장음표시 사용
331쪽
LIBER III. CAPUT XX. 3. Vm - XL
. Lἰb. III, pulos alios spectat, ' ut alibi exposuimus t ' partim & hostes inter se, i ' non cives inter', ' qui curii socii sint , aequum est ρ ut communia . i. ..is habeant damna, quae societatis causa contingunt. Plane ' civili lege & hoc με. sa. eonstitui potexit, ut γε rei bello amita causa nulla adversus civitatem actio
r sit, ' ut sua quisque acrius defendat.
suis. IX. ' Sunt qui latum discrimen collocant inter ea , ' quae civium sunt ex gentium jure, & ea, ' quae eorundem mi ex iure civili, ut in haec rus laxius regi concedant, ' etiam auferendi sine causa , & compe fiuione, in illa non item e perverse : nam dominium ' ex qualicumque musa ortum sie, ' suos semper effectus habet ex ipso jure naturali , ut stilicet auferri nequeat ' nisi ex causis, quae aut dominio insunt sit tu natura. ' aut ex dominorum laeto ortum habent. X. Sed ' haec inspectio, ne nisi ex publica utilitate res privatorum concedantur, ' regem spectat, & subditos, ' ut illa de damno farciendo civitatem , & singulos. ' Nam externis , qui cum rege contrahunt s. tis. lassicit sectum regis, ' non vantum ob praesumtionem , quam secum altam, di i . fert dignitas personae , ' verum etiam ob gentium jus , C quod bona Iubditorum obligari ex facto regis patitur.' XI. I. Circa interpretandas pacis conventiones observandum est
. LVJc supra - a nobis est traditum , 30 ' quo quidque plus habet tavoris,
i , i, . eo laxius accipiendum , 3 ' quo longius abit , eo restrictius. Si ' jus naturae merum spectamus, ' maximus favor in eo esse videtur , ut suum quisque consequatur, quod Graeci dicunt ἴκας- ἔχει, res I ris , ' & proinde videtur 3 ambigue positorum interpretatio eo ducenda, ' ut qui justa a ma habuit, id consequatur, ob quae arma sumsit , & damna, sumtusque recuperet i ' non item ut poenae nomine quicquam lucretur , id enim est odiosius. a. Sed ' quia ad pacem veniri 33 vix solet injuriae consessione, ideo' ea sui nenda est in pactis interpretatio, δε quae partes quoad belli justutiam quam maxime aequet : ' quod fieri solet duobus maxime modis r aut1 ' ut quarum rerum turbata bello possessio est, 3s ex formula juris an
as E, domin/ram fesso J Sive eontraxerint , Me deliquerint. ur cum rexe eonDahunt 4 in aliquid Rhi eliis ablatum aeeipiunt . etiamti citra ne eessitatem , Ω publicam utilitatem ablatnm , etiamsi eivitas id non retirciat, non verendumna malo iure rem tenean ., quia illis pro omni iure in Actum regis tradentis. ag O, prasimι -- 1 Θοd praesumitur rex hoe non nisi juste sacere. as Gentium ,- J ono . eis non trade et . arripi tamen hona luhiectorum possent pro mer debitum regia tanquam pignori opposta si rufi tia ριαι J Quo quidque eaput est de re magis fauorabili. gi suo uvisis J Odiosorem rem continetiya ambigue posιον- J Dubio sensu script
Vis δει ι i iniis 3 Nemo enim volens s tetur iniuria se Reisse. 34 GAE partes J Qua parti utrique . quantum potest . relinquitur silva iustitiae sama , M species. Ex formula juris aκνqui J Restituatur eui Nin , quod antea habuit
332쪽
ε. XI - XIV. De Fb pssica, pia bellum finitur, 32
liqui componatur : quae Verba sunt Menippi in oratione, qua de s derum generibus disserit aut 36 ut res maneam quo sunt loco et quod i. ER
XIL 1. Ex his duobus ' posterius in dubio magis est ut praesum tur, quia facilius est, & nullam inducit mutationem. ' Hinc est illud , quod a Tryphonino notatum est, Φ ' ut in pace illis demuin captivis . t ia stliminium sit, de quibus id in pactis erat comprehensum , ut ' recte besti in emendare Fabrum , diximus φ supra , ' & certis argumentis evicimus. D. M t ' Sic & transfugae non reddentur nisi convenerit. Nam ' transfugas . jure sis . belli recipimus. id est, ' per jus belli licet nobis admittere, & nostris Me libra adscribere eum, qui partes mutat. ' Res exterio tali pacto manent penes
a. ' Illud autem reuere Π ' non civiliter , sed 3 ' naturaliter su- mitve ' in bellis enim sufficit facti possessio , ' nec alia attenditur. φ' A- . bes. T. gros autem dixi inus f ita teneri si munitionibus quibusdam clausi sunt i III. ' nam temporariam insessionem, ut per 3' stativa, hic non spectari. D sis .mosthenes pro Ctesiphonte O festinatum, ait, a Philippo, ut quae posset lo- libra III.
