장음표시 사용
61쪽
onam Socimis viventi; satisfacti e possisnus
nati haec non est societas o. Certe, non vulgaria objicis, audias meam sententiam, tradendae sint obligationes hominis e Malios. Quid autem si consideremus antea ho-
minem ipsem in intuitu eius, eandem obligati nem, quam sibi ipsi debet. ita Obligario extra Dei tem no est; Homo sibi ipsi non es ocim Inde homo mi ipsi obligat mes nequit. Verum taceas cum tuis instantiis. Tu nescis quid sit illa obligatio per eam intelligo incium hominis, quodpris infin-ips, ad juste prinis rendum obligari rem erga alios
suactum deduce e debet. Hoc autem Officium instituititurves intuitu ar. Quod vero dixisti, prius esse omittendum, non ita accipio, acciperem vero, si regula esi t justa, Friumbomum esse posse viri- malum. Hoc enim certum est, quod e contrario vir manu possit esse bo-n- ciu6 Sed ultra posse jus tura obliga d esse debere. Inde est haec lex Iuris Nostri Secundae
Socii bonus etiam es, Uirsionus.
Iamnauetem Soc- όσα- est, qui vivit secundum i ses Societatum, vir bonin est, qui praeter leges erga sos obligationem ersimum tanquam sub I gum naturalium autorem nonintermittit. H. Hujus autem adversus DEum obligationis exero iuni alio verbb dicitur ebgio, quae hicnon
est revelata sed naturalis, quae rationi omnium ho
62쪽
ultimam, nam rationem ad impossibile nunquam obligabis. Nequeetiam Religiore atasi,mstatad JCtos, sed cujus expositio Dominis Theologis relinquitur. I si dicere debemus quod res est, neque religio naturali, pertinet ad nos. Quod vero illam hic doceamus, causa est partim, disciplinam nustram mutilamus, partim, ne bis objiciant alii, nos omisisse DEum. . . Circa obligationem itaque homihi tergis ipsem intuitu DEI, occupatum est caput sequens, intuitu Sociorum Cap. IX. Inde sequentia, nulla ejus taleia erga socios in genere continebunt, quae sequenter officia Coniugum, Parentum Domino- seu imo verbo familiae I pinsaec obligati nes viventium inRepublica, denique officiagentium inter se, di in Capite ultimo applieatio legum, his obligationum generibus cohtentarum. Ita enim, nisallor, nostra disciplina est componenda.
DEIIM O dc citra revelationem Scriptum Sa-- crae, em negabit,ide nos quasi praestire here hoc possemus, nisi testitutum urgeret ostendere, notitiam illam non fundatam esse in relatione
63쪽
a Nisi s a fi se, sed stam existentiam siti raliteraΡarentibus, horum vero , majoribus du- est. Divn vero aliquis haec meditatur, credit simul, ipsemmi quoiqi tot fuerunt majorum, existentiam
ab aliquo pendere primo, Poste rea, progreditur, ubi tam-iag
nera objectorum puta animantium , herbariam, frugurn, metallorum, quae sint alia, depre in dit, quae omnia non ex nihilo, sed ab aliquo artifice, cui separem numerare noluit, orta esse Mustimat. quam ire suae ipsius auetorem, sed alterius potentissimi artificis 'pus esse credit. s. Tandem xlocomoventium, quo senu rat, in entium vitam motum, totius machinae vi cissitudines, horum in universum omnivinatim ita heculatur, quae ipsum movent, ut haec alicui s- premo adseribe neeessarioducat nvexo opi natur, uisos esse ejusmodi artifices, quia videt, quod omnis i ta unius nutum& voluntatem absque ulla conii adietione dirigantur, quem uno V mi do D m appellat.
