장음표시 사용
131쪽
86 BIBLIOTHECAEC silentio praetereundum est cur Inscriptio Latina hoc loco posita Syriacas, Chaldaicas litteras unico Alphabeto comprehendat. Id enim factum
esse reor propter earundem linguarum vicinitatem , seu am-s. Ηἰὸνbis nitatem, ut sanctu S Hieronymus testatur dicens: In hac Epi-ν ς 3. . stola ad Galatas modo Cephas, modo Petrus scribitur:
μ' 'U' . non qudd aliud significet Petrus, aliud Cephas, sed quod
quam nos Latine,&Graece Petram vocamus, hanc Hebrari,s. Huron. Syri propter linguae inter se viciniam,Cepham nucupent. o,. . Hinc e Philonis sententia quam Hieronymus improbare visus non est Hebraeorum ipsam linguam Chaldaicam esse S. Hieron dicendum est, quia, ut diximus, Abraham de Chaldaeis fuit. sese t ' Nec desunt, qui autument Chaldaicam linguam esse, quam
Theodoro nunc Hebraeam dicimus, atque ita fuisse vocitatam,ut Theo-
, a ' doretus praesertim ait, ex eo quod Abraham, cum e regione 6.- Chaldaeorum in Palaestina veniret, rJuvium Euphratem pertransiij t. Hebra enim, ut aiunt, Syrorum lingua idem dicitur quod Euphratesci immo idem Theodoretus Syriacam linguam omnibus at ijs antiquiorem esse arbitratur, ut nomina ipsa Geneseos indicare videntur. Adam enim ait Cain,Abel, Noe, propria sunt lingua Syriacae Syrorum namque mos est, terram rubram appellare Adam . Interpretatur autem Adam terrenus,aut puluerosus,& Cain possessio,sicut Adam
ipse de Cain innuisse videtur , cum Deum laudauit dicens si Possedi hominem per Deum . Abel idem quod luctus irimus enim visus est mortuus, primus parentibus luctum V . . attulit Noe ero idem quod requies Vtcumque autem sit,
oris.hom Hebraicam linguam, omnium matricemin mundo cooeuam
, - - fuisse fatendu est, ut S. Hieronymus,' Origenes testantur:&ex hac multς,id est a vi Hebraeis placet, factς sunt: quod col-Gεη. ιν ligunt e capitibus familiaru , quae in libro Geneseos recessen- Σὰ f.,.b tur: Hebraica enim Syriacae, Arabicae,Chaldaicς, Aegyptiace , ιιώ-ε- br Samaritanicae, aliarumq id genus linguaru genitrix nucupa---- tur: Graeca Doricae, Ionicae, Aeolicae, Atticae ex quibus cmιε . munis efficitur: Latina Italicae,Valachicar,Gallicae, Hispanicae Sclauonica Polonicae, Memicae, Moscouiticae, ac ceterarum Germanica H clueticae, Anglicae, Flandricae. 4 aliarum Tartarica Turcicae, Sarma canicae. Abyssina Aethiopicae s
132쪽
V g picae, Sabeae. Hinc mirum non est, si Syriaca, chaldaica linguae unico Alphabeto comprehendantur, cum ex illa una , antiquioreq. Hebraica lingua ceterae originem traxisse perhibeantur: immo cum eadem ipsa Hebraica non solum quantum ad scribendi modum, verum etiam quantum ad characteres, atque verborum senium, affinitatem non modicam ceteras linguas habere constat. Haec hactenus, ut ad alia transeamuS.