ea occuparet, ' gnarus ut res erat, ' pacis consecto negotio , retenturum si , se quae teneret. Incorporalia non tenentur nisi per res, quibus adhae- ais. B.
rent , ' ut servitutes praeliorum , ' aut per personas , quarum sunt . , . Sum' dum ne in solo, quod hostium suit, exercenda sint. viL ' XIII. ' In altero illo paciscendi genere , ' quo restituitur possessio S. . bello turbata , notandum est , ' ultimam, quae ante bellum fuit, possensionem respici , ' ita tamen ut privatis dejectis ' interdicta , aut 3 ' vindicatione apud judicem experiri liceat.
' MU. At si quis ' sui juris populus sponte se bellantium ' alteri
subjecerit. - ' ad eum restitutio non porrigetur, ' ut quae ad ea tantum pertineat, qme vi, metu susta sunt, aut alioqui & dolo non nisi in hostem licito. Sic pace inter Graecos Thebani 3 Plataeam retinuerunt ,
rim. cap. sa. In iis autem , quae statim sequuntur post iocum primum , legitur quoque quod Auctor ait de Nis a. 3Gao NovII. Ut res maneana J Ut servet quisque quod bello cepit. Non Asiliter I cum iusto titulo inqui
38 Naturaliter a euomodo leaere dicitur , quieumque habet quavis ratione. Sta iri J Castra ad tempus posita. o suod hiniam friι J Eorum , qui hostes suis erunt . Ω nunc ita fecerunt nacem, ut de personis istis nihil sint pacti. Immo id uult Auctor . etsi non teneatur ille , qui habet . e. g. ius Usus ructus, aut Feudi, modo stilum iure helli oecupatum fuerit, in quo inra illa exereenda sunt . nil ad rem tuna facere . quod personae rapeae non Rerint . ct iura vel exstingui, vel δ personalibus realia fieri , respectu hostis pollidentis. I. B. )4x Privi u dosecta J Si forte paullo ante hellum vis facta est , nee iure vindieata propter bellum interveniens , ita ut oriente hello invasor possideati. 4a Intre dιm J Uade vi , quo possessio ads ritur. 6. 6. Ins . d. inuri. 43 Vinduati a J Qua proprietas adseritur. 44 ad eum restistitio non 3 Is non restitu fur ex generali eonventione . sed oportet spmcialiter de ea cautum fueritis E O
333쪽
habere se eum locum non vi, non proditiove , sed eorum , quarum erat libera voturitate, ' Parique jure Nis ea penes Athenienses mansit. Eadem distin- ι stione adversus Etolos utebatur T. Quinctius. Captarum , inquiens , xxxim urbium illa lex. Thessalia cilitates sua voluntate in ditiovem nostram υme-
XV ' Si nihil aliud eonvenerit, ' omni pace id actum censeri debes
ut quae bello data sunt damna, eorum nomine actio non sit. ' quod de damnis etiam privatim acceptis intelligendum est et ' nam & haec belli effecta sunt. In dubio enim ita censentur contrahere voluisse bellantes,' ut neuter iniustitiae damnaretur. D e. ' XUL Non tamen & Μ quae privatis deberi coeperunt, belli te si ' pore condonata censeri debent; ' nam haec non belli jure quaesita sunt,' sed bello tantum exigi vetita. Itaque ' sublato impedimento ' vim suam retinent. Jus vero, quod ante bellum fuit, ' quanquam nemini facile ad- . L. u. τΠ tum Censeri debet, hanc enim ob causam maxime ut sua tenerentur P. e. e. res publicae , civitatesque constitutae sunt, ut recte ait c Cicero ' intellia gendum id tamen de eo jure , quod ex rerum inaequalitate nascitur. XVII. ' De jure ad poenas non aeque. nam id jus, quatenus inter ipsos reges , aut populos versatur . ' remissum ideo censeri debet , ne pax non satis pax sit. si veteres ad bellum causas relinquat. ' Quare & igia rata hic venient sub verbis reneralibus , ut de mercatoribus Romanis , quos a Carthaginiensibus mersos εο ignorabant Romani, narrante Appiano.
