esse peccaro nivitat quod eli peccatum mortale,conscientiam non ocusata loto,ircer sida a tanto . Error vera quo et editur esse mortale, quod non est mortale, ex conscientia ligat ad peccatum mortale . Praecipue autem periculosum est Ubi veritas ambigua est,quo in hae quaestione aecidit Cum enim bee quaestio ad arta. ε s.', thecilogos pertineat, inquantum dependet ex iure diuino, ves Qi Η, i 7.4 iure naturali e& ad iuristat inquantum dependet ex in postiuo, inuemuntur mea thologi theologis, di iurastae tutis in contraria sentire. In iure namque diuino non inuenit ut eterminata expresse , eum in cera ieriptura expressa mentio de ea non fiat, quamuis ad eam alaumenta ex aliquibus . au isoritatibus scripturae sol te adduci possinit quae tamen non lucide veritatem otiandunt. Determinando vero eam secundum ius tiat ut ale si si detur ad praesent de ea dicendum quod acrititium humanarum multiplex est distentia. Quaedam nimiunt quae habent deformitatem inseparabiliter an exa rvt sol ας alio , adulterium de alia huiusmodi, quae nullo modo bene sera pollunt i de numero talium non eli habere plu-art.I r .ad res praebenda , alias in nullo casu dispensationem iecipet epos I. ar. qu. ser, quod nil sui dicit. Quadam vero sunt actione , quae deIIo.arii. I. se indit lenter sunt ad bonum, vel malum,ut leuate testuca in c. nia. d. l. de tota, vel aliquod hurii stilodit inter quarum numerum M. A. ad a. quidam compurant habere plures praebendas, dicentes. Ita peplora- licitum es habere plute praebenda .seut habete plura pom αtio. Sed hoc non videtur esse verum,cum hoe quod eii habete plures praebendas plurimas in se ordinationes contineat, utpote quia non est possibile aliquem in pluribu eeelesii x deseruire in quibus est praebendatus, cum praebendae videamur esse ordiis rarae quasi quaedam stipendia Deo ibidem ministramitim. Se-
sui rur erram dii inutio cultus diuini,dum unus loco plurium instituit ut . Sςquitur etiam inalis ilibus defraudatio utituri tatum tecta totum, qui ad hoe aliqua hona ecclesis contulei lat. vi certu numerus Deo deseruientium ibi esset. Sequus rctiam inaequalitas, dum inus pluribus benescii, abundat. &atriis nee unum habere potest.& multa alia huirusmodi quae desae ii parent: unde non potest crint ineri inter indifferentes actiones, L multo minus inter eas quae sunt secundum se bomnae,ut date eleemosynam, L huiusmodi. sunt , ero diuidadi- auiones quae absolute considerati deformitarem , vel inorvi nationem quandam important. quae tamen aliquibus circuitia hantit aduenientibus bonae eiticiunt ut , se ut occidere fori,nem. vel percutere in se gestirmitatem quandam impoti sed s addatur occidei e nialefactorem propter iustitiam , vel smi cui tote delinquentem causa discipline non erit peccatum , sed viriu'sim. In numero harum acitonum videtur esse ha- hete plures praebendas. Quamuis enim aliquat inordinat: Maq ar se, continear, tamen alii circunstantiae potiunt supei uenire
υ - α . talioneitantes actum, quod praedicte inordinat itines toraliter evacuantur. ut putati sit necessos in pluribus Eceles serus obsequio , di pollit plus seruire Meseliae , vel tantundem absens quam alius prisens, & si qua alia sunt huius itiddi, ditune illis conditionibus superuenientibus eum recta intenta ne non erit peccatum etiam nulla dispensatione imo ueniente, si considet tur raptum secundum ius naturale, auia dispensatio' ad ius naturale non pertinet, sed sol uni cia pestivum. Si veto aliquis intentione plura bemescia habeat, ut sit ditior, ut lauitu νiuat.& ut sicilius ad episcopatum perueniat in aliqua e siesarum, 'bi est praebςndatus, non tolluntur pta dicta delat. milato, sed augemur , quaa eum tali intentione di unum be-rcseium habere, quod nullam inordinationem importat, esset illi lium . Et se quidem esset dieendum feeundunt ius nat'. are etiam nullo is re postiuo superueniente. Nupe autem coitim est per antiqua iura hoe esse prohibitum , patet etiam sui e prohibitioni consuetudinem elle contraria, per quam quidam dicunt illa iura esse abrogata . Nam per contrariam consuetudinem iura humana abrogantur. Quidam veto di- unt per hane consuetudinem antiqua tuta non abrosari ieo quod quaedam Decretalis, &ci multa per patimi iam to I rantur, quae si in iudicium suerint de/ucta , iustitia emgente casarentur , & hre com foveis a iurissis est relin
quenda quamvis huc videant ut citer obabile, quod quantum
ad hoe quod iura illa anti ira continenti ut naturale abrotarcno possint per cottaria e duetudinem, utpote irrationalem Quantum autem ad hoc quod si luin de iure positivo concine epistunt esse abrogata praeeipue ι; simulantes hane contrariam colutietudinem, in quiarum potestate est ius politauum mutare intendunt per talem diis mulationem antiqua iura mutare. Samgo antiqua iura, quae hiae prohibent in suo robore maneae contrasta e nsuetudine non obstante certum est non poste es quem plure, praebendas habere absque dispensatione .eriam illi, circunt antiis superuenientibus, quae secundum considera tionem iuri, naturalis actum poterunt honestate. Si autem antiqua iura sunt per consuetudinem abrogata tunc praedictis eircunflantia, superuenient bui etiam sine d)lpensitione litatum est plutes praebendas habere, sine quibus circunsta ima is licitumnian es, quantumcunque dispeti latio interueniat, eo quod di- si ea ita humana non auisit ligamen iuri, naturalis. sed solum ligamen iuris posti,quod per homines stat uitur,& per hominς di:pent ri potes .
Et ex hii de facili por est patere tesponso ad obieea. t
DEINDE quaestur quantum ad stoliam pertinet, utrum i
omnes sancti qui sunt per ecclassam canonretati stat in Ar speei lassiaria, vel at qui eorum sitit in inferno. Et videtur quoia aci- de earoni- qui possint e/ in in ino de his qui sunt in ecclesia emunitati. 1atione is Nullus in potes esse ita dei tu, de natu es:cuius , sicut iplcmet totaim. de se, quia qua sunt homini, nemo nouit, nisi spiritim hominis qui in ipso est, ut dicitur , primae Corinthiorum x. sed homo non potest e se cetiu, de seipib. utrum si in ita tu saluti. . Di citur enim Eccles nono. Nemo se it utrum sit dignus oeso, es amore.erso multo minu, Papa sit,ogo potest in cauometa Eees Q.
r Praeterea. Qui unque in iudieando innititur medio saltibili potest errare, ted ecclesia in eanonidando sanctos innititur testimonio humano cum inquirat per telles de uita & miraculi ergo eum testimoitium homilium sit sali bile uidetur quod ecclesia in ean nitando sancto, possit errare. Sed contra. In ecclesia non poteti esse error damnabilis , sed hie esset erici da nabilii, si veneraretur tanquam sanctus quisuri peccator, quia aliqui scient ea peccata eius crede et hoe esse salsuna,& si ita contigerit possent ad et cotem pioduci, ergo ecclesa iii canonitando sancto, possῆt et rare .
Praeterea.Augustinus dicit in epistola ad Hier. Quod si a miptura ea nonica aliquod mendacium admittatur mutabrtur ἡ-
des nostra .quae ex icriptura canonica dependet. Sed sietit tendtur credete illud quod eri in sciera ibi plura, ita illud quod es
eoiterr e esam deletilii talum, linde haereticus iudicatu eqsent ii contra detominaiicitiem conciliorum .ergo ccte iudicatini
Gelesset erroneum esse non pote i ac se idem quod prius.
Relpondeo dicendum. quod aliquid potest iudieati l stabili a. p. q. Usi eundum se eons Hetatum, auod i elatum ad aliquid extruue - M. et cum impossibile inuenitur. Dieo eigo quod iudicium eorum qui praesimi melesiae potest et ale in iiiii huiliberis personae eorum tantum tespretantur. Si uero ccinsidet mur diuina prouiderat a,quae e esam suam spiritu arcto dirigit,ut non erret, scutipse promisit Io.i4 quod spiritus aduenient doceret omnem uertiarem de neeessatus sad salutem, certum est quQd iudicissecclesae uniuei salis errare in hii quae ad sdem pertinet impossbile est. Unde magi, eil standum sententiae Papae, ad quem Ptinet determinare de s de quam in iudicio profert, quam quorumlibet scipientum in latuitu iis opinioni. cum Caiphas qua-uis nequam , tamen quia pontifex legatur etiam inscius in phetasti. Ioan . it. In alia, uero sententiis, quae a particularia iacta pertinent, ut cum agitur de poli ess*onibus. uel de era minabui uel de huiusmodi po, sibile est iuditium Gelesiae et re propter falsos testet Canoni ratio uero sanctorum mediuna est inter haee duo quia tamen honor quem sanctis exhibemus, quadam prose,sio saei est,qua sanctorum gloriam eredimus pie eredendum est,quod nee etiam in his iudicium eta errate Im sit. AD PRIMUM ergo dicendum quod pontifex euiux est ea t. p. q. La noni1ate sanctos, potest certis rari de satu alicuiuη per inqui I.q. 3 o. arasition i uitae , & attestationem miraculorum, R praeeipue 3.oipe iiii inctum spiritussancti, qui omnia mutat ut etiam profunda Dei. p. q. sar. Ad secundum dicendum. quod ὀiuina proui gentia praeser- oi a nnat ecclesiam,ne in talibus,ret sallio: le teli unoni uni hominum 3- . ollatur.
102쪽
Ptimo,de eius unitare. Secundo de ea ua ludicio. Tertas,de eius sacramento.
A D primo se procedit ut .Videtur quod unita, at quid pota 1 stiue iurat in diuinis,& non temotionem tantum secundum opinio m magistri. Ex priuationibus enim non esim tuitur te, aliqua. Sed ex unitatibus conssiluitur numerui qtii estre ,eum sit species quantitatis, ergo unitas non dicitur secun dum priuationem tantum. 1 Praetetea. Numetus sequitur distinctionem. Si ergo unita, & numerus in diuinis urin dicerent tem aliquam,non Hetin diuini, realis diuinctio quod eli hate171 sabestiana. a Platerea Si unita, & numerti, in diuanti dieuntur solum modo temotiue per unitatem autem nihil aliud uidetur remoueri quam numerus, nee per numerum aliud quam unicas, sequitur quod utrunque illotum in diuinii dicat ut se niadum negataonem negationis,sed negatio negationis non est nis secundum laticinem canium,ergri ianitas di numerus non essent realiter in diuinis,quod est meonumens , & sie unum dinumerus aliquid postiue dicunt in diuim . Sed eoruta.omne quod praedivitur de aliquo praedicatur dem secundum propriam rationem. Sed ratio unius in negatro ne eonssilit, Est enim unum quod non diuiditur secundum philosophum,ergo de Deo preta catur secundum temotionem
Praeterea. seeundum philo ophum in io Meilia. T. s. )unum I multa opponuntur,seut prauatio & habitu . Priu. tio autem diei tui per remotionem tantum ergo unum,quod inter praedicta duo tenet loeum priuationis,dicitur per temotiorem
Pi terra.Vnum supra eni non addit at quid seeundum te, quia ite res non esset una per sua essentiam addit ergo aliquid seeundum rationem tantum. Sed quod ess seeundum rationem tantum uel eli negatio uel relatio. Cum ergo unum si pra ens non addat aliquam relationem,quia ad aliquid non dicitur, uidetur quod addat negationem.
