장음표시 사용
301쪽
etys miris is cieresi commentarius
,, hostis, quam subditi eius operis, & opi. vi defendunt. An s. V. Puta A quis in hoses incideris I ri Hoc ι, non fit jute belli, sed iure necemitaeo defensionis, quae cuique privato . contra, quemcunque aggletarem , etiam extra se bellum, competit. Cons. Apr. S. I. ruis .-l. a. c. I T. f. 2 o. u. I. 0 e. 26.s, S. Impetret iυι ex rebus hosium damna Dr-riendi J - Tunc jure belli agit, nomine , is & jussu superioris stuod ius de euitum es ex iis, qua de pignoratio. ι supra a uobis sinu ιradita J,, immo jus capiendi res hostiles ex conse , , su superioris plane differt a pu roratione, is seu jure replessaliarum. Nam privatus D priori casu acquirit dominium in rem , &,, personam hostis bello capti; hoc casu tan- tum securitatem acquirit in res, & peris sonas pacatae civitatis. Vid. I. I. c. a.
A v c et o hie in genere notat. militem , qui privatim damnum c etiam ino bello justo absque jussu. & absque ne- is celli ate dat, inde teneri suae civitati ;, immo si julla causa absit , etiam hostLis Equidem prius omnino verum eli; at po- , , sterius negamus : quet,. enim hostis nonis potest . qui toti civitati injuriam intulit.,, ta iudicio igitur nostrae civitati semper ,, iusta nobis causa est; adeoque milites no- stri intuitu hostis semper jure Egunt. n que hactenus iudicium aliquod hosti comis petit, quam quaestionem occasione Anni- ,, balis motam examinavimus L a. c. a I. f.
Si quis muri 3 is Qui pretio conductus
Aus alim I A Qui suis sumtibus militat. Etiam in bello itiso J - De justitia belli
,, inter duas summas potestates quaeri nonis posse. diximus, quia uterque eam sibi is vindicat; at cujusque judicium valet ino sua civitate.
vii a Msium incenderis, Ela. J . Id is est hostem privata auctoritate laeserit. Non iussin I se id est absque superioris, o cui injuria tam est, consensu. Adue . eum neque necessitas subesset J - Iasi est ubi hostis vires non minuuntur, necis nostrae augentur. L. 3. c. I a. i. I. & F. q.
Neque iussia ea a I . Haec semper subestis ex iudicio cujusque civitatis. Theologis J A durisconsulti contrarium t ,, nent, & merito, quia omnia in hostemri licent etiam naturae jure. Merio aratem addidi , quod as eis omiFDm es J - immo recte omiserunt; quia i , , sta causa semper subest ex iudicio ejus, , civitatis, quae capit, nec alius judex eae Nam ea F aes s. tenebitur forte sua cia istati J ri Sine cujus jussu rem hostilem v
Non item hosi, eis nullam feris ivm viam 3 si Sed qui dum non vult reparare se damnum injuria datum, quaevis hostilia ,, pati debet. nec ideo queri potest.
Non dis iis es J - Duplex ibi quaestio
erat: a. An Saguntum, quae civitas eratis socia Romanorum , iure obsideti potuerit is a. an Annibal privata auctoritate obsid is re eam potuerit ' Prior quaestio sola cum se carthaginensbus ventilari potuit, & adri eam quoque tantum respondebant Carisis thaginenses. At merito ad alteram reger is bant, ad Romanos eam non pertinere.
utpote cum ex judicio Carthaginensium se Saguntinis iure hellum inferri potuerit ἔ, , an vero jussu publico, vel privata auet is ritate id fecerit Annibal, hane quaesti
is nem, atque animadversionem in civem , is eorum esse. Conf L a. c. 2I. S. 4.
302쪽
I. Ridem deberi hosMin quibus LIL Refellitur sententia , quae praedoniabus , U raunis Iidem servandam
BI. Suhitur argumentum suantum ex eo , quod tales pamam merentur , V qstenditiir, hoc non coii erari, ubi tanquam cum tali assitam
IV. Non obstare quod promissio m tu extorta fit, si ei, psi promisit,
metus si tus non sit: V. Misi juramentum accesserit, Fam quam id adversus praedonem impune , quod homines rutinet , vi
VI. Drim aptata ad subditos bellames. VII. Specialis iu cultas circa promissa subditis facta, ob supereminens
mari visitatis Dreiurando :D . Aut s teretius se interponat, cui sat promissP. X. Mutatio satus publici quomodo fat. XL Metus exceptionem ad bellum β-lemiae juris gentium non pertineret XII. Quod intelligendum de metu tali . quem jus gentium aeno cat.
