장음표시 사용
281쪽
Vlpia. l. I i .D.de compensit. im alter alteri pecuniam sine usuris, alter usuratiam debet , concurrentis apud utrunque qua ni itatis ustrae prae standae non sunt. e l. i 1.Sed si inuicem sit usuraria pecunia c. Vs WRARt A uxor pro usuaria id est, qua quis pro
Volo deludi illum um cum bac usuraria.
Iupiter sic loquitur de Alcmena, Amphitruonis
uxore propria,ipsius usuraria . VsvRARivbi debitum,cuius ustirae debentur. Iuliamis l. s.in s. D.de negot.gest. Elii sorte non fuerit usui arium debitum, incipit este usurarium. Vsus seruitutis genus,pro itinere. Hoc ex Seruio
didiei qui ad illud Aenei. II.
Limen erat caecaeque fores et Deruius usus, Tectorum Priami: Vsus, inquit , uer
bum iuris.Via, actus, usus. Videtur dictum 'pro Consuetudine eundi. Vsus est ius alienis rebus quantum ad usuarii necessitatein satis est,utendi, alua rerum substantia l. i.
I o. II. II .D. de usu de habit.
Mus p Ruc Tvs est ius alienis reb.utendi fruendi, salua rerum substantia.l. I . D. de usus r. VsvspRvCTus est ius exseruitute quaesitum, l. utis ut, s. D.Si seruit.uind.atque ita intelligeti dii est qJ dicit,ususfructus est ius: na reuera ususfructus est seruitus.sed ius & seruitus relativa sunt.Cu igitur ususfructus seruitus rei sit, ius uerb psonae,relinquitur usumfructum es Ie ius in struitute quaesitum:alioqui colonus & commodatarius ius ii berent utendi fruendi rebus alienus, salua earum substantia:non minus quam usufructuarius. Uc-Him inter illos & hunc ea differentia est,quod noque ager colono,neque equus commodatario seruitutem debet: Ductuario uero debet. Vnde intelligitur, usum ab usu fructu hoc differre,quod ille
ad necessitatem, hic ci ad utilitatem, hic etiam ad
utilitatem ac uoluptatem resertur.nam cui usus, eidem omnium generum fructus,duntaxat quantum ad ipsius necessitatem satis erit, debebuntur. ueluti ex sylva,qnamum ad coquendum & calfaciendum opus est:ex frumento,uino, & baccis arborum , quantum ad ipsius familiam alendam: ex oleo, foeno,& stramentis,quantum similiter alias ad res opus erit,debebitur.qua ex re intelligitur quod Vlp.significat,in l. per seruum , Iq. g. l. D. eod. nimiru usum ab usu fructu hoc differre, quo pars a toto. itaque cui fructus, eidem quicquid ex agro emolumenti percipi poterit,quamuis exercitui alendo satis sit, debebiti ir:at cui usus, dunt xat quod ad ipsius uictum cultumque necesse est. denique V sus cst ius utendi re quapiam,quatenus ei cui conceditur necesse est:Vsu fructus ius utendi fruendi aliena re, quantum eius salua substantia ferre poterit.Vlpian.l.per seruum, I q.6. I. D.
de usu & liabit. Vsus fructus an fructus legetur,nihil interest.nam fructui & usus inest: usui fructus deest & fructus quidem sine usu non esse potest: usus sine fructu potest. lenique li tibi fructus sine usu legatus sit, inutile esse legatum, Pomponiusseribit.sed si fructus sine usui uideri constitutum qui & ab initio constitui potest. Haec ille : ex qui bus prima inter Vs fructuarium& Vsuaritim differentia intelligitur.nam cui ut isseuctiis debetur, eidem quicquid ex agro emolumenti percipi poterit, quamuis exercitui alendo satis sit , debetur: at cui usus, duntaxat quantum ad ipsius uictum cultumque necesse est. Hinc illud Ciceronis in i . de Offic. Emmitatur autem diuitiae tuni ad usus uitae necestarios, tum ad perfrueiadas uoluptates. Altera disterentia est,quod Vsuarius iussi tu traD serre in alium non potest: at Fructuarius potest.
Cum enim ii sit, ex personae certae conditione atq; qualitate metiendus sit, ob eamque caullam, rectesci te & decrescere possit:transterri in alter.unpersonam non potest . quippe cuius quantitas incertast.nam uitiario plus debebitur ii uxorem ducat,aut liberos habeat, luam cum coelebs erat:& uicissi in minus si uiduus sit, liberisque careat, quam eum & maritus & irater crat. Tertia disterentia est, quod usuarius fundi per se colendi ius
non habet:id enim sibi proprietarius retinet: at fructuarius habet.l.s habitatio, io. Insi. cum l. seq.D.cod. Iusti manus autem in Institutionibus etiam lianc disterentiam commemorat, qubd usuario fundi fructus naturales tantum, non etiam elaborati debentur : iis fructuario uero utrique debentur.id est, non tantum ii quos terra sua ipsi te profert,uerum etiam ij qui arte de industria culturaque adhibita nascunturnieluti poma cetera que arboni in bacce, item foenum, ligna, & cetera quatiunt generis eiusdem, usitatio pro modo &ratione suae cessitatis debetur.aut frumentum, Oleum,uinum non debentur. In quo licet Tribc
niani negligentiam admirari,qui pueris quorum disciplinam sitscepit, Neruae sententiam incaleat, Vquam a Sabino,Cassio, beone, Proculo,Vlpi no ,Sc Paulo repudiatam atque explosam in Pandectis testatur l. plenum, I 2. s. I.&l. fundi, I S. D.
