장음표시 사용
321쪽
Obsas x. quod agenti ubique obstet ex. ceptio non impleti a sua parte contractus, ct quod dolo facere videatur qui petit ex contractu, quem ipse non adimplevit. Resp. Ηoe verum est se promissio respectum ha-huerit alterius promissionis. quia tune i est conditio, se Us tu fuem nubi serva -- : secus s diversi genetis sunt promissa stune enim alterius perfidia mihi licentiam non dat delinquendi. Via. Apr. c. II.
OUM 3. ius talionis. Sane, in alio improbare hostis perfidus non potest quod in se probat. Idque consensu gentium pI bari videtur. Poeta ait:
Fallere fallantem , fraudemque repellere fatide, Exemplaque licet sidere quemque sis. consentire videtur jus civile in L. a I. c. ravi. I. 6. c. trans . L 7. comm. vir. iud. I. I . f. 8. Ac . eint. Cons Besolae in
Dils dae pace e. 6- F. 9. Adiati de iure belli I. I. c. 6. Rei p. vel fides reciproca data est ante perfidiam hostis, vel post. Priori casu . diximus. distinguendum esse , mapto missio respectum habuerit alterius promissionis, tunc enim frangi vicissim fides potest, quia ea inest conditio, s aeter impleveria e an vero diversi generis sint promissa ι tunc recedete a fide data non lice re. Neque jure talionis, utpote quod tam tum obtinet cum tantundem quis recipit , non ubi tantundem delinquit. Aditio.
si gens quaedam hostilis olim fidem
is nobis datam violavit, qua perfidia no- ta carthaginenses celebres fuere )quaeri. tur, an talionis jure nos quoque fidem is ipsis datam violate possimus Recte hoc , . negat Grotius, quia ultimum pactum cum is perfido, a scientibus talem este , initum. ,, adeoque perfido ex voluntate, & consenis su nostro jus quaestum est: quod extrari omne dubium constituitur in allegatori exemplo Poenorum, ubi de praecedenti,, perfidia pace transactum suit. Muidem negari nequit, nos id, quod is ex pacto debemus. retinere posse, d
is nec hostis id , quod ex praecedenti pacto
, , sorte praestare tenetur, si de eo tran is actum non est, solvat : at hoc non im, , fert perfidiam, sed securitatem saltem
is nobis paramus... Sed & si hostis novissimum pactum a , , sua parte non implet, nec nos ei stateis tenemur , mutuo enim consensu a eo is ventione re ditur.
suibtu Romani fidem sancte servavertim I, , Quia fides ut perfidis data, eoque inju- ria, ct vindicta remissa erat.
Ao. s. XIV. Duo aus modis fieri posse in quis a
perfidia vacet , nec tamen ta faciat, quod
premifum ui I si Minus proprie dicitur hisis casibus . cum quis non facit id , quod promissum est , a perfidia vacare, ite. se Nam primo casu in nunc eventum nil, itis promissum est; adeoque frustra de pet , , dia quaeritur : in secundo casu impletur, , promissum dum tantundem praestatur , is adeoque ei, cui promittitur , nihil abest.
Defectu stilicet eouitiois J A Si quis non
simplicitet promisit, sed sub certa conisse ditione . quae postea defieit, in hune cari sui , nihil promissum est; adeoque nihilia est. quod praestari debeat. Per compeuotionem J . Si is, cui ego,, pr amisi, vicissim mihi tantundem debetis ex alia causa. Vide s. seq. Desectu eonitionis non vere meratur pro missχrJ, , Quia nunquam obligatus fuit deis, , hciente conditione.
Qua non vis sis conditisne confractarem . Adeoque effectum nunquam habuit, , , conditione quippe deficiente. Si prior alter non implerit quod ex fracparte implere tene sur J A Immo hic casus se huc non pertinet; neque hic ulla conis ditio subest. Sed vera ratio, cur alte eis quoque resilire a pacto absque perfidia se possit, si unus stare nolit , haec est . is quod cum neuter implere promissa velit,ri communi consensu recedant, eoque truis heremur ab obligatione semel rite com
Alia aliis inesse videntur per modum com distinus J Ηoc jam refutavimus. Uterque is pure ex hoc pacto obligatur: si vero unusta resilit ab articulo pacti, recedit quoqueri a reliquis, qui respectum ad illum artiri culum habent O adeoque alcer quoque rein is silire potest ab eodem non tantum arti
ri culo, sed ab omnibus, qui atticulo illiis certo respectu insunt: non ob desectumia conditionis, quae non est, sed ob mutuum
322쪽
uuasti expressum esse, hae ua fariam Fatur, BD. I is Figmentum hoc est , quod
,, ex praecedentibus destruitur.
