장음표시 사용
291쪽
L. APULEI PLATONI cigitalis,inanis, cuius in summitate fureae ait folia longa ut in aristolochia,fruehu in summitate ramoru triagono, ec ueluti rotundo ut capparis,in quo tria semitina obtecta folijs abinuicem discernuntur, rotunda,
8c eruo maiora, quae depurgata spolijs depositis alba reperiuntur oc dulcia. i Ad duritiam uentris. Herbae lacteridis semen quod est granum, dabis ex eo purgata grana octo potui in aqua frigida, ecmox aluum concitat. .co MMENTARII.
VEMADMODUM tithymalum Latini lactariolathyrin Apuleius Latine lacteride uo cauit, a Iacteo scilicet liquore quem reddit t& hanc etia Paulus Aegineta inter tithymalli species numerat,cum in sexto ai Privatim hanc quidam tDthymallum uocant, quoniam pariter illi lac eius purgat. Et haec esse uidetur quae nunc catapulta minor dicitur. Coccos gnidios.) Ex thymelea cuius semen proprie
sic appellas, huc adcreuit appellatio ista, id* ob effectus
in purgando similitudinem:quae causa etiam fuit ut cha maele diceretur, quum alia proprie sit herba, quam oleaginem siue oleastellum uocant Latini. Citocacium. Citocacium a cacando dictum uidetur, eo quod cito se ciat cacare. Foliis. id est laminis & tuniculis. SpoC. i. liis.) id est cortice. Aquastigida.) Quod in prius impresso codice eratcalida, id nos exemplaria nostra sequvoti diximus stigida,& nostro iudicio melius, ut serueS uir tus eius nonnihil reprimatur,& Plinius lib. H. cap. M. inpura aqua etiam sumere iubet,& Dioscorides lib. .supe potare frigidam.
292쪽
cAE LEPORINAE.c APUT cXILAs cIT VR Iacstuca leporina locis sabulosis. Lepus cum aestate a nimio deficit aestu, hac herba remediatur, ideo lactuca leporina diis
Ad sebricitantes. Herbam lactucam leporinam suppones sub puluino infirmo nesciente,remediabitur.
Herba lactuca leporina pilos oculis obstates,summe relegat. co MMENTARII. leporina cur dicta sic sit,satis docet -Apuleius.Et hanc sylvestris lactucae specie esse credimus: 8c sorte ea est qua Itali casam, id est domu leporis uocant. Si pili oculis obstat.) C.1. hoc est,si pili oculos impediunt & irritant, ipsis aduersantur:quod uitiu duobus modis fit,ut Itb.ν. tradit Cetasus.Nam modo palpebrae superioris summa cutis relaxatur δέ procidit, quo fit ut eius pili ad ipsum oculum con uertantur, quia non simul cartilago quom se remisit. Modo sub ordine naturali pilorum alius ordo subcrescit,qui protinus intus ad oculu tendit, hanc Graeci ditrichian
293쪽
Itali cucumerem anguinum ec cucumerem syluatiaeum, Prophetae haema ictinos, Punici cuiuimerara. Nascitur locis harenosis, S maritimis θc calidis: folia simulans cucumeris usualis cum uirgultis breuioriis hus radice alba,magna, di fructu longitudine digitali Totus autem frutex amarissimus.
Cucumeris sylvatici radices in olei cibarii pondo tribus decoques ad tertias, ec exinde perunges,sana , Adaborsum. buntur. Herbae cucumeris sylvatici radices in aqua ad tertias coquantur,ec inde se sublatietiSi quis autem laidnus fructu eius ediderit, periclitabitur: ideo quin abstineat ne manducet.
Cucumeris sylvatici radix cum poleta a*ersa tu mores spargit.
Herbae cucumeris sylvatici contritae succum ex pressum in nares contra Solem iaciat, omnem humo rem aurosum per nares eqciet.Cum aceto decocta ualet contra podagram. COMMENTARI LV c V M E R 'luaticus est cucumer agfestis, sic dictus ad disserentiam satiui,cui foliis,uiticulis 8c flore similis est,solo fructu differens. Nostri
temporis medici eum cucumerem asininu uo
Wnt. Elaterion Elaterion pro prie dicit cucumexis huius
294쪽
ng cvcvMERE sYLVAT c Ap. cXIII. α8Thuius sylvatici succus A ex eo medicamerum: sic dictum quod est pellere, quasi expulsorium, ob vim
purgadi quam habet acrem.Gaza agitatorium interpre ratus est:sed notius nunc elaterii nomen. Sicyon agri ono id est cucumerem agrestem. σὴ uυ enim cucumerest Graecis. Grynon.) Grynon appellatum est, quod
ad minimum compressum succum remittat, tanqua in
iore ui aliqua pulsum, a rio uoce fictilia quod minimum quid significat. Ni critinon,ut alterum exemplarioru nostrorum habe legere malueris, a q)ουθεν, quod ex capite significat, eo quod sternutamenta ciendo pituitam a capi
te deducat. Ballin.) Ballis dicta est a uerbo Lα to,qd
est iaculor,serio aut uulnero, eo quod solo attactu matu rum, succum ex se eiaculeturi seu quod humores e corpopotenter expellat. Bubalion.) Sic dimini est, eo qd bubus &iumeto praecipua medicina fuerit olim. Scorpion. Scorpion appellatum est, eo quod semen habeat ad speciem scorpionis cauda reflexa, ut tradit Plinius lib.