es ut vero husii ustatiari paulo accuratius sibi prino ponit ea empli loco seipsum vi inde ad
hunc sequenti modo ratiocinatur: --ου hab eo imperfectiones, ilia non sum in hoc artifice, sed qui poti, omnia 'mem habet. Ita imperfectio mea est, quodmon sim a meipso, ergo ille est seipso Impe sectio naea est, quod nUriar ergo ille nunquam morietur imperfectio mea est, quod stilia
64쪽
perfectio mea est, quod mihi pleraqu sunt impossibilia ergo illi omnia sunt possibilia
r. quidem, quaeritur quandoque ulterius circasu abilia DEI. sed hic judicium meum paullo simplicitis,4 in divinam Majestatem reverentius duiscam, ut forte abquis viro stris 'Mitur quam subtilia commenta adornare, quibus omnipotentia a vina in ordinem redigatur,4 judicii mei angustiis circumseribatur. Spectat huc etiam quaestio, quomodo DEus ei possit justiu Sed jussilia DEI&justitia hominum tot modis differunt, quo nec excogiore possum us non vivit secundum is gem, quicquid facit, facit ex libera Voluntas 'ulteri enim pergere absque Revelatione prohibe
8. His ita cogitatis non subsistit ined in se simisi
nonnullis deprehendit, qui Quin ad obligationem εο---ipotentis artificis incitant. Namqu--' admodum sitam existentiam ab eo deduci pro certo Credit, ita propterea illum regimen non tantum in se, sed Min inruit exeripere non misit. Cujus rei testis ejus ipsa Conscientia est 9. usus autem oblig*tionis ex xcitium diximus esse itellionem, quotuplici itaque modo instituisb-let obligatio, totuplex hac parte evadet Religio.. o. Glitatio autem ista vel in anim0 exercetur, vel per verba laginus, Mid; Religio interna χα-
ii. Hae duae quido species obligationis erga PEuax, non pugnant quidem cum Religione Na- si, sed varii ramuniiterna apud ut min
65쪽
cessiri, quia DEus tanquam sumis ommpotens&hoc modo, ut optimus καρδιογνως 1ς medisationes homiliis quam optim intelligit. Ir. Sed exinde non sequitur, quasi Religio
nem externam a religione naturali me proscrioraremus, hoc absit, sed dicimus tantum, rationem --
fram non concisere osse, quoashac aeque tam nee iriasit ac moma. Itaque tantum, si volumus, in hac subsistimus, praecipue, quia distinctio reli- siqnis inter an externa in ipse exercitio Uig tionis nullum ponet discrimen. a 3. Istud velo exercitium vel est generase vel pam rivulare, unde venitReligio generalis &particularis.14. Religio generalis est, circa quam omnes homines con venis mi , si classiis seu particularis, quam unus populin disti guttur ab altero, quae ite rum vespera est vel falsis is inod G-ralem , non intelligendum est, ac si gentes, quotquot sunt, hac parte inter se specialiter convenissent, ut mus hoc vel isto modo it colendus, nam ejusmodi hypothesis saperet ju aliquod τρειη --. sed Asi ratio modum istum istis maenum 'praescripsit ergo si habemus Religionem
generalem, habebimus S religionem naturasem, quia hae duae in reipsa conveniunt.16. Quod flecialem, vides inde, quod eadem sit, quae . Religi' evriata, quae ergo cum Naturali
non convenit, quia pro fundamento non habet duci men rectae rationis, sed revelationem, revelatio
autem est vel rave fuga, inde si univosi lis, nam Turcae relisionem revelis praetendunt.
66쪽
i . His ita praeimssis, eo sicilior via, dedIeges, respicientes hanc obligationem , evadet, quo dissicilior antea videbatur.Inspiciamus modo in imgionem Generalem, S: postea juxta eam leges nostras condamus, in eo enim nunc totum artinctum postum est a8. Conveniunt itaque I gentes quod mus tanquam potentissimus, sapi itissimus niaximus sit'. honorandusin venerandus. Inde haec ita nostra
ry Rinveniunt quod DEus tanquamillonum omnium bonorum autor sit laudandus uide
ao Consentiunt 3 quod prout omnium datorem esse credunt, at invocandus. Inde
M. Onveniunt tanquam largissimodi benighissimo datori gratias esse habendas. Inde ,
ii. Consentiunt s. Otanquam supremo Prim
. cipi essu obsequendum. Inde Deo ob myuere.
