장음표시 사용
81쪽
36 B OOTII EUAPio, ob pietatem, clementia sibi ab hominibus adscriptam. D. ha. a M. Antorii philosepho eius filio adoptiuo erecta,ri varijs hist i viemsessi gessis': victorijs mi roartificio exi ulpta dedicata est.
14., δ' Hic, anno Domini CXXXX regitare coepit,&Eusebio Euseb in teste,primus permisit,ut Resurrectio Dormnico die celebraro
L . t in . simulacxum eiu in fastigio huius plumias, ut in numisi. 7. matis videre licet, olim cernebatur. nunc 'ero S IX T V. iussu san limo, Statua S. Pauli iure conspicitur . Quare Inscriptionis Auctor ait: i
Iure Antoninum Paulo is, Sine,=besse 2 Iam Uere hic pius en, impii in Piiis
Eormis mi E M nominis , et rei allusionem tangit , Blancus,duni rationem reddit, cur SI XTV V. Anto nino Pio columnam ademerit, ut eam Paulo daret: nimirum,
quia Paulus vere si . fuit Christianae pietatis disseminator, Doctor egregius,& ortissimus Christi athleta ille vero, licenpietatis politicae nomen rtitus fuerit, re tamen ipsa ethnica impietate pollutus extitit & vera sonitudine Meloquentia , quibus Imperator falso laudabatur, ab eode Paulo longe superatus fuit. Itaquei, tu ob dictas rationes incolumna Anto niana triumphu iure agit, veru metia Ob eam causam, quae de Petro in Columna Traiana triumphu gerente in Emblemate quarto fuit assignata. Inscriptiones nouae in Columnam incidendae ad hane usque diem incise non sunt i hinc ipse hoc in
Emblemate apponi non potuerunt .
Emblema. I. I. De Transatione P. V. Ivs V. Pont. Max vitae sanctimonia clarissimus in Basilica sancti Petri Tumulo non satis nobili iacebat SIXTUS autem V grato erga illum animo in acello suo Monumentum magnificentissimum cidem extruxit illiusq. corpus sollemni pompa, magnaq cuiusuis ordinia
82쪽
VATICANA. 3Inis hominum frequentia e transferri iussita.
Transfers iste Pium transferre an dignior alter, Transferri an vero dignior alter erat '
SVsTi Lis est Inscriptionis Auctor,&paucis verbis multa complectitur,du ait: Transferri Pium V. SI XΤ V. hoc est, Pontificem dignissimum a Pontifice dignissimo,neque digniorem a digniore potuisse transferri. De hac translatione Petrus Galesinius Proton Apost eleganter, et erudite scripsit. Emblema V. De Obelisco ad Aedes S. Varia ad Praesepe sto. O Emblema est Obelisci, quem Octauius At gustus erexit in Mati leo quod in Valle Martia non procul ab AEdibus sancti Rocchi sibi imsteris Augustis magnificentissime construxit. In hoc celeberrimo sepulchro erant statuae meae, atque marmoreae cum inscriptione Pacis. Victoriae de P. P. ad nonorem ipsius Augusti. Erant praeterea ingentes, iubcherrimae columnae cum parietibus marmoreis , porphyreticisci lapidibus incrustatis . Mausbleum autem erat in excellis fundatum molibus lapide niueo, serpetua viriditatis arboribus coopertum in summum usque verticem ad fluminis ripam exaggeratum: in eius summitate locatum fuerat Caesaris Ausust simulacrum ex aere fabricatum, duoq. Obelisci Mausbleum ornabant, quoru unus altitud palmoru O. b. c. est quem ante sancti Rocchi AEdes humi iacentem ad Basili Hi -- cam sanctae Mariae Maioris,ubi est Christi Praesepe, Six Tvs V. transtulit,in erexit . Hinc Inscriptionis Auctor ait :
ut Regum tumulis obeliscusseruise olim,vid cunas Chri ti, tu pie Sixte locas.