eod.ubi Paulus scribit fundi usu legato, licere is- . litario & ex penu quod in annum duntaxat suis ciat, capere : quamuis mediocris praedis eo in do fructus consumantur:ex quibus intelligitur,ei cui agri usus legatus, est, fructus etiam claboratos deberi. quod tamen sic accipienpum est, dummodo usuarius partem impendii proprietatio re 'Istituat.quamuis enim frumentum,& uinum,& O aleum in f tactu magis,quam in usu numerentur escaeniim tamen,& lignum.& arborum baccae,itemque stramentamon minus fuctus, quini usus ditaci pollunt. Quarta igitur differentia haec est quod usus gregis, in solo stercorer ususseu ius uero , etiam in foetu resiquisque omnibus. continetura plenumi
282쪽
plenum,t 2. .sed si pecoris,D.eod. ubi Vlpia.ait, modico tamen lacteus arium uti posse: neq; ita stricte defunctorum uoluntates interpretandas esse. Dicet aliquis, uid ita gregis fructus , item ut agri,pro uinarii neccssitate non concediturZna in stercore solo, exiguus est usus Respodetur,quoniam alioqui non alius pecoris fructus, alius usus esset: deinde quia plerunque in agro superest aliquid proprietario,in grege uerb,nequaquam. Vτε NovM dare , proprie est commodare. Plautus in Trinummo, Nam beneficium homini proprium quod datum, proprium erit. Quod datum utendum est, id repetendi copia est,
Sumitur autem etiam pro dare mutuu ut in l. r. D. de calumn.Si gratuita pecunia utenda data sit,&c.Labeo uero in l. I .D.comm . Utendum dare,genu s faciebat:& mobilibus eque atq; immobilibus rebus attribuebat: Commodare uerb, speciem:& mobilium duntaxat propriam. Sed ut apparet, inquit Vlp.etia res soli commodari dicitur. Sic LI9.6 l. 21.f. i. Dallo tit. scaeuola lib. De iure ciuili xvi .Quod cui seruandu datu est, siue qε utendu acceperit, ad aliam rem atq; accepit usus est,furti se obligauit Hoc ex Gell.li.7. e. I s. UT 1 & Abuti sic differunt. Utimur, inquit Boetius ijs rebus, quae nobis utentibus permanente iis autem abutimur, quae nobis utentibus pereunt. Cucero in Topic. Non debet ea mulier cui uirusum fructum bonorum suorum legauit, cellis uin
riis, & olea ijs plenis relictis , putare id ad se pertinere:Usus enim, non abusus relictus est. Itaque quarum rerum usus separari ab eorum corporiabus non potest,earum usus eonstitui non potest. I.r. D.de usiuisuct. earum rer. quae ut . ueluti uini, frumenti, olei, pecuniae , e e. Donat. in Andr. Vtimur, inquit, fructibus rei, quae ab amantibus saluo usu nobis subministratur: Abutimur , quando depcrdimus & rem & fructum.
nam usui est ageri cicimus: Abusui uinum,oleum, dic.huiusmodi . UTI LEs actiones dicuntur,quae eontra iii is stricti rationem,utilitatis id est aequitatis caussa concedunturrindeque nome inuenerunt. Veluti Actio a Praetore constituta est aduersus eos.qui seruum
alienum corruperint,in duplu quanti ea res est. quaerebaturans quis filiu filiamve familias eorruperit,ea actio dari possit.Respondetur, utilem dandam esse:in qua officio iudicis aestimabitur,
quanti nostra intersitat ut tantum, Iq. D. deseri corrupi.Hine Pomponius I.quia actionum , II.
De praescript.uein.Supplet Praetor in lege Aquilia, id ei deest, reddendo actiones in fictum ae commodatas legi Aquili .idque utilitas eius issis exigit. Hinc utilitas stricto iuri opponitur i
UTILEs dies,uide Dies. UTI QvE , praecise,tantummodo.Vlp.l. II. D. de manum.uind. Praeterea&illud exigitur, ut non utique unum seruum habeat qui manumittit. UTI Qv E pro omnino,usquequaque. Vip. l. 7 I. D. de iudic. Post peremptorium impetratum, agetur caussa de pronunciabitur: non utique secundum praesentem,sed interdum uel absens,s bona causia iam habuit,uinc t. VTRunt utro in loco.unde Interdictu, o Rue I hic homo quo de agitur,maiore parte huiusce anni suit,quo minus is eum ducat,uun fieri veto.l. I. D.Vtrub.Naeuius in Tarentilla: Vtrubi coenaturi estis: hiccine an in triclinio eVν A pro pellicula,quae uuae instar in extremo palato dependet. uti docet Cornel. Cess. lib. v I. cap. x t v.& lib vi I. ca. x II. Ulpianus i. tq g. r. D. de aedil.edict.Si uua alicuius praecisa sit tollere ma gis,quam praestare redhibitionem, quod morbus
UvLGo concepti,siue uulgδ quaesiti dieiantur, qui patrem demonstrare non possunt:uel qui possunt quidem,sed eum habent,quem habere non licet. l. 19.& L2s .D.de stat. hom.l. 3.& l. .D. de inius
VνLGARis substitutio:ui de Substit. VvLGA Rrs actiones,usitatae, rdinariae, legitime. l. I. D.depraescript.uem. Hinc UvLGARis formula,pro usitata actione de peculio, cuius sermula est cum noxae adiectione 1. Ao. D.de Hrt.
V vLGARE pactum,quod plerunque in matrimonii contractibus adiicitur.l. . D. de diuort. l. Baebius,3 o. D.de pact.dotat. l. pactum.C.de pig.act. ninitrum hoc:Si in matrimonio sine liberis deeesserit. VvLGARIs uxor quae dicatur, Budaeus de Alciatus eruditissimi uiri disputant, Ego nusquam hoc uia xoris genus me legisse memini.nam Ulpiani ue bain l. t s.f. I. D. de adult. quibus uxor uuIgaris appellari putatur:aliud significant. Sedae, inquit, 4n ea uxore potest maritus adulterium uindicare,quq uulgaris fuerit: quamuis si uidua esset, impu.nὸ in ea stuprum committetur. Non enim relatiuum uvAs ad uxorem, sed ad uerbum Mulie rem, quod subauditur, reserendum est. ut si sensus,si quis uulgarem mulierem,id est quae uulgo
ex eorpore quaestum facit uxorem duxerit:potest in ea uindicare adulterium . si tamen eo mortuo rursus ad ingenium redeat,impune ut in uulgariae publica meretrice libido uersabitur. Et haee ipse species refertur apud Scaevolam in I. . D. de grad.5c ad sin .ubi ait I ilignum etiam diei, qui / uulgo conceptus ex ea natus est quae postea mi - - - hi nupsit. Visa est,quae in matrimonium conuenit. eonu nit
283쪽
nit autem duobus niodis:aut coemptione,aut usu nam confarreationem, quae propria Pontilicum erat, mitto. emptione,cum uir & foemina se
inuicem emebant vit Seruius scribit in illud Virgilii: Teque sibi generum Therys emat omnibus
