장음표시 사용
211쪽
inter duos numeros medius est; eo modo quo senarius inter
quinarium,& septenarium medius est; Midem degraduum stationibus intelligendum, quod de gradibus dictum fuit. Cum duo medi camenta dissimilia formis& similia gradibus mole aequali permiscentur ad temperatia fit reductio. Si dissimula formis, ac gradibus sint duo medicamenta; parique quantitate misceantu reducunt sese mutuo ad medium utriusque,v.ystigidum in primogradu trahit calidum in tertio ad calidum in primo gradu Errauit ergo Auerroes, qui credidit frigidum in primo reducere calidum in tertio ad calidum in secundo idemque inaniter admodum haesitauit ad quem gradum calidum te ii gradus a calido primi gradus traheretur.
mod si duo,seu plura; seu similia, seu diisimilia quantitate inaequali miserantur medicamenta; regula explora
di ad quem gradum reductio fiat; haec est diuidere singula
medicamenta in partes aliquot earum, quas vocant aliqumtas; siue in libras, siue in uncias, siue in drachmas, siue in scrupulos; producto partium numero simplicis cuiusque medicamenti in singulis recensere gradus caloris eosdem, quibus totum constat simplex quodque medicamentum S omnes colligere perses aequaliterpartibus omnibus compositi pharmaci eadem ratione aequalibus distribuere; a gradus frigoris eodem modo deinde consideratis numeris. qui contigere particulae cuique minorem educere de mal ri gradus etenim qui restat iis est ad quem fit reductio Docent periti Medici regulam optimam, qua ad unguem obseruataex qualibuscumque, ex quotcumque parabit,bus medicamentis per certas portiones inuicem commistis, quem volumus qualitatum gradus in composito pharmaco resultat; sed eam reticeo in praesentias quod non possit nisi longo orationis tractu aperte, explicate tradi. Non possum probare sententiam Averrois, asserentis impossibile esse experimento cognoscere ac solius ratiocia nationis ope posse intelligi, quod ex medicamentis certa
quadam ratione permistis hic aut ille qualitatis gradus
212쪽
laborum meducamentorum cap. IVL
ό multiplici facultate praeduum est augeatur
meo orum I viis ea, quae est ex usu aegrotantis , vire autems ' - reliquae,quae minus ex usu sunt, cohibeantur, atque retundantur .seu ut compositis indica μtionibus in morbo repertis , si non possumus simplici, composito saltem medicamento satisfaciamuS.: 'n In omni medicamento absolute composito' quatuor in-
omnes sint oportet balisci noc est Iuua medicamentum, ad quod praecipue refertur actio illa, sine quibus ea non fieret illa, quibus actio melius perficitur quod caetera conseruat. e Cologi xur Ad basim recte' constituendam affectus praeter naturam incidi ad fine caula, S affecius pie exacie cognita esse debent.: . 'd . ne quibus vocata haec praestare solent 4 vim agentista. roborant Ladaeaeacuunt aut ad partem affectam deducunt; ib. et idque vel Proprietate quadam ut quae dicuntur partem ali-
sua pha mace quam recipere kvel partium tenuitate , aut in parte diutiusti can- ut morentur faciunt.
Eadem esse possunt per quae melior fit actio vitae quaecumque reddunt palato,in ventriculo iucundius medicamentum colore, sapore Odore, aut consistentia quae pare Codigi rq tes eorroborant . quae hostilem. molestamque pharm τὸ ἀξια ci qualitatem emendant qualia sunt modice adstringentia.
ex Hippos ae addantur medicamento ad conseruationem, quo-ctus in acutis undam vel omnium vim, ne citiuS Xprret, retinent aut v totam compositionis molem aduersus externum aerem mu
niunt ac in multos dlas incorruptam seruant. Efficaciora esse decet quaecumque ad remotiore partes metrare oportet contra quae in vicinam agere debent. rasis aliquando unicum est simplex frequentius vero ex multis componituri Porumcutru per se,& solum coueniret.
