장음표시 사용
221쪽
constabat in cuiusnam paroeciae finibus is locus situs esset. Cum mro ad Romanum Pontificem ventum esset, ut sua auctoritate eam erectionem ratam haberet, priori ecclesiae Eugubinae erat is tum Raphael, Francisci ordani Raphaeli filius totius rei cognitio commillia est a Pontifice, ut apparet ex ejus rescripto, quod est apud Raynal dum Reposatum, quem saepe cum laude nomina Vi. Naturae debitum solvit Antonius Severius I. id. Airit anno MCDLXXII. ut supra indicavimus, ejus obitum non solum universa civitas, sed omnium maxime Federicus Urbinatium princeps, qui tunc Eu-gubii erat, lacrymis prosecutus est, propter veterem amicitiam,in probatam optimi pii copi virtutem. Erat enim in eo singulari prudentia, .magnitudo animi, quodque ad homines devinciendos plurimum. Valet, caritate in pauperes, humanitate in omnes eximia fuit, ut
a Bernio, chronici Eugu bini auctore, accipimus a .
Joannes Beroni fur , natione Thuscus , Ordinis Praedicatorum anno MCDLXXII. Ita de hoc Episcopo ghellus, mem optaverim indicasse Undenam ejus patriam is familiam, vitae institutum habuerit La ZZarellus Joannem Germanum ad annum CDLXXII. medium inter Antonis mi everium, morradum Uelpitum affert Mauru mo- Dacus divi Petri, ante Corradum Vespium, Joannem Germanum collocat, eumque narrat, ob eximiam prudentiam a Romano Pontifice in Germaniam ad C esarem nisum esse, ex eaque legatione cum rediret mortuum esse in itinere b). Hinc conjectare licet, Joannem hunc non multo post ejus electionem oblis Ie 3 nunquam fortasse ad tuam sed cin accestis se nam eodem illo anno, quo Antonius Severius oblit, anno scilicet M DLXXII. Joannem hunc notant catalogi aliquot antistitum Euphi binorum, Walino insequenti habent Corradum Vespium, de quo mox dicendum est.
222쪽
ai in ecclesia Eugubina ad annum CDLXXIII. . Maurus monachus, quem paulo ante citavimus, in eo desinit, atque ex eo licet conjicere quo tempore suam illam scriptiunculam consarcinavit. Sed is etiam nihil praeter eius nomen Lagarellus nullum huius Episcopi monumenthina apud Eugubino reperiri autumat, quia eo sedente i mnanis, diuturna peltis eam civitatem afflixit. ' in sit hoc saltum consta-b: ex iis, quae dicemus paulo post in Leonardo Grypho. Sed Corradus Vespius, si quidem pii copus Eugubinus fuit brevi fuit: etenim eo ipso anno MCDLXXIII. quo in ea cathedra sedere potuit, Leonardum Gryphum ad eamdem assumptum esse conitat.
I. Leonardus Gyphus Romanus Episcopus Eugubinus IDLUXV. V. non Noυ. e Sixti . l. V. secretario, ad Archiepiscopatum Beneυemtanum translatus es a SiYto IV. Ponti e maYim anno MCDLXXxu taVghellus parum eliciter de eoirardo Grypho, in quo primum quoad pati iam errat in quibusdam enim tabuli ad ecclesiam Eugubinam 1 pectantibus, atque ab Angelino visis, Joannes Bapti ita Gryphus, Leo- nardi Episcopi frater, Mediolanensis appellatur. Id etiam facile intelligi potest ex pluribus Francisci Philelphi lite iis, ex quibus constat, Leonardum Mediolani, una cum Ambrosio fratre, qui philolophus, Amedicus illustris habitu est , a Philelpho ipso in liberalibus diiciplinis eruditum fuisse . Mirum autem, quam multis laudibus eurn Philelphus ornare consueverit, quoties, vel ad eum ipsum, vel de eo ad alio scriberet Increbuit apud me, tibi opus esses erudito aliquo atque diserto iuvene, cuius opera uti possis in scribendis literis,' inreliquo secretariatus munere . Ita ad Jacobum Cardinalem Papiensem Philelphus. Tum pergit hic apud nos, hoc est Mediolani, eo-