undis.Veteri autem Romanorum lege ut Varro scriptum reliquit. nubentes mulieres tres ad uirum asses serre solebant: atque unum quidem que in marim tenebant,tanquam einendi caussa marito dare lium quem in pede habebant, in foro larium familiarium ponere. tertium in sacciperio cum condidissent, compito uicinali solebant resignare.Hinc eueniebat it mulier quidem in manu mancipioque mariti esset, aut eius cuius in manu mancipioque maritus erat, suaque illi haeres fi Iet, quemadmodum Boetius in I op.& Vlp.in Institui.multis locis tradunt .vir autem non in manum id est, potestatem uxoris erat: sed quod coemptus erat,id ei sui haeredis ius tribuebat: quod Gellius lib. s.cap. 2δε libro 18.cap. 6.& Boetius in Topicis testantur: itemque Dionys. hac de rescribens lib.Antiq.l 1 . Moris autem erat ut uir mulierem interrogaret, in sibi materia. esse uel let,uicissimque haec uirum,an sibi pateri .i.esse uel .let.nam si uterq; respondebat, uelle,mulici materfamilias uocabatur: litoniam ut ait Gellius non in matrimonium tantum,sed in familiam quoque marisi,&in sui, ut diximus,haeredis locum uenerat. c icero in Topic.Cum mulier uiro in manu conuenit,omnia que mulieris fuerunt, uit i liunt dotis nomine. Servius etiam in lib. Aeneid. v I l. per coemptionem,inquit, facio niatrimonio sibi inuicem iuccedebam.Testiri tame arbitratu suo poterant .nam a tutoris potestate liberabatur, lup materia.sebat :tametsi quibusdam etiam in rebus tutorum potestasaed multo leuior, permaneret. quod Cic.in Muraeniana exagitat. Vsii uero fieri matrimonium diccbatur, cum tutoribus auctoribus mulier in matrimonium alicui conueniebat, quo cum ea consilescebat,quasi cum iusto perfectoque maritorided ut si usus ille intra annu no interrumperetur, pro usucapta iam haberetur: et tamen intra annum usurpare,id est usum infringere,ex lege X II .iabularum liceret. quod ni faceret, quoad in eo matrimonio manerct, matrona,
inquit Gellius, licebatur:etsi sibi liberi nati non
forentii matris scilicet nomine,non adepto iam, sed cum spe & omine mox adipiscendi. Haec neq; manu mancipioque mariti, neque sui iuris erat: sed semper in tutorum potestate permanebat. q rsi intestata moreretur, agnaim proximus familiam habebat. Haec ex Ciceronis Topic. Orat. pro Flacco, Boetio in Top.Gellio lib. I. cap. 2. N libro 18.cap. 6. Quae si uera sunt, uideamus ne in illa oratione pro Flacco medum subsit his ue
bis,quae subiiciam: In manum, inquit, conuen rat .nunc audio. sed quaero utrum usu, an coemptione. Legendum enim uidetur IN MATRIM NI vM Co Nu ENER AT : de quo tamen doctiorum hominum finientiam expectabo. Illud minime praetermittendum est, tametsi Iurisconsultorum nostroruin tempore,quorum ex scriptis Pande ctarum libri coagmentati sunt, Materia.& Matrona plerunq; pro cade usurparetiir, quemadmodusuperius a nobis demonstratu est: tame eode ipso tempore Conuentionein in manum usurpari solitam futile,Matremqucis. proprie appellatam esse,qiae in uiri manum conuenerat.id quod ex Vliani Institui .ca.xx ii .intelligitur,ubi inter suos aeredes numcrat uxore que in manu est, & nuru quae in manu est filii, que in potestate habemus. quod etiam cap. x x I x. perspicue inculcatur: ut
mihi dubium non sit uerba liae Festi ,quae subscribam eodem pertinuisse: esseque, si tempus illi id spectemus, non absilrda,ut quidam existimauit, sed & certissima & uerissima. Materfamilias, inquit , non ante dicebatur, quam uir eius paterfamilias dictus esset: nec potiunt hoc nomine plures in una familia praeter unam appellari. Sed nec iii-dua hoc nomine,nee quae sine filiis est appellari potest.Quem locum sic intelligo, ut quae titiosi.
Nupta sit, non ante eo nomine utatur, quam is sui iuris effectus sit: neque consentaneum iit, ut si socrus uitiat,quae materia. appelletur, nurus candenominis dignitatem obtineat.& cum illud nomeex mariti familia, in quam ut ait Gellius asciis
est, consecuta sit. profecto quae uidua est, mater- n. proprie dici non pol. Utrum aute ante liberos susceptos non ita diceretur, equide assit mare non ausim:cii in Boetius ad stipulatione coemtionis iulud uerbii adscribat .nisi forte dicamus stipulati ne ad ome,no ad ueritatem referri oportere: atq; adeo cotracto matrimonio etiam ante liberos susceptos eodem modo Materia.esse dictam, quemadmodum Matronam dici superius docuimus. amatris scilicet nomine, non adepto iam ut Gestius seribit ted eum spe de omine mox adipiscendidi.Seruius in lib.Aeneid. x r. Materfamilias, inquit, illa dicitur, litae in matrimonium conuenit per conuentionem.nam per quandam iuris solennitatem in familiam migrat mariti. Quod autem Vlpueribit in l. .D.de his qui sunt sui uel alien. matresfamiliarum eodem modo dici quo patres- n. hoc est, quae suae potestatis sunt,siue si in puberes, liue impuberes: hoe ad instituti semonis de Rubricae rationem reuocandum est: ut qui alterius in familia non sunt, patres & niatresfamiliarum appellentur.
VxoRiAEzrei actio est,quoties post diuortium de dote contentio est rinquit Boet.in Top. Cie. ubi Cic.huius in actionis formula,uerba illa solennia fuisse ait, Qv AN TvM aequius melius.quod idem in III. Ossic.commemorat, eiusque rei uestigia sunt in s. l.penuit. D.solui. mat. Ut cum Cornelius, 32 .D.de solui. Uxo Ris nomen mu
284쪽
- Leum qui .I9.C. de epist. Aecter.Neq; enim,inquit clericis incompetenter ad itinctae sunt,quae dignos sacerdotio uirin suae uertatione fecerunt.
E N I A , 5 πα, proprie hospitum
munera. Vlpia. pro muneribus o quae prouincialibus magistra- tib.eorumq; comiti b. dari solent, usurpat in l. 6.9. 3. D. deost.proconsNon uero, inquit in totum xeniis abstinere debet Proconsul, sed modum adiicere. ut neq; morose In totum absti neat, ncq; auare m dum xeniorum e cedat. PIi .lib. Epist.v. Qua me uat, quod in caussis agendis, non modo pactione, don ,munere,veru metiam xenijs semper abstinui. XENO D oc H iv at s au σν. domus hospitibus recipiendis parata. apud Iussit illud, i 6. C. de sacros. eccles XENON, ζεν ,,domus hospitibus recipiendis parata. ide quod b, - .apud Iustini an .l. lancimus, i g& l. ult. C.de fa .ecci.de alibi frequenter. XEMoΡΑROCH l. quia peregrinis res ad uictum necessarias praebebat ut notatio uerbi d clarat. 'idem ,opinor qui Parochi,qui praebent ligna salemq; ut ait Horatili. Serm. I. Arca.l.ult.6. I. D. de munia e hon. Hi quoq: qui custodes aediuuet archiotae,uel logographi,uel tabularis, vel xenoparochi,tu in quibusdam ciuitatibus. XYs Ticio stin stus autem de XIsbim, cu apud
Greeoi idem signiscent, apud Latinos tame n nihil habere discriminis, docuit Gulielmus Philander in Anno. in Vitruvium. Na Xystos,ῖnquit Latini uocant porticus tectas,ubi athleis per hyemem exercebantur:Xysta autem subdiales ambulationes,ubi sudo coelo suas exercebant palsstras uide Vitruvium ii. s.ca .r I .& lib.6.ca. t o.Xystici autem dicuntur certatores, qui in Xystis exercentur. Vlp.l. . D. de his qui not. Et generaliter ita omnes opinantur,& utile uidetur,ut neq; thum rici,neq: Xystici,neq; agitatorcs, cetera let eoruni ministeria, qui certaminibus sacris deseruiunt, ignominiosi habeantur.