. pG pace non accis ante peccata exesis., yy. B. XVIII. ' De privatorum jure ad poenam ' non tanta est ratio ut re-is,i V missum censeatur e ' quia sine bello judiciis expediri potest e tamen cum hoc jus ' non ita nostruin sit, ut quod ex inaequalitate nascitur, ' & poenae semper aliquid odii habeant , 47 ' levis verborum conjectara sussiciet, y δελ- ut hoc quoque donatum intelligatur.
S. . XIX. Quod vero f diximus, jus , quod ante bellum suit, ' ademtum facile
G a o T I I. k De iure ad pι-- κon ame Gai de aris vestis. c. XIv. n. 7. GRO NON L4s privatis deseri ea mene J Ex contractu eivili ante bellum inito : ut ex. G. quud colonus meus mihi debere caepit. dum hostis agrum insilet : vel ullirae , quarum dies cessit, dum debitor cum patria sua in hostium pol state est. - Ignorabaris Romani J cum sciliret pacem Rcerent, dein eo sognito non poterant propterea turbare parem factam, aut novas Prenas exigere. Sed exemplum est alienum. nam illa non erant facta , & ignor ahantur ante Paeem statutam.& primum bellum finitum ι sed aliquanto post id tempus. Itaque postquam ea resciverunt Romani . merito. quod prius Redua violatum esset , minando bellum Panis imparatis. ad gerunt illos ad novum foedus . quo Sardinia cesserunt. c Vide AP AN. Best. Punici
334쪽
s. XIX XXV. De fide publiea, qua bellum finitur, Me. 32
faeile censeri troii debere , id ' in privatorum jure firme tenendum est.' in jure autem regum , & populorum facilius est ut condonatio aliqua intelligatur factit, ' si modo verba , ' aut conjecturae iaciat improbabiles suppetant i maxime vero ' si jus, de quo agitur , non liquidum erat , sed in controversia positum. ' Benignum enim est credere id actum , ut belli semina evellerentur. Idem , quem modo laudavi Dionysius Halicar
se cienda in praesens amicitia , quam id curanatim ne bello iterum implicemis rneque enim au disserenda, sed aci muferenda mala cor enimus : quae postrema verbo tenus ferme destinata sunt ex Isocrate , - oratione de pace. b rit. XX. ' Quae post persectas pactiones capta sunt, reddenda satis constat, sublatuni enim jam erat belli jus.' XXI. At in pactionibus , ς ' quae sint de reddendis his , quae bel- e Alei, .lo capta sunt, primum ' latius interpretandae quae mutuae sunt, ' quam V. Rusp. quae claudicant e deinde ' quae de ii ominibus agunt plus favoris habent , η' quam quae de rebus t ' & inter eas, quae de rebus , hae , quae da agris , plus, ' quam quae de rebus mobilibus : & quae de his, quae penes publicum sunt plus , quam quae penes privatos et de inter eas, quae penes privatos , ' plus illae, quae reddi jubent v lucrativo titulo possessa, ' quam oneroso , ut ' quae emtionibus 4 , . quae dotibus tenentur. QR uXXII. ' Cui pace res conceditur, ei & fructus conceduntur' a tem- , pore concessionis , ' non retro ι quod recte e defendit Caesar Augustus econtra Sextum Pomprium , qui Peloponneso sibi coneessa , ' simul etiam dii. ' tributa, quae pro exactis annis debebantur, sibi vindicabat. XXIII. ' Nomina regionum accipienda ex usu praesentis temporis , ' non tam vulgi, quam peritorum. nam a peritis negotia talia tractari solent. XXIV. ' Habent & illae regulae frequentem usum, ' quoties rei tio fit ad pactum antecedens, aut vetus, toties repetitas censeri qualit tes , aut conditiones priore pacto expressas, & v pro iaciente habendum qui lacere voluit, I ' si per alterum, quicum controversia est , stetit quo f-α