213쪽
Basibus diuersis est opus quando medicamentum fuerit
πολυλίνης quippe tunc tot adhibendae sunt , quot actiones a medicamento exigimuS. Non negarim tamen unicum simplex duarum basium loco nonnunquam esse posse Quum purgantibus purgantia miscentur studendum cumprimis est ut eodem ilia tempore , parique celeritate a Gala ibr. Purgationes compleant suas quod praeceptum ineptetra VI . . aucunt aliqui ad eam quoque compositionem quae exi
nientibus, surgantibus fit ut ex agarico aut rhabarbaro&casia fistulari. Cauendum est mne ex omnium simplicium, quae purgant , inire , quantitatibus dosis aliqua resultet maior illa quae illo-- 'rum cuiusque propria, iumma est quidquid contra st .luat Gentilis Fulginas in libro de proportionibus medicia
Summae medicamentorum doses non ex usu naturae phar maco mediocriter cedentis, aut temperatae, sed ex usum tura illi us, quae difficillime purgatur, praescriptae a Meducis fuerunt.
Quum simplicibus medicamentis in pharmacum aliquod compositum coniectis tantum ab uniuscuiusque dosi detrahendum dixi, quantum reliquorum quantitatibus suinpletur; non quantitates absolutas considerari debere vin 'ului dicere,sed illarum proportiones; .g. si ex minima unius Tat..dose lini id tum subtrahitur dimidium quoque de minima alterius medicamenti dos est subtrahendum; sicq; summae summis,& mediocres mediocribus respondere doses debet. Turpissime illi errant, qui affirmanti cere medicamenti alicuius fortioris dosem augere, cum illud purgantibus criteris permiscetur, a quibus remis,iouem patitur, ac trahitur in inferiorem gradum. Nam si intensum remittitur a remissio, remissum intendiatur ab intenso fitque mistum pharmacum remissius intemsissimo simpl ci, intensius eo quod maxime remissum est.
Fal Mesueus credidit melli adamistam aloem purgam minus, qua iaciae aicae sumpt .
214쪽
De multipbri forma, qua interna, oe exte Omedicamenta seu simplicia seu composta insis exhiberi bolent. Cap. XVII.
XTERNO Rumpharmacorum formae R sunt olea unguentas linimentas emplastra; c taplasmata cerota; dropax sinapismus, s sicatorium epithemata embrochaeisOme ta saccul, insessus ibalneat Mid genus alia. Interna pharmaca sunt, corpori ingeruntur antidotas purgantias vomitum elicientia ei conditas
eligmata; zulapias succi medicati serapias decoctata pulue- ress pastilli catapotia glandes , clysteria collyrias gargarizatus dentifricia , pessi errhinae; apophlegmatismi; odoramentas suffimenta. Nemini videri debet mirum si formis aliquot medic mentorum inditum nomen est a vivi facultate ipsa medic menti vel generice, vel specifice accepta.
E Nam vi Latinis idem significat, quod medicamentum, ut patet ex libr. 8.digestorum tit. I9.L28 in bonumcl; malum diuiditur. Nunc venenum appellamus, quod Latinis olim malum venenum erat quidquidJciliacet infensissima,&irreconciliabili qualitate humanae substantia est corruptiuum. o Couigu y Non licet Medicis de venenis ageres nisi ut ab illorum sodrami, lethali noxa hominem seruent.' η Z in I Venena aut calida, aut stilida sunt necessarios quod pilai reata enim affirmant aliqui formarum substantialium vi quaedam
enecare cum veritate non consentit.