Obra, eingulum duplex,pecuniae quam aliquandiu conse uare uolumus, gestandae idoneum. Vip. l. s. D. de bo. damnat. Nec si zonam circa se ha ποῦ T buerit, protinus aliquis uindieare debebit. Gracchus apud Gellium ii. I . cap.r 2. Itaq; Quirites , quum Roma prosectus sum , Tonas quas plenas argenti extuli, eas ex prouincia inanes retuli. Turi usi, auctore Dioscoride lib. 2. potus est,qui sit ex hordeo in aqua resoluto . In Aegypto ple rimq; seri pli. lib. 2r .restatur. Vip. l. i D. de trit. Din.Ol.Certe Zythum,quod in quibusda prouineias ex triticinii et ex hordeo, uel ex pane confici tur,uini legato non continebitur. Et infra identidem eadem in lege.
285쪽
ROM AN AR UM , Q V AE QUIDEM AD
IVS CIVILE PERTINENT. ELEMENTA. o l
Typographus adolescentibus iuris studiosis. Atis con Di, Ius Ciuile uectrum, Romanorum esse,non Atheniensium, aut Cartaginensium, aut Lacedaemo
morum, optimi s humanismi adolestentes. quapropter qui in Reg. Romana cognitione bene uersati sium' tanto faciliorem ad iuris uestri prudentiam aditu ha --- bentiquanto Germanus facilius Italo, Corneli, Tariti De moribus Germanorum librum: aut Italus facilius Germano, habes belli hintoriam a Plutarcho uel Appiam descriptam,intelliget. non enim rem ius uestrum in philosophando,, acute distulando positum est: veluti de imresiui,de iure accrescendi,de toto spartibus,de diuiduo s indiuiduo: ped maxima spoli ma pars in 'ipubmemana practica, ut nuc loquimur, id est Uuforensi uersiatur ueluti de Pratorum iura dictione, aut Proconsulum,ac Praesidum prouincia,qnot qui 1, locus in Pandectis reperietur, in quo non illiussat mentio'Itaq; Ciceronis,Liur, Plutarchi aliorumi lectionem magnopere ad iuris uentri cognitionem prodesse,nemo risiplane imperitus,non inte igit. Quodsicontenti esse hoc temporepossemus nostra quise; riuitatis ac patriae institutis,ridiculam sane operam inrandectis uestris cognostedisponeretis. Sed quoniam distulatis,esse aliquid a Romanis Iuris consiuitis ita siubtiater s acute excogitatum,ut in hominum n trorum ingenia cadere tantasiubtilitas non posit propterea in isiorum libris peruolutandis acperdiscendis noctes diras copumitis quos tam se labores quam inaniter maxima pars hominum superioribusseculis erantiarit,non dissicile dictu e causam autem illius ut pratores uestri loquebatur nequitia,hoc est imped strustraminutiliter cosumpti,qui iudicio bono praed tisium,ignorantia Romanarum antiquitatum attribuunt. Vua cum itasim,erit humanitatis uectrae,adolescentes optim consilium nostrum boni re utereoqui studiorum uentrorum utilitati inseruientes, hunc in locum nonusia qua ad Reipublica Romana coxnitionem pertinebant, coniecimus. Valete adolescentes humani'mi,s bonis consi Adum aetas uestra ser obtemperate. Deus studia uestragubernet.
286쪽
i tarthaginiensibus pax seret & quc eam pacere,quemque ex Africa exercitus deportare iu-Ci Lr A Minutia de pace Chartaginiensium. Tulere M. Acilius, & Minutius Tribuni pleb. Cornelio, Aelio Cos s.Anno ab urbe condita DLri. Vellentne iuberentne senatum decernere, ut
dare,quemqueberent De pace, uti rogas,omnes tribus iusserui pacem dare P. Scipionem, eundem exercitus deportare Liuius lib.x x x .
Aci Lia de coloniis deducendis. Tulit C. Aellius Tributa.pleb.Cornelio, Minutio Coss. Anno ab VC.DI vi. Vt quinque coloni ae in oram maritimam deducerentur: dus ad ostia fluminum Vulturni, Liternique : una Puteolos , una ad Castrii Salerni. his Buxetu adiectu .tricene familie in singulas familias iubebatur mitti. Liuius libro 3 2. ACILlA,REPETvNDAR v M. Tulit M. Acilius Glabrio. Vt repetundarum caussa una actione absolueretur:id est, ut neque reum comperendinari , neque caussa ampliari liceret. Item ut qui accusatores constituti essent, potestatem haberet
literas & publicas ct priuatas conquirendi, obsignandi,deportandi. Cic.Verrin. 2. & 3. & in secundam Asconius. IV ΑΕ avTi A DE LEGI Bus. Tulit Aebutius Tribunus pleb.Vt duodecim Tab .capita quae Reip.propter antiquitatem obsoletasque res inutilia euient , abrogarentur : solae Legis actiones Centuinuitaliu caussarum manerent.Gel. li. I s.c. i o. AgavTi AsLi Ct Ni A. Vide Licinia Aebutia. AELIA DE COLONI S DRDv CEN Dis. Tulit
Q Aelius Tubero Tribunus plebis,Cornelio, Sepronio,coss. Anno DLvII l. Vt Latinae duae coloniae, una in Brutios, altera in Thurinum agrum deduceretur.Liuius lib. xx xl III. Ax Li A DE eol.ded Tulit idem. Vt in agrum Latinum Thurinu coloniae deduceretur. Liu.li. IAst i A n E comitiis.Tulit RGAelius Cos . eum M. Iunio, Ann. D xC v I .Vt quoties cum populo ageretur,augures de coelo seruarent, magistratus& obnunciandi, id est denunciandi asi per Iouem non licere,& legislationi intercedendi potestatem haberent.Nam quum lex ferretur, Augures de coelo seruabant: magistratus, s quid obser
uatum erat,quo impediri comitia possient,nunciabant.Cic.in Pisoniana, ubi centum ante Pisonisti Gabinii consulatum annis latam hanc suisse lege in scribit, oratorie & suo more. Mentio est apud omnes frequentissima. AELIA Sanctia quae nominatur in Topicis Ciceronis,inducenda est auctoribus antiquis libris: senteliaque ipsa & historiae ueritate postulante. idque
iampridcm interpretum nonnulli docuerunt. AELIA sENTIA de manumissionibus.Tulere Sex. Aelius,C.Sentius coss. Ann. DCCLur. Vt qui serui poenae caussa uincti a domino quibusve inustae notε suerant, quive propter noxam torti, nocentesve iniiciati, quive traditi ut ferro aut cubestiis depugnarent, quive in custodia suissent, ii si manumitterentur non ciues Ro. sed dedititiorum numero essent:id est, ut neq; connubium,neque commercium, neq; testamenti factionem haberent.Vt minore triginta annorum seruum uindicta aut testameto, nisi caussa apud consilium probata,manumittere non liceret. Ne dominus annis uiginti minor,seruum nisi causa apud consilium plobata manumitteret. Vt seruus ab eo domino qui soluedo no est,testameto liber esse tu ius,&neres insiῖtutus ,& si minor lit trigi Ela an nis,liel in ca caula sit ut Geditit ustieri cuis Rom.& heres sit,si tame alius ex eo testametc
nemo haeres sit.Quod si duo pluresve liberi ha rebelesve esse iussi sunt,primo loco scriptus liber Scae res lit. Vt ii patronus I iEcrtu inopem non altirit,primum libertatis caussa impositis tam ipse , 'uam is ad 'uem ea res pertinebit, multetur:dein ipsius haereditate,tum ipse tum iptius liberi pri- uentur,nisi haeres institutus sit. postreino a bonorum possessione remoueatur, praeterquam secundu in tabulas.