nardus G phus , tibi, ut arbitror , non incognitus , vel ex eo carmine,
quod annis superioribus sanctitati Domini Nostri Mantuae dono dedit. Is omnium primum modestistissimis est moribus, indubitatoque pudicus. Ingenio es ad omne orationis genus re facili re feraci re eo quidem
non olum ad solutam orationem, sed ad omnem verius convenientiam, atque splendorem . Accedit pra terea salutare animi institutum , quo se cupit, ardentissimo se odam de Gio , Deo dicare militiaeque Romanae
ecclesae adscribere, o E Mediolano XV hal. Dec. MCDLXII. sa). II. An
223쪽
II. An voti compos factus sit Philelphus, Leonardus apud Caradinalem Papientem fuerit, mihi non liquet. At anno certe MCDLXVIII. Romae jam Leonardus erat, is fortunae velificari coeperat, qua de re urbane cum eo ocatur Philςlphus, in epistola ad eum cripta, v. id. Iun. ejus anni a). Insequenti anno Romae vivebat cum Cardinali agonensi, ut ex alia Philelphi epistola prid. kal. Maj scripta, qua sic eum alloquitur Vides, mi carissime Leonarde, quanta sit
tibi spes proposita' honoris, o fructus apud excellentissimum istum sancitissimumque pontificem Paulum secundum , si bonitatem foecundissimi
ingenii tui excolueris, si doctrinae magnitudinem, ut facis, adamaris, si Cim dicendi, quae natura quodammodo in te est, omni syμdio exercueris. Consulit autem, ut graecis literis se totum addicat , atque ea de re
imprimis requentandas ei esse dicit aedes Cardinalis Bessarionis. Quoad studia vero philosophiae, theologiae, habes tu quidem domi, inquit, amplissimum patrem, Cardinalem agonensem, qui tibi , ut es in omni
doctrina, sopientiaque praecellens, omnem vel ambiguitatem, vel obscurita
tem sit ex mente radicitus er&turlis.
III. Est alia Philelphi epistola ad Paulum I. qua eum rogat , ut
Leonardo praeposituram Burgi S. Domnini conferat . Sic enim ait ali bonas artes, virtutemque o Veri, cum praemia juventuti tribuuntur: le vero magnopere mi r ri, cur Paulus, qui vir esset sanctissimus, idemque eruditissimus ac sapientissimus, eo tamen minus omnes
ad honores, ignitates admitteret, qui re virtuti vehementer sudent, o doctrinae sunt, sapientiaeque cultores Leonardum ero modesissimum, o perdoctum , T Vertum appellat , qui eo etiam nomine Pontifici catassimus esse deberex, quod contemptis seculi deliciis se ad Christi r gem conUerterit l). III. Post Pauli II obitum Pontis ex creatus est Franciscus Roboreus, Cardinalis ille agonensis, de quo ant dictum, qui inter familiares Leonardum adlegerat, ut ex Philelpho conjicimus. Atque is tu ipsum Pontificatus initium, Leonardum secretari apostolici munere decoravit, quod munus honorificentissimum, ad opes parandas aptissimi in judicabatur. Est Philelphi epistola anno MCDLXXI. xv kal. Cctob. cripta, haud multis nimirum diebus post Sixti IV electionem, cujus tale natium est. Gratulor in mesorem modum tuis secundissimis rebus , Leonardem phe , vel virtuti potius ibi tuae, cuius praestantia est sedium , n omni superata invidia , fortunam tibi obsequentem rei
224쪽
V. Hanc Leonardi fortunam sub Si Xio IV. non unus agnovit, prae sicavitque Philelphus Eum o Antonius Campanus inter viros do-Etos aetatis suae commemorat, nec tam ejus ingenium, quam fortunam extollit his versibus , qui sunt in epistola ad Gentilem Nbinatem. At G phus, cui nunc vento fortuna secundo Spirat, ρο optatum navigar ad est rum
Mercibus, ut redeat, confrrpa natar, Sabaeis,
Laudis ab ingenio plus feret ille suo. In duras enit hic acies, ct mollia furta
Aonioque potest currere quaque pede .