ERTIA in Columnae facie Moyses Iudaeorum Dux inclytus conspicitur dextra manu librum, qui Pentatheucum repraesentat, tenere cernitur: qui ad inittram partem duas Tabulas lapideas apud se habet , in quibus fuerunt scripta decem Praecepta , quae a Deo in Monte accepit , Instituit Mis. a autem Moyses leges ad Religionein ad Rempublicam per H qqst. tinentes o. amplius, totis illis quadraginta diebus quibus fuit in Monte quae tandem alijs deinceps additis usque ad 6I . praecepta excreuerunt. Affirmantia quidem, o m. cta 8 quot hominum ossa a Medicis numerantur Negantia et prες. Vero 366 quanta est summa dierum anni. Id quod eae illi ' '' duobus libris super quibus extant lapideae Tabulae, repraesentatur. Hic etiam .Hebraicarum litterarum inuentor fuisse fertur ut Eusebio placet, qui ait in libro de Temporibus, lib. a. O&in libro de Praeparatione Euangelica Moysem Iudaeis primum litteras tradidisse, a Iudaeis Phoenices, postremo a Phoenicibus Graecos accepisse. Quamuis autem,Vt nonnulli volunt, Moyses Hebraicam linguam punctis insignitam a Deo accepisse dicatur, dum legem in Monte suscepit dicitur tamen Inuentor Alphabet antiquioris, quod Adamo
Primum deinde eius Nepotibus tributum est, cum eiusdem Alphabeti
133쪽
ga BIBLIOTHECA Alphabet instaurator fuerit,m cultor , quo antiquiores non habemus Auctores,qui libros conscripsiste perhibeantur. De Hebraicae linguae antiquitate sanctus Pater Augustinus Zib. . M idem videtur sentire dum ait Non itaque credendum est, si quod nonnulli arbitrantur, Hebraeam tantum linguam, per illum, qui vocabatur Heber, unde Hebraeorum vocabulum est, fuisse seruatam, atque inde peruenisse ad Abraham Hebraeas autem litteras a lege coepisse, quae data est per Moysen, sed potius per illam successionem patrum , memoratam linguam cum suis litteris custoditar . Denique Moyses in populo Dei constituit, qui docendis litteris praeesssent, priusquam diuinae legis vllas litteras nossent. Haec Augustinus. Supra Moysis caput, Hebraicum Alphabetum antiquius legitur: ad pedes autem Inscriptio Latina , ut infra:
UMoyses antiquas Hebraicas litteras inuenit.
Alphabetum Hebraicum antiquius
LPHABE Tu hoc est idem cum primo, secundo, quae superius posita sunt: quamuis Hebrai- cas litteras non solum ante legem Moysi datam, verumetiam ante diluuium fuisse constet , sicut superius monstratum fuit Moyses tamen eas inuenisse narratur, Ut ex Inscriptione Latina clare patet quatenus characteres ip Trid. ιγ λ instaurauit,&illustrauit, dum Tabulas lapideas disitoi μ Dei scriptas accepit, ceterosq. libros ijsdem litteris conscripsit. De Hebraicis litteris antiquioribus hactenus: reli-
134쪽
V in parastaticae Columnei facie Hebraicarum litteraru,sed recentioru inventor Esdras, Propheta, Sacerdos in Scriba more sacerdotali indutus, altera manu calamu altera vero librutenere cernitur. Hic a S.Augustino magis rerum in
gesta rustriptor quam Propheta habitus fuit Esdras autem, c. ' inquit Augustinus, propheta forte cesendus est,quia Christuci. . Prophetasse visus fuit cum orta quςstione apud Resem quid
fortius, aut potentius esset in rebus, Vnus dixit esse Regem, alter Vinum, tertius vero Mulieres, sed super omnia veritatem victricem esse demonstrauit:quam Veritatem Christum . . . esse dicendum est. Hic item litteras nouas Hebraeas,quibus nunc utimur, inuenit,ut S ait Hieronymus, post capta Hierosblyma,&post se minstaurationem Templi sub Torobabel, cum ad illud usque I ..t,
tempus ijdem fuerint charactere Samaritanoruin Hebraeo. Oe.eo.
ru. Hic Cabbata apud Hebraeos collegisse dicitur, septuagintaduobus mandasse libris,quibus septuaginta duorum se V
niorum doctrina comprehendisse perhibetur: equorum umero est quartus liber falso Esdrei scriptus Eos libros Ioannes . Picus Miradulae comes,et naturae monstru se habuisse scribit. Huius ite opera libri sacri fuerut emendati hinc merito stri4 ba, siue celor fuit appellatus:qui etia, teste Athanasio in Synopsi,ducetos et quattuor libros costripsit.Quattuor interea libri sub Esdrae nomine in Biblijs olim reperiebantur, sed duo tantum priores canonici habentur Idq. ita esse declaratum est in Concilio Carthaginensi, Florentino, et Tridentino : mi. Tm quorum prior de rebus gestis filiorum Israel priusquam sus Babylone in Hierusalem ascenderet Nehemiasci secundus vero, qui continet historiam de reaedificatione muri per Nehemiam , qui missus fuit tamquam Dux a latere Persarum Regis ad reaedificationem Civitatis, Nehemias etiam 1 dicitur,