.ILa. Respondeo dicendum. quod unum quod est ps neipium nui . meri de necessiitate aliquid postiue dicit in eo cui attribuitur:
quia cum ex unitatibus numerus eonstituatur, nisi unita rea aliqua esset numerum res esse non posset, & sie non posset poni in aliquo genere tauquam species. Si ergo unum quod conuertitur eum ente si idem quod unum quod is principium nameli.oportet quod etiam unum quod conuertitur eum rate, aliquid positive superaddat erili,' hoe eoncedit Aurcena. tiniade uult quod unum quod conuertitur eu ente addat supra rex aliquid quod ad genus mensurae pertineat. Sed hoc non potes esse.quia eum unum quod conuertitur cum enim de qualibet te dicatur. portet quod etiam illa res quam addit supra en st una.& se uel erit una per aliquam unitatem additam,& ita erit proeest ut in insilitum mel erit lina per es etiam suam, ses et , standum est in primo, ut scilicet ens ipsum dacatur unum rei essem iam non per aliquam tem additam . Sic ergo intelli. tendum est seeundum Opinronem Aristotelis & commemato Tis erus,quod unum qnrid conuerritur eum ente non super addit enit tem aliquam, sed si tum negationem diuisi,nia . di se
huius nodi unum di ponit aliquid inquantum in itis intelle Os includit e .ct dieitur remotiue quantum ad id quod supaddit emi.Vnum verti quod est principium numeri . quod su- , ,ά, ρι peratuit genere mensurae,re s militer numetu,
cui ui eis prancipium inueniuntur in rebus haberit4bv. dimen. 3 tali numero ea utitur ex diuisione eo vinia & hie a.d- ar numetu, stillaeie, diuisione eontinui causatus, eu lubrectum Attili mei te v.eriam secundum Avicennam. Nulla autem conditio,ppria iei eorporali, potest diea de Deo,aut de aliqua substantia spirituali.Vnde secundum hoe unum 5e numerii, qua continentur in genere quantitatis, a dicum ut de Deo di dosiit substantus ineorporeis r sed silum reum ea tund eonuerti. tur cuin ente.& multitudo et Opi sita .se ideo unita, in diuinis non dicitur mu remotiue qiramum ad id quod sui in dilit en-ti , qua muri ponat aliquid i eundum quod includit em . Eil
AD PRIMUM Oro dicendum quod obiectio illa proceditae uno quod ei principium numeri.
Ad secundum dicenatim, quod obiectis illa pro dit ιὶ nulla modo unum & numerus aliquid ponerent realiter in diuintae ponunt autem ens de rem distinctam . .el indistinctam ouantum ad hoe, quod ens in luditur in ratacine umus, ut diis Quin et .
Ad tertium dicendum, quod in ratione multitudinia includatur negat ira rei, sed in ratione unita, negatio negationis S rei simul,quod e patet unum enim eis quod non diuiditur diuilio autem est quae negatur per unum quod conuertitur cum me: Oportet autem quod si tali, quod in omni diuisione sal uetur: hic autem est uiuiso per assirmationem & negatione': α adeo huius diuisoni, negatio eon 'rauit rari nem vitius: erimm unum quod non diuiditur tali diuisone quod si accipere hoe se non hoc se se unum inquantum negat assirmata nem & negationem smul, eii negarior ei & tieratiotii, simul Π ero diuisio includitur in ratione millii iudinis:& se includitur ibi negatio rei, quia multa sunt qua sed uiduntur. quod eorum unum non est alterum .
. d. I M. 1. &1. l. p. I. i. m. arm
ar. s. ad s. N r. e. de a dist. 3. q. r. arti. I.
AD secundum sie proreditur. Videtur quod Christua non
sit deleensurus ad iudicium in tetram i quia si, per illud φεε Hii piat. Uominus iii templo sancto suo, se dicit plo Quod laeti, rari t. q. . in culci sedens de bonis & malis iudieat ergo iudicium non est o iuturum in terra1ed in ectio. a Praeterea, Ad dignitatem iudiei, pertinet quod iudica di ad eum accedam,ti non econuerso. sed Chii uti, eli digitis imus iudex, citius locus est initime ergo homine, ascendent ita rue,vt ilia iudicentur,non autem ipse in terram de stendet homi
praeterea Si iudicium si in terra suturum praecipue videtur quod si futurum in olle lolaphar, t habe ut Ioel.tenim Sed loeus ille non posset tantam multitudinem hominum e pete , & sie non eli ibi suturum iudieium t eroo in nullo loco
Sed contra es, quod dieitur 1 ad Thessito. 1 .quod Chrisus
in iussu,&ra , ore Archangeli,5 in iuba Dei de cendet de ee-M , Sita videtur quod iudicium in tetra noti in colo sit 1
Praeterea In iudicio eomparebunt non solum electi, sed etiareprobi, aut haoebunt eorpora x oua,& grauia,& se non competat eis locus taleolis sed teritati :erpo itid erum non est smtutiam in esto,sed in terra. Reliwndeo die dum, quod iudieium ordinatur ad hertibutionem praemiorum, e secundum duplex ptumium, si si eri amma & corpori, est duplei iudieium Dei: num quo bra tincat, et damnat hominea quo ad animam , & hoc iudicium per totum hoe tempti, agitur. Aliud es iudicium.quo praemia huntur,vel pumentur homines, etiam quantum ad cnt pota.&hoc iudieium set post tesurrectionem in sne temporis. I mum autem iudicium convenit Chraso ratione ditimii , , sed seeundum ratione humanitatis: quia si ut dicit Aug. suret Ioan. Verbum Dei xim scat animas, sed vel stim eatis factum vivificat corpora: unde etiam Ioan. 3 dicitur. Dciestatem dedit ei iudicium tacere quia stius hominit est. Sic erro , ltimum iudicium in sui uium in loco qui Christo com sit halione suae humauitati , sellie et citea im tam illam via natus est di passus, Ortra. 4.ti reliqua humanitatis compleuia niueia, propter quod dicatur ea ., ε &quod in ualle Iosaphat iudicium est stititium.quia valli, uti su CL abiacet monti Oliveti. n. e Chrissu a cendat in eiulum, ut se ac o iollendatur idem esse qui ascendit tepnatu tu . &qua deicendotis io truditaturus seeundum illud. Aemum primo. Q emadinodum i o oeundi uia eum aseendentem in codilum, iis .eniet. u ,
AD PRIMUM ergo die dum o Glo illa loqu; tur de pri di arti .. .
mo iudico,quod comperii Chri lo rati ne diuinitati . tatim dio a. a. ne cuius etiam e luin ei pro lam assignat uir nrin quia diuiniis e .s diis
Di iti eo claudatur, sed quia in culti praecipue in er caetera in- g. . ror-eorporea creatura apparent iudieia maies .iras diatin et . nde cie. a. u. a.
103쪽
Ad sera dum dieradum , quod accellus ad loeum indiel, ,
ides ascent ii, in eci tum est planuum quod ea indacio reporta ut, unde debet iudicium sequi non praecedere, non autem ita se habet ad iudicium humanum accessus ad lacum nassicis, &itici non est simile. . .. Ad tertium dic dum quod in iudicio neque Chrissus fie que electi erunt in terra: sed ibium reprobi curium emim de electi ea uui in aeter secundum illud i. ad Thel Rapiemur in nubibus obdiam christo maera, reproba autem et unt non inia Ium in ualle illa sed in regione circumquaque. unde Chtillum& electos videte poterunt, tum iacione adlatuvinis,lum ratiu- ne clatriatis.
einan et in ta ramento altoris pcs consecrationem . ess3.p.q. r. liquori commisceti non risitosquia secundum philosophum in arti . . . de r. de generatione. Ta. 14. ) mistibilia sunt in mixto poten-4. d. i. qu. tia non actu. Si ergo illa speetes vini alieti liquori misceatur, Lari. . qu. pcsi mi tionem non remanebit illa specie, in actu .sed desciere
ueniens,quia seeunGum i hilosophum qui sunt miscibilaa,sunt etiam lepamabilia A s. illa si ei o alietii liquoi i ad mixta poterat iterum separara , qua sera talione sacta erit ibi vetum m ros Christi cum ea .el sanguis, cum tandiu colpi x vel seniluis Chiisti si sub specie. quandi ipecie, ist. N se singuis Chri- si de notio in ariet Me sub specie vini abo modo quam per
coniectat ionem, quod etiam es in nitent s. ergo & illud ex. suo s equitur:scal cet quod species , ini post consecrationem auleii 44quoti misceatur. Sed contra. Forma mikti est με rea accidentalis Sed aetides stipes ueniens non cotium pii subiectum ergo p st mixtionem speciei cum aliquo liquo e , adhue tentanei ipsa species, de si e non sequitur anconueniens praedictum.
arii lis 3.& Be pon. dicendum, quod quidam dieunt illi, speciebus poc3.p. q. et s. ad inliceri nullo modo aliquem liquorem quin statim sub toaret .s ad s. tas allis speciebus desinat ese sangui, Chram δὲ hoe ideo,quia A q. .ar. mutam speciebus e n remanet ibi vellias sanguini, Christi. 3 o.& 4.3. per additicnem enim euatiscunque liquori, si alia quantatas,p q. r. ari. qua subsistit in illo sacram cto alti, accidet tibii 1.st enim maiors. .& 4 d. quantitas,s se non remanet ibi surpui, Christ. Sed hee nonra.' l. atti videtur verum, quia species quae in sacramento poil consecra- .s4 4.c. tioncm 1 emanet, eodem modo corrumpuntur, di non aliter quam accivisset de subsant rapta exissentibui quorum species manent scut ad sensum patet, quod interlinantur de alvi mo distransmutemur enutino setit oecidisset de substantia panis aut vini ante cunt eoati nem constat autem per admixtionem unius pultae aquae non sui letotum vinum dei luctum : vrde nee propter hoe tota species vini coriumpit ut post conleo
Donem: ree oportet si ausetur quanilia, quod propter hoc stibi alia si ecies. Nam ipsa additio non ior it ellentum d men.; sioni, sed variat ternunal tosem eiu .suae quadem variatur n5 solum per additionem, sed elicini per diuisorem 1 .nde s talia variatio sussiceret ad hoc, quod desne ei esset sub speciebus corpus, vel santuis Chrasti sequo eiu ε . quod rei diuisionem specierum si militer esse desne ete quod patet Aesillum . Et ideo dicendum quod aliqua ad mixtio alterius liquoris sacit ut iotatbier destiat ese sanguis Christi sub specie tu, ge aliqua arid, li non . sed solum sub patre specierum . Si enim esset substantia quis, addi vana ibi, s alius liquor in magna quantitate admisceretur totalitus ii si ter illud vinum cris tum petetur & des nerei esse vinum , s li speeiebuη quor admixtus esset alterius speciei, vel defrietet esse hoe vi O, coitu num si esset eiusdem speciei. Si autem aliuι tiquor in palua
hii quantitate admisi ei et iit, non posset illius liquoris perniix- tio ad totum virum peruenire, sed ad ali uam partem eiusquam variaret , vel secundum speciem s euet alterius speciei. quam per mixtionem non totaliter amitte et, vel secundum numerum , s esset eiusdem specie . uel speciem suam per mi,tionem totaliter amitte et, scut pulta aqui proiecta in amphoram xini. sic ergo . si speciei post consecrationem se rei tanta permixtio extranei liquori . quae iusiceret ad totam obstantiam vini corrumpendam , se itii des ne et esse sangui Christi sub toti, speeiebuti si autem non sit tanta per mi, iri desinit esse sub parte . Nam dato quod ille liquor per ramus in speciem vim mutetur, nen iamra conuertetur in
speciei cum alie lio uoletoo remanet si ecies eadem .uel secundum speciem,uel lecundum nummum,uel secundum rotum.