Et ne quid suspiceris, pergit in eadem epiliola Campanus, fuit Iim hoc meum de Ipho judicium . Edita est haec Campani epist Ia inter ejus opera, inter epistola Jacobi Cardinalis Papiensis a). Extat ipsius Cardinalis Papiensis epistola ad eundem Leonardum Gryphum, jam episcopatu Eugubino insignitum, ex qua constat quid homines judicarent de summa ejas gratia apud Pontificem Sixtum b). Accinctus jam sum ad Tuscum secessum. Relinquo tibi animum
meum. Relinquo gratias, quas pro tot tuis in me meritis debeo Current valeas, itamque vitae commodis praeferas. Meorum negotia in id minam suscipito,' quae Pontifex dedit, pugna ne adimat Serendi , nescii tu hac potesate palatina tibi es tempus. Dies toros ita fere, ut Bberem gratiae messem tuis temporibus colligas. Ita a Gryphum Camdinalis Papiensis, cujus epistola episcopo Eugubino L. Grypho inscripta, cum data ri XI. Isti MCCCCLXXIII. emendandus est Ughellus, qui Leonardi Gryphi episcopatum ex anno MCDLXXV auspicatur. Itaque, altem biennio ante Leonardus episcopatum Eugubinum ob
VI. Apparet id etiam ex Sixti V literis, quibus Fugia binis certam pecuniae summam imperat, in Leonardi episcopi subsidium, quae literae datae sunt v non Maii MCDLXXIII. Ea vidit Angelinus u-gubii in archivo monachorum divi Petri Oitendunt autem hae Si-Σti literae , quam vere Campanus cantarit, secundo vento fortunam per eos dies Grypho spirasse, eumque optatum a Vigasse ad Zephyrum. Apparet id etiam ex aliis Sixti literis, item ab Angelino visis, quibus immunitatem canonicis . Secundi, ab Antonio Severio episcopo concessam , sustulit, jussitque, ut ea ad amussit Leonardo episcopo, Veteri more, persolverent, quae vel decimarum, Vel quartae funebris nomine
225쪽
mine ecclesiae Eugubinae debebant, a quibus scilicet Antonii Severit liberalitate, indulgentia exempti fuerant. Quod autem de ejus imgenio addit, non minus verum existimo. Prodiit nuper aliquod ejus rei specimen inter rerum Italicarum scriptores, in postremo scilicet tomo, qui post Muratorii obitum editus esto quasi coronidem magnae ei collectioni imponit. In eo est latinum poema Leonardi nostri de conflictu Aquilan , quo Braccius Perusinus pro figatus es. Ita hoc poema inlcribitur, quod exceptum est ex codice bibliothecae Ambrosianae. Ad ejus calcer haec verba leguntur: tuitus es Braccianus conflictus per Leonardum G phum Mediolanensem, qui Romae obiit SiΜt IV secretarius . Habes hinc etiam Leonardum patria Mediolanentem fuisse simulque episcopatum Eugubinum, tum archiepiscopatum Beneventanum, ad quem anno MCDLXXXII. a beneficentissimo Pontifice translatus est, ut ab Ughello audivimus, absentem administrasse. Extant inter Campani opera plures piliolae, armula ad Gryphum, quae hic indicasse sat erit.
VII. Cum is ecclesiam Eugubinam regeret, teterrima lues eam γbem invasit, quae mortales multos sustulit. Coorta est ea pestis anno MCDLXXVIII. insequenti anno extincta a . Extat ea de re in archivo Armanno tali cum poema Leonardo Grypho inscriptum,
ex quo versus aliquot supra attulimus, ubi de S. Vilano episcopo gebamus b). In eo poemate bonus quidam monachus, ex monasterio S. Crucis Fontis vel lanae S. baldum in visu vidisse fingitur adeuntem, rogantem singulos beatos coelites, qui apud Eugu binos
maxime coluntur, ut una ecum vellent Eugu binae civitatis, in tanta calamitate pereuntis, patrocinium apud Deum O. . suscipere
VIII. Leonardi temporibus Sixtus IV. multa indulsit monialibus S. Spiritus, quae narrantur in ejus monasterii historia in edita, quam olim vidimus apud am Lissimum Angelinum , dum viveret . In his minime praetereundum est, quod pro potestate, in virtute, ut a-junt , lanctae obedientiae mandavit priori, oratribus . Secundi, ut earum monialium curam susciperent in his , quae ad animae salutem pertinent c). Sed Momnia privilegia canonicorum S. Salvatoris , qui erant , lunt etiam in hanc usque diem , ad . Secundi iisdem monialibus concessit d), quibus etiam aliquando facultatem fecerat cor fessarium eligendi, a quo in vita in morte absolvi pol sent a gravioribus quibuscumque reatibus o sua statuta cformandi dummodo clem per imposterum seria Λ1 jejunium clervarent
226쪽
a) Denique iisdem permisit, radi ad tuum monasterium deserrent B. Ianuariae corpus, una cum ossibus . Agatellae b).