Ne dominus in manumittendo seruo seruaue lege ei de contrahendo matrimonio, que ciuis Ro in. libertate imminuat, imponat:si secus faxit, ad eius legitima haereditate ne admittatur. Vip. & Iustianianus in Institui .ite Iulianus l.qui soluedo. ε2. Paulus i. s is qui,s s. l. si is qui, 7. l.qui soluendo. soa.s non lex. 83.D.de haeredibus instit .l.sciendum,7 .D.de uerborum significat. l. r.C.qui manum.non post l. 3 .f. i. D.de suis & legit. l. si patronus, I I .D. de bon.liberi. AxLi A de Statilio.Tulit C.Aelius Tributa. ple.qua damnatus est Stennius Statilius Lucanus, quod Thurinos infestallet. Plinius lib. 3 ε.cap. s. Aa 2 ΛEMILIA
287쪽
AEMILI Acra Asti A.Tulit M. Aemilius Lepidus Cos.cum QA utatio Catulo , Anno DCLxxv. Hac non sumptus eoenarum', sed ciborum genus & modus prςfinitus est. Gellius libro r. cap. 24. Macrobius Saturn. lib. s.cap. II. AFM Li A DE CEMsvRA. Tulit Mam. Aemilius Dictator, Anno CCC xx. Ne censi ira quae usque eo quinquennalis fuerat,plus quam annua ac semestris citet. Liuilis lib. .& 0-ΑLLt pNA DE T RMl Nis. Tulit . Eius hoc eaput legitur in libro De agrorum conditionibus Ualde corruptum sed ex Roscia , quam suo loco describemus , sic eastigauimus : Quae colonia hac lege deducta,qubdue municipium constitutum erit,qui limites decumani , quaecunque Lia in eo agro erunt,qui ager hac lege datus assignatus erit,ne quis cos limites decumanos obse-pito,neve quod in eis immolitum, neve quid ibi positum habeto, neve eos arato,neve eas solus obturato,neve quis sepito , quo minus suo itinere aqua ire fluere possit.Si quis aduersus ea quid secerit, in res singulas quotiescunque secerit ,rii I ,colonis,municipibusve iis in quorum agro id factum erit, dare damnas esto: pecuniae qui uolet petitio hac lege esto. AMPIA LAni ENA de Cn.Pompeio.Tulere T. Ampius,T. Labienus Tribuni pleb.Metello, Afranio
Coss. Anno DCxCIM.Vt Cn. Pompeius uictor
ex A lia ludis Circensibus corona aurea & omni cultu triumphantium uteretur,senicis autem praetexta cctronaq; aurea. Velleius lib. 2. ANNARI A LEX dicebatur ab antiquis ea , quasniuntur anni magistratus capiendi. Festus. ui
ANTI A svMPTvARIA. Tulit Antius Restio. De sumptu in conuiuia.&,Vt qui magistratus esset, magistrati imve capturus euet,ne quo ad coenami nisi ad certas personas itaret.Gell. lib. 2. cap. 2ε. Macrobius lib. 3.cap. 1 7.ΛNTIsTi A DL Satricanis. Tulit M. Antistius Trib.ple.Fostio ut opinor S Plautio Cos s. An. DC xxxv.Vti Senatui de Satricanis ciuibus Ro.sententiae serendae ius esset. Liuius lib. 16.
ANTONIA IvDICIA Ri A. Tulit M. Antonius cos. cum C. Iulio , Anno DCCix. Vt tertia iudicum decuria,e centurionibus,antesignanis, alaudis , manipularibus iteret.Cic. Philipp. r. & s. ANTONIA DE Dictatura. Tulit idem Triumuit R. P.C.Ne quis ullam ob causam de Dictatore
errando reserret, neve Dictaturam oblatam acciperet.qui secus faxit,eum ut necare ius fasque eLlet Appia. Empbyl. 3. ANTOMi A DE nomine mensis Iulii. Tulit idem. Vt qui mensis antea Quintilis uocabatur, qudd, Martio qui priscis temporibus primus fuerat, quintus esset: is a C. tulit Caelatis nomine Iulius deinceps d ceretur: quod hoc mense ad quartum Idus Quintil. Iulius natus esset. Macrob.lib. Sat.
ANTO si A na suffragiis pop. Tulit L. Antonius. Cicero Philipp.7.