Uter pratu repultis 3 is Hie non de pactori agitur . sed de mutua violatione legat, rum. Quod an iure talionis fieri possit, ,, alibi vidimus. Et eo remmeismis, oia conditio qua
,, Recte : dum enim alter conditio. nem non praestat, altet vero societati re.,, nunciat, mutuo consensu recedere a soci ritate videntur.
x. Hane os eatifam 3 o scilicet, ut elidatur se illa disseestas, quod uno articulo rupto is alter quoque recedere possiti
Catera non eo mimia rata maneam a
se De qua quinione late alibi egimus.
A DY R. modus , quo fieri potest ut quisu perfidia vacet, nec tamen id facit, quod romissum est. Auctori est tam facio. Atio quoque verum non est quod Aue oestatuit, non fieri quod promissiam est. Nam qui compensat, revera alteri satisfacit, &ipso iure tollitur debitum; nihil enim alimri amplius abest, neque promittens plos suo
habet. . Compensatiems originem alibi mal avramia I Prine ipia Grotii haec sunti Supponit, in , primaevo rerum statu omnia fuisse eo is munia. & dominia rerum facto demum
si hominum nimirum divisione, S aco
is dente tacito hominum consensu occupa-o tione 3 introducta esse. - Introducto autem dominio sequi , ait, is ex ipsa dominii vi, ac natura, id est ex is justitia expletrice. ut si rem ipsam, quae ,, mea fuit, consequi non possum, aliuda, tantundem valens accipiam ab eo, qui rem meam detinet, vel eam mihi debet, , , quia morali actimatione idem est. L. 2.m e. 7. f. a. n. I; neque enim me jurisse mei explementum consequi, nisi tantum is dem accipiam, ibid.is Atque hinc compensationem originem is capere, ait Me S. Is . Si enim pro eo , ,, quod nostrum est, tantundem in re qua. M vis accipere possumus, multo magis poLM sumus id, quod jam penes nos est, iari ve corporale sit , sive incorporale i retuis nere. ianda concludit, nos id, quod alii, , debemus, compensare posse cum eo , , , quod alius nobis debet, si non ampli rivalet, quam res nostra, d. g. M. Compensationem ergo Glotius deducit ex lege naturae, sed ex lege naturae pros, certo rerum statu, quod sequitur init se ducto dominio, i c. T. f. a. u. I. . . At tapius jam dictum est, verum non ,, esse 1. in primaevo rerum statu omnia fuisis isse communia, ct a. dominia facto do. mum hominum introducta esse I suntis enim a primaeva natura. 3. Verum nonis est, compensationem tunc demum locumis habere, cum aliter rem meam consequi
non possum : ea enim locum habet, etsi is actione rem meam facili via consequiis possim. Vera igitur ratio compensationis haec
,, est. Naturali jure debitor A ideo obli tur creditori B , quia ille aliquid alie iis in bonis suis habet, quod huic deest .
A & quod proinde huic tribuere tenetur. ., Tota haec obligationis ratio cessat, si is creditor B vicissim tantundem debet d si hi toti A. Tune enim revera neuter velo plus , vel minus suo in bonis habet , sedis utrique plene satisiactum est. At requiritur I. ut debitum utrinque sitis ti Mnm. Sane, si alter neget se debere,
is nec de veritate debiti constet, creditor auis ter per compensationem non acciperetri tantundem, id est inlue liquidum : a. ut is eadem quantitas debeatur, id est ut resis sit fungibilis. Nam in his demum sing
is lae partes sunt aequales aestimatione; adiso eoque in his tantum rebus tantundem, , restitui potest. In omnibus aliis rebus par- tes sunt inaequales s adeoque ex sola
is quantitata re1 cum alia re comparari ne.
Multi Sane. allegare debitor non potest, is creditori sati factum esse, qui negat se is eandem aestimationem recipere,, Atque haec principia jutis naturalis inis ius Romanum sunt translata. V1d. ius
M Bene autem a compensatione distinguen dum est jus retentimis : hoc enim etiamo in illiquidis, & tebus divers generis o si tinet; quia seeuritati a saltem gratia, usis que dum id , quod alter vicissim debet. is plene probatum fuerit, vel aestimatio OLM ficio judicis peracta suerit. res, vel de ,, bitum retinetur. Hinc praestita cautione
323쪽
Is initi de Cocceii commentiniar
A ius illus tetentionis locum noU habeti,, Toto ergo coelo retentio differt a conbri pensatione. Tanfundem in re quavis aceipere posse IvNam ex hypothesi Glotii lege naturae . . quae ex ipsa dominii natura , ac vi 2M quitur , alienatio fit quoque expletionen juris, id est si tantundem accipio. L. 2.