Sixti ΙU. ex sorore nepos Hieronymus, primum Albigaunensis episcopus, deinde ad Recanatensem translatus, Win collegium S. R. E. Cardinalium cooptatus, Eugubinum episcopatum eodem tempore, quo Recanat ensem gerebat, administravit, ab anno scilicet CDLXXXII ad annum CD XCII., quo eam administrationem dimisit. Haec ex ghelio , neque enim quidquam in archivis Eugu binis de eo reperire licuit, qui fortasse nunquam eam civitatem divit.
Clementis Robore Cardinalis frater, anno MCD XCII. HI non. Jan. episcopus creatus est Franciscus, X. kal. Junii Eugubium venit, I v. kal. episcopatum inivit, quem cum annis duodecim, mensibus albquot tenuit Set, ad Mimateniona cathedram in Gallia translatus est, I. kal. Sept. anno M DIU. Ex ejus astis in epilcopatu Eugubino vix unum hoc relcire datum est , quod moniales S. Spiritus pecunia imuerit in uis aedibus in ampliorem formam restituendis , quod secit se eum constat postquam in Galliam migravit c). Erant ejus loci moniales, per eos dies, in unam opinione virtutis, in iisque maxime florebat Elisabeth Bentivola Eugubina, Octaviani archiepiscopi Salernitani loror Eam , tradunt cx primis illis fuit se, quas stituemdas in anciliore vita suscepit Beata, quam vocant, Francisca e , stro Durantino, quae volente ederico Urbinatium providentissimo principe, ad regendas S. Spiritus sanctimoniales accesserat, ut alio loco diximus d). Igitur Elisabethae Bentivolae caula potissimum factum esse tradunt, quod cum Francisci episcopi, tum vero etiam Octaviani fratris liberalitate , in suis aedibus amplificandis, moniales S. Spiritus adjutae sint, quibus praeterea Octavianus plura sanctorum li- plana donavit, quae a Bessarione Cardinali acceperat. Haec ex Nim
227쪽
centio Armanno habuimus, qui secutum se profitetur chronicon S. Spiritus, a fr. Hieronymo Veneto ordinis Praedicatorum conscriptum a).
Post Franciscum Roboreum administravit episcopatum Eugubinum
Antonius Ferrerius, Vir non minus prosperae , quam ad Versae fortunae casibus insignis. Hunc a primis annis ulianus Roboreus, Cardinali S. Petri ad vincula, in familiarium tuorum numerum adlectuat apprime carum habuit. Post autem ad Petri lolium vestus, in quo Julii ΙΙ. nomen gessit, in eo ornando, .locupletando non do omnium expectationem superavit, quae modica non erat, sed modum nullum tenuisse vitum est. Primo Pontificia domus magistrum , Nolanum episcopum creavit tum sacra purpura donatum, amplissimis muneribus, opulentisque sacerdotiis, in quibus fuere episcopatus Perusinus, AEugubinus, Momni demum beneficiorum genere cumulavit. Sed tram imparem animum tantae amplitud mi gereret, mature admodum apparuit in obeunda enim legatione Bononiensi, cum majorem sibi potestatem usurpatset, quam quae in legato sedis apostolicae a Ponti e vel ammtilsimo erri posset, ac nescio quid contra certam ipsius Pontificis voluntatem ausus esset, ejus animum graviter offendit Agnovit is en cficia se in immerentem, atque ingratum congessit se. Quare facti poenitens, Romam ire alsum, ex vinculis caulam dicere voluit, ubi cum viginti millibus aureorum mulctatus esset, nec ulla spes superet se reconciliandi ibi animurn Pontificis, morbum ex animi moerore contraxit, quo extinctus est XI. velut aliis placet X. cal. Aug. anno MDVIII quadriennio postquam ecclesiae Eugubmae adminili rationem acceperatri hoc enim lacerdotio auctus est anno MDI V. Augusto mense exeunte. Haec fere ex 2hello, cui concors est idomus in auctariis ad Ciacconium. Utrum Amtonius Ferrerius ad ecclesiam Eugubinam unquam accesserit incom-Iertum habeo.