PAuc in frontes, sed a tergo multa hoc videtur continere distichon per huiushiodi antitheton Tumuli, de
83쪽
38 BIBLIOTHECA Cunarum, mortis scilicet, litae, Tyrannorum4 veri Regis Christi,Saluatoris nostri Inscriptionis enini Auctor his duobus versibus dicta omnia,multoq. plura coprehendere visus est, duait hunc Obeliscum inserijsse olim Tumulis, sempiternae morti Regum, nunc vero seruire nascenti Christo, Regi egu, ac Verae aeternaeq. vitae Auctori Hinc quanto praestantior est Vita aeterna, quam mors numquam finem habitura , ita Ob liscus praestantius sibi munus, obsequiu comparauit. Quare non immerito Ioannes Chry stomus vita nostram e Christi Philino ortu nascentem animo reuoluens, Saluatoris nostri natiuitatem omnium festorum metropolim esse asseueraui . Inscriptiones sunt quae sequunturia:
De Triremibus, sue de Ciasse Pontificia. M B DUM A , quod ad dextera introitus BibIiothecae Vaticanae primo cernitur, Classem Pontincta coplectitur: quam Ix Tvs V ad abigendos piratas, qui nostra Italiae maria frequenter imfestabant,ri in ipsum Italicum solum non raro incurrebant,4 omni ferocitate grassabantur. De S I x I V.
84쪽
Triremibus elegantissime & erudite scripsit Antonius Qua- rengus , vir perpolitis quidem litteris ornatus. Hoc autem animaduersione disnum est , respondere sibi inuicem, & ex aduerse loco sita esse haec duo Emblemata , liberationis scilicet Italiae,quod a laeua primum apparet: locClassis Pontificiar, quod ut diximus, primum a dextra conspicitur. Id quod factum est, ut ex una parte, Terra ipsa praedonibus liberata, ex altera sit Mare piratis perpurgandurria Hinc Inscriptionis Auctor ait:
Inseruit hic Sixti classes, quibi aequora purget, Et Solymos victos sub sya iura trahat.
MIRVbi non est, hoc loco Inscriptionis Auctore non lum de piratis expellendis, verumetiam de sacro bello, Turcarum extirpatione agere, cum alibi, praesertim vero in suo Eucharistico carmine omnes ingeniissii vires&ncruos videatur intendisse ad bellum in Turcas concitandum, pr mulgadum. Hoc ite superioribus diebus declarauit elegantis. simo illo Epigrammate quod hunc in modum exorditus est trinquam Italis victos exegit sinibus hostis
Ei mihi adhuc rectant aequora , Sixtus ait.
Sed quamuis Blancus id aperte dixerit, ego tamen e eo Nauisamblemate recondita quaedam intelligenda esse suspicor, dum arcana contemplo antiquorum, qui hoc commento, siue potius Hieroglyphico non selum manifestam oppi gnationem contra hostes, tutelam pro se, refugium, atque securitatem, verum etiam salutem felicitatem praeseserre studebant, Id quod ex numismate Iani, qui in Italiam venit, nobis planum fit, in cuius numismatis altera parte Nauis: ex altera ipse Ianus geminus in aes incidebantu . Qua de re Ouidius hunc morem scrutatus dixit : s bona operita puppim signauit in aere Hositis aduentum testifata Dei. Ex hoc numismate manavit ad Posteros lusus quidam,
sed mysticus,4 in quibusdam Europae partibus ad hancis iuu
85쪽
diem seruatus,&, aucis intellectus, quo pueri denarios in si
blime iactantes,exclamabant, aut caput, aut navim: quorum
altero, post firmatum humi nummum inspecto, eius erat victoria, qui diuinasset: cuius lusus genus hodie in Italia subimmine sanctissimae Crucis, per quem salus nostra aduenit, α sub Sancti nomine fieri solet Manauit inde in posteriores Romanos usus incidendae Nauis in numismata , sicut videre est in Adriani nummo in cuius altera facie Nauis, cum his