ANTON i A DE sacerdotiis Tulit idem. Vt ius c Optandorum sacerdotum a populo od illorum collegium iterum transferretur. Dio lib. 37. APPvLri A DR coloniis. Tulit. L. Appuleius S turninus Trib. pleb. C. Mario vi. L. Valerio Coss. Anno DCLID.Vt in singulas colonias ternos ciues Rom. C. Marius facere posset. Cicero pro Balbo. APPvLEi A ACRARIA. Tulit idem , eodem anno. Vt quem agrum C. Marius cos. in Gallia
pulsis Cimbris, inditionem populi R. redcsissetis populo Rom.diuideretur,& si ita lex sciuisset, intra diem quintum a singulis senatoribus in ea iuraretur:qui non iurasset, ei multa poena esset. Appianus lib. De bellis civit. l. APPvLEIA MAi EsTATis. Tulit idem . Meminit Cie lib. De oratore secundo,ubi de caua Norba ni loquitur,quem maiestatis Appuleia lege postulatum defendit Antonius. APPvLEIA DE METELLO . Tulit idem . Uti in Metello Numidico Consuli quod legi ipsius Agrariae,quae intra quintum diem iurari in eam iubebat, non paruisset, aqua & igni interdiceretur. Appian. lib. De bello ciuil. i. Cicero pro Sextio,& alibi. AQFILIA DE DAMNO iniuria dato. Tulit C. Α- quilius Gallus, rib.plebis: uti scribit Vlpianua l. r. D. adleg. Aquil ex quo plebiscitum uerius
appellatur. Eius tria capita tuere, quorum primum & tertium his extat uerbis.Qui seruum seruamve, alienum alienamve, quadrupedemve pecudem iniuria occiderit:quanti id in eo anno plurimi fuit,tantum aes dare domino damnas esto. Ceterarum rerum praeter hominem & pecudem occisos,si quis alteri damnum laxit, quod usserit, fregerit, ruperit iniuria:quasi ea res erit in diebus triginta proximis,tatu aes diro dare damnas esto. Aduersus inficiantem in duplum actio esto . Non dubitaui autem QUADRVPEDEMvΕ PFCv-DEM pro Vel restituere: quod mendum mirum
est,tam multorum eruditorum oculos aspectumque sugisse. Hanc autem puto esse legem de qua Cicero in Bruto sic loquitur, Atque eodem tempore accusator de plebe L. Caesdenus fuit, quem ego audiui iam senem, quum ab L. Iabe-lio multam lege Aquilia de iustitia petiui siet. Opinor enim legendum DAMNI IN IvRIA : qua de formula diximus in Orat. pro Comoedo. Scmulta intelligi, quali plurimi aestimationein. Animaduertendum etiam aliud praeterea huiusce legis eaput fuisse, si seruus sciente domino noxam nocuisset,dominus suo nomine eius rei caussa to
288쪽
bus magistratibus multe dicede ius estet, quum antea solis Consulibus id liceret: ita tamen ne uel
duos boves, uel triginta oues excederent. Vt quumulta pecoris armentique a magi stratibus diceretur,bras centussis, ouis decussis aestimaretur.
Dionysius libro decimo, Gellius libro secundo,
cap. I.& Festus lib. I .in voce Peculatus. ATIA DE SACERDOTII s. Tulit T.Atius Labi nus Tribunus plebis, L. Iulio, C. sarcio Cos s.
Anno DCxcix . Ut populus iacerdotia cquemadmodum olim lege Domitia mandaret, quum antea sacerdotes lege Cornelia a Pontificum coia legio crearentur. Dio lib. I 7. ATILIA DE DE Diri TII s. Tulit L.Atilius Tribunus plebis , Claudio , Valerio coss. An. Dx LIII .Omnes Campani, A ttellani,Calatini, Sabatini,qui se dediderunt in arbitrium ditionemque populi Romani, Fuluio Proconsuli, quaeque una tecum dediderunt,agrum urbemque, diuina humanaque,utensiliaque,sue quid aliud dediderunt de his rebus quid fieri uelitis, uos rogo Quirites. Plebs.se itissit, Quod Senatus maxima pars censeat,qui assidetis,id uolumus iubemusque. Haec Liuius lib. 26. ATILIA MARTIA DE Trib. militum . Tulere L. Aelius,C. Martius Tribuni plebis, Iunio Aemilio Cos. Anno CDxLI i. Vt Tribuni militum seni deni in quatuor legiones a populo crearentur. Quae antea,perquam paucis suffragio populi r lictis locis Dictatorum& Consulum ferme fuerant beneficia. Liuius lib. 9.ATILr A DE TVTELI s. Tulit.Vt mulieribus pupillisve tutores non habentibus, a Praetore de maiore Tribunorum plebis parte darentur. Ulpian. capite Instit. Id. Imperator, De Atiliano tutore. Liuius lib.xxxIx. AT 1NIA DEJvsv CAPIONI avs . Tulit. Vt quod surreptum esset , eius rei aeterna auctoritas esset, nisi si in eius cui surreptum esset, potestatem reuertisset. Gellius libro i7. cap. 7. Paulus L q. s. . D. De usurpat. Iulianus l. 3 3.eluia. tit. Cicero Verrin. I. ATINIA DE TRIB. PLEs. Tulit. Vt qui Trib. ple.esset,idem senator esset:dicendaeque in senatu sententiae ius haberet.Gell.lib. Iq.cap. ult.
AvRELIA DE TRIEvN. PLEB. Tulit C. Aurelius Cotta Cos.cum L.Octauio,Αnno DCLxxv I II.
Vt Tribunis pleb. liceret postea alios magistratus capere: quod lege Sullae iis erat ademiaptum. Pedianus Cornelia L. Verri. i. Liuius lib. 97.Velleius lib. ΣΑvRELIA IvDiCIARIA . Tulit C. Aurelius Cotta Praetor, M. Crasso , Cn. Pompeio primum coss. Anno DCLxxx III. Vt iudicia quae penes solos senatores erant, inter senatores, de equestrem ordinem, & Tribunos erarios communicarentur . Cicero in Verrinis saepe Ase nius in easdem. in Orat. pro Cornelio,& in Piasonem .Florus uero Epitome 97. Velleius lib. 2. ubi tamen Tribunos irarios non nominat.
sternis annis qualemi I raetores coearetur.
Liuius libro M. Festus nominat libro deci
CAες ILIA'Dε rvLLONI Eus . Tulit Caecilius Metellus. C. Flaminius, L. Aemilius C ENf.dedere ad populum serendam. Plinius lib.xxxv cap.xv M. CAECILIA Di Di A DE L pci Eus . Tulerunt
Caecilius Metellus,T. Didius Coss. Anno DCLv. Ne multis de rebus coniunctim una rogatione ad populum serretur, ne populo necesse esset in coniunctis rebus compluribus , aut id quod nollet accipere,aut id quod uellet repudiare.Cicero Philipp. s.pro Domo sua, & ad Attic. epist. I. CAECILr A de censoribus. Tulit Caecilius, in F.Metellus Pius. Scipio cos. cum Pompeio . Anno nCCI.Vt Censoria potestas, quam RClodius Tribun.plebis imminuerat, restitueretur.
CAaCILI A repetundarum ulit. Nominatura Valerio Max.lib. sexto,cap. II.
CAgL r A, de suffragiis . Tulit Caelius Tribun. plebis, a cilio, T. Flaminio Coss. Anno DC xxx.Ut etiam in perduellionis iudicio ql Cassia lege I abellaria exceptum erat , populus non uoce sed tabella sententiam serret. Cie. libro
De Ieg. . CADuc ARI A.Vide Iulia Caducaria. CALL1DIA DE Metello reuocando. Tulit Q.