Nullum venenum potest esse genere deleterium nisi sit
215쪽
putrefaciens; proindeque calidiun vel ex toto, vel ex par Q r - -xς;&Vel potestate, vel actu. Frigida venena ob id interimunt, quia non vincuntur a naturali calore Calida venena possunt interimere; tantaec si partim vincanto partim etiam vincantur. Nihil est, ut negent aliqui venena a calore nobis insito, ingenito in actum euocari. Non est credibiles parari posse venenum, quod vel de o de uicima die' vel vigesima vel mensis spatio vel quopiam diem Cura. 2rum determinato numero interficiat. Recte seuerroes illos irriden; qui venenis nutriri posse e Colligi:-χα hominem affirmant. Ga: lib. s. evieri tamen potest, ut veneno aliquo saepe inuis utens p
Homo sanus non potest animali cuiquam venenum esse; riton cro gigni tamen valet venenum in humano corpore ex retento vel semine, vel menstruo. Alexiteria quae corpore humano corroborando venenis resistunt, sanis etiam prosunt: at illa, quae per contrariam qualitatem venena depellunt; non nisi illis, qui venenum hauserunt, praeberi salubriter possunt. Non omnia alexiteria mediam qualitatem obtinent inter hominis, teneni naturam. Venenum veneno extingu: tur; si dissimilia sint aust
tur, sit robustius si sint fimilia. Cantharides toto corpore virulentae sunt inaequaliter
216쪽
Α,1 ΑΛ symmetra maturalis humani corporis constitutio functionum per ficiens causa. Corporis bene constituti nomine cum similarium partium proba temperieS, eu rasia, tuna partium instrumentalium debita conformatio est intelligenda. Sanitatis symmetria duplex est altera quae ad summum temperationis peruenit; quae ab huius perfectione paulatim deficit altera illa insectilis,&omnino simplax haec mutatis gradibus d uidua existit. Nam quantum interuallum est . inter eum , qui pes sectissime functiones obit Meum , qui functionem aliquam perspicue oblaesam habet tanta est sanitatis,&intemperiei, quae intra sanitatem consistis, latitudo Hinc sana corpora ς aut salubria, aut neutra aut insalubria dicuntur.
Salubria corpora, neutra aut simpliciter semper; aut ut multum aut ut nunc habita; 4 ab ortuque naturae talia existunt. Neutra
217쪽
Neutra ut nunc excipio, quae non habitu, sed assecti
Salubria simpliciter semper sunt is quae ad iustitiam sunt νὰ
optime temperata. Galen. lib.se Salubria ut multum appello quae ab prima temperie , tib ad Tiisa nonnahil recedunt; patiunturque re ipsa laesionem aliquam; di V ς p sed quae leniuum aciem mnmo emigit. proxia. cita-Salubria ut nunc sensui quidem non ignota , sed perexi r in iis ,
gua,t minima noxa a natiuitate afficruntur. Artis Medde. Corpus neutrum quocumque trium illorii generum con 'tineatur; tale appellatur: se quod a salubritate, Minsa citin Alites, lubritate aequis passibus recedunt deum uod utriusque seu ru in uo de in
quod aliquando huius; illius aliquando particeps existit
Illi qui ex morba non irae pridem iurrexerunt, san rate, , ς ι-2 o conualescentiae sani sunt;&corpora habent neutra ut nunc I j. δάπ a salubritate, Minsalubritate aequaliter distantia. fmie lib.ad
Illi, quibus aegrituami Siam Iam periculum imminet; cu pit. so.
iusmodi sunt Athletae, decidentia uanitate sani appellantur, habentque corpus Maeque salubritatis pacticeps, in ir: et
Corpora neutravi nunc tertio illo significatu sumpta separatim non inueniuntur; sed ad neutra conualescentiae, ad neutra decidentiae pro diuersa ratione referuntur Neutra simpliciter semper sunt, quae exquisite aut pro pemodum exqumte media sunt inter saluberr,ma,4 Insa lex. 5. cap. luberrima corpora. Neutra ut multum sunt, quae medium locum ad unguem non tenent; ad salubritatemque, vel ad insalubritatem Liti et Ealia passibusaliquot inclinant. cap.8.ccxcua. Sana insalubria vel simpliciter semper, vel simpliciter, ut multum talia sunt. Corpora omnia insalubria a causis, quae morbos excitandi vim habent, faciles superantur eoque Merunt acor 'Πm RPorious, ut nunc salubribus quod languide & Imbecillius ino. Iunctiones obeunt suas. Insalubria simpliciter semper sunt; quae aut omnium Paritium, aut praecipuarum4 temperiem, tonsorinationem
218쪽
tenuit ut sic dicam filo consutam, in morbos maxime
