장음표시 사용
51쪽
Praef. MEDICINA. 2Ι autem in eo magis necessaria cibi festinatio est, qui minus inediam tolerat. Ob quae conjicio, eum, qui propria non nouit, communia tantum intueri debere eumque, qui nosse propria potest illa quidem non oportere negligere, sed his quoiaque insistere. Ideoque , cum par scientia sit, utiliorem tamen medicum esse ii amicum, quam eXtraneum. Igitur, Vt ad propositum meum redeam, rationalem quidem puto medicinam esse deberem instrui vero ab evidentibus causis; obscuris omnibus . non a cogitatione artificis sed ab ipsa arte rejectis. Incidere autem tuorum corpora , crudele, rupervacuum est mortu ram Vero, m discentibus necessarium. Nam positum Mordinem noste debent. Quae cadauera melius, quam iuus Vulnera pus homo, repraesentant. Sed & caetera, qHae in vivis cognosci modo possunt, in ipsis curationibus vulneratorum paulo tardius, sed aliquanto mitius usus ipse monstrabit. His proposit is, imum dicam, quemadmodum Sanos agere conueniat: tum ad ea transibo , quae ad Morbos & curationes eorum pertinebunt. CAPu P. G lema cnimn sanos agere conueniat.
SANus homo, qui lene valet, in suae spontis est , nullis obligare se legibus debet, ac ne-
52쪽
que medico, neque iatroalipta egere. Hunc Ο - .portet a varium habere vitae genus modo ruri
esse, modo in urbe, Lepiusque in agro nauigare, Venari, quiescere interdum, sed frequenter se exercere. Siquidem ignauia bycorpus hebetat, labor firmat, illa maturam senectutem, hic longam adolescentiam reddit Prodest etiam interdum balneo , interdum aquis frigidis uti rmodo ungi, modo idipsum negligere nullum cibi genus fugere, quo populus Vtatur interdum in conuictu esse, interdum ab eo se retrahere modo plus justo, modo non amplius assi mere : bis die potius, quam semel cibum 6capere semper quam plurimum, dummodo hunc concoquat. Sed ut hujus generis exercitationes cibique necessarii lintri sic athletici superuacui. Nam intermissus propter aliquas .iuiles necessitates ordo exercitationis corpuSaffligit Mea corpbra, quae more eorum repleta sunt, celerrime senescunt, aegrotant. De Concubitu. Concubitus vero neque nimis concupiscendus, neque nimis pertimescendus est. Rarus, corpus excitat frequens, dὰ soluit. Cum autem frequens, non numero, sit, sed natura, ratione
Dion Chrys. Or i . . ed. Cas Pallad. ad Hipp. l. 6. Epid. p. Iz. c, De et Med. xviris ab De Gen. I. s. II.
53쪽
Cap. I. MEDICINA. 2Ine artatis, corporis, scire licet, eum non inu-.tilem esse, quem corporis neque languor, neque dolor sequitur. Idem interdiu pejor est, tutior noctu ita tamen, si neque illum cibus, neque hunc cum vigilia labor statim sequitur. Haec firmis seruanda sunt: cauendumque,ne in secunda valetudine aduersia praesidia consumantur.
suae imbecidis seruanda sint. AT imbecillis quo in numero magna pars Vrbanorum, omnesque pene cupidi literarum a sunt robseruatio major necessaria est ut , quod vel corporis, vel loci, vel studii ratio detrahit, cura restituat. Ex his igitur,qui bene concoXit, mane tuto surget qui parum, quiescere debet , si mane surgendi necessitas
fuerit, redormire. Qui non concOXit, e toto conquiescere, ac neque labori se, neque eXercitationi, neque negotio credere. Qui crudum sine praecordiorum dolore ructat, is ex interuallo aquam frigidam bibere, de nihilominus continere. Habitare vero aedificio lucido, per flatum aestivum, hibernum solem habente cavere meridianum bysolem, matutinum ie-spertinum frigus itemque auras fluminum atq; stagnorum minimeque nubilo coelo , soli aperienti se committere, ne modo e frigus, modo 4 calor
54쪽
calor moueat quae res maxime grauedines destillationesque concitat. Magis vero grauibus locis ista seruanda sunt, in quibus etiam pestilen tiam faciunt. Scire autem licet, integrum cor pus esse, cum quotidie mane urina alba, dein rufa est. Illud concoquere, hoc concoxisse si gnificat. Vbi experrectus est aliquis, paulum intermittere deinde, nisi hiems est, fouere os multa aqua frigida debet. Longis diebus meridiari potius ante cibum; sin minus, post eum. Per hiemem potissimum totis noctibus conquiescere. Sin lucubrandum est, non post cibum id facere sed post concoctionem. Quem interdiu vel domustica , vel ciuilia ossicia tenuerunt, huic tempus aliquod serirandum curationi corporis sui est. Prima autem ejus curatio exercitatio est, quae semper antecedere cibum debet in eo, qui minus laborauit, bene concoxit, remissior in eo, qui assuetus est, milius concOXit, amplior. Commode Vero Xercent, clara lectio aratia, pila, cursus, ambulati atque hae non Utique plana, commodior est siquidem melius ascensus quoque descensu cum
suadam arietate corpUS moueato mi tamen
id perquam imbecilliti est. Melior autem est sub diuo quam in porticu mcisor, si caput
bra, quam parietes aut viridaria et sic tulquae tecto subest metiar recta, quam lex iis a.