XXV. Q iod vero quidam sunt, ' morae purgationem intra breve
G κ o T I I. I Nomina rationum aeripienda edi usti m senis eis remsisti J Vide miselardinum libro V. ialite de cupisanara inter Franeos , & I panos ,rum illi partem esse Apristi contenderent ,
4ρ Gestatima εἴ vi. J Donatione . testamento. so Nomisa rationum 3 provinciarum , dic eesium . quod interdum latius . interdum strictius aeeipIuntur. si Mutioii J Si dictum si, ita possideri ,. aut restitui debere . ut definitum si in pacto ante tot annos inito. sa Pro faeienιe habendum 3 Quasi restituerit. nee nasci eum eo novam actionem putandum. s 3 Misae purgationem J Aliquam ex sitio nem , s quis statutum restitutioni tempus non observaveriti
335쪽
tempus admitti, Verum non est, nisi improvisa neeessitas impedimentosuerit. Nam quod canones nonnulli purgationi tali favent, mirum non est,' eum eorum officium sit, Christianos ad ea permovere, quae charitati mutuae conveniunt. At in hac quaestione de pactis interpretandis non jam
quaerimus qui s melius sit, immo ' nec quid a quoque religio, &. pietas exposcat; ' sed ad quid cogi possit, ' quod totum versatur in eo jure,
XXVI. In dubio autem sensu magis est ' ut eontra eum fiat intem pretatio , R qui conditiones elocutus est , ' quod eise solet potenti ris : est ejus, qui dat, non qui petit, conditiones pacis aa dare. ait Annibal sicut & contra venditorem fit interpretatio : ' habet enim quod sibi imputet . qui non apertius locutus est : alter autem quod plures sensus recipiebat, ' id suo jure accipere potuit in partem sibi utiliorem ;' unde alienum non est quod Aristoteles ε dixit et δια τὸ κε - - etaint ἔ- , ἡ τοῦ παbον-- ωτελεια me in im tibi utilitatis causa amicitia est , ibi s si ejus, qui accipit, utilitas , ' ejus, quod debemr, meusura es.
' XXVIL Quotidiani usus & illa disputatio est : ' quando pax ru
pta censeatur : quod Gricci vocant ' πιμακό,n . ' non enim idem est novam bello causam praebere , ' & pacem rumpere : sed multum inter haec interest , ' tum S ad committendam poenam a peccante, ' tum ad liberandam in caeteris fidem ejus, in quem peccatum est. Rumpitur
pax tribus modis, ' aut faciendo contra id , sy quod omni paci inest .' aut contra id, quod μ in pace dictum est aperte, aut contra id , quod ε ex pacis cujusque natura debet intelligi. XXVIII. Conina id, ' quod omni paci inest, fiet, si vis bellica inseratur , nimirum . ubi nulla nova subest causa : quae si probabiliter a ferri potest, ' satius est injustitiam sine perfidia, quam cum perfidia ad-
miliam credi Illud Thucydidis ς vix opus babet moneri : λώουσι τους θω- δῶ: λ ω ἀμυνόμνω , -' εἰ πνόrtεω ἐπιόνm' u pacem rumpunt non qui vim vi
arcent λ GRO NOVII. 4 cui eouditiones elocutus es a Qui formulam dictavit. aut concepit. ss sei dat J Pacem. s6 Gω. qai aeripit J Ex commodo a ipie tis grandius . aut minus aestimatur quod debetur.37 Alavani bella causam praebere se. J Alterum . si temete fiat . in ustitia est, alterum perfidia. fg Ad committoriam J Quia in posteriore . quod gravius , pius pinnae debet. qui saerati juris aliquid violat, & liberio excusatiorque est
ad non servanda caetera , quae con cnerunt.