Unde sequitur ut multo magis possimus id, quod penes nor es J- Immo haec non m est ratio compensationis , sed ea , quam . modo allegavimus. Sive ereportae es . Foe tueorporale J A Com-- pensatio ob quodvis debitum fieri potest. . sive ex contractu , sive ex delicto citi . tur ; modo liquidum utrinque, & qua Mitas debita siti Sane. injuria tunc non . est in eo, qui paratus est praestare , si Sin alter praestet , sed in eo. qui id, quod inaequaliter debet , vicissim praestare de-
Poteris non praestari, fi non amplitis ea M J Pro praestito enim habetur si alter. tantundem debet; tunc enim nec alterim aliquid abest, nec alter plus siris habeti Agelium , quem non emerar , ptisides , . I . Magis huc pertinent quae praemiis is sit seneca r pretiniam aliquis nubi credi. . du, sed domum meam incendit ἰ pensit.. tion es ereditum damno r me reddidi ii in re , nee tamen debeo. Haec autem intelis,ligenda sunt ex sensu juris Romani , si . is. qui damnum passus est . pecuniariteris agit , & quantitas definita est ι tuneis enim hic compensationem opponere potis est. I. Io. f. a. F. eo . Extra hunc ca-
. sum fi creditor exigit debitum , non potiis est ei a debitore opponi : tu tantundem is mihi debes , quia servum occidisti. p . cus abegisti. So. domum incendisti; &is creditor vel neget factum , vel negetis tantundem damni datum tale. Sane, ipse . senem fatetur, hoe casu infimasione opus .esse : quae supponit , de quantitate nonis constare. Potest igitur creditor debitumis liquidum interim exigere. Sed & in ge- . nete notandum , Senecam insgnem fulcis se philosophum, at juris prudentiae Pa. . Ium Peritum.
Gllo Trus in L praecedenti egit de
. retentione rei alienae pro re nostra . quam alius penes se habet. Ilio agit de . retentione rei alienae pro debito , quod is . cujus res penes me est, ex alio conis tractu mihi debet. .
Idem eris 3 . Id est . possumus id,
u quod penes nos est . retinere. Si ex alio contractu is , guisum που tiron es . plus , arat tantistitem debet IM verum hoc est . positis tetminis habili-- hus ; si nimirum debitum utrinque e1 . liquidum, Se res ejusdem sint generis. Idque ego adure rensequi nou valeo 3 - --. mo etsi aliter consequi valeam : nam ip--so jure tollitur obligatio ex rationibim. ante allegatis.
Actiones quadam separantur I is Ita suntis diversae , ut compensari nequeant : selis separatim invicem institui debent. Aese hoc verum tantum est, ubi vel illiquia se dae sunt, vel ubi de aestimatione certa
,. tur ι adeoque ubi non constat, an tantunisse dem sit id . quod debetur : idque jutis
is quoque naturalis est. Certis legi τ mminentur J Sed haeis leges ratione naturali nituntur. Lex legi non miscetur ι eundum es qua diuimur J se Id est cum ex unoquoque ne is gotio tum, depositi, tum furti nam de se iis agitur propria , & separata actio deinis tur legibus , non potest depositum cum is surto , nec contra compensari , uti id ri ipse explicat : depositim hahet actionem pr&priam , tam me hercule , quam sum ,, tum . d. c. 6. At statim demonit abi is mus . haec discrimina non ex ineptiis tu ,, risconsultorum , sed ex ipsa ratione n is turae originem trahere. μι gentium isa discrimina non ag est Iis De iure gentium voluntatio id fateor, quia tale non agnosco r at de jure geth. M tium , quod & naturale est , id nego. ,, Tota enim ratio compensationis in eois consistit . quod is . a quo ex pacto tem, fungibilem peto . mihi solutionis loco as si signare possit id , quod vicissim ei de ,, beo, & quod tantundem est. Hoe enimis casu alteri nihil abest , nec ego plusti meo habeo. . Quotius
324쪽
M mg. Gratura. m. cap. XIX. g. XVI, XVII, XVIII. 329
M Quoties igitur I. res non sunt ejusdem generis, nec 2. ejusdem bonitatis, ,. el I. nec certo , ac liquide debentur ; nec natura compensatio fit , sed unus- is quisque separata actione agit., , Atque huc pertinet exemplum . quodia Liberalis proposuit apud Senecam d. L,, 6. e. s. in D. Si qui apud me prem,i mam deposuerit , idem misi posea se ,,rum fecerit. Eoo casu separatae actiones obtinent, nec is, qui pecuniam depoli.,, tam habet , furtum cum deposito com- ,, pensare potest e quia res furto ablata ,, non est ejusdem generis , & non statim M .pparet, quid , quale , S quantum d is beatur; examinari igitur prius furtum, ,, & res aestimari debent, &c. Non ergo, is, qui ex deposito agit , repelli potest ,, exceptione, tu mihi ex furio debes, quia M nondum constat , an tantundem fur des, beat ; neque id certum , aut liquitum ,, est , adeoque asseri nequit , futi nihil , , abesse , & depositatio praecise tantundem se deberi.