litteris: S. C. Cos III. . . cernitur in altera vero haec
legitur inscriptio Felicitati Aug. Idem in Augusti nummo
cum eadem inscriptione conspicitur Nauis item felicitatis, demo in salutis indicium erat apud Athenienses, ut Plato in Phaedoney---- testatur . Christiana tandem pietas felicissimi successus, salutis suae signum habet, Nauem ipsem culiscatore Petro tam ii familiari summini Pontificis annulo, quam in aureis Ap stolici fisci nummis expressam felicitatem, salutem tot annis antea pCemonstratam, sed ab ijs, qui verum Deum ignorauerunt, non intellectar . Quod enim Ouidius de Naue
Iani dixitD: Hositis aduentum testificata Dei,
Sumptum fuit ex altiori disciplina ab eo ignota, qua homines admoniti forent , hospitem aduenturum, Petrum scilicet Christi Vicarium, qui Naue, hoc est in Ecclesia, verum Dei cultum, Talutem humano generi subministraret, ut factum est. Quod etiam, ni fallor, numismata quaedam, quae nuper ad manus meas peruenerunt, praeseserre videtur:in qu rum altera parte a X et V efiigiesci in altera vero Nauis conspicitur cum hac Inscriptione Terra, Mari securitas quae
prosecto securitas, Talus ex Pontificaturi V. mirum in modum in Christiano Orbe vigentis. De omnibus pene rebus hucusque a me explanatis , in Si mro . Pontifice Maximo praeclare gestis Ioannes Franciscus Bordinus, varia carmina elegiaca superiori anno edidit,& figuras ipsas suo in libello repraesentaui . Haec de Emblematis . Nunc reliquum est, ut ad Bibliothecas accedamus.
86쪽
Valam Bibliotheca cunodem excogitatis, per Petrum Gale nium Proton. Aps es Silvium Antonianum scri Costerat strissimarum S. R. E. Carae secretarium disso tu, atque Inscriptionibus istumatu, ct per Pictores penicia repraesentatis. IBLIOTHECARVM usus apthi omnes P pulos , Hebraeos scilicet, Graecos , LatinoS, atque Barbaros frequentissimus fuit sempe . Id quod non sine ratione factum esse asseue randum est , cum vivos Praeceptores habere semper nobis no liceat, aut saltem non semperdo tosin praeciam Viros. Hinc a Regibus olim, Imperatoribus, uocupletibus hominibus, bonarumq artium culi ribus , vel certe earunde amatoribus ia inde a priscis illis temporibus ad hanc usque diem Bibliothecae in pretio fuerunt, ut in iis optimorum auctorum libri reconderentur: exijsdem
suo item tempore tamquam e penu depromerentur . i. Institutum, est vere insigne,in omni ex parte laudandum: de ante
quam Typographica ars fuisset inuenta, summopere necessarium, ut veterum scripta ab interitu, disciplinae ab obliui ne vindicarentur. Harum rerum Typographiae scilicet ac Bibliothecae institutum IX Tvs V ad omnia praeclara,&Pontificia sane opera, omniq. Iaude, admirationeq. digna conficienda natus,veterum omnium ingenia,generosisSq. animos, eorumq. peram tum ingenti rerum gestarum copia tum etiam magnitudine atque praestantia longe si peris, mi iorem in modum praestitit. Illam enim in Vaticano ad sanct rum Patrum codices restituendos, Catholicamq. disciplinam toto
87쪽
ι BIBLIOTHECA toto terrarum orbe propagandam instituit. Hanc aute ad veterum Scriptorum monumenta eXcolenda, Rique conseruam da publicae studioserum commoditati, uniuersaeq. Reip. Christianae utilitati, feliciter, ut solet omnia , omniuq admiratione, restituit. Ad huius vero Bibliothecae ornatu, ni q. Ii teratorum blatium insigniorcs ac vetustiores Bibliothecae noselum sacrae, sed eti1profanae per Pictores in pariete expressae, repraesentatur: quaru prima Hebraea est, ut infra videre licet. I. R . I ..