XIII. Semandam fidem , M perfris :XIV. Non si conditio deficiat : quod locum habet si, alter parti pactorum non set. XV. Nee s justa compensatio oppona
XVI. Quamυὼ ex alio contractu, et XVII. Aut damno dato.
XVIII. Immo V ex 'ma: XIX. Quomodo haec in bello hami hin
' I. I. Uid , quantumque in bello liceat, diximus partim nude speelari, partim ex promita antecedente. ' Parte priore absiluta, restat posterior, ' quae est de fide hostium inter se. Egregium est eonsulis Romani φ Silii Italici dictum : XIV, vers.
nomine Asrieanum minorem mentinis Golnein excerptis Petri: scianis. Pag. 3 a.
sao No II. et Partim - spemri J 3 . r.' r. a D. με ' De pactis intervenientibus duis rante bello servandis.
303쪽
clara res es in omnibus quidem , sed pr.ecipue in ducibus, religionis, eg IUM obsee, antes Use , atque haberi. Aristides ' Leuctrica quarta : ἐν εἰρηνη, --
tionibin se audis maxime spectantur qui justitia suaent' et ut enim recte dixit Cicero de finibus Φ quinto : nemo es , qui non hoc 3 assectionem an mi probet, atque laudet , qua non modo uriticu nulla quaeritur, sed ' contra utilitatem eιiam conservatuae fides. 2. Publica fides, ut apud patrem est φ Quinctilianum, inter armatos hostes ' inducias facit, ' deditarum civitatum jura conservat. Apud eundem alibi di fides supremum ' rerum humanarum vinculam est et sacra lata fidei inter hostes. Sic & Ambrosius : liquet igitur, etiam in bello Mem . U , sitiam servari oportere. Et h Augustinus t f mes quando promittitur, etiam hosis Ῥυanda es , contra quem geritu : nimirum . ' hostes qui sunt, homines esse non desinunt. ' At homines omnes, qui ad rationis usum Pervenerunt , ε capaces sunt juris ex promisso. Camillus apud Livium s ait , F Iibi cum Faliscis eam esse societatem , ' quam ingeneravit natura. 3. ' Ex hac autem societate rationis , & sermonis, nascitur ea , de qua agimus , obligatio ex promisso. Neque vero putandum est, quia hosti si ' salsum eloqui aut licere . aut crimine vacare , ex multorum sententia I supra diximus , ' pari ratione hoc & ad fidem datam reserri pos. D. Nam ' verum eloquendi obligatio est ex causa , quae bello suit anterior . ' & bello tolli sorte aliquatenus potest: ' at promissio per se jus novum consert. Vidit hoc discrimen Aristoteles ε quum de veriloquio agens ait:
rax es, es in iis, qiis ad jilitiam, is injustitiam pertinent : ' sunt enim
haec alterius virtutis. 4. Pausalitas 3 Arcadicis de Philippo Macedone : et αυγον αγα ο, υκ αυ
vocorrit, ut qui pro more habrierit is iurandum mutemnere , sdem qua bis occasione violare , ita ut nulli homini fides vilior fuerit. Valerius Maximiiqa de Annibale : b sium adversus populum Romanum , U Italiam professus
s Falsum eloqui J Dicere . vel mere , quo hostis deeipiatur, & taliam opinionem de consiliis notitia imbibat. Supra dixi uim J 3 , I, 8.s sa, et e MD J Ex illa iudieandi
libertate , de qua δ , I. II. nata cum ipso sermonis inter homines commercio. 9 Non de eo, qui in eonventioniHu J De v ritate , cui eontraria vanit- . aut mendacium,
304쪽
I. I, II. De Me inter hostes. 29 xo adversin ipsum fidem acrius gessit, mεvdaciis , U fallacia quasi praelaris
sortibus gaudens. quo evenit iιt alioqui insignem nominis sui memoriam relictit-ν in , in dubio majorne cir , an prior haberi deberet, poneret. Apud Homerum φ semet accus int adacti conicientia Trojani :