Callidius Tribunus plebis, ut in Metellus 'uruod in Saturnini legein iurare noluerat, exilio
amnatus erat, in ciuitatem reuocaretur. V
leruvlax. libro quinto,capite secundo. Cicero pro Plancio CALPvRNIA repetundarum. Tulit L. Calpurnius Piso Tribun .pleb.L. Marcio, M. Manilio Coss. Anno DCI IlI.nulla antea quum fuisset. Vt quibus in prouinciis magistratus populi R. eorumve comites pecunias contra leges cepissent, earum prouinciarum homines iudicio Romae constituto suas pecunias repeterent. Cic. De ostie. 2. in Bluto δε Verrina v. CALPvRNIA , de ambitu.Tulit C.Calpurnius Piuso cos.cum M.Glabrione, Anno DCLxxxv I. Vt ambitus damnati omni honoris petitione prohiberentur , certaque pecunia multarentur, Dicilibro 26. c. pro Muraena , pro Cornes. & in eam Ascon.
289쪽
CALPvRNIA DE CIvi TAT i. Sisenna historia. libro quarto, Milites ut lex Calpurnia concesserat, uirtutis ergo ciuitate donari. Haec Nonius
CANvLF A , de patrum connubijs.Tulit C. Canuleius Tribunus plebis, M. Genutio di C. Curtio coss. An. CCC ix. Ut plebi cum patribus connubiorum ius esset. Vt Tribuni militum con sulari potestate promiscue ex, patribus ac plebe crearentur. Augustinus libro De ciuitate Dei 3.
CAssIA AGRARIA. Tulit Sp. Cassius Consul cum Virginio , Anno CCL xv II . Vti ex agro Hernicis , quibus cum foedus ictum erat,
. adempto,dimidium Latinis dimidium plebi diuideretur. Lex tamen non tenuit. I iuius libro se
cundo, Valerius libro quinto,cap. 8.CAssi A DE sENATu . Hanc tulit L.Cassius , L. F. Longinus, Tribunus ple. C. Mario, L. Flacco COSS. Anno DCLIIII. Vt quein populus damnasset,cuive imperium abrogasset, in senatu ne esset. Ascon.in Cornel. CAssi A DE svFFRAciis. Tulit L. Cassius Triabunus plebis, Lepido de Mancino Coss. An no DCxvr . Vt iudices sententias , quas uoce
dicebant, tabellis serrent: in liis etiam populus ipse, duntaxat quum de multis iudicaret , non de capiter nimirum in perduellionis iudicio. Cicero in Laelio , ubi lianc legem biennio post Gabiniam latam scribit. item in Bruto, & libro De legibus 3.item Asconius in Cornelianam,&
CAssIA DE Pauli triumpho. Tulit Q X assius
Praetor, Aelio. Iunio Coss.,Anno DLXXXVI.
Vt Paulo, Anicio, & Octauio ex bello Macedonico cum uictoria redeuntibus, quo die u bem triumphantcs inueherentur, imperium esset.
Liuius lib.qs . CAssi AIDE senatu supplendo. Tulit C. Cassius Praetor, Dictatore Iulio C piare. Vt in numerum Patriciorum qui Senatui deessent , alii
sublegerentur.Tacitus libro II. Suetonius autem
in Iulio Caesare scribit,eum Senatum suppleuille, patricios allegisse, Prstorum, Aedilium, baestorum , minorum etiam magistratuum numerum
ampliasse.Vtrum autem illa Cassia lege,an alia, in
Ciruci A.Dabdonis & muneribus .mTulit M.Cincius Tribunus plebis , Comelio , Sempronio
Coss. Anno DXLIx . Ne quis ob caussam orandam donum munusve caperet. Liuius libro 34.Tacitus lib. I 3.Cic.in Catone, ad Atticum I.& de Orat.secundo I ellus hane munerale a Plauto uocari scribit.Neque muneralem legem, neq; lenoniam, Rogata fuerit necne,flocci ei timo.
CLODi A de liberali caussa.Tulit Ap. Claudius Decemviticum collegis,Anno CCC M.Vt quii quis in letuitutem assereretur, uindiciae secundum libertatem daretur. Liuius lib. I 3. Dionv lib. to. CLAvDt A de senatorum quaestu.Tulit Qu. Claudius Tribu .pleb. P. melio,T. Sepronio Coss.
Anno D xxxv. Nequis Senator, quive Senatoris pater fuisset maritima nauem,quae plus quam trecentaru ampliorarum esset,lia ret. Id satis habitum ad fructus ex agris uectandos t quaestus ominnis patribus indecorus uisus cli. Liuius lib. 2 et . CLAvni A de scribarum negociatione. Videtur proximae Claudiae pars fuisset. Suetonius in Domitiano, Scribas quaestorios, negociantes ex consuetudine, sed contra Claudiam legemiuenia in praeteritum donauit. Aliud ea de lege nihil reperio. CLont A de annona. lit P.Claudius Tribu .pleb. Pisone, Cabinio coss. Anno DCxCv. Vt frumentum populo,quod antea semis aerisae trientibus in singulos modios dabatur, gratis daretur, et Sex. Claudio seu mentaria procuratio mandaretur. Asconcin Pisonianam, Cice. pro Sestio, & in Pisonem,& pro Domo. CLODi A de comitiis.Tulit idem. Nequis per eos dies quibus cimi populo agi liceret, de coelo sero uaret.Ut omnibus fastis legem serri liceret: qua de caussa legem Aeliam & l ullam a Clodio sublatam toties Cicero queritur:in Sextiana,Pisonia. na:& in hanc Asconius,& Dio lib.; 8. CLoor A de ui.Tulit idem. Videiss qui ciues Ito. sine iudicio populi indictaque caussa necas ciat, quaestio haberetur. Tulit autem Ob Ciceronem S alios, a quibus necati erant Catilinarii, quam is
uis nominatim de Ciccrone nullam faceret mentionem. Velleius lib. 2.Dio.x VI II. Cicero ad
Attic. l it. Hanc legem,opinor, intelligit Cicero in Orat pro Domo, ubi de lege Clodia loquitiir, quae est de Iniuriis publicis. CLoni A de M.Tullio.Tulit.idem.Ut M.Tullio Ciceroni quod falsum S. C. retulisset . quod ciues
Rom.indemnatos necasset,aqua & igni interdictum esset,neve ei intra quingenta passuu millia liceret esse,ne quis de ipsius reditu ad senatum referret,ne quis sententiam diceret,ne disputaret,ne loqueretur,ne pedibus iret in sententiam, ne scribendo adesset. Pro domo sua, Post reditum insen.& lib.ad Att. t II .& Dio. lib. I 8. CLODIA de prouinciis . Tulit idem. Vt Gabinio Syria Babylon. Persae: Pisoni Macedonia, Actiata,
daten alia, Iraecia,omnisque Boeotia proconsul ri imperio mandaretur : iisque cum exercitu in eas prouincias iuris pecunia ex aerario attribueretur.Cicero Pro domo,& in Sextiana.