uel secundum pariem, & se sub toto,uel sub parte nen remanebit sanaui. Clitaui, ita iubilantia uiri, nec etiam facta separatione denuo erit ibi sanguis Chtrsa quia misciti a quae se palantur a mn to non redeunt Odera mimero, sed ead specie. Ad secundum,quod in contrarium obiici ur,direndum qi 4. eontra sit ma mixtionis dupliciter potest intelligi. uno modo forma sentiam. e. It quam corpua mixtum in specie collocatur. & se ea sorma ar .ad a. r. bstantiali, per hulae enim modum forma lapidi, dieii ut sol p.q. 4 4.m mixti. Alio modo dicatur serma mixti qualitas quadam ad A. media tentiam ex simplicibus qualitatibu, cqmmixtis. Cum ergo dicitur quod forma aecidentalii s stantia non desivit, pollet diei quod uerum est,tamen destruit aecidentia,& se speares sacramentale, quae sunt accidentia poli coinitimioqem non manent, sed haec solutio non est secundum ueritatem. Nasotina mixtionit eum sit quaedam 'ralitas media non permu tat nas smplices qualitares,ex quibus componitur,lpectes au . item latramentales non diti ruuntur quibuscunque quastiui- ar.ra .ad 3.bus uariatis.Quia si Mot vini,vel color mutaretur . non pro- 1 1.q.s s .a
piet hoe des neret ibi esse sangui, Christi tisi dimetane, quae t. au di q.
teris accidentibus sub sunt,uicem ιυbliantiae gerentes se a I imar. a.dum essem iam destrueremur ,quod aliter areidere non potest ad 3.' Diaquam accideret de substantia uini,si ibi esset Et ideo aliter dis a a. ad Meendum eu,qucid acer deni non comimpit subiectum effecitii e is. sed dispositue Posita enim qualitate,quae est necessaria dispositio ad formam ignis,scilicet ealote,in lummo, remouetur lor ma aeri militem posita media qualitate. que eu necessita, ad imam mixti Aufertur Arma cor potu simplicas.
beat prius & posserim uidetur, quod sic. In eo enim tu a d. a. q. citi, duratio non habet pia ut & posterius idem est vile de futile. A d. 17. q. Si ergo an duratione angeli non est prius di posterius, demerit 4.M. I. Anselu esse de suisse. Sed his euam stibale, quia Deus potestiaeete quod Angelus non citer Aum non positi facere,quod nosuerit, ergo in numens in dicere quod in duratione Ang la non si posteriti a praeterea Nullum creatum e nsnitum in actus .sed du Boetius. ratio Angeli est infinita ex parte pol Argo non eu i ta simul .i in actu.& ata es ibi prius S posteri . s Praeterea mensura debet elle proportiomata mensuram. sed esse Ariges, est sintium in actu: ergo esse,quod is mus me suta est sinitum D sei dem quod prius. aptae tetra. raim ait 4 tuus in hoe pei scitur quod est
tota smul,quia secundum Boet .in s. de consolatione, aetern tas est interminabilia uitae tota smul, ac pervida i se so . Si eigo xuum quod est Angeli duratio non habeat prius, di praserius ntin uidetur ab aeternitate da steri e .
Sed contra. Seeundum Philosophum in quarto Phi. re. ro4. propter prius ad possetius in motu, est prius & postera
in tempote,quod mensurat motum. sed in esse anseu non est aliquis motus,nec illud vile es quo modo motui subiacet,eag
in aeuo ' uod es eius mensura non es prius & posse riui. Praeterea,tempus nihil al)ud est quam numerus prioris se posterioris. Si ergo in diuo st numerare prius ti pollerius,aua
Respondeo dicendum , quod de re aliqua pollumus loqua
dupliciter . vim, modo secvindum quia est in rerum natura Alio modo secundum quod est in consideratione milia. Primo m o accipitur subitantia tet eum rimnibus suis dispositionibui di rationibus quia sne his substantur non inuenitur in terram natura sed secundo modo potest aecipi substantia absque sui, dispostioni ,,quia e saetario si bitantie non dependet a consideration m suarum dati stionum. Accipi o i p. q. . an erro mensura m durationis seeundum primum modum , sic se l. ra q. li Deo competit auratio, quae si tot a sinus, di non alicui erea lorat. 14 3
turae te,qa selus Deus est immobalis quantum ait ei enim m. q. i adis
104쪽
te quantum ad omnia quae citra essentiam consderari postunt. I. qu.f. Q a libet autem erea tuta eri uariabilis uel seeundum subitinia ait. a. o. & tiam,vel jecundum aliquam di spositonem aut operationem .ax. q. Io. a. Et secundum hoc Aug. ri.' ad Orosum ponit omnes erratu. 2.3.q. I tas esse in tempore: etiam Angelos. sed accipiendo mensuramcid i s. t A dutationis angeli secundo modo , prout consideratur eius sub lia, inimia stantia absoluie eiu mensura est aeuum, & non tempus,de quotabilis a.d. qu:dem auci est duplex opinio. Quidam enim dicunt, quod in I.q. Ira. i. aeuo eii prius & polletius, sed nonῖe ut in tempore. In tempore
rio l. p. q. sine innovati ne . Sed hoc non est intellisibile, impost bile est IO.M. s. . cuina esse alicuius durationis duas patres simul,quarum una al' teram non includat, sicut in ensic includit diem, unde smul et aliquid in die,& in mense. Sed duo dies & duci mente simul esse non post uni.Vnde quandoeunque in aliqua duratione ponuntu i duae par tri,quarum una δὲ plior, Ee altera posterior Opo ter quod una transeunte alia de nouo adueniat.& sie Oporterin omni duratione,in qua est prius di polletius,quod sat in nouatio. M cnlura autem duraticinas innovationem habete non podit. iis . at te i,rus illud quod per durationem mensuratur innovationem is . recipere pos si, esse autem angeli est absque annovataone, quia ex quo cupit e se immutabiliter perseuerat, cum nec in eo semotus, nee sit alleui motui subi ebum, scut esse rerum corruis
-- mensura angelo quanttim ad substantiam tantum illa non habet praus di posterias,se enim mensuratur eorum esse aeuo,&s militer si attribuatur eis mensura durationis quantum ad eia sentialem operationem beatitudina ,se enim sunt in participa 3 p.q tione aeternitati, Si uero attribuatur eis mensura duraticinas ratione aliarum operationum uel aisectionum, se eorum men. t sa hibet pitti, di hostesii .a: ita etiam mensurantur tempore. se unditi quod dieit Ausu. s. super Gene. ad lueram,quod Deuc mouet creaturam is arriualem per tempus. AD PRIM UM e go dicendu .quod rei aeternae, uel aetii aeteri p. et io a. nae sto: Hi attribui dui teaieri uno modo talione sui ipla α su . de se nori attribuitur ei,neque suise,neque suturum esse,ar 1 ad 3. Ω31blum eae , quia in praeterito A sue uro implicatur prius Npolletiu non autem in praesenti. Alio modo ratione mensulae adracenm.uel rubiacentis .ide si ratione remporis, de se attribuitur ei suille pet eoaeomitantiam ad tempus praeteritum, Ad su-ariss tutum esse per concomitantiam ad tempus sui utum . ipsum
ηα q gu. de Deo,quod suit,quia nunquam desilit Em,quia nunqua se erit. Sac ergo Deti, tit,n l oteli sacere angelum non fuisse,qaad 3 .d non potest itiere quin templi, praeteratum simul eum esse an .seli fuerit,potest autem sacere angelum n5 elle quia potest sacere,ut esse angeli non si sui ut cum tempore,quod praesens ei nune .uel erit in stituto,& se ilia diu et sta, magis dependet ex I.p.q- . a. modo locutionis, tuam ex natura res. I ad a. ue. ieeunatim dicendum quod ius nitum dicitur dupliciter. ηῶν t ar Vno modo priuatiue,& sie non attribuitur nisi illis,quae liabEt ad s. dc exiens em, uel quantitatem, hoc. n.solumnarum est habere sdi. 2, 4. 1 a. neniae ita aeuum nullo modo habet ini nitateiti,neque aliquar ad 6. exientionem. ii quatenu, extensio in eo considerar ut ex Ope arti ir9- ratione niensurae subiacentis.s temporis,d: ita nullum errarum di i , p, q. eil ilignitum in actu. Alio modo dicitur ansnatum negatives ait. -3, r. quia non habet sitem, te sic indivisibilia d euntur ingesta , utS q, a sint. pui ui . di unitas, quia non sunt finita , x hoe modo aluum a.ad 4.i. p. insit tim qui stille et non sciitur. sie autem si quod et tu
ad 4 α q, Ad testium dicendumquod per eundem modum est insesso. ret . a. tum esse angeli de aeuum. ad 4. Car. Ad quartuiti diceridii ri,quad inter xternitatem & aeuu ρο- huius&α testa ignari triplex diisereatia Qtiarum una poteli sitini ex proo. dictit nam aeternita mensurat ipsam subitantiam xxertii seeun. . . . it dum quod est in rerum natura .ide si eum omnibus quae ei at tribuuntur, non autem divum ut dictum et . Atia i imitur ex hoc,quod aeternitas mensurat esse pet fessas,unde aerere os est idem eum substantia aetemi Amuni autem mensurat esse creatum,quod non est per se stant,quia est aliud a subitantia eritis
creati. Tertia poteli sumi ex hoe quod aeuuin quamuis si in Emet minabile eY parte suis,non tamen ex patre principii,aeternitas uero ex parte utriusque.
EiNDE quaeritur de anima. Et primo quantum ad naturam.
Circa naturalia animae quas tum est de diui subsantia, & de
CIRCA substantiam quaesta sunt duo. Plinio utrum anima sit suae potentiae. Necundo utrum lacundo sua subitiatium si incorruptibilis.
Virum χimasit sua potentiae. AD primum se proceditui videtur quod anIma sit sua potetiae,quia in lib. de si illiu At anima dieitur,quod anima est quaeda sua. .potentiat,quaedam uero sua non tu,suirtutem a Praeterea, Aus dicit in lib.de T in quod niemo ira, intellirentia.& uoluntas sunt una meos,una uita, una ellentia . Sed Daec tria,seeundum magistrum 3. dis primi libri sementiarum, sunt tres animae uires ergo uire, aniniae sunt ipsa eius essentia. Sed contra est quod Dio. ii. e. c...hie. distinguit superiores subitani lac s angelo in tria. subitantiam, uirtutena, Ee operatronem. Sed anuelus non est minori, simplicitatis iram anima ergo de in anima sua sululantia non est sua uit tu ,uue potet ia νι aeterea, tum quae sunt idem si unum multiplicetur, de reliquum. Si ergo anima sit idem quod suae potentiae,uidetur cui vientiae snt multae, quod essentia animae una esse non possit.
Respondeo die dum. quod de atii ima dupliciter loqui pos. sumus. Vno modo secundum quod est quaedam substantia, de se impossibile est quod anim: si suae potentiae duplici rone.