55쪽
Cap. 2. MEDIClNA. 23EXercitationis autem plerumque finis esse debet e ludor, aut certe lassitudo,quae citra fatigatio inirem sit idque ipsum, modo minus, modo magis faciendum est. Ac ne his quidem, athletarum eXemplo, vel certa est lex, vel immodicus este labor debet. Exercitationem recte sequitur m do unctio vel in sole vel ad ignem; modo balneum, sed in conclaui quam maxime alto clucido spacioso. Ex his Vero neutrum semper fieri oportet ; sed epius alterutrum, pr . corporis natura. Post haec paulurn conquiescere opus est. Uli ad cibum ventum
est, nunquam f) utilis est nimia satietas peinutilis nimia abstinentia saepe si qua insemperantia subest tutior est in potione, quam in esca. Cibus a salsamentis oleribus, similibusque rebus melius incipit. Tum caro assumenda est, quae asta optima, aut elixa est. Condit omnia duabus de causis inutilia sunt : quoniam&plus pro
pter dulcedinem astumitur quod modo par
ess, tamen pegrius concoquitur. Secunda mensa boni tornacho nihil nocet, in imbecillo coacescit. Si quis itaque hoe parum valet, at mulas, pomaque. similia melius primo cibo hit. Post multas potiones, quae aliquan tum sitim excesserunt, nihil edenssum est post satietatern 'hihil agendum. Vbi expletus est aliquis, facilius concoquit,si, quicquid assumpsit, B po-
56쪽
26 A. CORN CEI si Libra potione aquae frigidae includit, tum paulisper invigilat deinde berie dormit. Si quis interdiu
se implevit, post cibum neque frigori, neqUe aestui, neque labori se debet committere. Neque enim tam facile haec inani corpore, quam repleto nocent. Si Dibus de causis futura Uinedia est, labor omnis vitandus est.
Obseruationes quaedam, prout res noua incidunt, re corporum genera is sexus, scimtes, tempora anni sunt.
ATQuchaec quidem pene perpetua si int quas
dam tamen obseruationes desiderant& no-Vae res, corporum genera, sexus, laetates, tempora anni. Nam neque ex salubri loco ingrauem, neque ex graui in salubrem transitus satis tutus est. Ex salubri ingrauem, prima hieme ex graui in eum, qui salubris est , prima aestate transire melius est. Neque vero X mul ta fame nimia ca) satietas neque ex nimia satietate fames idonea est. Periclitaturque ,qui semel,&,qui bis die cibum incontinenter,contra consuetudinem, assumit. Item, neque e nimio labore subitum ocium, neque X nimio Ο cio subitus labor , sine graui noxa est. Ergin, cum quis mutare aliquid volet, paulatim debebit byassuescere. Omnem etiam o laborem
57쪽
Cap. I. MEDICINA. 27 facilius vel puer vel senex, quam insuetus homo sustinet Atque ideo quoque nimis otiosa vita utilis non est; quia potest incidere laboris ne cessitas , Si quando tamen insuetus aliquis laboravit, aut multo plus , quam solet, etiam is qui assueuit, huic jejuno dormiendum est multo magis, si etiam os amarum est, vel oculi ca- ligant, aut venter perturbatur. Tum enim non
dormiendum tantummodo jejuno est, sed etiam in posterum diem ita permanendum, nisi cito id
quies sustulit , , Quod si factum est, surgere
Oportet, ciente paululum ambulare At si somni necessitas non fuit, quia modice magis aliquis laborauit, tamen ingredi aliquantum eodem modo debet. Communia deinde omnibus sunt post fatigationem cibum sumpturis, ubi paulum ambulaverunt , si balneum non est, calido loco, vel in sole, vel ad ignem ungi, atque sit dare si est, ante omnia in tepidario residere deinde,ubi paulum conquieuerunt, intrare descendere in solium tum multo oleo ungi, leniterque perfricari; iterum in solium descendere post haec, os aqua calida fouere, deinde frigida Balneum his feruens idoneum non est. Ergo si nimium alicui fatigato pene febris est, huic abunde est, loco tepido demittere se inguinibus tenus in aquam calidam, cui paulum olei adjectum sit:
deinde totum quidem corpus, maXime tamen eas partes quae in aqua fuerunt, leniter perfricarc
58쪽