Ubi scilicet alia iuris fui obtinendi spernon est 3- Ius naturae omnino agnoscit illais discrimma , etsi alia juris sui obtinendi , , spes sit , quia si utrinque liquidum estis debitum, mpensando neuter plus suo,, habet, neutri aliquid abest. Eoque jus suum cuique tribuitur.
A o I. XVII. In xu dicendum erit J Id est utri id , quod penes nos est, retinere ponis smus. Non contraxerit, sed dam uni dederit J,, Immo compensatio tunc Iocum non ha- ,, bet , quia non idem genus , nec ea. dem quantitas debetur , nec debitum
Colouum suum non tenet J ,, Id est. non agere cum effectu contra conductorem potest, ut ille mercedem promissam seu
uuamvis tabellis integri, J ., Id est, etsi se initrumentum locationis producatur. Sed quia ne reciperetur ossicit , Uc. 3,, Adeoque locator, proculcando v g. s se getem effecit, ne condi chor fluctus ex is re locata percipiat. Equidem compensa. ,, tio hic locum non habet : nam a parte, , loratoris certum est debitum ex Tabulis.,, & constat, quid , quale , & quantumi, debeatur ι at a parte conductoris debi- tum, inprimis si locator id neget, te , , tron non est : ct si de damno in gen
,, re dato constaret, nondum tamen conis
,, stat, quid, quale . ct quantum debe istur ι adeoque deficit eadem quamlitia, &ri idem geri , eoque S compensatio. At si si locator non sit solvendo, vel retineri .ri vel deponi pecunia , vel cautio locatoriis praestari debet. Pecis abegist, servum eisia oecidisi J A T ista compensitionis ratio hic cessat : res utrinque nec eluvdem generis, nec eju ,, dem bonitatis est . , adeoque separata M,, ctione quisque ius suum persequi debet. Idere me eo mare inter se I ,, Hoc exemis plum pertinet ad disciplinam Ethices. A Nam Auctor proponit casum, ubi quisis beneficium in me contulit. Se postea inis iuriam fecit; & quaerit. an separatae hincis oriamur actiones, ita ut illi reddere be- neficium tenear, ille poenam mihi debeat: , , an vero beneficium . & injuria compen- ,, sentur. Sen. I. 6. de braee f. c. Libera. , , lis prius negabat, ct separationem aeti A nis inter ineptias Iurisconsultorum refe- , , rebat. Seneca in e. 6. dubio huic respon-ri det, legibus id constitutum esse in d se hitis iuris, quas necesse esset sequi; at ,, beneficium . de quo quaestio proposita erat, ,, nulli legi subjectum esse, & a solo arbi- ,, tilo ejus dependere , qui beneficium a ri cepit r indeque eum aestimare, an iniu- , a ria accepta tanti sit, ut eum liberet abis αντιδωρ, Apparet igitur. hic non esse mu-- tuum debitum alter enim, qui injuriam is mihi secit, non habet actionem ex b , , neficio mihi ante dato ) , adeoque frustra ,, de compensatione quaeri.
Ε et quod ex poena debetur ei pr misum es, potedii contribui J , , Verum hoc A est si id , quod ex poena debetur . est
,, certum, S liquidum et uti si poena pec ,, niaria decreta est, L m. s. a. S comis V. Ea beneficio gratia deletur J,, Dixi in praeced. exemplum hoc huc non pertin is re. Gratia . quae ex beneficio debetur .
non est debitum juris a sed sela poena imi utiae:
325쪽
3ro Henrici de Coereti Conmentariss
is iuuae t adeoque cum mutua hie debitaia non sint, leges compenlationis hic appli- is cari non possunti Arre ab altero assolvimur I Iure na- ,, turae id verum non est it non enim mu- tuum hic subest debitum. Viaebo I ,. Adeoque is , qui beneficium , - & iniuriam ab altero accepit, expendit, is an ob acceptum beneficium injuriae vin. se dictam remiuere debeat quod plane ad
se compensetionis materiam non pertinet.
U M ITUR. an sui inter privarat,m V m bello inter drias summas potestates nugis fieri compensatio 3 Resp. si promissum
quid sit bello , vel lite durante , non potest pensati cum eo. de quo lis est. Verum, si liquida sint . potest : quia iure naturae non species, sed aes, &. aestimatio inspicitur. Vid. sun. s. r. Si proinde invicem tantundem debent, neuter plus suo habet. 3 Opponi lite manente non pateris aus actis, da qua sis erat. Ete. J . Ponamus, jumis promisisse Sejo loci; & eum Sej neg, in ret solutionem, causam in iudicium de- , , ductam esse pendente lite Sejus ex aliari causa promittit. se Cato Ioo. daturum is quaeritur . an Sejus Io haec. cum il-- lis Ioo. quae in lite sunt, compensareis pollit 8 Negatur, quia Ioo. quae in lite is sunt, non sunt liquida, quia de illis ad-- hue disceptatur s adeoque Uajus non acri ciperet tantundem.