Quarum una sumitur ex eo quod eli animae propraum, quia. simpo,sbale eis, ut idem seeundum idem si naturaliter principium plurium,& diu otum numero .imo quas Oppostorum. Znima autem secundum diuersas potentia an uenitur esse principium adiuum dii et tum secundum species, de quasi oppostorum Vnde impo,sib le est, quod ipsa essentia animae quae est una. sit immediatum horum plinci pruna,& ideo oportet pone te in antina praeter eius substantiam potentias naturales, quae sunt horum actuum immeaia a principia Secunda ratio sumit ut ex eo quod est commune animae Se omni substatis create. In nulla. n. substant ia creata est id em esse ee operatio :hoe. n.Alius Dei et . Eilentia autem ea essendi principium,potentia uero opei aliti .ergo cum ab iano naturalitet M sit nis, unum
nulla substantia, ius diuina est sua potentia Nee est insatia de potentia materiae etiam dato quod si sua essentia quia tali, potentia non est ad operationem sed ad esse Alio modo possum loqui de anima seeundum quod est quoddam totum potentiale,& sie diuersae potentiae sunt diuellae partes ei ut,& ita anima praedicatur de potentiis,uel econuerso abusiva p1 aedicatione,scut torum integrale de suis partibus,uel ec uerso qua initis minor sit abuso in toto potetiali,qua integrali,eta torsi potetiale. seeund si sita stit stantia adesi cuilibet parti,non aute integrale. Et per hoe patet solutio ad obiecta a syr p. q. 77.
Seeundo quantum ad Fatiam. Tettio quantum ad cu .pam. .Quarto quantum ad gloriam.
Virum anima rationalis A corruiuisis. AD secundum se proceditur Videtur quod anima rationalis sit corruptibili. quia secundum Dama. Nulla subitan a tia potest esse sne propria operat1one propria autem opeiario ait ε. o. &anam a rationali, est intelligere,quae indiget corpore,eum non anima. art. st inrelliae enis phantasmate ut patet per Pltilosophum. a. i. 4M &ια. de anima. T. so.) Ergo distructo eorpore substantia animae q6.8s αε:
rationalis non manet. cde L p.
a Praeterea. illud quod habet uirtutem, ut si semper non τι .ar. 3.ad inuenit ut quandoque esse,id quandoque non esse omnis enim tites est quandiu utitus rei exposcit ergo quod inuenitur quandoque elle,& quandoque non esse non habet uirtutem , ut si semper. Sed omne quod increpit esse inuenitui quandoque eia se,& quandosue non esciergo nihil quod incoepit esse habet uirtutem,ut sit semper,de ita nihil quod incoepit esse potest esse incorruptibile. Sed anima rationalis incoepit esse, ergo no potes esse incorruptibili . IPi aeterea homini eύ sit ex eorpore de an ma est quotadam eis e aut ergo praeter hoe esse anima het aliud esse tui M. Si habet aliud esse ergo ec positio aduenit animae post esse completum ergo hinsii composii Io est animae aceidetali ite se lim O non erat ens per se, sed ens me aceideri , quod est ineonueruens.Si autem non habet a Iud esse anima pratet esse compositi , ergo postquam descit esse eomposta,anima esie non P euadasHaro e s.Tει. G teli
105쪽
tes. sed in morte edi porali descit esse eoinpositi et in anima
post mortem corporis non remanet.
' Praeter omnis es forma uot ut ergo per esentia, aut per aliquod accidem . Sa per accidens, sequitur quod comis postici anuuia d. cci potis su accidentalia, scut hominis ad iniadumentum . Si per euentiam , ergo cum Mima inquantum est Lima non possit esse sine materia, uidetur quod anima poli
mortem corporis remanere non dicis t.
Sed contra esl, quod Philosoplius dicit in a de animα Tex. m. ar.) quod rationale separat ut ab alias, se ut perpetuum a
corruptibili. Plaetet ea Philos .in. io Etlti.ossendit salieitatem conlepi tiuam praeminere ciuili .eo quod eli diuturnior. Sed ciualis durat usque ad mortem, ergo eontemplativa est etiam poli mo tem sic etiam anima imu mortem corporis manet.
de anima Respondeo dicendum , quod necesse ea ponere substantiam
arti. x .o. amma rationalis elle ancorruptibilem. Si etiam coriumpitur, aut corrumpitur per se, aut per accidens. Per se quidem cotiύ-pi non pos et, nan ellet composita ex matella, I scrma contrarietatem habente, quod ese non s orea, nisi e set elementum, aut ex elementis, ut antulus Philosophi potuerunt, quoiu pota Ait ma s tacues in a. de anima repi atitur. Per accidi, etiam corii rupiis no eoi non poteli, nisi poneretur quod non habe et Hle per se, sed s ι5pit , ne. luin elle cum alio,sicut est de aliis formis materialibus, iis a=que 2 ae prae non habent e se subsistem , sed sunt lini se conlpomoi timcisio,. si silentium Quorum sunt palles ; & se per acciden, cortumpantur coinpolitis corruptis, hoe autem de anulla talionalia dici non pote: i. Nam quod noti habet per se esse, impossibile est 'ood per te operet ut , unde etiam aliis Arme non onerantur, sed eomposita per serma, . Anima autem rationali, habet y leoperationem, quam exercet nullo organo eo oleo mediante, scilicet intelligere, ut probat Philosopus a. de anima. T. c. 6. r. p q. s. Non enim indet omnium sedsibilium scit mas eosnoldete nisi adit. ai. & ab omnibu, mimis sensibilibus esset actus omnium , eum nihil q. s. ar. i. recipiat quod ram haber Cpoitet ergo si anima per aliquod oead i. ar. 8. panum intellige et, quod tuum organum catei et omni sortirae. & q. et r. iensibili, cum omne, forma, sensbiles sit nata intelligeie, seu tarii. s. pupalla caret Omni colore ad Me quod uisti, possis omnes e lates cognoscere . Impcssibile es autem esse aliquod organumco potale carens omni Arma sed illi, relinquitur ergo substantiam animae intellectivae esse incorruptibilem. Vnde A Phil. p. . rg. lustrus dicit in a. de anima , quod intellectus uidetur esse su ari .cc & stimia quaedam, & non corrumpi. Nune autem incorruptibile q. 8s i. t. intellectum quidam ponunt extra homines este ponentes anie. d. veri. mam quae eli pars hominis corruptibilem site, qui ponunt in q, affa t. s. tellectum separatum continuari duplieitet . Vno modo, per ad s. Di allustrationem secundum eos qui uni intellectum ageniem rit.aria. o. separatum & inccirruptibilem. Intellectum uero possibilem eo di io. N a. iunctum ac corruptibilem. Alio modo per continuationem intelmi. i. s. leous ad phantasmata secundum eos qui ponunt etiam iniel M. 4. & s. leeium postabilem esse separatum , Ee incolitiptibilem. Sed pii-mum holum esse non potest . quia si nobili non est aliqua viritus nis materialas,lumen intellectus agentis non poterit in n bis iecipi nisi materialiter , cum receptum si in recipiente per incidunt tecipienti , de ita non recipietur modo intelligabili, Ecce nos non poterimit, esse intelligente, , s liter secundo esse non potest, nam phantasmata sunt in nobis per nolisam Operationem. quae sequitur esse substantiale, quia se homo iid limbet ei csse si ciscuiti ex hoe quod est rationalis,cum non si rationalis nisi ex hoe quod intellectui coniungitur . Ressat ergo quod ipsa anima humana, quae est scitina corporis, si ineo ruptibilis.
pol q5. 3. AD PRIMVM ergo dicendum , quod adiima indiget aliquo
arti. y. ad corporati ad suam Operationem dupliciterivno modo sicut Or- . Et i p. sanu , per quod operatur, sicut indiget oculo ad uidendum, deq ν ι .ait. 8 sic ad intellagendum non indiget aliquo tittano , ut probarum ad a. eli. Si au:em se indiget et organo ad intelligendum esset eo ruptibilis, ut re non potens per se operari. Alio modo anima ad operandum indiget aliquo corporali sicut obiecto , sicut ad Eidendum indiget corpore colorato , de se anima rationalis i diget ad intelligendum phantas te i quia phantasmata sunt ut i stillici intellectius ammt,ut dicitur 3 de anima T.c. 3o. a. p. q. 8 . Oratio autem quae sic indiget ahquo corporali a principio non
irestitia nullam operationem habete potes . nis prim moueatur a sensbilibus,quae sunt extra animam . Sed praeterea tem net actus imaginationis etiam sensibilibui abeuntibua . similiter de tructi a phantasmatibus operatio intestin)ua in anima
Aa seeundum die dum, illa fg est probditio Phys in pti. eis & mundi, qui ostendit st omne penetratum es eorruptibi. te, di habet locu in illi, qua sunt de coitumpstur, naturata Ier,
in quibus e2 desectu vittit ita ess,quod possunt nee semper suae se nec semper sere,non autem habet locum in his quae r errationem sunt quae accipiunt a Deo uirtutem,tit sint semper, pquam esse non possum antequam eam accipiant. Ad tertium dicendum, quod anima esse suum communicat corpori,quod quidem ita acquiritur esse animae in corpore, ut secunds ipsum subsilere possit quia non est de aliis sermis, de se ipsum esse animae si eue eomposti,dc tamen manet compodi 1. 3. Ad quartum dicendum,quod anima secundum suam esen tram est sotma corporis, nec destructo corpore destriniur antisma quantum ad id secundum quod est forma sed silum defuit o. , e. esse forma in actu.
T EINDE quaeritur de operatione animae. I ET eirca hoe quaeruntur dum' primo.utrum anima intellectiva omnia quae cognosEt, em vitiit in piutia ueritate. Secundo,utrum anima separata a corpore habeat actus senstruatum potentiatum
AD primum se nise editur.videtur quod anima quicquid I.pssar intellitiit intelligat in prima ueritate. Aug.enim escit in a. ad 3. q.
ii bro consessio. si ambo uiderimit, id uerum esse quod dico, 84Gr.4 v. ubi quaesi uidem ut non ego in te,nee tu in me, sed ambo I ea S q. Is. ar. qua supra nox est in ommutabili ueritate, a fie omne uerum 6 au a.di a quod anima cognostat,m prima ueritate uidet.' a Praeterea. verum addit supra ens manifestationem , ergo prima uernax est per quam omnia manastitatur. Sed id,quo aliud mam sectatur opem et .esse ma,ime manifestum, se ut patet in principii, deuon stationi, & de luce corporata, per quauisus corpora uidet, ergo prima uetitas in maxime Omnibus mentibus manifestata,& se non solum per eam, sed in ea om
sed contra. Multi de eo deluso biit iamquraiiu; ueramerinitionem habent,qui de prima ueritate nihil eonsderant,
ergo non omne tierum in prima ueritate e noscitur.