--- Rumpentes sedera sacra, Juratamque Mem pugnamus, non quibus es finII. I. Et supra i jam diximus , non recipienda illa Ciceronis V ' vulti nobis societas cum Orauuis , sed potius summa disractio est. Item : pirata non est ex pertaestium munera definitus : ' cum hoc nec Mes esse debet, ' nec jini rauatim commune. De tyranno etiam 4 Seneca et quicquid erat , quo mihi cobis eret, interes t juris Immaui societas abscidit. Ex quoiante error Michaelis Ephesii profluxit, qui ad quintum Nicomachiorum dixit, in tyranni uxorem si ' adulterium non committi et quod ipsum pari errore quidam 4 Judaeorum magistri de alienigenis dixerunt , qu rum conjugia pro nullis habent. . Atqui belli piratici magnam partem Cn. Pompeius pactionibus consecit, vitam illis pollicitus, & sedes , in quibus sine rapto viverent. Et tynanni interdum 3 libertatem reddiderunt, impunitatem pacti. C: Iar belli civilis f tertio , a Romanis ducibus cum praedonibus, & fugitivis , qui in Pyrenaeis erant montibus , actum de compositione scribit.
quis dixerit, si quid convenisset , ' nullam inde exstituram fuisse obligationem 3 ' non habent quidem isti speciale ni istam communionem, quam ister hostes in bello leniit , & pleno, introduxit jus gentium et ' at quia. Lib. II. eap. XIII,
e Adiat istam non commiseid Se ea in edicteia iis Iu , ' Non putavi ad uerium . uxoremo anni pol tiere e sistiι nee homicidium . tyram vium Meldere. Iuliis clari, hi s. homiciditimnum. 36. feminam hann tam impune adulteria eorrumpi censuit.
ro a restis ipsum fidem 3 Adeo nihil pacto. rum s bi servandum putauit, ut ipsi fidei hel- am indixisse videretur. M per allium namera I Non pro iusto hoste hahetur. Ia Im Itirandum eommune J Nee s quid a promissum, vel iuratum sit . id servandum ethia Liberiarm reddider-ι J ut Iseas carynensium tyrannus . qui dominatu deposito , Ω aeisaepta fide publiea, patriam foederi Aeheseo ad junxit. Po6.. T. Et hine materia declamati ni a Fulia avo deeL a 67. Funa ad areem de revisis tyrannidi ncaa J Est apud Nomerum e
etiam in ora libri seriptum erat, Iliad. X. pro Iliad. Η. I. B.
305쪽
quia homines sunt, communionem habent iuris naturalis, ut recte disse. Pan rit Porphyrius , libro de non esu animalium tertio , ' ex quo nascitur ut pacta servanda sint. Sic Diodorus ε fugitivorum duci Apollonio a Limcullo fidem servatam memorat. Et Dio ς scribit, ab Augusto Crocotaeb Lib. bb latroni persolutum pretium capiti ejus impositum, cum se ipse sisteret, ne fides violaretur. n. i. III. I. ' Videamus tamen, ecquid a Cicerone non allatum proferri, Vix'h speciosius possit. Primum hoc est , quod ' qui atrociter malefici sunt. ciue. ny ' neque pars sunt ullius civitatis, hi a quovis homine puniri possuntu. Steph. s jus naturae respicimus , ut ' alibi a nobis explicatum est. At qui. O au puniri possunt uv Vitam amittant, ' his & res, & jura sua pol sunt au mense. ferri t. sicut recte dixit idem - Cicero : non es contra vasuram . spoliaree. V. S. i. eum, si possis , quem honessian es necare. ' Inter jura autem est hoe se jus ex promisso quaesitum t potest igitur & hoc in poenam ei auferri.' Respondeo, processurum hoc, si 7 non tanquam cum malefico actum esset; at i si quando 3 cum tali, qua talis est, actum est, ' simul
de remittenda, quod hanc rem attinet, poena actum censeri debet. quia semper, ut alibi diximus, ' ea sumenda est interpretatio, quae 30 cavet. ne actus in vanum recidat.
