Reverendi patris F. Francisci de Victoria, ordinis Praedicatoru[m], sacrae theologiae in Salmanticensi Academia quondam primarij Professoris, Relectiones theologicae XII. : in duos tomos diuisae: quarum seriem uersa pagella indicabit. Summariis suis

466쪽

ὸ ς DE MATRIMONIO.tio intelligitur a quocunque fiat: uihil enim refert an fiat ab ipsis,qui traduntur,an a superiori.Secundo circo, quod per obligatione intelligo no solia ius,sed uerti domini u .no enim

ita uxor debet uiro corpus uel uium corporis,

sicut qui pecunia ex aliqua stipulatione debet, quae quide debitoris,no creditoris est, qua uis

debita sit sed corpus uxoris non est uxoris,sed uiri,& ecotra: ut Paul. dicere uidet. Unde etiamatrimonium no solurn est mutua obligatio, sed translatio corporis ad ustis generationis. rum ex hoc loco oritur latus disputationis campus. Si enim ita est , ut de ratione matrimonii non sit aut contractus aliquis , aut consensus coniugum, sed satis est mutua obligatio ad usiis naturales cum actitati traditione corporis:& hoc ipsum Deus uniuersorum donamus non selum potest facere, non expectata cuius urs aut horitate, sed etiam aliquando secit :an potestate istam reliquerit reipub. uel ecclesiae,an ecclesia,uel Imperator posset constituere matrimonium sine consensu, ut scilicet possit ex causi icemina uiro in uxorem dare,aut Uzroque,aut certe altero inuit ossit uidetur quod sic, quia in omnibus aliis negotiis omne ius, quod conuenit alicui ex pacto uel

consensu,potest conuenire ex ordinatione legis .Ta enim in repub.seculari, quam in ecclesiastica inuenitur potestas trasset elidi ex legi timis

467쪽

DE MATRI ΜONIO. timis causis domin tu rei ab uno ad alterii domi niti, priori domino inuito.Cur hac pol

state in hac una re coarctamus,& cotrahimus, ut non possit ecclesia ex quactique causa dare uiro ius & potestate in corp' foeminae, aut ecorra' potest si quidem princeps domum, agrum equit,pecunia unius legitimi domini ob criminis,aut stipulationis,aut alicuius conditionis

causam tras serre in no uti dominu,priore etiareclamante cur ecclesia hoc no poterit ex probabili & iusta causa facere de corpore subditorul Posset ergo ecclesia costituere, ut post sipo

salia& copula esset matrimoniti,C5firmatur, Si hoc no posset ecclesia,esset propter uincula inter uxoratos: sed maius uinculu est redigere alique in seruitute: & tame hanc potestate non Pgamus, imo dc parentes possunt liberos inseruitute dare,ius fasque aliqua do sui cur ergo hac potestatem in matrimonio, scilicet hominis tradendi tam obstinate negamus' Praeterea Aristoteles in Politicis dicit quod homo Arist*plus est reip. quam sui ipsius.ergo respublica habet maius dominium stiper istum, quam ipsemet.sed ipse potest se obligare: ergo si indiget resipublica persona istius ad istos ustis, scilicet matrimonii uidetur quod possit uti illo

etiam inuito, sicut posset illum etiam exponore morti propter salutem totius communit