Praeterea. Aus dicit in lib. de Libe. Ar. quod nullus de mora uetitate iudicat, di nullii, sne ea rete iudicar, A rea s de ea non iudicatur,non e noscitur,nee alia in ea. Remo deo dieendum quod sicut dicit quaedam glo. supra nlud Psal. 11. Diminutae stitit ueritates Ate. ab una prima uetitate multae ueritate, in mentibiis hominum resultant , scut ab una sacie hominus te ultant multae Deiri in speculo fracto,hac autem tesultatio velitatis es quantum ad duo, s. quantum ad lumen intellectuale de suo in Psalm 4 Saenatum est tirpet nos lumen vultui tui Domine Ed quantum ad prima principia naturaliter nota sue sint eomplexa sue incomple, a Nilui autem cssumus ueritatis cognostere, nis ex primis pranes is, de ex lumine intellestiaest,quae ueritatem manifestate non possunt,nas secundum quod ii, ni similitudo illiue primae ueritatis , quia ex hoe etiam habent quantam immutabilitatem,& insalutibilitatem . sie ergo in pi ima ueritare secundum suam essen. e. tiam non omnia uidentur a nobis in statu uiae , cum nee ipsa a K. et a per suam essentiain a uiatoribui uideatur. Sed in ipsa ratione εα. ac arti suae t magum, Elaeet ueritati, ad ea exemplatae omnia ueritas is c. e q. a nobis cognoscitur. Et exinde est, quod duo idem uerum vi. 4s a. t. addent inquantum ab eadem prima veritate resultat exempla- ILartia.
ra ueritas in mente utriusquee di ita intelligendum ess dictum Ausust Ei se patet silurio ad primum. Ad secundum die dum quod operari aliqua, sue mouere dicitur duplaciter. uno modo se ut principio formali operatio- Ad rati
nis,uel motus,& se oportet, qr motio mouentis, uel operatio nes operantis terminetur ad id quod operatur Non enim ignis ea Nouere linei t ealorem quo eale eit Alio modo seut inlitumento, I aliquod a. se moturi mouentis terminatur ad id quod mouet, se ut maia dicit. nus hamio mouet, lapidem,S Meulum mouet Id ergo quo cognoscimus seut instrumento, oriri esse nobis primo notum, di se regno remus eones usiones a principia naturaliter nota adsum comparatur intellectus agens seut ad instrumenta , ut
dicit commentator in a. de animat sed id quo cognoscimus sicut
106쪽
Commen scut sorma erinos entis non oportet esse notum: quia rec orator. cultis nidet lucem quae mi in ocula composita ne , neque spe ecem per quam uidet,& ita etiam tu, es necestarium ut quicunque intelligit aliquid, intelligat intellectum suum quo liuellisit lume, uel interieci uale.Sre ergo ueritas a prima ueritate in metabus nostris ei emplata a nosis partim cognoscitur ut de necessitate ad foe quod alia in ea erignoscantur,scilicet quantum ad ipsa principia,ti partim non de necessitate cognosci, scilicet quitum ad iplum intellectuale lumen. Ipsa uero exiliena uerata, ambit per suam esentiam non uidetur.
ARTICVLV s. VIII. Vnum anima sparasa possis habere aestim sensitiat
AD secundum se proceditur. Videtur quod anima, separata
actum setistiuum potentiarum habere possit. Callio. n. Maq. de ani ina M. I s. dacit in ii.de anima. Quod amuia sne corpore uidet de audit,de O. reliquis sensibus urget. E praeterea, Lucae is quaedam dieuntur de da uite iri in enum sepulto,quae sine actu lensuum esse non possunt. Sed con stat quod ibi elat iam um anima diuitis sine corpore, ergo anima sne eorpore operationem l ensuum habere potet . s Prae et ea, p. ustia est potentia quae non redueitur ad acta. Sed in amnia post moriem temanent potentiae sensti ux: ergo
Sed eo oti a , Sentire es operaso eoniunctῖ, ergo ἡestructo eo iuncti, in ani Da separata remanere non pollunt. Respon.dicendum,quod impossibile eli in auinis separata alicuiui putentiae Hostii a iiiii et se, quod se patet. Operatio namque potentiae iensi tua eodem modo pei scitur in homineti in bruto, dem enim in do itidei homo per oculum , quo equus . Actus autem senstitiae potentiae in bruto non est ipli is antinae telisitiuae per se led medi ie o gano. Si enim rer se haberet operati ne Anima sens tina in bruto per se haberet substantiam,& se esset ine ortu tibili ,ut de anima rationali proba At. O . t uni et . Vnde cum si hoc meonuem . impossibile eli quod in bivio , uel in homine potentia secisci ira habeat aliquem a ctum pronaum,led omnis actui eius est Omuticii: unde in ani Milo. separata remanete non pores . Qu tam tameti dieunt aut ' mam sensi tuam habete duo, a tua, unum quem exercet ori a tio mediante.qui poli mortem non mane olnim quem rei seipsam agit,& hie manet post mortem. hoc autem uidetur atte- uari opinioni Platoni; de anima , qui ponebat animam sensiti. uam mouere te ipsam, & ite mouet corpus,& se illa operario . qua mouebat seipsam erat sta propria . alia uero qua mouebat corpiis erat coniuncti, di propter hoe P aio ponebat anima, et ' Ο bruto si esse ineorruptibile, Hoc enim de necessitates equitur, quod tamen illa non eoncedunt. AD PRIMUM ergo dicendum quod seut operationes uo laniati, piopter quandam smilitudinem nominantur nomini hii, passionum.quae sunt in appetitu senstitio, ita etiam inlesiecius operati nes nominam ut ab operationibus sensuum pio. pro similitudinem. Et se loquii ut Ca,sio. Ad iecundum dicendum , quod illa uerba quae d euntur de . diu te oportet metaphorice intelligi, uel secitndum tetulia sati P Ῥη ' litudine ,& non secundum re, ipsa, ut Aug.dicit. 3 - Ad testium dicendum, suod secundum quosdam in anima separata ncri manent potoriae senstitiae actu,sed in radice tantum. Si autem actu maneant non ideo si uilla erunt,quamuis actibus careant,manent enim ad naturae integritatem,sicut membra generationis in iesurgentibus corporibus.
DEINDE quae itur de his quu peri nent ad gratiam.
Er Arca hoc quaeriimur tria. 4.d 44.q- . ' P, imo de percepto honorationis parentum. a.3 q, 3, Seeundo de consilio quantum ad uotum obedientiae. Tettio,de uoto continentia.
ARTICVLVS IX. Virum ad quis teneatur contra re. H dore si a me pa
A D p imum se proceditur. Videtur quod ille euius pater ο3 XL non pineu sultentati a stio uisi coatraliand a a ca2M: dure, unde patrem nutrire imasse,ncti teneatur eontrahere ut
u sit ordurata plus aliquis tenetur sol quam patri . Sta laudabile esset si aliqui, Pter a d st
i , , Ei R Mnta ulta mattimcnium cou. a. 1 a Praeterea, Praeceptum non contraria Nar eonsillo. Sed de uirginitate semianda eli consilium, ut patet I. ad Cor. .er P Amrit e, li1 Piae Pium, de honoratione parentariti non obligatur aliquo d hoc unde uirginitatem peditat. . . Sed contra. Praeceptum at firmativum ObIigat pro loco dc tu de honoratione parentum eli quando paten es in gelu, ergo nune obligatur aliquis in tali praecepto.& ita uidetur quod teneatur matrimonium contrahere, s alias pauisubuenite non possit. V , , quod propositus iton uidetur esse opinis de imi: im sibilis Vix enim contingere potest. quod aliqui pa uarie ' derentes Iulientare oon possit abique matrimonii etintractu si . contraherii nibu operando, uel merulicando si tamen hoc contin- d multas ire, /:i 3 - ς ut ς taloanda in tilo atti- pro suble-culo de tu persectioni, operibus,ticut est introitus in reli- uategionen .de quo quidam uarie omnantur. Dicunt enim aliqui, quod si aliqui, habet patrem indigeniem, lebet ei dumttere siquω liabet ad eiu sustentationem.& ite potest licite religione mirare parentum curam patri e deletii eommittens, qui etiam acie, pascit. Sed quaa haec minio nimis uidetur aspera ideo melius uidetur dicendum, quod aut iste qui habet propositum iatrandi iesigionem uidet ut faeculo non posiὸ uiuere sine peccat mortali, aes non de facili. Si timet sibi periculum peceat. mortalis, cum magis teneatur saluti animae suae prouidere quimeorporalis necta rati paren:um n I tenetur in saeculo remane. re. Si autem uidet te posse in laiculis conuersari absque peccato distinguendum uidetur,quia si sine eiu ol le amo parentes nullo modo uitiere polsum , sic teneretur eis seruire si alia opera perfermonis pleri aritere,de peccaret eos dimittem Si uero sine 22.q. erus Obsequio post uiit aliqualiter stilentari, non honorisce, n5 ar. 6 O rbo propter hoc tenetur opera persectionis druintereseca autem io με eli de illo qui iam religionem intrauit , Quia euin iam si mora ad 4 tuti, mundo per prosessionem solutus e stra lege qua in mundanis ob ei iras parentibuς tenebatur secundum doctrinam apo- noli ad Ro. . In altis autem spiritualabiis, puta tirationabui se hunismodi eri renetur seruite. Et lim quod dictu e t de introitu teligioni x potest etiam de obseruantia uirginitalis di aliis o- permus rei tectionis dici. AD PRIMUM ergo direndum quod si aliquἰή non esset uir Ad rari ginitatem professus non de tet mori sanie antequam matri. ndi
Ad secundum dicendum, quod ptaereptum eontrariari comtilio nihil pro habet in casu.
Vtrum r/ligiosus, pia emisit tornm epedientia. tenearis
in omnrstus prae aro os eiure,etiam mitidisserentibus. CIRCA secundum se proe itur . Videtur, quod rei gio.
sus qui emisit uolui. obedientie, tenetur in omnibui prae ' Dio edue,etiam in inditietentibu ,quia per uotum ea sitiati l'rcligi sus omni coneupit m renunciat, ergo per utitum obedien I tiae abrenunciat propria uoluntati qmnium ad omnia. 3 φ a Praeterea Beatu Beciedamis d.cit in tegula,quod etiam si praelatus impo sibile iubeat temperadum est,ergo multo ma gi, in indifferentibus obedire tenetur. I irret ea,votum obedrentiae ad statum persectioni, pertinEt.hoe autem non eis et si teneretur obedire nisi de his quae in tegula continentur, quia quilibet subditus etiam saeuiatis tenetur tuo praelato obedite in aliquibus quae pertinet ad iursua pratationis.ergo uidet ut quod religio ui teneatur simpliciter iti Omnibus obedire.
sed contra. Religiosus non tenetur ad plura quam saecula i , ' 'nisi quatenus 1. per uotum obligauit . Sed per uotum pios . Rsom, non te obligauit ad obediendum nisi seeundum tegulam,' ' esto in pluribus obedire non tenetur, quam quae sunt secundum regulam.
Praet nonard dicit in lib.de dispen & praeeepio N. hq i ta cipiat misit praelatus eorum quae no promis, nihil prohibeo eorum qua promisi. Re dicendu , quod circa hoc partim conueniunt omnes A partim adinvicem dissentiunt. Quod enim religiosii non uiatis res ι c.S.TD. G a teneatur
107쪽
teneatur praelato obedire in his quae sunt contra Deum, ueleontra regulam,ves quantum ad ea in quibus praelatis dispentatio non committitur omnes eram muniter dicunt, quod etiam in his quae sunt arctiora quam regula , o due non teneatur: sed se Mediae fit obedientiae persectae, ut ab omnibus dicitur. Sed ei ira indicti ita, uel ea quae sunt insta arctatu dinem te is Eulae aut aequalia tegillae,sunt duae opiniones,quabusdam dicentibus quod Qedite in huiusmodi est de necessitate obedientiae, aliis autem quod non cli .la necessitate Obedientiae, sed de perfectione. Ouae quidem duet opiniones de si multum diiserte uideamur qitantum ad uocem , ramen quantum ad rem parum uel nihil diuerte inueniuntur,nam ad regulam pertinete intellistenda sunt non solum ea quae sunt expresse in regula, sed etiailla quae quocunque modo ad regulam reducuntur, utpote quae pertinent ad obsequium staternae socieratis, di ad punitionem culparum,ad quae duo fere omnia huiusmodi inliseretilia Possunt teduci. Si tamen aliqua sunt quae nullatenus ad regu . Iam reducuntur . uidetur esse uerior opimo,nuod Obedire in
huiusmodi non sit de necessitate obedielix, sed de persectione, ut Ber. manifeste disit in libro de praeceptis & dispensati i- bax di hoc ideo quia obedientia non te extendit ultra notellatem vel ius praelationi qui quidem secundum regulam
AD PRIMUM ergo dicendum, quod uotum eontii emiae respieit speciale penus actu . sed uotum obedientiae respicit generaliter omnes actus unde vis determinaretur elui peneralitas esse religionum confusio, quia omnes ad idem teneremur. Ad secundum dicendum, quod loquatur quantum ad pers ctionem obedientiae . . Ad tertium dicendum quod per uotum obedrentiae supponitur religiosus praelatio suo quantum ad generalem dispostronem uitae sitae .licet non quantum ad omnes actus particulare , saecularis autem luci praelato obedire tenetur quantum ad aliquos actus speciales,non quavitum ad generalem, disposition. vitae set.