. 1 is a. ' Non male apud Livium ' Nabis, cum tyranni detin ipsi obji-xxxiv. Ceret Quintius Flaminius e de nomine hoc respondere possicin , me , qualis c. 3 . cumque sint, eundem esse qui fui, cum tu ipse mecum, T. Quinti , societatem pepigisti. Ex mox τ jam feceram haec, qualiacumque sunt, crum societatem me vι pepigistis. Addit, si quid ego mutassem, mihi meae inconstantiae , m vos mutetis, vobis ves me ratio reuiuia 6 . ' Locus est non dissimi,. ih. l . lis in oratione Periclis, ad cives suos apud f Thucydidem e ra: πολεις -
. M', I riemur , s tales fuerunt quo tempore fu u es sedis. n. a. eo. IV. Deinde objici potest , quod 1 Mihi diximus , ' eum , qui mea Nε, tu causam dedit promisso , teneri liberare pio missorem. ' quia 'dam ε , . num dedit per injustitiam, id est, ' per actum pugnantem & cum natu
oria in uria. u. I. 34. Vide hae de re scriptorem da remposiliora diis c. intre principes. Ed ordines Imperii. G o N o v I r. 34 Metis pari' Iurie J Vati sedium inopes . Dee eivili societate eonjuncti, in quosvis gratissantur.
is alibi J a , Ic. g. ivi me sis ex promisso a Quod ei ex pacto
Non tamquam aD o a Si eum eo egit . quem putavit esse bonum virum & ne se ivit latronem. piratam, malefieum esse. it cum rati . qua talis 3 cum eo, quem n tum est . qualis utiis Simiai da remi Ionia 3 contrae vi taeite inclusum . quae prius Deit improbe , fraudi esse illi non debere. ao camel ne aestis 3 Emeit , ut eontrahentes non videantur nihil egisse. ai Liserare a Solvere obligatione. hh Ita veteres Edd. sed legendum αναώ- ea, vi est apu4 Auctorem , unde hoc petitur. I. B. G a o N o
306쪽
W -- VI. De Me inter Io e,. 3oseta libertatis humanae, ' & cum natura actus, qui liber esse debuiti Hoc
vero sicut satemur 'interdum locum habere, ' ita non ad omnia promitia praedonibus facta pertinet. nam ut cui promissum quid est, ad liberam dum promitrarem teneatur , ' opus est , ipse metu injusto causam pro- misso dederit. cc ' Si quis ergo, ut amicum vinculis eximeret, prO- miserit pretium, tenebitur : ' huic enim metus illatus non est , qui ad contrahendum sponte venit. V. Adde quod & ' qui injusto metu coactus promisit, teneri poterit, accodente jurisjurandi religione. nam inde, ut althi β diximus, ' h Inmo non homini tantum , sed & Deo obstringitur, ' adversus quem inetus i. exceptio non est. Uerum tamen est, ' ex tali vinculo solo promittentis acie. heredem non teneri , ' quia 33 in heredem transeunt quae in humano Xὲν , 3
sunt commercio ' ex primaeva dominii lege; ' at in his non est jus illud , Lis ni
Deo quaelitum qua tale. Iterum illud quoque ex β superioribus re ten- e. Iv. dum est , si quis fidem juratam, aut injucatam priaedoni datam violet , τ . - α ' eum eo nomine poenam apud alias gentes non debiturum : ' quia odio 'praedon μm placuit gentibus, quae adversus eos etiam vitiose committum tur , γε dissimulare.' VL Quid dicimus de subditorum bellis adversus reges , aliasque si immas potestates hibeant, si jus tamen interdum & tanta esse' ut puniri gnaviter possiti Tamen si quasi cum desertoribus, aut rebellia . . bus actum sit, *7 ' poena proinisso opponi non potest, secundum ea. 4 3 quae modo ἡ diximus. Nam ' & servis fidem servandam, veterum pie- 'tas existimavit , credito e Lacedaemonios iram divinam expertos, quod Vur. IIbi. Taenarenses servos contra pacta occidissent. Et Diodorus f Siculus no- fit xitat, fidem servis datam in fano Ρalicorum nunquam a quoquam domino e. s .