di 2I Prophetarunt libri, di iudidum ac Regum acri
se alseruabantur .iani inde a mulee diuino Exod ιν villi ortum habuit DeuSenim, Amalech deuicto, dixit Moysi: Scribe hoc ob monimentum in Libro, destrade atilibus Iosue. Hinc de huiusmodi Bibliotheca RMaca in a Machabaeorum libro aperte legitur hunc in modunia: Inferebantur autem in descriptionibus4 commentarijs Nehemiae haec eadem, . qualiter construens Bibliothecam,congregauit de regionibus librosin Prophetarum, in David, &epiitolas Regum,& de donarijs Moyses denique, ut in Deute-D utra ronomio legitur, postquam verba legis conscripsit Levitis qui foederis Arcam portabant, praecepit dicens: Tollite libra istum,& ponite eum in latere Arcς foederis Domini Dei vestri, ut sit ibi contra te in testimonium . Id quod in prima sinistrianguli parte reptaesentatur, ubi Moyses Levitis iuxta Qederis Arcam adstantibus librum porrigere cernitur. Quam rem I scriptio hunc in modum expresse declaratis:
in Tabernaculo reponendum tradit . , - .
EX altera anguli parte nonnullae imagines depictae Bibli
thecam diligenter tractare videntur, ubi reptiesentatur Bibli
88쪽
rum volumina, quae fuerunt a Gentibus corrupta accurate, ut Rabanus Maurus ait, correxit totumq. vetus Testamentum
in duos& viginti libros distinxit, ut tot libri essent in lege, - 'i' quot litterae apud Hebraeos habentur. Hic item non blum libros emendauit, sed etiam prauer illos duos canonicos, qui sub eius nomine in Biblijs sacris leguntur, quattuor ac duo: axe: centos libros edidit , ut nos testatum legimus ex quibus septuaginta libros non nisi sapientibus tradendos esse altis. Hinc nonnulli suspicati sunt Cabbatam apud Hebraeos ab ipse collectam fuille, huiusq. generis libros Picus Mirandu M.
Ianus mirum naturae Monstrum sese habuisse scribit i. Hic .....ia igitur Esdras, ut missa isthaec faciamus, non solum libros cor ς p. 4. ruptos correxit, aliosq. confecit, sed Bibliothecam hebraeam Nitituit, restitutam auxit, lauctam diligenter conseruandam curauit , ut videtur praeseserre Instriptio, quae in hanc legitur formamia:
Esdras Saserdos χος Scriba Bibliothecam sacram restituit.
A BAR TLONICA in primo interuenentio depicta. primo Interfenestrio Schola Babylonica iussit --.ma Nabuchodonoser regis instituta repraesentatur: in ea enim pueri, in quibus no erat macula, r-ma elagates,4 decori, de regio semine orti, Dan. ι. litteras: linguam Chaldaeorum docebatur, ut inibi per tres annos victu regio enutriti coram rege deinde stare, eiusdeq. Regis negotia tractare possent. Hac in Schola, Daniel Propheta de stirpe David regia adhuc fere infans captiuus e Iudaea in Babyloniam perductus una cum Anania, Azaria, Niseele sociis puerulis cernitur mi Chaldaeorum linguam, eorumq aItes, Omnes Per trium annorum spatium
89쪽
- Bra, H i frunt, non vedomitram Babylonicana sequerentur, sed Din. r. Vt eam reprobarent, sicut de Moyse legitur, qui eodem comis. 1 omnem sapientiam gyptiorum adeptus fuit. Hi propter abstinentiam, ac diuinae legis obedientiam cibis regijs vesci noluerunt, sed leguminibus tantum, aqua contenti ceteris sapientiores,ac pesciuiores alijs,qui cibo regio vesceban- Dan a tur, reperti sunt per quos deinde apud Chaldaeos in Persas Dei religio late propagata fuit Daniel vero omnium vili num de somniorum intelligentiam a Deo accepit: vir fa-Tρθο tui, ut ait Epiphanius fuit adspectu aridissimus et squalore sis, obli tus in fauore autem, gratia perquam speciosus Triemnio expleto, Daniel cu bcijs a Rege accersitur per Eunucho rum Praepositum, qui cum Eunucho, cui horti puerorum cura demandata fuerat, nac de accersione nonnullis praestolantibu&loqui praesesert Hac in schola Danielena, tresq. eius socios, necnon alios litterarum studio operam nauantes videre ellis quorum ali legere, alij scribere, alij vero rueditari videntur . Huius Scholae Inscriptio est 2 vi 2 ..
scientiam . Chaldaeorum ediscunt.