Atis litis damna , V isnpensa I ,, cum
enim causa ipsa adhuc in lite sit, nonis dum certum . aut liquidum est, an da-M mna , & expensae litis debeantur; adeo-M que compeniari cum novo debito certo ,
is & liquido non possunt. Ouiequiu hellico gentium iure feri solet Iri Adeoque hostis, qui debitor est , nonis potest debitum compensare cum damnis. - quae occasione belli inferuntur e nam id ,, quoque in lite est, an damna duranteis bello data reparari debeant : adeoque ii, si liquidum cum liquido oompensam nequit. Negotii enim natura, ne nihil adium , te. Apost. biali controversus I . . Vela ra. M tio est, qilia antiquum debitum, quod is hostis compensiare vult . liquidum nonis est, cum bello de eo disceptetur: hostis is igitur, qui durante bello eum hoste eon. is trahit, belli controversiam seposuisse vu- detur. Nam taloqui utilla pactio esset, qua non posset eludi I se Quia hostis ei, qui ex no- ,, va promisione agit , semper opponereri posset : tu mihi debes ex causa, obis quam bellum selimus, si ve rem, sive d is inna . sve expensas. Apud eundem, quem iam laudari alio tin, Senecam es dis Nihil aliud ex hoc Seis necae loco elicitur, quam fidem datam esiis se servandan . & legislatores nullam ex-isceptionem ideo accipere. A pamis etiam IM Iam excusationem uore accipi 3 - Immo non est justa excusatio si A debitor creditori opponeret : ego pecu ,, niam incendio perdidi , adeoque eam tirusi hi reddere non possum de tali casu l ,, quitur Seneca nam res perit suo d
stu ergo sint, qua compensari eum eo , quod promtinu es potemαι J - in genereis dicendum , quoties res ejuidem generis ,, liquido invicem debentur. Si quid acter , qua-ois ex alio contra inter bellum inito, deles 3 se Adeoque siri durante bello, ct causa adhuc controve , sa, hostes qua hostes sibi mutuo quaedamri promiserunt, vel ex aliis causis invicem is debent, compensatio locum habet si utri is que liquidum est debitum, S ejusdemri generis. Si damnum dederis intra inducimum tempora J,, Immo hoc casti non tantum peris compensationem retinere debitum potest is sed ob violatas inducias , novamque inisside datam belli causam , praedae loco iase retinere potest salvo eo, quod sibi de-- betur.
S. legatos violanis 3 ,, Idem hic dicemis dum, vel compensare potest si vult de bitum, vel jure praedae id retinere, obm novam hanc injuriam. ι atria quia suis, quod inter hostes itingantium damnas 2. . Reetius , quod jus na-- turae damnat . uti si ius. quod etiam ho- sti tribui debet. violetur. At tunc laesum,. jure praedae retinere debitum posse, di-
Ut inter easdem persuar fas eampensi Itio J - Id est, inter mutuos debitores, Lis a. Is L .. e. de eomp. cujuscumque se se Xus, aetatis . S conditionis. Lans. com . . p. zTO. Tunc enim demum dici potest , et .
326쪽
ri ei, qui a me petit, satisfactum esse . si - is tantundem a me in suis bonis habet: quae ratio cessat si non is, sed tertius,, mihi debet, in g. creditoris mei filius . , , u1Or, pupillus. &c. Luta p. 27r. Secussi si sint creditoris mei creditores. Viae iras, , meum c-rον. tu. de obligat. q. T. Ac ne iis imit mitisquam Maai G,, Pa se tes enim suo facts jus tertio quaesitum is auferre non possunt. Ita tamen is hona stisditorum I is Hoeis non fit per compensationcm . sed jure pi-M gnoris ἰ non tollitur hic debitum, uti ia,, Compensatione, sed manet, & in ejus se- ,, cur tatem retinetur res capta, donec sa- tisfiat. stuod civitas debet, iure gentium obligat iniethhωitur J Immo id non ex jure gen-- tium demum, sed ex ipsa ratione natu. rati sequitur. . Gener est esse animi ,sare foederi ι, etiampos aliquru iniuria ace*tum J ri Hoc virtu- I
, , tis est , non iuris; adeoque huc non pertinet.
Aiem , tam sanae se iuri isse I A Pietatisse hoc est. non necessitatis. Si adhibeantur reguia Dpra traitae 3 Quas sis tamen sepius fallere , in ipsa tractationeis vidimus. Tum quorumvis promissorum J., De quum bus i. a. e. Tr. U 12.
Tum speciali juris juraui J A De quo L.
Foederis, M sponsionum 3 - L. a. c. I ς. D de regum jure, ac obligatione 3 is L
De e ambiguis interpretandis 3,, L. a.