s , ' etiam a caulam *s per se non intuitam na-
per vim agendi deesse, Ostendinius ς alibi. Potest e Lib. I,' aut causae injustitia, ' aut resistendi improbitas,
susticere responsio : nam Gree pradones . &fugitivi , metu injusto eausam eontractui dederunt et nisi enim metuerentur . nulla cum iis
fieret pactio. Μalim disere . id uerum esse in eo promissure , qui fuit in lintestate illius . eui promittebat , quippe huie nihil fuit indignum. itaque nee julius eius eonsensua. At qui ii her . Ω sui juris eum praedone contrahit, eius plenus est e sensus , ureumque provido metu inducti : nee hie est metus proprie dictus , qui
eadit in constantem virum , eum praesens o, vertatur periculum eruciatus, aut mortis . quo amittitur eouitantia , & omne consilium abiicitur . sed quidam provisu aduersus Futurum malum . quod ita ospectatur , ut saepe non accidatia δ In heredem rea etins riae in humano IDebita ex eontractu legitimo di hi enim bonis adhattent, ct quocumque hona veniant , hoc commodum , aut incommodum feenm ferunti At ubi quis iniusto inelu eoactus interpoli toiureiurastilo promittit . nullus est eontractns legitimus , sed tantum vinculum personale . quod eum persena extinguitur , nisi novum ius accedat , hoe est , moriens forte . qui promist . ultima voluntate mandet heredi, ut
Attid solvat. α4 Dis, mutiline J Impunita transmittere. ειν δε non inuti iam J Puta iniusta i3rannide pressi. αε ramea 3 Adstringit enim eos eiussis ordo ad obedientiam . R patientiam. α P a premisso J Non liberatur prineos s de illis data . dieendo eos isnam sibi deia here : itaque enm illa promissum suum comisnsari. nee se id servare teneri, & suffieere,
307쪽
goa LIRER II L CAPUT XIX. g. VI - VIII.
sui iste violatam. ' Metus autem illati exceptio & hic poterit elidi in terposito jurejurando , sicut S M. Pomponius tribunus plebis jurejurai do obstricius servavit, quod L. Manlio metu coactus promiserat. VII. Sed ' hic ' supra priores specialem dissicultatem facit γ' jus te gis constituendae, ' & jus supereminens dominii in res subditorum , ' quod civitati competit, ' & ejus nomine a summam potestatem habet te exercetur. ' Id enim jus si ad otianes spectat res subditorum, ' quitani etiam ad jus ex promisso bellico natum Z quod si conceditur, ' vi dentur inanes fore omnes tales pactiones , ' ac proinde belli nisi per victoriam finiendi spes nulla. Sed notandum contra est, ' jus illud supereminens 33 non promiscue competere, ' sed quatenus communiter e
pedit ' in regimine non dominico, ' sed civili, etiam regio. ' Plerumque autem communiter expedit , pacta talia servari ; quo ea pertinent, quae a T. ΙΙ. de praesenti statu tuendo alibi dicta a nobis sunt. Adde quod ' ubi hu- jus dominii usum res exigit , 33 compensatio tamen iacienda est, ut infra δωx , . latius explicabitur. E VIII. i. Praeterea possunt pacta ' sanciri iureiurando, nec tantumri , a rege, ' aut senatu, ' sed ab ipsa civitate ι quomodo in leges suas ta Z- e. cedaemonios, ' jurare secit Lycurgus, Athenienses 4 Solon , & 3ε nemnia personarum mutatione j ruri urandi intercideret . repeti quotannis ju H,.sb ' jurandum. dd ' Id enim si fiat , omnino ' ne publicae quidem utili-
ag. 9a. tatis causa recedendum a promissio erit : ' nam & de suo cedere civitas potuit, ' & verba possunt ita esse aperta , ut nullam exceptionem admittant.. , ά. ' Valerius inximus Athenas ita alloquitur e lege legem, quae te sedis. ωι. rodo obstrictam tenet. Romani hoc genus h leges sacratas appellabant, 3s
' per quas ipse populus Romanus ut 34 Ciccro pro Balbo explicat, religione obligabatur. a. Est