AD tertium se proceditur Videtur quod post uotum sm-pleet eastitatis aliquas matrimonium contrahent nec reddere debitum,nec exigere possit,quia apud Deum non minus obligat votum simplex quam solemne,ut canon dicit Sed post uritum solemne emisium aliquia nec petere debitum, nec reddere potet Argo nec post emissono in simplicis voti. a Praeretea,Per peccatum nullua excusatur a peccato. Sedisse qui contrahit post uotum simplex pereat quando primo debitum reddit quia adhue potest uolum implete religionem intrando,oso postquam semel reddidit adhue peccat uel reddendo ues exigendo. . Sed contra, Ecclesia non cogit aliquos ad preeandum. Cogat autem reddere debitum etiam post uotum smplo castitatis, ergo reddendo debitum non pereat. Respondeo dicendum, quod quantum ad rede tionem debiti omnes eonueniunt, quod post smplo uotum continentiae tenetur reddere debitum . quia uotum smplex matrimonium contractum non dirimit,& ex quo matrimomum est contracta uir non habet potestatem eo oris sui sed mulier,unde tenetur
mulieri debitum reddete sedebeantitioni debili quidam dicunt, quod eum quantum ad hoc ut in sua libertate, te et uradhue uotum implete, & ita pereat debitum petem do . Alii uero ditum quod s per sgna appareat, ouod mulier uelit sibi debitum reddi quamuis ipsa petere erubescat, quod uir petere debet etiam post uotum simplex , & praeespue si timeat de uxorii lapsu , sed hoe in idem redit eum primo. Nam haec est ex parte uxoris quaedam interpretatio petitio, de siex x. q. st a. uir petendo reddat,unde non esticitur ex parte uxoris graui uri 3. matrimonium, quod esset si semper eam exprese petereo
AD PRIMUM ergo See ndum.quod utriusque uoti traletesso inducit reatum purat mortalis ex hoe st utruq; aequaari. Iι3, c. suis obligat a d Deum, sed quantum ad impedimetum matrimonii non habet uti sique aequalem egitariam. Nam per uotum solemne traniseri se uouens quas in corporale obsequia
inus Dei per siserti em ordinas, ues introitum teliat is,
quod autem aliquis semel uni dedit non potest postmodum xi q. io.
alteri date.& ideo potest uotum solemne non potest aliquas se a 1 ad i. 4. tradete in potes atem uxoris, matrimonium contrahendo,led a 38 q i a. in uoto simpliei est sola promissio. Qui autem aliquid alicui P a. q. a.o. demittit potest idem alteri dare luet fidem promissionis non set a I. q. r.aduer.& ideo ille qui simplex uotum emittit, potis postmodum s. q. ata. 3. matrimonium contrahere licet peccet, quia priorem fidem uti o. xari i Estam sectet. . ar. 3. ad 3. Ad seeundum dicendum,quod primus concubitus non exeusat sequentes,quibus debitum reddit a peccato,inquantum est peccatum , sed inquatitum est actus quadam mammolui cti summatauus.
DEINDE quaeritur de his quae pertinent ad eulpam.
Et primo quantum ad eulpam,quae contrariatur honu
4 Secundo quantum ad eulpa qua contrariatur reciaeuum. C. R C A primum quaeruntur uia. Primo.de aeceptione pelsonarum. . se undo de petrato insum tae. Teiato,de pretiositate uellium
AD PRIMUM se Meditu . Videtur quod qui honorat ,οη
diuriem propter diuitia, lirieret. Ita enim dieit st. De La. Quod si introierit in conuentu uestro die.Mundus paupere abiicat,diuitem colit, fide, Christi econtra aderi facete. fa cete contra fidem Christi peccatum est,ergo honorate diuitem
propiet diuitia, est peccatum. . - .
a Plaeterea Nonor secundum philosophum in I. Lani. aebetur rebus diutius. Sed indiuite non est aliquod diuinum stpier diuitias, et go debetur ei hones propter diuitias . 3Praeterea ex uerbis philosophi in 1. Et hi .etili igitur quod honor ea exhibitio reuerentiae in lectimonium uirtutis Sed aliquando ditie, non est uirtuosus. Cum ergo salsum leui o- utra dacatur ese peccatum, quod non dehet seri propter ira.daliam , uitandum, uidetur quod nee etiam causa uitanda uandali,diues debeat propter d)uitias honorati. Sed contra est xlo. Aug. Iae. ia. super illud si introierat ite. In quotidianis consessionibtia, qui prefert d)unem pauperi non in hoc peccat,nis initi, ita iudicet, ut quanto diticit tanto melior uideatur,sed non semper aliquis huiusmodi exterioribu, honciribus diuitem honorant,eum propter hoe iudicat meliorem . ergo non semper peccati . Respon. ergo dicendum quod aecipere personam ditisti cotta accipere causam. Accipere enim eausim est iudicum formare ex aliquo quod faciat ad causam,quod laudabile est. Ac pe a.' ain a re uero personam ess scirmare iudicium ex aliqua oendatione 1 so is adpersonae,quae non sicit ad causam,quod uitium eae unde com ti r 1.q ει tingit quod ex eadem conditione per nae considerata quando ar. i.Oin 1 que si iudieium iustum,quandoque ess aeceptio personarum, heu i s in aliqua eontrouersa detur sententia pimaliquo, quia est literatior, t actento pei 1bnatum. Si autem ex hac eonsi
deratione in luentiando ad magisterium aliis praesitatur, non erit acceptio persimarum.Si et o aliquis honor diuiti exhibeatur propter causa oid qua, diuitiae aliquid laciunt non erit acceptio personarum, erit autem si ad hoe nihil diuitiae operentur Est autem duple2 honor, unita qui debelut alicui ratione sui ipsus propter ipsam uirtutem, ut est commmdatio, inu ratio & huiusmodi,& ad hune honorem diuitii nihil faciunt. Vnde s talis honor aseui propter diuitiat exhibeatur,etit ac ceptio persona ti,unde dicit Valerius Maximus,u h notes qua virtuti debentur,seut triumphi.& alta huiusmodi apud Romanos antiquos nulla pecuata emi poterant.Atini honor alicui debetur secundum statum,quem habet in Republica, sic enim mpersona Republica honoratur,& propter hoe reges. & princ ροι & huiusmodi persone honorantur,secundum illud i. Pe-uM. Regem honorificate. Et quia in terrena republica diuito satum obtinent altiorem ideo elueeeelesti . Hiem,salem quasi in Babylonia peregrinante , debent eis inter quos conuersant, morem genere,ut Aue dieit in lib. de eitii. De in his qua non sunt contra Deum δε se etiam diuites honorare, illis duntaxat honoribus qui ad exteriorem Otiui dictum pertinent, lici
AD PRINVM ergo dicendum quod in his Chttiu
108쪽
Christi pertinent peccatum esset diuites pauperibus prς ferre, saeut sunt minili ratione, sacram totum,& alia huiusmodii sed in hi, quae mundi coavictus requirat oportet mundo gerere
Ad ieeundum dicendum , quod etiam diuitiae inquantum sunt quoddam bonum, sunt aliquid diuinum,praecipue inquanis tum praebent salautatem ad in ra bene agenda. Ad tertium die duin,'uod tu ito illa procedit de honore, exhibetur alicui ratione sui ipsui.
V rum lat quis pectet infamiam non repelienum,or 'IRCA se si dum se proeeditur. Videtur quod aliquis Nearras. o.& cet insum iam non repellendo Crudelis enim esse dicitur opus. I s. e. qui tamam litam negligit. Sed credulitas peceata el .erga petisis. & ra. eatum es intimiae noti iesilete i Prit.Icel. dicitur.vnuuique nrandauit Deus de proximo suo, ut .l ea prosii ex epiti A veibo, sed hiae impeditur per ansam iam . ergo quilibet tenetur repellet e infamiam. Sed eontra est, quod contenere infamiam uidetur esse actus humilitati x unde in uita, patrum legitur de multis sanctii pa trabim qui propria, infamia, lullinebant eas noti tepellento: ergo non eli peccatum. a I. . adis a Respondeo dicedum.quod inumque. ealieet & contem prui
' rs r. ait. eii ne laria homini ptoplea te plum, sed pi Opter plox munia I o. aed scandum. Appetete ergo Linum propter proramum estiritati, est,apre: ere vero propter seipsum ad inanem plotiam pertinet Eeonuello contemptu famae raticine sui ipsi ui humanitati, eis ratione uero pro imi ignauia & crudesitus. Illi et go qui-bii, ineum bit ex ossicio.uel ex itatu persecticinis at orum salutis ovide. e,peec iit, nisi 1 ni natam pioptiana iuxta p uile repel-nt. Alii uero quabux magis custodia suae proprra Gluti, im remet, possunt lux humilitati prouidentes famam, vel infamiaeontemnere. sed cum infamia dupliciter tepellatur,le ilicet cetae orieba subtrahendo,& lin uat detrahentium coarpesin lai pruno modo omnes tenentiat infamiam uitare: alia, line scandalo actitio transiri non posset,quod semper peceat uua est. sed secundri modia tiora tenentur mu quatenus debet est iri aluti proximorum prouidere:& hoe vi ,quod Gleg se dicit Home super Erec Langua, detrahentrum. licui ncillio studio non debemus excitare, ut ips pereant tita per suam malitiam excitatae debemu4 aequanimiter rciterare, it nctius metitum creteai: ali- qu ando etiam compeseere ne dum de nobi , mala d seminant, eorum qui not ad hora audite poterant cotta annocentium corrumpant L mira H 1 et ana.' iurarum uua in ea epitam mi
tariorus est posita , debent si possunt detrahentium sbi ij et-ha complicere, ne eorum proedicatiunean non audiant qui auadite poterant: di in parui motibus remanentes bene vivet e
Ex tu, patet solutio ad obiecta.
V. rem uti pretiosi uini sempero peccarum.
AD tertium se prociditur Videtur quod uti preciosi ue-
ilibus semper iit petauium.Omne enim quod fit proptertianam gloriam peccatum et . Sed preciosa uel linem a iis porta arti .msi ad inanem gliariam. Vnde Ct .an Homel de diui te Epulone. Nemo quippe tie timenta preciola nisi ad inanem gloria quaerit,uidelicet ut honorabilior caeteris esse uideatur. Nain quia pro sola inani floria preetolis in uestimentum .lueritur, ipsa te, testar ut, quod neato vult abi proci sis ue lib. m. dui, tibi ab Ati, non pollit uideri r ergo usus plectosarum vel husemper est peccatum. a Pt ierea, .Thi. s. Habentes ali meta. 3c quibus tegamur hix eomeriti simu . Glo.Quod amplaus eli a malo eit: led lite-eiosita uellium eli a vi suis, ergo eis peccatum. Sed eontra esl,quod Seneca dieii ad quandam regina ira. In
due te delicate nciri propter te,sed nee dignitas teg a uilescat praetet ea i. ad Thr. I. NA i tortis ci initiu1,aut auio aut larsalitis, uel uelle piecola Gl . ista nidiam iuuat Et in iaciti quis preciosis uestibus secundum modum iuum utatur : nunpereat.