CLoni A de intercessione.Tulit idem Clodius. Velibera & soluta in serendis legibus Tribunorum plebis potestas esset,neque intercessione impediretur.Cicero in Sextiana. Nouem enim Tribunis unus obsistere poterat.Dio.lib. 38. CLODIA de collegiis .Tulit idem. Vt collegiandest,conuentus artificum a Numa instituti, & m gna
290쪽
Sna ex parte partim legibus, partim senatusco fultis sublati restituerentur, multiq; alii constituerentur. Cic. in Sextiana, Pisoniana, Pro domo sua. Pedimus in Comes.& Dio. libH 8.
CLOD i A de regno Cypri. Tulit idem. Vt Cyprus insula in prouinciae formam redigeretur,ut Pt lemaeus rex Cypri sedens cum purpura & se tro, S illis insignibus regiis preconi publico se
ijceretur & cum bonis omnibus publicaretur Vt M. Cato Q testoreum iure praetorio, adiecto etiam Quaestore mitteretur in insulam Cyprum di regiae gazae uendendae.& pecuniae deportandepraeliceretur.Ut qui Byzantii rerum capitalium damnati exularent, populi Ro. nomine in eam ciuitatem reduceretur. Cicero pro Domo sua probext. De prou.cons.Velleius li. 2 Plutar. in Vitis. CLODi A de Pessinuntio sacerdotio. Tulit idem, Vt Pessinuntius Matris magnae facerdns, suo socerdotio spoliaretur, fanuq: illud Brogitaro Gal
CLon i A de censoribus. lit idem. Ne quem Censores in legendo praeterirent, ne e qua ignominia assiceret,nisi qui apud eos aecusatus,& utriusque Censoris sententia damnatus esset. Asconius in Pisonianam,Cicero in eadem,in Miloniana,&Sextiana
CLo D i A de socijs ae nominis Latini.Tulit C.Claudius Cos. cum T. Sempronio, Anno DLx xVI. Qui socii ae nominis Latini censi essent . ut omnes in suam quisque ciuitatem ante Kal.Nouem bres redirent. Vt Dictator,Consul, Interrex, Censor, Praetor, qui nunc esset apud forum, daret operam,ut qui manumitteretur, in libertatem uindicaretur: iusiurandum daret, qui eum manu miti ret,ciuitatis mutandae caussa manu non mitteret: qui id non iuraret, eum manumittendum non
censuerunt. Liu libro i. qui tamen locus corruptus eis: legendum sortasse, Ab eo manu mi
CLAvni A de comitiis. Tulit M. Clodius Marceulus Cos. cum Ser Sulpitio, Anno DCCr i. Ne in magi stratum comitiis absentio ratio haberetur. Suetonius in Caesare. CLAvni A de Colonia Nouieomi. Tulit idem M. Marcellus. Vt colonis quos rogatione Vatinia Nouum comum Caesar deduxisset, ciuitas adimeretur: qubd per ambitione, & ultra prescriptum data esset.Suetonius in Caesare. CLAvni A descenore. Tulit Claudius Caesar ne creditores in mortem parentum pecunias sitis familiarum foenori darent.Tacitus lib. l l .ubi apertὰ legem latam assirmat.
CL A vo i A do re numaria. Tulit. Vt uictoriatus nu-mus, qui ex Illyrico aduectus mercis loco habebatur, Romae percuteretur:& eadem uictoriae nota obsignaretur. Plin. lib. 3 3.cap. s.
CLAvDi A de tutelisaulit. Vt ne agnati mulierum tutelam legitimam reeipere eo rentur. Vlpitit.
CORNELr A de patriciis. Tulit cum collegis Sex. Comelius Tribu .milit. Anno.CCCI xx.Nequis patricius in arce aut Capitolio habitaret. Liuius lib.6. Dionysius lib. q. CORNEL A de bello Antiochi . Tulit P. Cornelius Cos .cum M. Acilio, Anno D I x ii. Vellent iuberent ne cum Antiocho rege, quiq: scctam eius secuti essent,bellum iniri .Liuius lib. 3 6.
CORNELi A, Baebia de ambitu. Tulere P. melius M. Baebius Coss.Anno DLx x t I. Liuius libr. ἡ . Florus Draeterea epit.xLvII .legem de ambitu la
CORNEL t A de C. Mario. Tulit L .Cornelius Cinna
Cos. cum Cn. Octavio, Anno DCLxvt. Vt C.
Marius quia L.Sylla oppressus profugerat, in urbem reciperetur. Velleius lib. 2. App. Coa N LIA iudiciaria. Tulit L. Cornelius Sulla Dictator Ze cos. cum Q. Metello, Anno DC- Lxxi ii. Ut iudicia equestri ordini adempta, in
solum ordinem Senatorium transscrwntur. Ita
quadrat annorii ratio ab Asconio tradita, quum ait, Equites a lege Sempronia ad hanc legem an nos quadraginta iudicasse. quum Cice. oratorio more dicat ippe quinquaginta Flor.epit. Lxx x x x. Alco. in Divin. & Cicero in eadem. Huius
eiusde fuisse pars uidetur, caput illud quod c ic.
Verr. Mi I. commemorat, ne cui extra ordinem
Senatorium reiiciundi amplius quam titum iudicum potestas esset. CORNELt A repetundarum. Tulit idem. Vt in re petundarum iudicio reus omnino comperendi-
Maretur, nec una actione ea caussa absolueretur .
Ut certi dies prouincialib. magistratibus quibus si iceessum esset decededi caussa praestituti ellent.
Vt Legatis sumptus praescriberetur. Vt accusatori liceret omnibus testimonium denunciare,preterquam defensori r item omnia clausa rei obsignare,& literas omnes tum publicas, tum priuatas quibus instrui posset accusatio, praeter literas publicanorum Romam deportare liceret. Cice.
CORNELi A agraria. Tulit idem . Vt proscriptoruagri publici essent Cicero contra Rullum.Sallu stius in Catilin. CORNE I. I A sumptuaria.Tulit idem. Vt Calendi ,
Idibus, Nonis, diebus ludorum 8e seriis qui biicdam solennibus H S. tricenos in coenam insumere ius potestasq; esset. caeteris autem aliis dictus omnibus,non amplius ternos. sunt & minora precia rebus imposita. Gell. libro secundo cap. 2q.Macrob. lib. Satur. II I .cap. II. & Plui.
in Sylla. Co RusLi A de municipijs. Tulit idem. Vt municipijs omnibus ius ciuitatis agriq; adimeretur . Cic.