G T I r. Non m msis e J Ut pro libidine sua possit princeps, vel civitas ahuti privatorum honis. t M. Pomponius tria in ptibia 3 δε--ι ista comensatio tamen J Quoties prineeps . vel'MM- , nee fefellis , re resinam ae sariamι νμ eivitas, hona privatorum arripit publici eouran musae eoneioni reddidis. Atilii alii tiruis imm- di eausa, debet pro illis satisfacere ei, qui sua κε tribuniam in ordinem redigere. Seneca de be- periteneficiis III. e. 37. 3 personarum J Νe posteri exeiperent ,h Lomi sacras . appellabant I vide Maatitium iusiurandum illud fuisse perstinate , atque ideo M legibus. Obligasse tantum iurantes. 3s Per quin ipse pepulas J Non hoe dicit cLGEONDv I . .ero . sed saerosanctum nihil esse , nisi qtiea ν mitis . plitiis sanxiusex Itaque oportebat quidem Misis in om lueti J Quod dicere po est intervenire populum , ut lex sacrata ferretur :imperans . se a subiectis rebelli, et iniusto m non tamen ubi populus intervenerat . ea lex stare eoactum ea promisisse, eoque civili iure posse lim Larata erat e nisi fuisset adjecti sanctio , est indere eonimustum initum . id ei prodesh qui eam non servasset , eius caput nerum . nequit. quia pleri inque intervenit iusiuraudum. hoc est . Diia devotum esset : eoque is hemo 29 jus Dei. sustii emia I Uuod summa po- a quovis posset oecidi. At vide quar dixistestas legem potest serre, & ahrogare. mus in Notis Gallieis ad hune loeum. I. Raeto D res δειλιονυμ a Ut possit eas dominis 36 Cicero pro Milo I C. auferre . aut eonsumere in utilitatem publicam. a , I . 7. dd J Vide quae diximus ad PDν xv Do ett Itiae ex promisso J Quod aequisiverunt suta ν r u M . - δε- μι. Gent. Lib. Iv. cap. iem ab impetante aratiis rehellibus ex prellum. a. S. II. Noti a. I. A. G R o
308쪽
2. Est ad hanc rem pertinens disputatio per se obscurior apud 3. LL
Vium libro tertio, ubi ex sententia multorum juris interpretum ait, ' triabunos esse sacrosanctos, ' non etiam aediles, iudices, decemviros, ' quo-Tum tamen si cui noceretur, id non jure fiereti Φ Causa discriminis est,' quod aediles, atque alii lege sola defendebantur : ' quod autem p stremum populus jussisset, id catum erat; ' manente tamen lege nemini contra agere jus erati ' at tribunos religio publica populi Romani tuebatur. ' nam jusjurandum intercesserat , ' quod ab his ipsis , qui juraverant, salva religione tolli non poterat. Dionysius Halicarnassensis libro serio et a tap. 89.
adducata auelar si utibus fuit, ut magistratin hune non lege tantum , sed V jurejurando iuviolabilem redderent ; quod omnibis placuit. ' Hinc lex illa sacrata appellatur. Ideoque improbatum fuit bonis factum Tiberii Gracchi , cum Octavio tribunatum abrogavit dicens, tribunitiam potestatem a populo habere sanctimoniam , ' non adversus populum. ' Ergo, ut diuximus , jurejurando & civitas, & rex obstringi poteruist , etiam in causa subditorum. IX. v Sed & tertio, ' qui metum non intulit, promissio valide fiet: ' nec scrutabimur, quid, aut quatenus ejus intersit, quae juris Romani sunt subtilitates r ' natura enim omnium hominum interest ut hominibus aliis consulatur. Sic Philippo, pace cum Romanis inita, - jus sXVien- κωὐκ 'di in Macedonas, qui in bello ab eo defecerant, ademtum legimus. e. X. Sed &, quemadmodum probavimus φ alibi, ' status mixtos in- iliu Le. terdum existere , ' sicut de statu puro in purum, ' ita & in mixtum r' transiri pactis potest : ita ut subditi qui fuerant , incipiant summum
habere imperium , ' aut certe partem ejus, ' etiam cuni libertate partis ejus vi tuendae.' XL I. ' Bellum vero solenne , ' id est, publicum utrinque, R. indictum, ' sicut alia habet peculiaria ' in jure externo posita, ' ita &hoc , ' ut quae in eo bello, aut ejus finiendi causa promittuntur, adeo sint valida, ut 63 ex causa metus injuste illati, invito eo, cui promissa
s. e. s. Sum. Ge. γ t ota sola J Non etiam iureiurando. ut vulti Non tamen hae diseriminis esse eausa viis detur , sed quod neminem uoluerunt sacrosaniactum haheri, de duo id nominatim mutum non esset , ut lactum fuerat in tribunis. Liv. 2, 33. 39 Rrti . I Non ille regum expulsor . sed L. Iunius . unus e primis tribunis plehis. o Md eu ρεγιio J Qui tanquam paeifieatur .