G.cap. . Aliqui etiam ab eo scorpionum cucumim uocat, efficacissime contra scorpionum ictus, & semine Sc elate rio.Quae causae etiam sorte fuerunt ut anguinus sit voca tuS cucumis. Peucedanu.) Peucedani nomen habet
ab amaritudine.Siquidem πωκεψανοο Graecis idem est 44 amarus. Notion.) Notios dictus est quasi humidus, quoniam humore plenuseststuctus. Haemaictinos. id est sanguis milvius. Pondo.) Pondo indeclinabile C. I est: S proprie pondus significat duodecim librarum: re peritur tamen etiam aliqua do pro libra positum, ut ho loco. Aborsum.) Aborsus est mulieris in utero geren alis corruptio, quae primis mensibus conceptu exorso fit. Nam quae prope pariedi tempus euenit, abortus dicitur: licet has quide, grandioreiam foetu, eiectiones et illas ueroque intra quadragesimu a c5ceptu die cotingui ab ortus, illustriores appellent.Sed uoces heae plerum c5fundunt.
295쪽
,8s COMMENT, G. HUMELBERGiti lamentet. Potenta.) Polenta est quam Graecieto buocant, Ordeacea larina, non tamen simpliciter, sed quae certo modo quodam conficiebatur,id uarie : quomodo aute fieret, docet Plinius naturalis historiae lib. is. 4 cap.ri Flumorem aurosum.) Humorem aurosum ab ' auri colore uocat humorem felleum, qui caput petens oculos cutem subiens morbum qui tetericia uocatur, efficit,quem humorem per sternutationem educedo, ictericiam curat,quod Sc Dioscorides 3c Plin. etia testantur.
εηγε pia alia est usualis, alia agrestis, qua
nonnulli hydrastinam, Itali terminalem apis pellitant. adice similis altharae,qua nos ibiscum appellamus. Nascitur locis asperis resecus uias ac sepes. i Ad mammillarum dolorem. Herbam cannabem syluaticam tusam cum axungia imponas,discutiet tumorem: ec si colle 'io fuerit, exsparget. a Frigore exustis. Cannabis sylvaticae fructum tritum cum urticae semine subiges aceto, eis impones.co MMENTARII. NI ANNA Bis huius historia quia impersecte ab Apuleio tradita est,ex Dioscoride illam supplebimus, qui sic eam tradit, Similes althaeae uir gas profert,minores tamen, nigriores, crassio Ilitudine cubitali. Folia habet satiuae similia,asporio a
296쪽
ng RUTA MONTANA. c Ap. cYV. 289riora tantum δc nigriora. Flores rubescentes lychnidi Maniles.Semen uero et radiceS altheae.Ηscille lib.3.cap.is r. Plinius lib. o.cap. M. Cannabis,ait, in sylvis primum nata est, nigriore folio Scasperiore. Exsparget.) id est, C. disiiciet Adiscutiet atq; resoluet. Et hoc melius si expurget. Exustis.) loco exustis,exemplaria nostra habent αconstrictis, id est contractis, rigetibus, δc instigidatis.Et hoc signasse tantum satis fit.
nam uocauere. Nascitur in montibus locisi Ad caliginem oculorum 8c ulcera.
Herbae rutae montanae roscidae solia decocta in uasculum vitreum mitte dc uinum uetus admisce, oc sic inunge.
Rutam syluaticam contunde in uase ligneo, deinde de puluere tribus digitis quantum praehendere potueris,mitte in calicem,ec uini cyathum unu 8c aquae calidae cyathos duos,da bibat, ec contineat se in lecto modicum,mox sanus erit.
Herbae rutae syluaticae manipulum in olla noua N aquae heminis tribus, mellis tantudem adiecto, fac inseruescat,id per triduum facies bibere, oc sic pluis res poteris sanare.
297쪽
A P V L EI p L A et o N i σὲ I Ad difficultatem urinae
Herbae rutae syli laticae cauliculos nouem conterito, additis aquae cyathis tribus, et aceti hemina,& sub ferueat, ec da bibat continuos dies nouem, sanus fiet.