EX altera huiusce Intersenestrii parte complures imagines
conspiciuntur, quae consultationem,sive potius decretum 't perquirendum de Templi instauratione repraesentant, ut I scriptio, quae eo loci legitur, aperte declarat his verbis :
cori Decretum de Templi instauratione G Dari iussis perquirit Vr
Vt autem ambiguitates de instauratione Templi e me-2. H. x ntur , nonnihil dicere operaepretium duxi. Tem----. I um Domini a Salomone anno ab Orbe condito 31 6. - ι a construitur anni centum quadraginta tribus, priusquam 1 . . Tyri Carthaginem Coloniam conderent , Iosepho est r. Hoc Templum augustistimum tui, de omni admiratione ditignum, ita vero, ut illa septem Mundi miracula longe s 2 Peraxit et constructumq. fuit centum quinquaginta tribus'. c., millibus risesebiaruan inter Israelitas inuentis qui ad lapi-
90쪽
VATICANA . scidinas, ad lapides, saxa in opportunu locum asportan G ut nda operas suas praestarent. Anno vero ab orbe condito 3s69. z. via tam Hierusalein , qua in Templum in tertia captiuitate ala Gose'. bylonijsselo aequatur. Anno autem mundi 3638. Templi in in in 'stauratio a Cyro conceditur,4 a Zorobabele,fundamenta iacititur, sed iussu Artaxerxis fructura intermissa,anno a Dari Esdriis. longina an perficitur. Anno autem Mundi is .&anno Chri p si s inuito de renitente Tito, Templum hoc a militibus in Esdram. ce sum fuit,ita ut humana industria ignis extinguitio potueritu 'Ter Templum deinde Iudaei instaurare conati sunt, sub Ha , .ctis.
driano,sub Constantino Magno,oc Iuliano Apostata, qui non : est
1istum a vita monasticha, ut fertur, sed etiam a Catholica fide ch Adescivit. Hic, ut ait Ioannes Chry stomus, omnium Impe fl/ ρ, ratorum impijssimus bonos sanctosq. mores, Christianamq. mil. a. vitam euertere studuit, dum monasticham vitam profetas et foedissima sevitia necandos, scholas item claudendas, sacros codices omnes comburendos ' ecclesias devastandas ct rabat Ecclesiaeu hostes in apostatas fouebat. Hic deniquet, tamquam Cluisti hostis scelestissimus, ut eius nomen omnino deleret, si potuisset, anno a Christi Saluatoris nostri ortuas si pro Templo Iudaeis iterum, hoc est tertia vice, aedificado, etsi ipse Idolis seruiebat, pecunias tamen contulit,in artifices undique euocauit furens,ut Domini sententiam euerteret, qui Templum Salomonicum deinceps instaurari non patitur . Hinc, ut ait Ioannes Chrysestomus, cum artifices hoc tam impium scelus tentallent , fundamentaq aperire coepissent, '
multamq. terram exhausillient, restaretq. ut iam structuram
aggrederentur , protinus ignis exiliens e fundamentis multos exustit, Mintempestiuam atque impiam pertinaciam interrupit. Quare hoc exemplo Iudaei, suum ip1brum statum fumis, mob. I..ditus deletum esse, nec eum amplius instauratum iri monen MCM
tur, Deo ita Iubente, qui cum in nrm uati nostre prouidens Ec H isnclesiam suam sanctam, &catholicam amplificari vellet, omnia illa subuerti despenitus tolli ita voluit,vi sine ulla cunctatione illis cessantibus, haec vera esse, pro quibus in illis typus
praecesserat,crederemus. Erat enim prius Hierusale urbs magna et regalis, at ubi Templum Dei CHRISTVs venit, qui caelestis Hierusale coepit perlae mysteria, deleta illa terrena,