228쪽
I. Et splendore natalium, fortunae casibus, rebus vero imprimis praeclare, ac fortiter gestis notissimus ei in illoria sui temporis edericus Fregosius, frater Octaviani Fregosii Januensium praesecti obtinuerat is archiepiscopatum Salernita nona, sed cum Gallicanarum partium esset , a Caesarianis exclusus ab archiepiscopatu uo exulare coactus est . Non una hac aerumna afflictus est edericus,
qui duram aliquando obsidionem a Caesarianis ipsis sustinuit, cin patriae suae direptione ab Hispanorum manibus elapsus, cum in naviculam se vellet proripere, nihil propius factum est, quam ut in mari mergeretur. Sed ad praestantem virum sublevandum cum Gallorum regis, tum Romani Pontificis munificentia praelio fuit ab eo enim abbatiam S. Benigni Divionensem , ab hoc episcop tum Eugu-
binum perpetuo administrandum accepit. In ea vero rerum suarum eversione varias mutavit sedes, nam Bononiae aliquandiu fuit,
anno scilicet DIX. DX. a ubi se totum literis dederat, in
quibus haud mediocriter erat eruditu anno DXΙΙΙ. eum Romae egisse conflat, ubi domus ejus a doctis hominibus maxime frequentabatur. Postmodum vero apud Ianuentes suos consedit, Patavii etiam, Genetii fuit, in Gallia quandoque e recepit, unde in Italiam anno DXXIX. matris suae morte revocatu est. A que haec oranni ex Bembi ad eum literis pluribus habemus, praesertim iis, quae libro . vol. I. continentur, quae omnes ad tegosium sunt scriptae. Post illud tempus longiore moras apud ecclesiam Eu-gubinam facere instituit, quam viginti amplius annis fere semper absens administraverat jam inde enim ab anno MDVIII. H. cal. Aug ejus ecclesiae procurationem a Iulio ΙΙ. acceperat. At Salernitanum archiepiscopatum, quem adhuc animo retinebat, tanquam dei peratam ProVinciam, infrugiferum solum anno DXXXIII. dimisit , si vitque, ut eo Nicolaus Rodulphus Cardinalis potiretur , a quo opulentam S. Crucis Fontis Avellanae abbatiam , probante Pontifice, obtinuit. Hoc insuper pingui sacerdotio auctus, uberius potuit sublevandae pauperum inopiae, quod potissimum ejus studium erat, incumbere. in quid de eo criptum reliquerit monachus quidam anonymus in
229쪽
In brevi commentariolo de Origine monasterii S. Crucis Fontis Mellinae, quem manu exaratum penes me habeo: Ese, inquit , in terris Federicus religionis speculum , porc omnium pauperum, omnium miser bilium personarum unicum refugium, Mi pace omnium dictum fio plus erogat pauperibus, quam omnes episcopi oxius Italiae. Haec nonymus ille', qui uam scriptiunculam ab lolvit anno DXXXVI. Quam autem magno esset animo edericus, sumptuola villa ollendit episcopatus Euo ubini, quae Alfiolanae abbatiae luccrevit. Eam enim a ederico exstructam, hoc est, ut interpretor, magnificentius refectar ampliatam , lapis cibi ab Alexandro Sperello insequenti ueculo positus
II. Sunt alia ejus munificentiae monumenta , ejus enim impensa cathedralis ecclesiae pavimentum , quod antiquitate corruptum erat, decenter stratum est. In eo sibi sepulcrum construxit ex marmore, in quo sui simulacrum manu librum tenentis exprimi voluit Gradus etiam ejus templi resecit, quibus ad presbyterium alcenditur. Est quoque ab eo a fundamentis restaurata ecclesia fratrum Servorum nec minor ejus beneficentia erga religiosissimo S. Secundi canonicos, quibus redditus ecclesiae S. Aegidii de Colle palumbo attribuit. Nec dimbito, quin, eo curante, cathedrali ecclesiae parochialis ecclesia S. Mariae de ad echia conjuncta sit , quod ex Angelini schedis accidisse novi, anno DXXXIV. II non. Iul. ΙΙΙ. Sed novus, idemque cumulatissimus dignitatis gradus ederico additus, cum a Paulo III in Cardinalium ordinem cooptatus est anno DXXXIX. Iv kal. Jan. a quam dignitatem contra votum , Pontificis jussu coactus admisisse dicitur Cardinalis creatus de episcopatu abdicando cogitavit; sed eum tamen retinuit ad annum Lque MDXLI., quo anno apud Eugu binos decessit I. cal. Aug. atque in aede principe tumulatus est , secus ac aliis visum , qui eum dicunt in ecclesia . Crucis sepultum. Civitatem Eugubmam grati animi ergo ausoleum e marmore, cum superposita emgie, ederico