Specialium quassorum frequentioresJ Plineis I . tractat de fide data , qua bellum fini. , , tur, c. 2. 2'. de fide data manente bel- lo, uti tempore induciarum, &c c. 2I. si de fide a ducibus belli data, c. 22. ,, 4'. de fide a privatis data in bello , αδε a 3. s'. de fide tacita, c. 24.
CAPUT XX. De fide publica . qua bellum finitur , ubi de pacis pactione , de
sorte . de certamine condicto , de arbitrio, deditione, obsidibus , pignoribus. I. Ridei inter hoses Avisio ad ordinem
II. Pacem facere , tu regio satu esse
III. Quid si rex sit infans , striosus ,
captivus, exul ZIU. Iu procerum , aut popidi flatu jus pacis faciendae esse penes plures.
V. Quomodo imperitim , aut pars impe is , aut renii bona pacis causa valide alienentur. VI. patrem ex pace per regem facta populus, aut successores teneantur.
VII. Res subditorum pace concedi posse ob titilitatem publicam, sed cum
VIII Quid de rebus jam bella amissP.
Tom. N. IX. μου disinisi hic inter quaesita iure gentii- , U jure civili. X. Utilitatem publicam apud externos γο probata haberi. XI. Rettila generalis in pace inter-
etanda. XII. In dtibio credi convenitim , litres maneant quo sunt loco ; quod quomodo accipiendum.
XIII. Quid si conveneritus resimaniamr omnia in eum saltim , ante bellum Isteraut 3 XIV. Tunc , qui, stii juris cum essent , θοute se alicui subjecerunt, non redui. XU. Damna bella data remissi in δε- bis censeri :
327쪽
XUL Non etiam qua ante bellum pri. Oatis debebantur. XVII. Poenas etiam, ante bellum publico debitas , in dubio remissaε ceu feri. XVIII. Quid de Dre privatorum ad
en, NIX. Ius, quod ante bellisv ptillice obtendebasur , sed contremersum erat, facile censeri remissem. XX. Orpta post pacem reddenda. XXI. De pacto reddendarum rerum , quae bello captae sevit, regula qua
XXIII. De nominibus regionum. XXIV. De relatione ad pactum aπt cedens : V de eo , per quem fletis. U. De mura. XXVI. In dubio interpretationem faciendam contra eum , qui leges dedit. XXVII. Di tu tur . noυam bello causam pr.ebere , V pacem rum
XXVIII. Quomodo rumpatre pax faciendo contra id, quod omni pacii res.
XXIX. Quid si secti vim intuleritu ΤXXX. Qi id se subditi r se' quomodo
eorum faetam approbatum censeri debrat e
XXXI. Quid si subditi aliis militent 3 XXXII. uuid F s bditis nocitum sit
XXXIII. Qi id si sociis P ubi item di
stinguitur rXXXIV. ut omodo rumpatur pax f ciendo contra id , quod in pace dierum est.
XXXV. An facienda distinctio capimm
cAPUT XX. XVI. Quid si petua sit adsectat ΤXXXVII. Quid si necessitas obstiteris P
XUIIL Pacem manere , s id υ lit is , qui iasin est. XXXIX. Quomodo ri patur pax f ciendo contra id, quod es despeciali natura cuiusque pacis. XL. Amicitiae uomine quid veniae 3 XLI. Subditos, exules recipere, an contra amicitiam sit. XLII. Sorte quomodo bellum finiatur. XLIII. Quomodo condola certamine FU au id licitum. XLIV. An factum regum popalos hic obliget. XLV. Quis victor censendin. XLVI. Quomodo per arbitrium fini tur bellum , id arbitrium hie intelligi siue provocatione. XLVII. Arbitros in dubio intelligi ad. Ih ictos juri. XLVIII. Arbis, os dae posse One n
XLIX. Qime sit vis deditionis pis . L. Quid of eium victoris circa eos, quim se dedunt.
LI. De deditione conditionata.
LII. Obsides dari qui pet i, U δε-
LIII. Vuod ius in obsides. LIV. - fugere ob si liceat
LV. An obses in aliam causam recte
LVI. Mortuo eo , pro quo quis obses venit, obsidem libe)uri. LVII. Rege, qui obsidem dedit , mortuo , au obses teMeatvr st VII. Obsides interdum principalite obligari: U alterum ex alteriin facto nou temeri. LIX. Pignorum oblentio qualis rLX. Mevdi jus quando amittatur.' I. Ii
328쪽
s. I m. De fide publica, qua bellam finitur, Fc. laa 3
' I. TNter hostes quae conveniunt, ' fide aut expressa , aut tacita con-I fiunt. ' Fides expressa ' aut publica est, ' aut privata. ' Publica aut summarum potestatum, ' aut inferiorum. ' Quae summarum est potestatum , aut bello finem imponit, ' aut eo manente vim habet. ' In his , quae hellum finiunt, spectantur principalia, ' & accessiones. Princi palia sunt ipsa, ' quae bellum finiunt , sive actu suo , ut pactiones,' sive ex consensu 3 ad aliud relato , ' ut sortes, ' praelii exitus , ' arbitri pronuntiatio. ' quorum illae mere sunt sortuitae, ' alia duo cala intemperant cum viribus animi, aut corporis , aut cum facultate judicante.