Resrondeo dicendum, quod li: et eli hie loquendum de Persona
per a publica,& de persona pes vitai nam in persona pubi cacon uderatur & status dignitatis, S proprii personae eondimo: cirra quae duo ita se debet habete, ne dignitatis au tot vas ueniat in contemptum,& ne ipse in stipeibiam eseiatur. Virunque ergo poteti esse laudauitii,& quod pteciosi, utatur ad reuerentiam auctoritata, indueendam di quod uitabit, utatur rati ne proprie humil)iati, i ita dumtaxat ncque ad auctora ratem conteruandum sunt,m superbiam degenerem:& nedum nimiuleruatur humilatas, regendi pangatur auctoratas, sicut. Augus .dicit. Et hae tacione laudabiliter sacerdo in diuino ossicio utitur indumentis ad reueremiam diuina cultus , &laudabiliter ati huiusmodi propter humilitatem in quibusdam religionibus abiimetur . In eo autem qui est priuata persona fit tuostili est si propter propriam humilatatem obieci ionibu indumentia utatur,etiam quam status proprius requirat. Vnde Grego.dicit in Homes praedicta. si obiectio preeiosi indume ii virtus non esset Euangelii a de Ioanne uigilant et mn dicem. Erat indutu, pilis camelorum Luirum eii autem ut secundum modum propriae personae preeiti sis utatur , sed peceatumeti si proprium modum exeedat: N quia plectosum dicitur telative sicut & magnum,cum id quod eii preciosum uni non sit alteri prec Olum,preeicista, sessium semper sonat in exeessim porti modi,& sei lindum hoe semper eu peccatisin pretiosis uetiabit, uti,fi seroquatur Gregorius.
unde patet solutio ad primum. Ad secundum dicetidum quo i in alitu Em & tegumeato in id adnes. testsuntur omnia quae nobis sunt nec ei Erra, ct conuen eatia nolita uatus,
DEINDE quaelitur de culpa, quae eontrariatur rectesdei. E T eire: hoe quaeruntur duo. Primo, utrum haereticia si communieandum. Secundo, utrum redeuntes ad Ecelesam sint recipiendi.
Vorum irier icissis communicandum. AD primum sie proceditur. videtur quod haeretici, sit ei: - Iosti unicandum. Dicitur enim Mariti. 1 3 in Parabola de Σi axq. a. a. Tanta, quod patersimilia, dixit messoribu . Sinite uitaque oe- 3.
scere usque ad messem,messis autem eii cons immatio sectili,ut abadem dicitur.Cum ergo per Eloniam intelligantur haeretica uidetur quod haeretici non sint a communione sdeldum separandi ante diem iudieii. 2 Praeterea. videmur eontra hoe domini praereptum Leste mineipi haleticos in te sciente . Sed contra est quod dieitur 1 ad Cor. 6. Exite de medio eo ru & separamini,& loquitur de insdelibus. quod patet ex hoe quod prae in serat Nothie dueete iugum cum in saetabui: ergo
saereticii non eli communieandum Respon. die dum quod heroicis e5munieandum n6 est dia a 2 q. tomplici ratione una est,ratione excommunicationis . Nam eum s. o. de 4.d sint ex e nimirnieari non est eis excommunicandum, sicut nee r a. ar. eum alii, excommunieatis. Alia est ratio haeressa. Primo pro 3.c.& d. i8. pro periculum ne eorum conuersatio alios eorrumpat . secun q. a.ar a. q. dum illud. t .ad Corin. 13.Corrumpunt bonos mores colloquia i .m prava. Secundo etiam ne uideantur evirum peruersae doctrinae aliquem assensum praestare Unde in r.eanonica Io dicitur . si quis ueniat ad uo , hanc doctritiam non habet. n lite eum in domum ducete, nee aue ei dixeritis,qui n. dicit et aue, communicat operibui eiuε malignis. Vbi dieii Glo. Secsidum quod uocesi instituta ecimaniotiem esse ostendit eum illo, alioquin s mutatio est quae in Christiani, esse non debet. Tettici ne ex notria similiaritate alii, detur oetaso erroris Vnde ibidem dieit alia Glo. Et si uo forte decepti non ellis. alii istan pertalem uestram familialitatem possent desipit sui crederent illos placere uobi ,3 se erederetit illis. Vnde alia Glo. ibidem dieit. Tanta Apostoli atque eo si disciptili in ter gione cautela utebatur ,ut nec uerbi quidem communionem inim aliquo eorum, sui a tittit a te deelinarent habere pareremur Hoc tamen intelligendum es . nisi eum aliquo loqueremur de eiu salut
AD PRlMVM ergo di endo. quod 4 illo prepto patris similias duplex e tiro intelligitur.Vtia est ut ex natur sineptum a a.'3. ro. de unauersali sepe tutione malorum a ho &hoe acer pitur a r. '.c.s
109쪽
e et ipsi quaestione messuriim, qui dirent. Vis imus di eolligamus ea, hoc etiam non ςtit usque ad drem iudicia, Secunda con datis eii, ut iniel lagatur praeceptum . quando mali sue ueticulo bonorum extirpari non possunt. Et hoc patet ex te ponsione patrissam alias,qui dixit, ne Qrte colligentes ritaniam era-diocri simul cum ea de triticum. Quod quidem tribus modis t. si continoete posset, uno modo si aliquas praescindςietur ante- ι . q- . quam Je eius malitia constaret. Unde decit oci. quod monea. l. q 3 α. laominus, ne ambique iudicemus. Speundo s non esset in malitia obsimai ut unde nullus excommunicatur nis propter contumatiam . unde dicit sto. ibidem. Monemur non est ampla tale quia qui hodie errat, ite eras defendet ueritate. Et Thi. vitias ciruit Hateticum hominem post primam x secunda eor reptionem de vita. Tertio si simul boni eum ma 4, inuoluati.
tur , propter quod dieit ibi glo. Augue Quod multitudo non
est ea communicanda, nee principes populi . illis aurem remo tit debent niala praetandi, ecundiam diuit i.COl. 6.Ausurae mliam ex hobis.
Et per hoc pater istutio ad secundum,
im ad ecclesiam non siti reeipiendi quia neerauerunt c6tra fidem,quae est Eeclesiae fui amenium. Et ideo in aedis eatione eccies e non debent sui et aedistari,elgo non debent ab G es,si recipi. sed contra est . quod ee lesia nulli debet elaudere gremium.
setii Christis, qtii de se diei L Eum qui uenit ad me nou ei a
Respoi duo dicendum . quod quandiu huiui uitae status duistat homo non poteil vise totaliter in peerato obdinatus. Hi,eerit enim in damnatic post mortem. Et idera quandiu iu bae uita uiui ur. cuit: t relinquitur lacu, poenitentiae , de quilibet uani uincunque dei querit, uel in fide, uel in mori , ei bec lesa iecipiendus ad poenitentiara , 3e eontrarium dicere est haeresi, Nouatianorum a sed tamen non in necessarium, quod semper ad dignitatem recipiantur, nis cum aliquibus miseri- iditer δispensaretur, praecipue propter bonum pacis, uel ptopter fructum alium qui inde speretur.
AD PRIMVM ergo dieendum, quria quandiu sundamentum s dei non habet,ati ecclesia tecipi non debet, sed postquam
Vtrum Liquis intellectas creatus ptisa ita re Deum per esse nitam. EINDE quaeritiir de hoe quod pertinet ad gloriam sci
lieit de uis fine Dei in patria, cilicet utrum aliqui inrelisio ius ereatus possit uidere Deum per essentiam. Ei uidetur quod non . intellectus ad intelligibile mi aliqua promttio. Sed intellectus cieat i ad druinam e seritiam nulla ea proporan, eum distent in insultum, ergo intellectus creatus tu ina ellentiam uadere non potest . iPraeterea. Plii, distat spiritus mereatus ab intellectis creato q*am spiritus creatus a sensi. sed sensus nos rotea cop-stere sparitum oratum, ergo nec intellectus creatus spiritum
Sed contra es Exo. 3 a. super illud. NA uidebit me homo Zeviuei,dicit gl. Gregori . Fuere nonnuli qua Deum dicerent et in illa legione diministudinia in staritate sua conspici, sed in natura minime uideri quos nimirum minor inquisitionii liirutilita, sesellit. Neque enim illa smplici&in commutabili esse iii aliud est elatitas, aliud est natui a , sed ipia ei natura claritas ipsa claritat natura ess,3ι ita essentia Dei uidebit ut a beatis. Res n. diceridum , quod necesse est ponere diu in in essentiam uideri a beatis Beatitudo enim est ultima persectio rario. nalis naturae, nihil autem ess snaliter pei sectum, nisi attingat ad suum principium secundum modum ilium , quod io dico, quia ad principium, est Deu , attingit aliqd dupliciter. Vno modo per similitudinem , quod est commune omni creatura, quae tantum ha et de persectioneiquantum csis uitiar de divina similatudine. Alio modo per operatone, ut praetonm-
ratur ille modii a qui est Christo singularis.s in unῖtate pers,
Dae. Daco autem persperationem, inquantum rationalis cieatra
ra cognosiat & amat Deum, de quia anima immediate facta est a Deo,ueo beata esse tion potviit, nas immediate uideat Deciabiliue medio, uod si s militudo res cognitae, scut specles uis P Aatibilis in pupilla uel in speeuta,non autem absque medio , quod eli lumen consortans intellectum, quod est lumen gloriae, de quo an Pita.dicitur. In lumine tuo uidebimui lumen Hoe auteeu pei ellentiam Deum uidere.Vnde in hoe ponimus beatuu-dinem rationalit creaturae,quod Deum petessentiam uidebitiscut plutolbphi qui posuerunt aninias nostra, fluere ab intelligutia λgente, potuerunt ultimam scaelicitatem hominis ira continuationem intellectus nostra ad inam .
AD PRIMUM ergo diemdum,quod proportio duplicato
dicitur uno modo ptoprie secundum quod importa quendam s. M a. e. detonatisatum excessum,& se proportio requiritur inter intel ii. q. i lectum , Ee intelligibili ad hoc quod sit cDgnitio cum compre- e.i pri6ai. hensioneiqualiter diuina essent a nunquam uidebitur -b intel M. a. ad 44lictu cieato Alio modo dicitur communiter pro qualibet si . biiudine . de se insolium potest habere proportionem ad sit tum , si si persectio eius ues aliquam huiua habituda oeni ha beat ad ipsum,' talis protruttio tu ilicit ad hoc quod intersa.
Out nollet videat diui in ellentia alia agendo , non compte
Ad iecundum dicetidum quia obiectio illa procedit de di
stantia secundum proprietatem naturae, non si liam secundum rationem cognitionis. Nam sollitus creatus non est sentatis . sed sputiti, increatus est intestigabilis.