sy suos omni pari J euod dictum , conventum . pactum intelligitur in genere, quutie
6o D paee dictum es J Quod in ea. quae nunc placuit , satis evidenter, & perspicue cautum est. 6r mlatis eujusque 3 uod ipsum genus paeis . in quod eonsensum est , Praestari oportere, recte judicantibus demonstrati num. 39. spe
- Dicere, non dare, est apud LIVIUM.qui ita Hannibalem inducit loquentem , Lib. XXX. cap. 3Ο. I. RG a o T I I. m Verum non es . nis improvisa necessitis impedimento fueriι J Vide Ubertum Argeutinensem. n cur eonditiones elocutin est 3 Pisistis Persa :tua merae , tua iudicoιio est. lv. 4. 37. In hae re silet prior loqui is, qui plus valet; ut vero petantur conditiones . loqui prior latet qui est infirmior. Plutarchus Sulla : νοῦν διιω--is is το προτέρουe λέγιιν' τοῖς δι νικῶσι, ι αςκ47 Hσιώααν. eorum est prim loqui, qui epus habent pa-ee , victori satis est tacere. Pag. 467. c. o Pacem ra puris Ma qui vim in areret , sca
336쪽
s. XXVm XXXI. De fide publica , qua bellum finitur , in. 33 r
arcent, sed qui priores vim inferunt. ' Hoc posito , ' a quibus , & quibus illata vis armata pacem sol mat, videndum est. XXIX. ' Qui ο* socii fuerunt ' si quid tale faciant, pacem rumpi , video esse qui sentiant. ' Nec nego ita conveniri poste, ' non proprie ut ex alieno facto alius fiat poenae obnoxius, sed ut pax non videatur plene inita, sed sub conditione, ' partim potestativa, ' partim casuali. Verum, ' hoc modo facta pax, ni manifeste appareat, credi non debet :' est enim enorme, & communi pacem facientium voto non convenit :ergo ' qui vim intulerunt , σι ' aliis non adjuvantibus , pacis ruptaeos tenebuntur, ' & in eos bellandi jus erit, non in alios : contra οε quam Thebani aliquando contra o Lacedaemoniorum socios dixerunt.
XXX. Si quid ' subditi per vim armatam Betunt sine jussu publico,
vIdendum erit an privatorum factum es ' publice probatum dici possit: ad quod tria requiri, ' scientiam, puniendi potentiam , & neglectum, ex his, quae supia . tractavimus, facile potieth intellis. Scientiam evincunt ' secta manis ella , aut deuuntiata. ' Potentia τ' praesumitur ' nisi defectio appareat. neglectum Ostendit elapsum temporis spatium , quale in quaque civitate ad crimina punienda sumi solet: ' Et talis p neglectus decreto idem valet, nec aliter accipiendum, quod ait apud Josephum ε Agrippa, regem Parthum arbitraturum pacem rumpi, ' si subditi sui contra Romanos armati procedant.
XXXI. Quaeri saepe solet, an & hoc locum habeat, si 'eujus subditi' non per se arma moveant, ' sed aliis bellum gerentibus militent. Certe
63 Hνιim potestariis 3 Qua eaveatur partim de eo, quod in potestate est , ct nostro a hitrio potest permitti, aut impediri r partim de eo, quod sorte fortuna aecidere potest. 64 Atii, non alti ηιitas 3 illis . quibus a lea socii Fuerunt, quiestentibus , neque istos hornantibus.
εε μαί. IX. I p. 644. 67 Lacedamentoriam focios J Plataeenses, quod Laeedaemonii, quorum illi socii fuerant in helio , Cadmea ex insidiis Meupata pacem rupissent . quamuis plat enses ips nihil deliquissent. 68 PMlice probatam 3 Aeeipi possit. ut consilla, ct approhatione populi, vel imperantis, laetum. fis Fae a muni s. J Quae qui feeit . ita pa- Iam fecit , ut civitas non possit non seire laui si vivitati ab eo , eui lactum , fgnific
o Peae milis nisi I creditur enim prineeps, vel populus in privatos iustum habere ire potarium , nisi contrarium doceat mani esta se litio. rt Netiemis deerito 3 Perinde in eulpa est, ae si decreto faeinus eget probatum.