H. Pactiones inire, quae hellum sniant , ' eorum est, quorum est bellum rei enim suae quisque moderator. Unde sequitur , ' ut in bel- . m. lo utrinque publico hoc ' eorum sit, qui summi imperii exercendi jus ha- , ς-bent. Regis igitur hoc erit ' in statu vere regio, ' modo is rex etiam Τ's jus habeat non impeditum.' III. I. Nam rex , qui aetatis est ejus - , ' quae judicii maturitatem non F VM
habet, ' quod in regnis aliquibus 4 lege definitur , ' alibi probabilibus I
eonjecturis erit aestimandum qui imminutae mentis est, ' pacem facere non potest. Idem dicendum est , ' de rege captivo, ' si modo regnum exeonsensu populi ortum habet ' non enim eredibile est, a populo imperium delatum ea lege , ut & a non libero exerceri possit. Ergo & hoc casu imperii R non quidem jus totum, ' sed exercitio, & quasi tutela erit penes populum , ' aut eum , cui id populus commiserit. a. De his tamen, ' quae privatim sua sunt, si quid pepigerit rex etiam captivus, valebit, ad exemplum eorum , quae de privatis conventionibus dicemus. Quod si exul sit rex , 4 ' pacemne facere poterit Z sane , ,,. ' si constet, eum non Z obnoxium vivere et ' caeteroqui ' parum a captivo sors ejus distabit : ' nam sunt & laxae custodiae. Regulus sententiam a cie. Min senatu dicere recusavit , 4 dicens , ' quamdiu jurejurando hostium x L
teneretur , non esse se senatorem. IV. I. In
I Taeua I mae seihoet eorum eonsensum eolligunt ex sinis non nimium dubiis , aut ex
iis , quae expressa sunt , tanquam horum postera. R consequentia. a Sima aesti suo a Praesenti parti iam eo sensu.; Ad aliud ν luti J Dilato in sortunae , aut mediae personae arbitrinm. 4 CHum ιemperans J Partim sunt fortuita . partim pendent a numero, st virtute eopi rum , partim a vi mentis.s ivi rubear aon impeditum J Potestate sua lihere utatu .a ιν de δεων 3 Quo aetatis anno a tutela . aut eura liber haheare r. ν obnoxium vivere a servite regi et, euiu in finibus est. g Laxa m ML. J In quihus non quidemula x est aliquis . nee tamen sui athitrii . ut Vonones apod Tacit m a, annal. 4.
329쪽
IV. I. In procerum, aut populi imperio ' jus paciscendi erit penes majorem partem, ' illic ' consilii publici , ' hic civium Q sententiae di
a Lib.II. cendae ' jus ex more habentium , secundum ea , quae diximus η alibi. . I. I liaque sc pacui obligabunt ' etiam eos , qui aliter senserunt. Livius . xxxii. e. - tibi sentes decretum eris , -11ibis id, etiam quoin aute diplicuerit , pro oo. Muo, atque utili faedere defendentam. Dionysius ς Halicarnassensis : M-, ω ἡ de τω: μι-κ istis . parendum hu, qria pars major censererit. Appi
' V; num .id nissa ex sati me. Plinius : quod pluribus placiti et , muris te- I. vi. vendum. ' Quos autem obligat pax, iisdem & volentibus prodest. s. 33. ' V. i. Nunc de rebus pactioni subjectis videamus. f Imperium aut omne , aut ejus partem reges, quales nunc sunt ' plerique , regnum ha-
alienare non valent. Immo antequam regnum accipiant, quo tempore
. . populus adhuc ipsis superior est , 33 ' lege publica tales actus in futurum plane irriti reddi possunt, ' ita ut nec ad id , quod interest , obliga vi. 1. tionem pariant. ' Atque id populos voluisse credibile est, ' ne alioqui sire A. ad id . quod interest , salva esset actio contrahenti , subditorum bona pro debito regis caperentur, ' ac sic de non alienando imperio vana eL
2. Ergo ut imperium totum valide transeat, populi totius consensu opiis est, qui expediri potest ' per 4 partium legatos, quos ordines vocant. ' Ut pars aliqua imperii valide alienetur , duplici opus est consensu, ct corporis , & specialiter ejus partis , de qua agitur , ' ut quae invita aeorpore, cui coaluit, avelli nequeat. Sed pars ipsa tamen valide in se imperium ' transcribet sine populi consensu in summa , atque alias inevitabili necessitate , ' quia eam potestatem credibile in exceptam , cum societas civilis coita est. 3. At ' in regnis patrimonialibus quo minus rex regnum alienet . nihil impedit. Fieri tamen potest ut talis rex partem aliquam imperii ali nare non valeat. ' si nempe regnum sub onere ejus non dividendi in proprietatem acceperit. ' BOna Vero , quae regni dicuntur . quod attinet,' possunt & haec in patrimonium venire regis duobus modis , ' aut sep rabiliter ,