135쪽
po BIBLIOTHECA dicitur, sepe tamen confundi solent terque vero dicitur τε-3- ηε Esdrae, sed prirnus magis proprie dicitur. Tertius 'uar. . . a. tus nomine Esdrei inscripti quos Hieronymus apochryphos,
somnijsq. plenos vocat in inter canonicos numquam rece-Homit. o. pti, nunc iuxta Canonem sacri Concilij ridentini a Biblijs veteris editionis vulgatae Sixti V. Pontis a X. pra NeptOeXCDr. Are puncti sunt, quamuis tertius ab Origene, Athanasio, rau- Augus da gustino,quartus ab Ambrosio pluribus in locis,in praesertim
Ir . . in Lucam,&in libro de Spiritu sancto citentu . Scripsitas. o. s. etiam Genealogias libri Paralipomenon usque ad euntio: ..i locuta , in quo suam genealogiam ostendita cetera Ne. Si a.d.ν hemias absoluit , Deipso Esdra Rabanus maurus huncina. vir modun scribit omnes libros sacros veteres cum Iuda, in. H., .,. gressi fuissent Hierusalem, Esdras diuino spiritu amatus reparauit, cunctaq. Prophetarum volumina, quae fuerunt a
Gentibus corrupta , correxit: totum q. vetus Testamentum
induosi viginti libros distinxit, ut tot essent libri in lege quot habentur Sc litterae. Quidam autem eum faciunt auctorem accentuum&punctorum, quae hodie in Biblijs Hebrai- Gεneb. cis reperiuntur, sed falsum putant, propterea qudd Hierin: . .. nymus ad sua usque tempora nulla extitisse testatues inuen-M M s. 'aq. fuerunt paulo post tempora Honori Imperatoris anno ab euerso templo 36.4 post Christi passionem 4 6 in Tyberiade Urbe Galilaeae. Quamuis autem huiusmodi puncta
IC. h. 2 ab Esdra inuenta esse inficientur multi et eruditi quidem Vi. . .et risi tamen affirmant ab ipso Synagogae, vel Synodi auctori
ἀ 3 3. late Codices Iudaeoru per sententias, membra,et versus fuisse diuisos, et interuallis quibusdam distinctos: qui antea veluti Ex Pras unicus erant versus. Quare S. Hieron mus ait se ad utilitate ea. . legentium easdem commaton incisiones, et interuallorum f. ria distantias , quas in Hebraicis Codicibus repererat , in sua, si Os Transsatione seruasse. Sed de hac Columna parastatica lia. .aadpa ctenus, ut de Hebraico Alphabeto nouo nonnihil dicatur inr ' supra Esdrae caput Hebraicum Alphabetum nouum cerniae, fio tur Ad pedes autem eiusdem haec Latina legitur Inscriptio:
Has nouas Hebraeorum litteras inuenit.
136쪽
dictionis ponuntur illae autem alterae, quae sunt eaedem cum hisce quinque figuris .imen differentes, indifferenter locantur, fine dictionis excepio Sunt qui ade, non Τsede dici colendant. Hebraei vocales non habentes . tuntur rigulis , dc punctis vice vocalium, ut infra videre est. De quibus etiam fusius dicetur. Parvae vocales Magnae.
137쪽
sa BI IOT NE ALPHABEΤv hoc Hebraicum ab Esdra Inuentum quamuis ab Alphabeto, quod Adamo, filijs Seth, Abrahamo, Moysi superius scriptum fuit, Ionge diuersum sit quintum ad figuras, cum eo tamen quantum admodum scribendi, characterum numerum, eorundemq. nomen est idem mam duae viginti sunt litterae a dextro in sinistrum latus desinentes, eodemq. sono Pronunciatae immo' quod consideratione dignum existimatur non solum apud Hebraeo , verum etiam apud Syriacosin Assyriosi, Egyptiosin Asianos, Samaritanos Armenos , Arabes & Eethiopes , Indosin Saracenos Phoenicesin Illyricos, siue Dalmatas Hetruscos et Turcas, Graecos atque Latinos, necnon apud alias Nationes, initium x An primae litterae Alphabet fere cuiuscunque sono ipsius Α, μελ-es pronunciarisblet cim ab Hebr. eisin ab alijs Aleph dicatur
a Chavdaeis tamen Olaph ab Indis Alesi, ab Assyrijs siue
---- Syriacis ac Phoenicibus Aluzi a Saracenis Alchinon , ab μ' '' - Aegyptijs Athomus, vel Athoin, a Graecis Hetruscis, et Iacobitis, multisq. alijs Alpha & a Latinis M. Id quod non absque mysterio factum dicas oportet x enim vox est humana, magisq. ad virum, quam ad feminam pertinens: hac forsitan ratione primum hominem Adam , primam feminam Euam sic Deus nuncupari voluit, cum Ε, o magis feminae quam viri esse videatur , ut a prima infantis luce experimento id ita esse passim didicimus. Haec de numero, ac scribendi modo, pronunciationeq. litterarum,ex quibus Alphabet Hebraica, multaq alia diuer-stium linguarum ait initatem quandam inter se habere dignoscuntur eX notis tamen, siue figuris, aut characteribus 'parum diuersa, sicut ex Alphabet Chaldaico,Hebraico antiquiori, ac nouo quod nunc prae manibus habemus, videre est. Elementa enim,quibus iam olim ,hodie q. Iudaei utuntur, non veterum Hebraeorum,sed Assyriorum esse dicuntur, G ηeb tib vi Genebrardo placet, Esdra inuentore, qui Inagogae, siue ... 2 Synodi consilio, auctoritate litteras mutauit, vel quod ve-- 3σ33. terum Hebraeorum quam Assyriorum operosior erat scriptura, vel quia eas Samaritani post exilium callerent. Ideoq. Iu-ή aaοι daei ne cum schismaticis Israelitis ullo secrorum usu comm nicarent,