337쪽
332 LIBER IIL CAPUT XX. l. XXXI XXXIII.
. L. VII. Cerites apud φ Livium se purgant , suos non publico consilio militasse. e. Eademque ' Rhodiensium suit desensio. ' Et verius est, ut id quoque permittendum non sit , nisi probabilibus argumentis appareat 7 actum aliud , ut nunc interdum fieri solet, exemplo veteri 2Etolorum , quibus pro
jure erat, p siti, ἀπὸ λατυρου, ' ex omni pr.eda praedam sumere re P . ς cujus moris hanc vim esse . ait ' Polybius : κεν -- νως πολt -- ὸς ἀ
bellum gerant amici ipsorum, aut socii . ut eo uou minus 2Etolis liceat, τ citra publicum decretum utrique parti militare, V utrinque pr.edu ages e. Li-4 I ib. viiis . de iisdem l Dυentutem ahersin Jos socios publica tantum auctoritate Fit '' inita militare simina . θ' contraria saepe acies in utraque parte Adtolica auxilia. G. M. habent. Olim Etrusci, negato Veientibus auxilio, si qui suae juventu- v. o. I. tis ρ voluntarii ad id bellum irent, non impediebant. XXXII. I. ' Rursum pax rupta censeri debet, non modo ' si toti corpori civitatis, ' sed & si subditis vis armata inseratur , nimirum ' ' sine nova causa. Nam ' ut omnes subditi tuti sint, pax initur : est enitnpax actus ' civitatis N pro toto , & pro partibus. ' Immo & si causa nova subsit, Is per pacem licebit se , suaque defendere. ' Naturale enim hoc,
11. . vi ut ait f Cassius , arma armis repellere et ' ideo τε abdicatum inter pares O, 3. f. non est ut facile credatur. ' ulcisci autem , aut ablata recuperare per vim nonia μ o, licebit, nisi postquam judicium erit negatum. ' Haec enim res 77 moramum. Vide fert : ' illa non fert.
. a. At si quorum subditorum ita perpetuum si maleficium, ac juri
't ' naturae contrarium , ut quod faciunt, ' id credendi sint omnino facere rectoribus suis improbantibus, ' & in eos judicium pullulari non possit, quales sunt ' qui piraticam exercent ; ab his & res ' recuperare, & ultionem exposcere licebit tanquam a deditis. At ' alios innocentes eo iam ne armis impetere . id vero est contra pacens XXXIII. I. Sociis quoque vis armorum illata pacem rumpit :79 ' sed
damnum non dederunt, vel ostensain contrax runt.
74 trio . D' pro parιntis 3 Pro ipso eorpore . sive omnibus junctim. & singulis seorsum. 7s Per pacem I cibis J lis , quibus vis inseris
6 A dientum λιιν pare, I Rennutiasse qnem- quain huie iuri . qui non alteri sese submisit τ' Moram βαι J ultionis, aut ablatorum
perseeutio non neeesse est ut fiat in instanti. quemadmodum de Dulio tontra repentinam vim , aut ggressionem.
338쪽
s. XXXIV XXXVI. De fili publica, qua binum finitur, Uc. 333
ra 'sed his demum, qui in pace comprehensi sunt, ut ostendimus eum ista trSaguntinam controversiam examinavimus. Urgent hoc Corinthii in ora- s. XVi.f. tione , quae est apud Xenophontem historiae G ccie . sexto r-- om n , Omnes nos vobu omnibm jurati m. Quod si ipsi socii non S. D. pepigerint, sed alii pro ipsis , ' idem tamen statuendum erit, postquam satis conitas, eos socios pacem ratam habuisse. nam quamdiu adhuc imcertum est an ratam habere velint, ' hostium loco sunt.
' . A Erum flaciosum, ut & cognatorum, & amnium, ' qui nec subditi sunt, nec in pace nominati, ' separata causa est, ' nec ad Br Σί
Pacem ruptam Vas in eos trahi potest. neque tamen sequitur, ut & supra H
ine ' suscipi non posse , ' sed id bellum erit xxv a diximus, bellum eo nomine
O XIV. Rumpitur & pax, ut e diximus, ' faciendo contra id, eois quod in pace dictum est i sub faciendo autem ' comprehenditur si & non S'
lacere quod . & cum oportet. XXXV. ' Neque admittam hic discrimen capitum pacis, quae majoris , quaeque minoris momenti sint. ' Satis enim magna ut serventur videri debent quae pace comprehensa sunt. ' Bonitus tamen , maxime Chri-1riana, leviores culpas, accedente praesertim poenitentia , facilius condon
vit , ut illud in locum habeat.
Sed quo magas paci caveatur, consultum erit M ut capitibus minoris mo- menti .adjiciatur ε , ut si quid adversus ea factum erit, pacem non rum Ap M-pat . . aut ut arbitri prius adeantur, quam arma inferre liceat, quod ui γ' erat in sedere Peloponnesiaco , memorante I hucydide L h ib. V. Et plane sentio ici actum videri , π si qua specialis poena ri' adjecta sit: non quod nesciam posse ita contrahi, ut electio sit ejus , cui tacta est in)uria , poenam malit, an a trans actione recedere , ' sed quod negotii natura hoc , quod dixi , potius requirat. Illud quidem con
stat, & Jam supra dictum a nobis est, & historiae auctoritate probatum, vix pacem non rumpere qui pactis simpliciter factis εο posterior non stat : i neque enim tenebatur nisi sub conditione.