. V RESIT VM suit de Deo de angelis, Et hoIhira
De Deo uerti quaesituiti luit de inimc sitate ip- Hasu, de crinitatine eius Δ: de pta uictatione. i. p. 'D .gra. Circa imminestatem Deto Dei quaestum sura, o. de titis statu Dei sit proptium esse ubique.Oa4 1.da.debatur quod M. Nutiletu, enim es in rebus i. numeratis. Sed comisat quod omnes palles uniuers simi numeratae, eigra numerus est in oniniuit partibus uniueis. re sieitidetur quod sit ubique. Non est et go fodin, Dei proprium es se ubique. a praeterea uniuei sale est,quod est ubique de semper.Sed uniuersale non est hoc quod Deu ergo uca ea proprium mlius Dei esse ubique, temper. a Praeterea stilistantia spiritualis excedit eorporalem. Sed hoc quod dicitui esse ubique pertinet ad substinitam corporalem quia in solis corporalibus est proprie assignate locum,ergo multo inagis esse ubique pertium ad substantias spiritualai, 4c se uidetur quod non sit solius Dei proprium. Praeter M.Ad commendationem terremis tegis stinet quod gubernare etiam in absentia ilia regnum. sed Doeli commendator omni rege,ergo uidetur quod etiam competat sibi ad stram eommendationem quod guber net totum mundum,uel aliquas paries in ablentia sua per prouidentiam,sc se non uidetur quod sit Dei proprium esse ubique. s Piri. conuat quod quaedam dicuntur Deo esse propinqua de quadam remota,ac quanto maere fiant remota, tantoniagis linit corruptibilia. NO autem polse, it diei aliqua propinqua ire alaqua remota si Deus ellit ubiquei ogo uicit ut quod Deus non sit ubique. ε Prat. Dato quod tota machina mundialis esset una Gepus continuum eouuat quod illud eurpus esci ubique. Non ergo est loliut Dei proprium esse ubique. Contra Am . probat spiritum saneum esse Deum, quia est ubique. Sed s ese ubique non esses solius Dei proprium rario ita non ualeret Cum ergo ratio huiusmodi ualeat,videtur qdst solius Dei proprium esse ubique Respui . dicendum,qd spiritualia dicuntur esse in loco, non quidem I et contactum magnitudinia, sed utituris,s: ideo im M. 4AE.&ς cudum rationem uirtutis cuiuilibet ε ei spirituat s oportit no ad 3. loqui de loco,in quo est,uit tu asit Dei est i nita, quae quidἡ 7I.c sinosadnitas armat et quantum ad due Primo qa ir5 solum excedit pus sca. reaturas,quae sunt fuerunt εἰ erunt, sed etiam omnes qua pos 39 sunt imaginata. Iteo Deus non solum est in illis quae sunx sue tunt S erum,sed et in il ut quae possunt talagmata elle. Sta fido
110쪽
sulas tecunduin prolatium modum tiri ni, di ideo ole ubique pintie acceptum soli Deo eompetit Alii aut tebus competieesse ubique proprie. unde da linguitur modus quo Deu, et ubique,ti quo aliae res quibus aliquo modo eompetit esse ubi que . Nam huiusmodi dicuntur esse ubique, quia sint tantum in his qua sum ti praesentia sunt, Devi autem non, solum in his quae sunt , ita etiam in imaginatis di in praeteriti, &
rie mala ae res non sunt ubique sicut in loco uno, sed sicut in diuria, locis, sed Deus ita est ubique quod est in quolibet 3e in toto , quia elua virtus habet e cacam non solum in id steti commune uniuerso. sed etiam in id quod est proprie una cuique rei tattaculari. Et ideo est in omitibus acut in uno ro Eo sevi in pluribu .quod est preprie esse ubique. Unde eum hue modo solus Devi st ubique, solius Dei est piutium esse AD PRIMUM ergo dicendum quod numerus non estiri rebus numetatis scut in loco, sed sicut accidetis in si
biect o. Praeterea, Vnus numerus,licet sit in omnibus numerati. seut uniea ethmaa, non tamen Hi in qualibet per ea, quia non quaelibet pars numeratur eodem numero . item numerus non eli omnino unui, sed multitudo quadam . De M autem
est in ictu, per umiatem suam, & in singulis operatur ut di
Ad secundum dieendum,quod uniuersale dicitur esse tibi ;& semper magis pcr temotionem,quam per positionem. Nisii enim dieitur ubique esse I semper eo quod ut in omni loco , & in omni tempore sed quia abstrahit ab his quae determinat locum . a tempus, ter natum,& pratetea uniuersilia noli
Ad tertium dicendam,quod substantia spirituali e eedit eoppota eis excessum disnitatis naturae , sed non in ut aure age. da,imo uidem ua,quod multae substantiae spitii uale, habent doterminata corpora, in quibus agant,scut anima rationalis corpus humanum. Ad quartum dicendum,quod si nem non est tibique per to. tum regnum est ex desectu Regis terreni propter circa eriptionem suae substantiae. Deus aurem eum sit in eitcunscriptu, es ubique.& tamen si non esset ubique, nihilominus gubernaret omnia prouidentia sua.Vnde in Rege terreno non esse prHEsHi desectum, sed quod gubernet in absentia est ad commendatiorem, Deus autem te ubique di omnia gubernat. Ad quinium dicendum , quod huius nodi distantia & pr pinquitat creaturarum ad Deum non est seeundum locum, sed secundum smilia udinem . S dissimilitudinem. Nam illa quae magis assimilantur Deo dictinus esse stii propinquiora, tuae uero is asi, recedunt a s militudine ipsui dicimus esse libi to
Ad sextum d endum , quo dato quod tota machina mun-giali, esset unum Irpus eontinuum. n tamen proptes hoe posset is ni mari quod esse ubique sed in uno loco tantum quia totum illud in quo esset acciperetur pici uno loeo,& ste non aetinaeret quodlibet particulare, quod esse ubique complectitur
'rum Deus cognoscas malum per bonum.
ClRCA cognitionem uero Dei quaerebatur,virum Deus gnoscat malum per bonum,te videtur quod non, quia eo vis.eie unum per aliud pertinet ad desectum eogniti ians d Z in alti itia eognitione nullus poetesi Hir desinu ,ergo s ci ius quod Deus non eo os eat mnlira per bonum. di 'd i Pi . .eognostere unum per aliud est in cosm ostendo di M se uti ei e Sed in diuina cognitione non ea di uti as, ergo eum' cognoscere malum per bonum sit cognoscere unum per aliud videtur,quod Deus non eognoscam malum per bonum. a Prael. quicquid Deus cogno cit. cognoscit peressentiam suam sed maluis nee est etiactus divinae essentiae, neque est ei opposivm Vt dieit Auguli ergo videtur, quod Deus non cos cilcat malum per Mnum.
intellectus qui semper est in inii non cognoscit pruiation m. Sed intellectus ditiinus est semper in actu ,ergo lee. s Pist. Omne quod coeno itur,cognoscitur per aliquam smilitudinem in i: s, coenolerate existentem sed in tum non habet,aliquam sin il Ludirem in De , erbo Deus non c H-
Ioad s. stit malum per Picinod bonum quod in eo ex sat. Sed contra esl, quod Aus dacti quod malum cognoscitur,si eundum,quod ab ipso bono dicor dat. Res mandeo die duni,quod propria cognἱtio uniuscuiusque rei est se Muin, quod eosnoicitur per propriam rationem In cognostibilibus,autem quadam sunt quae habent rationemptoptiam abstitutam, ut homo , & lapis,quorum propria ratio titio dependet ex alio. Quaedam vero iunisquae noti habent Propriam rationem absolutam sed ex alio dependentem . sicut estui terativis de priuari uis,& in nevatum, quorum ratio dependet ex ordine quem habent ad aha,nam ratio caecitati, no est absoluta, sed dependeri inquantum habet ordinem ad visum cuius est priuatiua Cum ergo Deut animam cognoscat, secundum proprias lationes,leo quod illa quorum ratio est absolutarim Et absolute.& noli per aliquod aliud illa uero quoi si ratio est dependent di in ordire ad alia cognoscit. lecundum ordinem ad illa ei quibuε dependent. Cum ergo ratio mali non sit absoluta ded dependem Liquantum,s discordat a bono creato como i malum sectandum ordinem ad bonum, secundum ro ia,q. tuo quod icilieet dit ordat ab ipso bono. M. 6. a.
AD PRiMVM ergo die dum, quod in illi, qui haberit Mer ηιο. rationem absolutam eii ad Osectum erinitioni. cognoi te unum per aliud ; sed nisi in illis,quo tum ratio est ad aliud, ut 3 dictum est. Ad secundum dicendum.quod eosnitio discursua est emno
et e unum cognitum me aliud eosnitum abscisite. Sed cognoscere unum incognatum per aliud cognitum, ad quod ordina. rur, non est da scutiere cognoscendo, & hoe modo eo oscitur
Ad telisura dicendum,quod licet malum nois sit oppostum usus e t. diuitiae essentia, amen evi oppostum eisidui diuina essentiae. ., A. i. tiam bonum increatum non habet malum oppostum, sed boniae sectibus, qui causantur a bono increato opponitur malum,&inquantum discordat ab eis esse aibui cognoscitur. Ad quartum dicendum, quod illud habet locum iri illo tutellectu qui cognostit te, per adaequationem,& species suas de ille modus coruolcendi non est in Deo qui erinoscit omnia per - - essentiam suam. t Ad quinium die dum,quod i et malum non habeatas quam similitudinem in Deo, tamen opposium mali, id est - . num erratum habet similitudinem in Deo scut in causa sua. α ita bonum cognoscitur per seipsum, malum vero per bona.
CIRCA praedestinationem iis aetebatur, utrum praedestina titio imponat tecessitatem. Et ostendebatur quod sic. CH , i ,1 at enim quod praedestinatus omnino saluatur.sed hoc noeta is L A ianis necessarium esse praedes inritim saluari, uetur visu quod
praedestinatio necessitatem imponat. 1 Pistoea, Ad Ro.s.dicii apostolus. Non est uolentis, neque currentis,sed miserentis Dei ergo videtur quod quicqdeli de salute. sit ex toti praedes in ione diuim di ex nullo alio. Et se uidetur neceilitatem imponere. Sed contra,Aug.dicit Qui creauit te sine te non iusti scabit te sine te. ueri .e s. Respondeo dicendum,quod praedestinatio eertitudinem ba , E Ihet,di tamen necessitatem non impon l. In praedesinatione VI ζ'nim tria sunt consideranda.quorum duo praesupponit ipla prae 3 'μ' 'destinatio, cilieri praesentiam Dei & dilectionem, idere uolun tatem,stia uult praedestinatura siluare,& tritium est ipsa prae 'destinatio.que nihil aliud est quam directio in finem, quε vult Deus rei ditelia. Quod libet autem horum trium certit ine. habet,& tamen necessitatem non imponit. Et quod praesentia diuina ectetitudinem habeat, patet, Devi enim cognoscit res probabiliori modo,quam ntis cognoseamus Nam cognitio no- ἡ fra est in tempore. 5e ideo iniuitui noster respicit in secidum irationem temporis, cilicet praesentes, praeteriti, & futuri, ut 'GI scilitet cognoscat praeterita. it preterita praesentia,ut pracsen' tilia,stituta vi sutura εt certitudinaliter. Cosnitio uero diui es supta tempus,& mensuratur aetemitate solum, & ideo non . 'eosnoscii prout sunt in te in ore. sed prout sunt in xtrinitate, Gil cet pro ii sunt praesentia, ct hoc tam necestitia , quam con iugeratia,unde omnia cognoscit tanquam praesentia in sua presentialitate. Cum ergo etiam intellectua noster certitudin ter cognoscat praesentia . multo magi, Detit omnia sibi prae statu certitudi liter cognosci x quo nulla necessitas rebus - DoLatet o a. sata. G costu