138쪽
fitearent, hane litterarum formam, quae nunc usitata est id est quadratam, mutatis prioribus figuris, Esdra auctore,co diderunt atque illas veteres, quae Samaritanae litterae deinde sunt nominatae, quibus etiam ad eam usque diem sancti
Hieronymi, ut ipse ait, Samaritani utebatur, reliquerunt He 4 Ηιον-.hraei. Verum quia Hebraica lingua vocales non habet, ut etianda Lidem Hieronymus sanctus testatur, non sine magno iudicio, .. vel ab Esdra, vel deinceps a quopiam alio, etiam post Christi
aduentum ad annos quadringentoS, ut nonnulli Volunt,pun e. s.
ertain adlegendum .ad intelligendum commoda fuerunt inuenta sin secus, legentibus semper dissicillima fuisset lectio 4 quandoque incerta . Quare hac tempestate punctis,cla pronunciatione, non scriptis litteris,ut Graeci, iatini faciunt, vocales linguae Hebraicae X primuntur consimiliq.. modo a Chaldaeis,necnon ab Aethiopibus,virgulis amxis litteris, vocales explicantur, Vt e Grammatica Aethiopica, quam Marianus Victorius Rheatinus, vir quidem doctus, Iuli tertiitemporibus, Marcello Cervino tunc Cardinali, qui postea Marcellus Ialontifex dictus est, dicauit, Romae edidit, cognosci potest . Hinc nos Alphabeto huic nouo Hebraico puncta, quae a sancto Hieronymo accentus vocantur, quibus ipse forsitan caruit, apponenda censuimus', etiamsi in Alphabeto, quod in Bibliotheca Vaticana inuenimus,desiderentur. Nec silentio praetereundum est, Hebraicos hosce cha Pra .imracteres multo minores olim,quam n hic, fuit se,ut S. Hierony ca et mus innuere visus est ad Eustochium scribens hunc in moduci a io .
Accedit inciuit) ad hanc dictandi dificultate quod caligantibus oculis senectute in aliquid sustinentibus beati Isaac, ad Gis. ν. nocturnum lumen nequaquam valeamu Hebraeorum vo lumina relegere: qui etiam ad solis,dieiq. fulgorem,litterarum nobis paruitate caecantu G.
Haec de novo Alphabeto Hebraico punctis insignito quo Biblia Hebraicain vetustiora, ac recentiora conscripta sunt ' haec puncti sin virgulis constant, illa vero non item straque ima tamen multis in locis corrupta fuisse crede dum est haec praeter alias quattuor: viginti causas, quas Franciscus Toletu IDoctor Theologus e societate Iesu in suis Regulis Hebraicis que
Pro Lingua sanctaintelligeda, ut vidi. χ scripsit, sed nondum 'in lucem
139쪽
in lueem emisit, deprauationi subiecta sunt praesertim ob
punita,quae sicut lectionem faciliore, clarioremq. redd sit,ita etiam corruptioni viciniorem essicere queunt, si blertiae tantillum deficiat,vel tantumdem malignitatis apponatur illa vero scilicet vetustiora sunt ite deprauatu facilia ob litterarum,dictionumq aequivocatione, quae sine punctis,4 viruulis facile admitti potest, tum ob aliquot huius idiomatis cliaracteres eandem figura retinentes,tum etiam ob easdem --ces diuersam habentes significationem, cuius generis est quod absque punctis est verbu, vel sermo, et pestis, siue mors, vel mortalitas additis vero punctis, vel virgulis aequi uocatio aufertur Nam IT mauar verbum, vel sermo interpretatur: si autem hoc, modo scribatur ira Deuer , vel PIDauer, pestis vel mors, siue mortalitas dicitur His docausis Hebraica exemplaria corrupta fuisse eruditi quidem
Viri sit reor affirmarunt: e quorum numero fuit Eusebius de historia Ecclesiastica, lib. . cap. 7. et lib. s. cap. vltimo m Tertullianus aduersus Marcionem, Irenaeus in lib. I. contra Rρm 3 haeresim, Basilius lib. a. contra Eunomium, Ambrosius in Gaι. a. m Epistolam ad Romanos, et in Epistolam ad Galatas, et in
Prooemio libri primi in Lucam Iustinus Martyr aduersus
naLys. Tryphonem ait, ex versiculo illo Psalmi , Regnaui a ligno Dem , ablatas esse duas hasce voculas ora tignor quae in Psal-RAuresis morum editione, quam Italam dicunt, et Ecclesia sancti Petri Romae habet, et legit quadringentis ab hinc saltem annis... a. huius editionis ceteris libris ammissis, reperiuntur. De hoc Psalterio Beatus Franciscus , ut conijcere possum , locutus PQιe. s. est in sua Regula dum Clericis mandauit , ut diuinum ossicium recitandum disponerent iuxta Romanae Ecclesiae ritu.