G o T I Lu in evitiatis minoris momenti ad elasin . si id aduersus ea laesum eris, pacem non νυψαι J Vade egregium exemplum in pace Iultimam . Iustinianum inter , R Chohoen. Menandri Prauctor eam habeti c pag. ras. . timchιL Jx Si qua Iberiali pana ad .cta ,se J Ut in Gotthorum pactis cum Franeis. vide Proc pium Gotth. I. cap. ra. θGEo No 11.νs Sed his demum d potius dieendum , nisi qui nominatim exeepti sunt, qui nisi qnos eerto constat eomprehendi non potuisse, ut s subiecti alterius alteri sese appliuentro Hostam loto stivi J Si stilicet ante ra-eem hostes fuerunt. st D novi facere I Faene contra pam via detur & qui non Deit, quod eum tacere pla-miit. st qui non laeti. qno tempore sacere dohuit ex pacto, aut negotii natura. ga Arbitri mitis adeaκιών J Sumatur iudex medius. D neutrarum partium , apud quem viseeptetur.
a 3 Adbina ID J certo capiti . ni servetur so Histerior non sut 3 cum prius alter eis non stetit, R ipse posterius ea implete eestavit. T t a G a o N ois
339쪽
334 LIBER III. c APUT XX. q. XXXVH - XL
XXXVII. Quod si necessitas aliqua in caula sit, quo minus Pars una impleat id, quod promissum est, ' puta si res perierit, ' aut ablata sit , ' aut sectum redditum sit aliquo eventu impolubile, ' pax quidera rupta non censebitur : nam , ut diximus, non solet illa pendere a 3s conditi ne casuali. Sed alter ' optabit, 'an expectare malit, si qua spes sit impleri promissum serius posse, an aestimationem accipere, an 7 mutuis p stationibus isti capiti respondentibus, aut aequum valentibus liberari. XXXVIII. Certe. ' etiam post laesem fidem, integrum est 33 innocenti pacem servare , sicut ' Scipio secit post multa Carthaginiensium peta fida facta, ' quia contra obligationem iaciendo nemo se obligationi eximit : &, si additum est, ut tali secto pax rupta habeatur, ' adjectum id censeri debet in commodum innocentis duntaxat, si eo uti velit.
XXXIX. Postremo Φ diximus, pacem solvi iaciendo id , ' quod sp,
cialis pacis natura repudiat. XL. I . ' Sic quae 3' contra amicitiam sunt , rumpunt pacem, quaem sub amicitiae lege contracta est : ' quod enim inter caeteros solius amicitiae γλ ossicium exigeret , hic etiam pacti jure praestandum est. ' Et huc,' non Vero ad quamvis omnino pacem ' est enim & fedus, non amiciatiae cause, ut nbs ς Pomponius docet resero multa, quae de γ injuriis non armatis , & contumelia, a legum peritis dissertari solent, & praecu
pue illud t Tullii : pos reditum in gratiam 23 s quid es commissu=n, 'AE ' id
non neglectam, sed violatam putatur, nec imprudentiae, sed per lae visignatur. Sed hic quoque ys ' detrahenda quantum neri potest tacto invidia. a. ' Itaque personae quamvis conjunctae, aut subditae secta injuria , ipfi, quicum pax irrita est, facta non censebitur , ' nisi aperte ad ipsius sugillationem tacta sit, ' quam naturalem aequitatem in γε servis atrociter laetis sequuntur leges Romanae : & ' adulterium, aut stuprum 'I libidini potius, quam inimicitiae imputabitur : ' & invasio rei alienae novae potius cupiditatis reum faciet, quam fidei laeta. 3. ' A.