erexisse legimus in auctariis ad iacconii Card males, ubi splendidum est hujus viri amplissimi elogium me sepulcrum i e sibi vivus excitavit, ut ante dictum est. Ecclesiam Eugubinam ab anno MD VIII. ad annum MDXXXIII. tanquam administrator tenuit , inde vero ad annum MDXLL, quo ex hac vita migravit, tanquam epit copus sapientissime rexit Plura si quis cupiat de hoc viro summo, adeat dimorata ad Ciacconium auctaria, criptoreique plurimos, qui res ejus
P. Semb. υοι I. lib. IV. p. ad F. νιgos. Viae . est omnes 4. . quae ad ita'sum pertinent
230쪽
gestas literis commendarunt, ex quibus intelliget, pietate etiam, aeliteris eum fuisse illustrem. Et sane quod ad literas pertinet, si v e. rus, ac legitimus ejus foetus est, praelonga illa, elegantissi na
pistola in embi dialogo de Guido baldo, WElisabeth Urbini ducibus inserta , qua de re dubitandum non enleo, est id luculentissumum eju eloquentiae , ac doctrinae argumentum. LaZarellus eum tradit lite cis Hebraicis, Grecis, Latinis fuisse eruditum. IV. Ei autem ex rebus ab eo gelii id maxime commemorandum, quod anno DXVI. cum piratae ex Africa multis navibus mare Thyrrenaim in se itum ab rent, pol vastatam oram maritam a Liguriae, ditionis Pontificiae littora spectare viderentur, cum Pontilace egit, ut classem ad eos profligandos in lirueret, a cui . ipse praefuit, piratas magno usu insecutus, cum iis seu cissime Iugnavit. V. Ad rem vero Eugubinam quod attinet ederici temporibus, eo etiam, ut opinor, agente , canonici ecclesiae cathedralis ex regularibus Ieculares facti sunt, sinente Leone X., qui ea de re latis prolixum diploma dedit, quod hic habes:
Leo Episcopus ferυus serυorum Dei, ad perpetuam rei mymoriam Cousi-3vtus in specula, c. Sane pro parte dilecitorum Aliorum nobilis viri Francisci Mari de Ruυere ducis Urbini, o ciυitatis Eugubine in temporalibus domini, ac communitatis dicte civitatis, necnon capituli ecclesie Eugubine ordinis S. Augustini nobis nuper evhibita petitio continebat, quod cet dicta ecclesia ejusdem ordinis canonicorum regularium, re in ea uus prioratus nibi dignitas major post pontificalem duodecim canonici, ex quibus
es ipse prior, dictum ordinem expresse profus existant, prioratum,
canonicales portiones inibi obtinentes, re percipientes tam prior, nonici non sub eodem tecto, re in communi, prout convenit crysenis Uularibus, sed separatim , ct in domibus κtra claustrum dicte ecclesie xistentibus resident, re habitant, Regulam Gusdem D. Augustiui non observant, sed ut presbteri, seu clerici seculares seculariter vivunt, adescit parum etiam in abitu estium a clericis secularibus diserant, o proprium in particulari habent, e quo eorum modus sic iυendi potius ad perniciem , seu periculum animarum tam suarum quam aliorum Christi-sidelium cedit . Et quia ipso ecclesia regularis saltem nomius, ut proe tur, existit, pauci reperiuntur docti re periti, quorum doct=iva ipsa e clesia in sui juribus confersari possit, imo potius , nisi de salubri remedio probideatur, in dies ad deteriora deυenia , cum non sit spes veris milis