tis. Quod si maxime obuiam eatur huic dispu

d a rationi

468쪽

;8 DE MATRIMONIO.tationi per hoc, quod non idem tu sit superioribus in res hominu aut in corpora mi in personas eorum, non tamen fatis uidetur res expediri.Nescio enim unde exploratum habeatur,non residere hanc potestatem in superioribus,cu tame eis uitae & mortis potestate non egemus: quod maius uidetur quam collocandi uxore uiro. Praeterea, ecclesia uidetur hoc iam seci ste, quia habetur in c. si conditiones,de coditionibus appositis,siquis contrahat cum coditione impolsibili,uel turpi,habetur pro matrimonio,dummodo illa conditio non sit co-tra stubstantiam matrimonii, ut, contraho tecus me feceris Deum,uel , si Petru occidas, tunc est uerum matrimonium,& tamen est sine co- sensu.ergo,&c.Nec si issicit dicere, quod illud matrimonium est praesumptum,quia nulla uidetur praesumptio inter eum,qui apposuit impossibilem conditione.Item,& certe sortius, ecclesia potest sacere aliquem monachii pro- sessum etiam inuitum:& tamen hoc est maiusti inculum, cum dirimat matrimonium.ergo etia poterit ecclesia facere ex non marito maritu. Maior probat ex s. c. de regularibus , libro 6 ubi decernitur. Si quis perseuerauerit in monasterio scienter,& uoluntarie, habeatur pro professo etia sine cosensit:&est uerus mon

ch ,etiasi nolit nec est,psessio p sumpta, sed uera,& est obligatus in soro interiori. Et cem

te opor

469쪽

DE M ATRIMONIO. 63pte oporteret ostendere hanc exceptione,unde

stilicet habeatur, ' omnia alia quae fieri poDsiunt per contractum uoluntarium, possunt fieri authoritate superioris,&hoc lum no potest.Item si hoc negatur ecclesiae propter nimiam libertate,quam Deus uoluit esse in matrimoniis contrahendis,cotra, Ecclesia cogit per excommunicationes,& alias poenas sponsalia ad contrahendum matrimonium , quod adimit libertatem: imo posset princeps statu re poenam mortis si quis ino duceret sponsam. ζrgo postqua hoc modo potest adimere liber-xem, quare negatur, quod possit prorsiis inuito matrimonium constituere Ite si Christus potuit ut certum est hanc potestatem dare ecclesiae, uidetur quod saltem in casu dederit,puta si tota ecclesia periclitaretur nisi filius regis duceret filia Turcae,alias Christianam,& uolentem, & ille nullo modo uult, quare p3pa no poterit eum cogere' cogere inquam, nocest obligare tantum, acsi omnino duxisset illam.Item in illo casu uel simili potest ecclesia praecipere ut ducat,& excommunicare nisi ducat.hoc autem omnino tollit liberi tem,cum nullo modo possit euadere damnationem nisi ducat.ergo non obstat libertas, quin possit ecclesia constituere uerum matrimonium.Item quae a Deo sunt,Drdinat siunx' Rom.ti. ad Rom.13. & Genes.I.Vidit Deus cucta, 'VM Genes .E secerat,

470쪽

'S' Iovi H O DE MATRIMONIO. secerat & erant valde bona, sed hoc expediret multum reipu. ut talis potestas esset in sup rioribus, cum aliquando eiset remedium ad constituendam pacem,tollendum bella intestina. Et co firmatur,Casu quo essent decem homines eminae,ut tempore Noe, quar n posset cogi uir ad accipiendum uxorem, ut Noe filios suos & filias certe non uideretur intolerabilis error, siquis uellet defendere lpost i ponialia posset ecclesia matrimonium constituere,& obligare aliquem, sequuta CO pula,altero etiam inuito.

sed quia Theologis non licet in sitis dispu

tationibus, sicut iurisconsilitis aliquid insolens, nouum & inauditum contra maiorum authoritatem asserereri deo secutus communem

' Opinionem teneo,quod ' matrimonium nulla authoritate humana potest constitui, nisi consensu contrahentiu.Probatur, Ex tali coniunctionestustraretur utroque fine matrimonia. ergo ecclesia non potest. Assumptu probatur.Prius enim finis matrimonii,scilicetprocreatio prolis,& educatio certe esse no ponet inter inuitos,&se non inuicem amanteS, cum commercium matrimoniale sit magnum signit amoris.Et probatur lio Paul.ad Ephe. s.& Colos.f. commendat uiris ut diligant uxores suas. &Dominus in Genesi,Propter hanc, M.quia scilicet non possunt matrimonialia

officia