GEONO FILas condiιiana ea ali J sed potestativa scilieet Id est . non solet ita statui . ut, quod sorte iit, eam rumpat, sed quod tonsito & eulpa.sε PF imalionem aeripere I Aliud tantundem
8 xtisias D sta ioviiἡui 3 sibi remitti . quadisse facturum se promisit . in rempensationem ejus, quod ab altero non prastatur. xx Irinsereti paeom servare I Quietiere , Ω
ah eo vinculo, quo tenetur ali r , eum non dimittere
gy ακιra amisistam 3 euibus malevolus d elaratur animus . etsi proprie nihil fiat adversus praecipua pacti rapit so Sis amitaria lu/ J Cui additum est inter articulos, ut posthae vivant tanquam boni , Ω fideles amiel. si Ofidium miserri J Quod fieri deberet Iege humanitatis, & inorum , cui qui non patet, laeti quidem improbe. nou tamen assonem alis teri paritisa Ioiariis non armalti J Quae sunt sine vi, aut si negemur honores debiti , aut fiat aliud quid in eontumeliam socii.
93 Si quid es e mustiis 3 si qua olfenso
pa habetur . non pro negligentia. 93 Detrahenda s inridia J Ne nimis eire in bellum ruatur , factum , quamvis malignum . leniore potius animo accipiatur. & mitiore vacabulo appelletur, quam graviore, ct invidio
340쪽
L XL - XLIII. De fri pullira , qua bellum finitur , Uc. 33 s
3. ' Atroces sane minae, ' nulla nova causa praecedente, cum amiciatia pugnant : & ' huc reseram arces in finibus structas , non tuendi, sed nocendi causa, & insolitam copiarum conscriptionem , ' si jutis satis i diciis appareat, in non alium haec, quam in eum, quicum pax facta est,
XLI. I. F Subditos singulos, qui ex altera ditione in alteram migrare volunt, suscipere. ' non est contra amicitiam. Neque enim ' nat ratis tantum, ' sed & favorabilis eth ista libertas, ut alibi ' diximus. Eodem loco pono ' perfugium exulibus datum. Nam in exules, ut ex is o Euripide diximus h alibi, ' nullum jus civitati. Perseus apud Livium V, ,- recte , quid attinet cuiquam exilium palmet, si nusquam exuli futurus es
locus Z Ari itides Leuctrica d secunda : e. ι eis krm , vocat Mινὸν e L. XLILαπα- δη- c. ' commune itis homistim extiles recipere. μ' a. Ulane η Oppida, aut magnos coetus, qui civitatis partem Inte
grantem faciant, ' recipere non licet . ut ν alibi diximus : neque magis Leu . I. eos, ' qui ex sacramento , ' aut aliter, ministerium , ' aut servitutem de- dAbisaibent. De his autem, ' qui belli sorte servi sunt, D idem introductum e L. ἐLe.
gentium jure ' apud quosdam populos , supra f memoravimus. Sed &de his. qui exules non acti poenam justam effugiunt , dedendis egimus c. r. f. t. Γ alibi. x L il. XLIL ' Sortis aleae subjici belli exitus licite non semper potest, ' sed '
tum demum, quoties de re agitur, a in quam plenum habemus dominium. Nam ad subditorum vitam , pudicitiam , & similia tuenda , ' civitas , & ad bonum civitatis tuendum ' rex arctius Obligatur, quam ut omittere possit eas rationes, quae ad sui, & aliorum tutelam maxime sunt naturales. Attamen ' si vera aestimatione qui injusto bello impetitur tanto
IV ipitis. pag. 36 . M. AIN. in . JCommune hoc ius pactis firmari, ant ait stringi l. t. Vide pacem Antioehi apud Pebbitim ex e leg. num. ς apud Lisium c Lib. XXXVII i. e. 38. ) pacem inter Romanos.& Persas apud Menumdriam Protemm m. pag. 3 7 . a 38. Ed B icthei. ) Simidi m de Helvetiorum inter se pactis. Arad i , regibuιGriis inire δε eretanιibus . obtinuexe , in f xientes fuscipere po ens , sed non emittere.
E Oppita. σωι magnos eatus , qui eiHIalis partem insemansem faciuna, recipere non Ileel.
ιι atihi dirimis, Libro II, eap. v. g. 24. Vide& Bia,tim libro XII. G a. o N o v I. ut Pariem in αν Dm J Qualis pars si ab seeoat , tutum non manet integrum, sed miristilum fit. 99 Itim introdumis a Ut eos aufugientes a dominis . in quorum servitutem helio venerunt , recipere, nee reddere liceati Qui intilas xon aeti J Qui non sunt damnati exilio sed ipsi solum mutaverunt fuga, ne gra.
a In quam plenum J In qua & exeqni ius nostrum , de id remittere sine injustitia possu