, Si mulier intrinsecus aliquid mali
habuerit. Herbae rutae syluaticae semen contritum ex uino austero da bibat praeter partum,liberabitur. o Ad stertentes uino. Rutae syluaticae semen cum uino pola,mire facit.
γ Ad eos quos scorpi ercusserit
Rutae syluaticae semen contritum ex uino dabis potui, dolorem sedataco MMENTARII. VEM A DΜO D VM in aliis aliquot herbis, ficetia in ruta de diuersis generibus Jeparatis agit locis:dehortensi enim supra egit cap. ss. de syluatica uero praesenti, qua Graece peganon orti non uocari dicit, hoc est, ut ipse autor Latine reddidit,xu C. i. tam montana. Roscidae.) hoc est, matutino rore per 3 suste&humentis. Si mulier intrinsecus dcc.) hoc est, si mulier in utero menstruorum, aliarumve superfluita tum retentione autpostpartum secundae retentione laborat uexatur. Praeter partum. hoc est, quu non est grauida nec in utero gerit, quoniam ut Plinius &Dioscorides testantur, menses cit 3c laetus in utero necat. Stet
tentes uino. id est eos qui uino inebriati tanq dormientes &sensibus mente* priuati iacent costernati δcamentes uiribus' destituti.
298쪽
R AE cI heptaphyllon, Latini septifolium di. cimt.Naseruir locis cultis Θc sabulosis. i Ad pedum dolorem. Herba septifolio trita 8ccum Iuto mixta, pedes
Perunges,tertio die dolorem tollit. COMMENTARII. EPTA PHYLLON herbam eandem esse cu pen
j taphyllo, & solo nomine acfoliorum numero Mifferre uocari* nostro tempore tormetillam.
superius dictum est a nobis cap.i. Sed de hac re audiamus etiam qus Hermolaus Barbarus scribit inqui ens, Hippocrates duo uidetur nouisse quinq;folia, Can didum, quod Maerbaceum, Sc procerius est a terra. Ni grum, quod humilius. Et est quae tormentilla uulgo dicitur, quinq;folio simillima, nisi quod septem, non quin s Ita habet. Potest a nobis heptap lion uocari, hoc est septemfolia.
cIM V V est herba notissima at* difficilis digestionis, ct mutatione sui inflabilis,lis uiris tutis mictualis.
Herbam ocimu tritam cum oleo rosaceo aut myrtino uel aceto fronti imponas,mirabiliter capitis do. lorem sanat.
, Ad epiphoras oculorum. Ocimum ex uinu optimo tritum, oculis illinitur.
299쪽
Herbae ocimi succum in mali granati cortice coaehum da ut bibat,mirifice auxiliatur. COMMENΤARII.
ci MV M ut si mauis Ozimum, ab , quod
redolere significat,herba est odora, quae nunc basilicon dicitur,Teutonice basilien. Mutatione sui inflabilis. hoc est, quum iam per conis coctionem&digestione in uentriculo mutatur inflatio nes faciens. δ
R AE ct selinon, melitaphyllon, Prophetae
Oru,Romani aptu. Omnibus notum
est, acerrimae uirtutis ait mictualis. i Ad epiphoras oculorum. Herba apio trita bene cu pane molli, oculi teganitur,mirifice fanati
Herba apium decoque in aqua,*ex ea aqua dRut bibat,statim sedat sitim.cOMMENTARII. PIV M hoc est quod nunc vulgo petroselinunt uocant,quod uel ex Plinio 8c c5muni usu constat. Plinius lib. 1o. cap. H. Apio,inquit, gratia uulgo est. Nanq; rami largis portionibus periura innatant,& in condimentis peculiarem gratiam habent:quae omnia petroselino nostro conueniunt. Me
illisphyllon. id est apum folium. Haema oru.) id est sangui
300쪽
ng cARYSOCANT. cAR cπlX. 2οῖ sanguinem Ori. Et sic exemplaria nostra habent 8c Diota scorides, non areos. Arsuram stomachi.) hoc est, ad C. a. ardorem Sc rosionem uentriculi δc orificii , quae prouenit ex defeetu humiditatis aut abundantia humoris biliosi Sc adurentis, sitim inducentis.
Sic appellata ,-grana aurei coloris serat.
Hederae chrysocanthos grana uiginti in uini sextatario conterantur,qex eo uino terni cyathi bibatur per dies septem, oc per urinam lienis hydrops exinais
p p e R A RV M plura esse genera, habitu est suis
pra cap.ys. inter qus 8c ea est quae ab aureo granorum colore chrysocanthos dicitur, de qua nunc seorsum hoc loco agit Apuleius. Lici- C. nis hydrops. id est hydropisis δc aqua inter cute quae lienis uitio accidit: maxima enim uim habet lieni medendo hedera omniS.
EDIO SΜOS Graecis, Romanis mentita dicitur.Est suavi odore. Nascitur in hortis. Virtutem habet thermanticam dc stiplicam.