reeXoleo, cui vinum&paulum contriti salis siti adjectum Post haec omnibus fatigatis aptum'
est, cibum sumere, eoque humido uti aqua, vel certe diluta potione est contentos maXimeque ea, quae moUeat Vrinam it ud quoque
nosse oportet, quod ex labore sudanti, frigida potio perniciosissima est atque etiam, tum 1udor remisit itinere fatigatis inutilis. A balneo quoque Venientibus Asclepiades inutilem eam judicauit. Quod in his verum est , quibus al-Vus facile, nec tuto, resoluitur, quique facile inhorrescunt perpetuum in omnibus non est, cum potius naturale sit, potione aestuantem stomachum refrigerari, frigentem calefieri. Quod ita praecipio, Ut tamen fatear, ne ex hac quidem causa sudanti adhuc frigidam bibendam esse Solet etiam prodesse , post varium cibum , frequentesque dilutas potiones, vomitus, postero die longa quies, deinde modica exercitatio. Si assidua oscitatio urget, inuicem modo aqua, modo vinum bibendum est raroque bal ne utendum Leuatque lassitudinem etiam laboris mutatio eumque, quem nouum genus cujusdam laboris pressit, Id quod in consuetudine est, reficit Fatigato quotidianum Ubile M tutissimum est insolitum contra, lassat. Quod enim contra e consuetudinem est, nocet, seu molle, seu durum est. Proprie quaedam ad eum pertinent, qui ambulando fatigatur i, Hunc reficit in ipso quoque Aphor Π 48. H Aphor. II. Q.
59쪽
Cap. R. MEDIcINA 29que uinere frequens frictio post iter , primum
sedile, deinde unctio tum calida aqUa aut balneo magis inferiores partes, quam superiores fouear. Si quis vero exustus in sole est,huic in balneum protinus eundum est, perfundendum que leo corpus caput deinde in solium be ne calidum descendendum est, tum multa aqua
per caput infundenda prius calida, deinde frigida est. At ei, qui perfrixit, opus est in laconico primum involuto sedere, donec insudet tum ungi deinde lauari cibum modicum,po
Is Vero, qui nauigauit, nausea pressus est, simultam bilem euomuit, vel abstinere cibo debet, vel paulum aliquid assiimere. Si pitui tam acidam effudit, utique sumere cibum, sed assueto leuiorem si sine vomitu nauseauit, vel abstinere, vel post cibum vomere. Qui vero toto die, vel in vehiculo , vel inspectaculis se dit, huic nihil currendum, sed lente ambulanis
dum est. Lenta quoque in balneo mora, dein Coena exigua prodeste consueuerunt. Si quis in balneo aestuat, reficit hunc Ore exceptum, in e retentum acetum si id non est , eodem modo frigida aqua assumpta. Ante omnia autem scire conuenit f) naturam corpori quia
alii graciles, alii obesi sunt; alii calidi, alii frigidiores alii humidi, alii sicciores , alios adstricta, alios resoluta alvus exercςt , Raro quis. quam ω cicaro de Orati IJ. 4
60쪽
3o A. CORN CELSI Lib. Lquam non aliquam partem corporis imbecillari habet. Tenuis vero homo implere se debet, iplenus extenuare , calidus refrigerare, frigidus calefacere, madens siccare, siccus madefacere, idemque alvum firmare is, cui fusa soluere is icui adstricta est Succurrendumque semperparti maxime laboranti est. De causiis quae implent corpus. Implet autem corpus modicati exercitatio, frequentior quies, unctio,&,si post prandium est, balneum, contracta aluus, modicum frigus hieme, somnus plenus & non multum nimis longus, molle cubi Ie, animi securitas , assumpta per cibos: potiones maxime dulcia pinguia, frequentior cibus,&, quantum plenissime potest
digerere. De his, quae extenuant corpus. Extenuat corpus aqua calida, si quis in eam
descendit, magisque si salsa est in jejuno balneum, inurens sol, Omnis calor, cura, vigilia, somnus nimium vel breuis vel longus lectus per e statem, terra hieme, durum cubile cursus, multa ambulatio Omnisque vehemen eXercitatio, vomitus, dejectio, acidae res&austerae, semel in die assumptae epulae, vini non perfrigidi potio jejuno in consuetudinem ad-
Cum vero inter extenuantia posuerim vomitum ιὶ Cassiodor. Variar. . EP.S9.