aut quomodoeumque medius in er regem , Ω hditos intervenit. In mixtum 3 Ex pura monareria in emisperatam aristocratiam.
a Siaditi qui furiane . ine pia,s J ut μι--lii ex M AUriaeorum , a reis liberi misae panorum iugo. Ex ea a metis inisse I ri pistratu . quasi vitium intervenerit eontractui, aut metu injacta expressa sint . non possit ab his diseedi, nisi remittente ipso rectore , eui promissa sunti
309쪽
3Μ LIBER III. CAPUT XIX. g. XI -XIT
sunt, In irritum deduci non possitit et quia ' sicut alia multa quantum. Vis Vitio non caremia ex jure gentium pro iustis habentur , i ' ita 3: metus , qui tali bello utrinque infertur. ' Quod ni id placuisset, hellis valibus , quae valde sunt frequentia, nec modus , nec finis potuisset imponi : ' quod tamen fieri interest humani generis. ' Et hoc potest intelligi jus illud esse bellicum , quod eum hoste servandum, ait ' Cicero , . te . cui & alibi ρ dictum, hostem in bello jura retinere , scilicet, ' non1V. ss. tantum naturalia, sed & quaedam ex gentium consensu orta.
2. Neque tamen hinc sequitur , ' eum , qui tale quid bello injusto extorsit, falva pietate, salvis viri boni officiis, posse retinere quod aec pit , ' aut etiam cogere alterum , ut stet pactis sive juratis, sive iniuratis. ' Intus enim, & ipsa rei natura id injustum manet : ' neque interna haec iniustitia actus tolli potest, nisi ex novo. & vere libero consensu. XII. taeterum , quod metum , dixi, haberi pro justo , qui bello solenni insertur, φ de eo metu intelligi debet, H quem jus gentium non improbat. ' Nam si stupri inserendi metu extortum sit quippiam, aut alio terrore contra datam fidem, verius erit, rem constitutam intra jus naturale : ' quia jus gentium ad talem metum suam vim non porrigit.. ' XIII. I. Servandam autem fidem etiam perfidis, A nos ' in genea Lib. Π. rati tractatione supra φ diximus , & idem docti H Ambrosius : quost haud dubie ' porrigendum ad hostes quoque perfidos t quales Poeni, ἡ Μ. I. ' quibus Romani fidem sancte servaverunt. Se tune Senatus, non eos .s', quibus hoc praestabatur , a perie, ait in hoc argumento Valerius Maxi- . a. n. muS. Et in Sallustius e bestia Punicis omnibus, cum saepe Carthaginienses Us mil. in pace, Est per intactas multa nefanda facinora fecissens, nunquam ipsi per πύρ' occasionem talia fecere. ιῆ . a. Appianus L de Lusitanis scedisearis. quos Αε Sergius Galba nova
μυων MOD' ἄ--π' perfidia perfidiam ultri contra Romanam dignitatem A. Steph. barbaros imitabatur. Loque nomine idem Galba postea a Libone tribuno viii ,. plebis aecusatus est : quam rem narrans . Ualerius Maximus . misericoris n. a. Aa, inquit, illam qu sionem, non aequitas rexit. ee male editur texit quoniam qua innocentia tribui non poterat absolutio , rcpectui puerorum da est.
m De eo metu intelligi debet . quem 3us omatam non improbar a sie nihil prodest exto menti promimo . quam legato capto it extoriam. Mariana XXX. cap. II. R 9 sed exem plum non quadrat. Vide Notas nostras Gallia
eas. I. E. )G R o No v I r. 44 Intiu erim, usa νώ natura a Fictione tantum iuris hoe instum est . ut aliquis finia
pernietali diseordiae reperiretur non per natu ram rerum, aut legem morum, aut apud Deum.