Quam quidem legem Blam sufficere distant, tanquam onmes reliquas sub se comprehendentem, quodvi concedere positim, non tamen peccamus,
quando distin x iaspicue procedimin. Abas
67쪽
Wa Cap. IIae De sela lex sendamentalis fissiceret, quia dctae
omnes reliquas, in se complectitur. M. Conveniunt S umtanquam iustumi L cem atque vindicem, qui illos, si mala faciunt puni
repotest, esse timendum. Unde Eunitiane. a. Consentiunt ' De DEO submisse χ nsumma Reverentia esses loquendum. Inde
Atque his legibus omnibus tu rationes ex illis addo re poteris, in quibus Gentes conveniunt.. q. Iam adparet, quid de Sociemte hominis ei mDE seriendum se sane desinitimi societatis cum nostris requisitis applicari nequit, qua ratione hinec de Religioni Naturali disquisitio nullani ponit originem ex lege primaria, sed tantum quae dixi muscipis s. o. hujus necessitatem urrebant. dies Adhuc praeterrea monendum esse arbitror, quod lex quinta sexta fini illud praesupposituna exirinci um primum impruderatis Divinae, de quo antea, hic enim in oblig/tione erga DEum suum fundamentum habet. a . Quando itaque illa, qtiae de Religionem turali dic a sunt, ab aliquo non selum exercentur,sed firmiter creduntur, tutic secundum Iusinatur appell)ndus est Vrboηur, qui vero has: omni non exercet di saltem quoad Religiolicinistemam. ς':que credit, ille dicitur Atheos. Sed inoesmin a Gentilli odissuti M. O est, qui et s. praecia describitur Moisiti ias vero , ubi revelatio DEI negatur, in ilion nemo er
68쪽
Relisne Naturali. Ma . Athei autem veliinti brareti Heu speculago. Morerici sunt iterum vel res, qui Eumnon esse dicunt vix unt etiam quasi DEus non sit, vel Ablues, qui dicunt Mum non esse, vivunt i -- men ac DEus sit, quod duos dari Scriptores negant. 3i Praetici sunt,quiquidem non dicunt Mum non esse, vivunt tamen quasi DEus non sit, hos Hobbes, male nominat hostes DEI alii vero Reb μι subatos,&re quid. -
CIrca hocce ossicium homo statim videt, quod er illud nihil aliud intendatur, quam ut ad colendam socialitatemfise , uni reddatis idoneum , reliqua eam non in ipse homine , sed in ossiciis erga alios sim quaerenda, quo pacto illi lex, semir
Diximus autem supra, hominem esse animal si conservationis studiosissimum, quae quides ista conservatio illum non tantum intuitu aliolum ir reuit, sed&uherius ad eusturam Mextenditur. 3. Quomodo vero laec essicitur si istitia sui non pracrisem Recte e dictum est, neu inem
69쪽
ad colemum Societatem --δ- dici posse Distipsum cognoscer prius non didicerit. unde haec
4, Cujus quidenilegissensusabimilanonstitis constat, qiii tamen sequenti modo non ita erit dissicilis. Immo eiumcomponitur ex Crepore&-ma, quae duae partes clus vinitiales ad sui notitiam utique sunt sufficientes me vero in his dirigendis
peccet, sibi iis siponit laco legis: Ut animam
re corpus suum ita conservet, mad promovendam SocialitatPapius inveniatur. Si enim nullus hoc
intenderet, tunc vel interitus humini sexuurn esset secutus , - bre sequeretuti sata necessarium est, ut primo seorsim noscatari, ni, deinde cor', ille enim tanquam pars h minis nobilissima praecedere debet. es Quod itaque animum concernit, statim per
ejus excellentiam profluit lex Cultur m
I. Animus autem quomodo es colendus 8 Hoequiomnon difficile inscire, modo distincte procedamus. dissidet nimirum homo bona aliqua, Per quae animus eo magis excolitur, inde eqnsequens est, ut his recte utatur. Quare est lex Mnaae 8.
70쪽
s Bona animi sunt vel moraba vel nuto alia. Moralia eoni strant in exercitio virtutum ergo,
Viri te mine. Ne Vero ab afiustibus suis in hoc exercitio impediatur , necessarium est, ut illi ratione regantur. Inde V ectus tuos
in potesate habeas , praecipue vero eo
pescas Iram, nam eleganter dicitvliquis, homo tranquilia est hismo longaru . Reliqua vero, quae hic desunt, ex libellis Ethicis supplebis. Adbona naturalia referuntur, quae homini naturaliter insunt, V. g. Intellectus, voluntas, potentia videndi, quae sam similia, circa haec omnia peccatur semel inexcssemel uia 'cta in deri uim oritur haec lax, quae etiamad culturam o .
poris 'applicanda: Supra vires non ni
tendum ergo, quod non est in nostra potest te, illud plane praeterire debemus, & sane ejusmodi homines, qui de impossibilibus cogitant, non risum sed mihicordiam aliorum leunt. Quoad defectum:
codoca. Sic qui vitam nihil agendociansuaeque peccat, quam qui male consia it. undedi tius maturehonestumvitaem est estgendum. io verum haec non tantum sufficiunt, requiritur etiam, ut aliquis capacium suam, tura- cinia