Ga o Mo v I Ls o sui DMisi I senatu eomitiorum. O S tentiis dicendis J Sustragii peremti. II odem molantibuι J Loquitur de illis , qui dissenserunt quidem initio , sed tamen in eo. quod maiori parti placust, aequieveruntita In eL J Non ut de eo, tanquam de privatis honis paterfamilias , statuant proarhitrio suo . sed id teneant , ut heneseium populi , quo ad vitam fruantur, quodque quam tuta in ipsisl est . fideliter conservent. N am
3 Lue pMIica 3 In eapitulando , ut vulgo loquuntur . seu lege regia Armanda . in quam in aditu imperii iurent , potest praeeaveri .ut s quid tale faciat rex . irritum , ct in ne stit 4 Me ad id . quod inf/νM J Non modo adimplendum eontractum . sed ne quidem ad satis aetendum aliqua compensatione pro eo . quod non impletur. Is Sti, datorum bona tra J subiecti venitent an periculum honorum amittendorum . qua imvadere poterat qui eontraxit pro eo , quod non praestatur male promissum a rege Is Parrium Dividi a Provinciarum deputa
330쪽
cabiliter , ' aut individue cum ipso regno. Si hoc modo , yr transcribi poterunt , ' sed non nisi cum regno : ' si illud , ' etiam seorsum.
. Qui vero reges in patrimonio regnum non habent , his ' vix est . t si, irut jus regni bona alienandi concessum videatur, ' nisi diserte id appareat e.VI. S. ip ex primitiva lege, ' aut more, cui contradictum nunquam sit.
VI. Sed & quatenus promisso regis populus , ac simul succetares obligentur . Rlibi . ' diximus di nempe ' quatenus obligandi potesta . xiv c sub imperio comprehensa est. ' quod nec in infinitum i protrahi, ' nec ad io. ρ ρ angustias nimias arctari debet, sed ita intelligi, ' ut valeat quod probabili ρ ratione nititur. Plane aliud erit ' si quis rex simul subditorum dominus sit, ς neque tam ' civile , ' quam familiare imperium acceperit: ' ut qui lib. III . bello Victos in servitutem redigunt di ' aut si in personam quidem domi- yyyLnium non habeat, sed in res habeat, ' ut pharao in terra st ypti ex emto, & alii, qui advenas in suum privatum receperunt. Nam hic ' ' jus Praeter regium araedens ' efficit ut ex eo consistat , ' quod alioqui per se solo regio jure consistere non posset.
VII. I. Disputari & hoe solet, ' quid in res singulorum possint pa
cis causa statuere , qui reges sunt, ' nec in res subditorum aliud jus habent, Q quam regium.'Alibi diximus , i res subditorum ' sub emi- i.6. . nenti dominio esse civitatis. ' ita ut civitas, ' aut qui civitatis vita sun- ni. S. 6 gitur, ' iis rebus uti, easque etiam perdere, & alienare possit, non tantum ex summa necessitate , ' quae privatis quoque jus aliquod in aliena concedit, sed ob publicam utilitatem , ' cui privatas cedere illi ipsi voluitie cen sendi sunt, qui in civilem coetum coierunt. a. Sed addendum est , id cum fit. ν ' civitatem teneri his, qui e με. suum amittunt , farcire damnum de publico, in quod publicum nomen ' & ipse , qui damnum passus est, si opus est , contribuet. Neque hoc aio. Θω. onere levabitur civitas , ' si nunc sorte ei praestationi par non sit, sed hquandocumque copia suppetit, ' exseret sese quasi sopita obligatio. VIII. Neque illud indistincte admitto, quod dicit Ferdinandus f UaL f Lib. Lquius, ' agnoscere civitatem non debere id damnum, quod jam bello
datum est, ' eo quod jus belli talia permittat. Nam jus illud belli 3 po
. SM -ptris eamprehensa 3 Est pars eius . quod illi populus in se coseesit, imperii. is iis pra re regiam aceeaens J Dominitum. a. Quam ruium J Non etiam familiare, aut herile.
voluit disere r is paullo minus aecipiet, quam amisit. proportione uilicet , secundum otiam eonferre deberet . si alius damnum secisset , quod pro parte illi erat eompensandum. Siue ea usta vis Doctissimus reprehendit heie Auctorem nostrum . quasi malἡ dixerit, Damniam pasi, pro Deere. At vero Damnum pali non tantum dicitur ab UL FIANO, L. 29. s. I.
as Gnosime non debere I civitatem non bligari ad sareiendum.