4s suem μι xratiam J Qui infertur actionibus , quae in bello eonsensu gentium licita pu
ctori cert. eius aevo iam legebatur heie r uir. Saltem ita habet Editio meeheliana .ran. Iclari a cirrsephoro colos eurata. .I. B.
310쪽
3. XIII -XV. . De fide ituri' hostes. 3os
s. Cato in originibus scripsentit, ' nisi 'I pueris , ct lacryniis usus eD . eis. δε
fet, poenas eum daturum fuisse. ora Lib. I.
XIV. Sed simul sciendum est, ' duobus modis fieri posse ut quis a U
perfidia vacet , nec tamen id faciat , quod promissum est. ' deserui ao. scilicet conditionis, & Α' ' per conpensationem. ' Desectii conditionis non vere liberratur promissor ι sed eventus olfendit, nullam esse obligati nem , ut ' quae non nisi sub conditione contra his erat. Et huc referendus casus, ' si prior alter non implerit quod ex sua parte implere tene-hatur. Nam unius , ejusdemque contractus capita singula ' alia aliis inesse videntur per modum conditionis , ' quasi ex preisum esset . haec ita faciam si & alter faciat quae promisit. Ideo h Tullus Albanis respondens, Deos tepes facit, ' uter prius populus res repetentes legatos a pernatin dimia serit, ut tu eum oniues expetant clades belli. Non tenebitur pro socio , ait Ulpianus , ' qui ideo reuunctimis, quia mussitio quaedam , qtia socients erat φ tuita, et nou praestatur. sx ' Hanc ob causam quoties alia mens est solet diserte poni, ut si contra hanc, aut illam partem quid fiat, ' caetera
non eo minus rata maneant.' XU. n ' Compensationis originem . alibi indicavimus, cum di- d I.ib. I ximus, nos , si quod nostrum est, aut quod nobis debetur, consequi ali Vii. s ter non pol sumus ab eo, qui nostrum habet, aut nobis debet, ' tantuniadem in re quavis accipere posse : ' unde sequitur, ut multo magis poLsnaus id , quod penes nos est, ' sive corporale est, sive incorporale, re tinere. Ergo quod promisimus ' poterit non praestari , si non amplius Valet, quam res nostra, quae sine jure est penes alterum. ' Seneca libro de beneficiis sexto e se debitori suo ci editor sepe damnatiir, tibi plus ex aliaeausa abh lit, quam ex creduo petis. Nou tantum tuter creditorem , V d bisorem judex serie , qui dicat : Pecuniam credidiyli. Quid ergo Z . . .' agellum, quem non evieru, possides t aes arione facta debitor discede ,
Pureis. V laevmis 3 c. sulpieii Galli . hominis gratiosi ait plebem. filio. pupillo suo
R duobus parvis m. quorum se . tanquam in proeliactu te mentum Beeret . sne lihra . R tahulis pop. Rom. instituere tutorem orbitati dicebat : atque hi fletu suo populum mo
4s msau e risionis I si quia promist nonomiino . sed certo easu. & eonditione . Ω is risus, eave eonditio non exstiterit 49 Pre eompensitisnem J Si promissum est , R ipse rem nostram tenet mala sile. Ω eum eonsilio non reddendi , quae si ejusdem aestimationis, euius est qusd promissum est. so Sin uti aiia aliis inse J Adeo iit s unum non servetur , omnia pro irritis , & violatis
habeantur. st mne ob ea inum J Hare exceptio ni eludatur . quoties eam valere nolunt contrahentes.
sa sui dicat J Actori , peeuniam eredidisti.
itaque illum . unde petitur , eondemno . ut tibi reddat. Sed alia tape dieit. Quae ista' nempe, eredidisti tu quidem illi pecuniam . sed arxeniatum . sei licet laetum in vasis . ah eo , qua eumque speete . aut oceasone acceptum . ne que emtum , aut iure tu iam . possides : id rustimatum pluris est , quam quod petis. Ergo se abi e iudieio , ut te debitorem scias , qui ereditorem praeferebas, teque ultro aliquid deis here illi. a quo nummos petiturus hue venisti.