s. Bonati. Psalterio eXcepto. Quam rem Sanctus Bona uentura perpen-
RV t dit, rationemq. exceptionis huiusce reddit dicens, Ecclesiam ,- - Romanam alia Psalteri translatione uti, quam communiter habeatur, vel verius aliter emendato, vi ipse ait : nam per Romanae Ecclesiae ritum, diuini ossici orcinem Romae Obseruatum intelligit, ut ex dictoru verborum serie clare patet. γγ I.aι Praeterea, binos legimus: Foderunt manus meas,& pedes
140쪽
VATI AN A. ysti , id est , tanquam Leo manibus meis & pedibus meis rquae quidem lectio sensum non nisi durum δε distortum lia. bet. Id quod factum videtur, ut veritas prophetica de Christi Saluatoris nostri passioneri imperio occultaretur. Ads, mile est illud de Messiae diuinitate apud Hieremiam: Et hoc Buν.an
est nomen,quod vocabunt eum, Dominus iustus noster: nam pro eo, quod legitur in Latina editione vulgata, Vocabunt, recentiores Hebraei legunt Ichre , id est, Vocabit aquaisi velint id esse legendum: . Dominus vocabit Messiae nomen , Iustus noster. At verus lectionis sensus est Israel vocabunt nomen Messiae Dominus iustus noster pro quo
in Hebraeo sic legi debet, l . Ichreu dest Vocabunt,ut Chaldaica paraphrasis habet Rabbi David Κim Ki, qui
hunc in modum legit Israel vocabunt Melliam , Deus iustus noster,non autem, Deus vocabit Messiam, Iustus noster. Et hac in re consului Neophilos aliquot eruditos,in Hebraicae linguae professores, Christianaeq. pietatis obseruantismmos, qui Hebraica exemplaria tum vetustiora tum etiam recentiora deprauata esse asseueranter fidem faciunt iuxta iam s. Hiera tentiam sancti Hieronymi, qui in Epistola ad Galatas, He- .ia, braica exemplaria immutata esse aperte fatetur, ubi ait, sub pr .ro. latam ab Hebraeis fuisse hanc vocem, Omnis, ex dicto illo Deuteronomi j Maledictus omnis, qui non permanserit in D.M. ar. Omnibus,quae scripta sunt in libro legis eamq. vocem in Hebraeis Samaritanorum voluminibus se inuenisse ait, idq cum septuaginta Interpretibus concordare affirmata. Nec huic q- sententiae aduersatur quod in Isaia dicit idem Hieronymus, 'ex Origenis scilicet sententia irridens eos,qui dicunt non nubio scripturae locos ab Hebraeis fuisse deprauatos quoniam ibi Hieronymus de quibusdam tantum locis loquitur, non autem in uniuersum , ut inibi videre est. Huiusmodi est di tib schia m Augustini, qui ait, Hebraica exemplaria quantum ad προ 'annorum dinumerationem, hominumq aetates corrumpi potuisse librariorum potius negligentia, quam Interpretum, vel Hebraeorum peruersitate, aut malitia, cum id Iudaeorum improbitati contra Messiae aduentum fauere posse haudqua
quam videatur nonnulla enim de Christo, ac de sancti uim T rinitate septuaginta Interpretes, Spiritu sancta dictan