vergentem habet. Insalubria simpliciter ut multum sunt, quae ad neutra co pora, quam ad morbos sunt inclinatiora. I J ia: Insalubria ut nunc sanitatis limites aransiliunt a quod Kap. 3a eadem reipsa aegrotantia rint,in appellentur. Quae de sanitatis latitudine asserta sunt, hactenus non ad
a. 28 2ta sanitatem quasi unam, eamque infimam speciem sed adda cap s sanitatis species plures; singulatim tamen sunt referenda. Quot enim temperamentorum totin sanitatis diuerstesunt species contingitque saepissime ; ut quod uni secum dum naturam i 4 ex usu sanitatis est, sic alijs morbus, caegrotatio. Pars ea medicinae, quae in id tota incumbit; ut sana corpora a molestiis leuiusculis liberet conservatrix dicitur: ad iaἰbui eaque in quatuor membra dispescitur his nominibus ap- cap. 3o pellata inuecticem conseruatiuam salubrem Canalecti-cem,seu instauratricem;d prophylacticem,seu praeseruante. fiti'. ' Ita uectices circa salubria corporan conseruatiua salu- Galeno in libr. br s circa neutra simpliciter semper i circa neutra simpli-P 0 kφ- - μὰ ter ut multuma atque circa insalubria analectice circa neutra conualescentiae; prophylactice circa neutra decide
Prophylact cem potest tam prudenter exercere doctus e almus lib. dc expertus Medicus vis homini vitam a plerisque morbis
tiun caput. I seruatam ultra praenxum naturali illius temperamento terminum producat. Sanitatis conservatrices causae sunt ex Galeno in 8 s. cap. Artis Medicae res illae, quae vulgo nonnaturales dicuntur; quoniam soIae constitutionem corporis conseruare possunt; modo commode ijs utamur
iactu i Sanari , quae conseruando fit, reductio appellatur, non curatio negari tamen haud potest reductionem quandam curativam inueniri Icuc curatio quaedam reductiva inuenitur.
Res nonnaturales ad reductionem primo,&per se sp ctant,& cunctae ad Diaetam pertinent quod si Diaeta ad
219쪽
conseruandum humana corpora minime sussiciat ex pharmaciaque hyrurgia praesidia aliqua desiderenture Therapeutica Medicinae parte illa petenda sunt; sicut vicistim aliquot, quae in curatione reductiua desiderantur praesidia ex fontibus conseruatricis Medicinae peti solent. Spectare interdum pharmacaria, hyrurgica praesidia ad reductionem sanorum corporum coli itur ex Galeno, qui in libro de curandi ratione per venae sectionem ita scrupsit Quae in curandis morbis utilia sunt, ea etiam si anteis. uertantsin ante ingruentem morbum fiant, illum auert re solent
De rebus nomatur ibus generatim.
O, Wo - , quae temperata sunt rebus non naturalibus&spectri&gradu similibuSδcon a Galen Iib.ε. seruantur. Apuorismoris Corpora, quae sunt intemperata, Q seu et Galen liba
ficaces, seu inefficaces; ac liu intensae, seu ς uo Mola remissae sint excedentes in illis qualitates; si quidem conseruanda sine; similibus,& specie tigradu con
Numquam tamen corpora huiusinodi conseruanda sunt; nisi cum aut negotia, aut morbi impediunt reductionem c Galenaib.s. quae per contraria fieri debet. Non absolute est pronunciandum in tractandis negotiis similibus esse utendum; sed cum ea conditione; ut similia multo tempore ante negotia 4 consueta sint. d Colligitur ex Recedere etenim consuetudine eo tempore non licet 2παζ quanquam noxia essent similia, quibus homo hactenus fiais acuti s, set usus. Quae ex longo tempore consueta sunt etsi deteriora sint; insuetis minus molesta esse solent sicut magnus Hippocrates dixit.
Differre consuetudinem a Natura inde perspicuum est
220쪽
. Viiij hi quoniam ventriculus ' natura debilior plus cibi ferre o. b Pperi se test ob consuetudinem squam ventriculuS, qui natura qui- . ui I ό dem robustior existat scibo tamen adeo copioso minime
Est autem consuetudo non adscitum temperamentum r: α us t seu consuetudine parata natura .sed quaedam' ad Naturam . Nicomaclii dispositio; proindeque consuetudo facite migrare in natu-1En ini etes ire potest eo modo, quo dispositio migrare in habitum
Consuetudo igitur medium locum tenet inter natura es, ac non naturales res ac siquidem perfecta, laudabilis sit, a T. retinenda est sim vitiosa sensim . ac sine repentina muta
ctus in acuti tione abijcienda.
d δὶςR-iRi0 Similitudo causa est;d vide insuauibus suauia;de molestis -- - - - fata. aede inutilibus utilia consuetado faciatis vique maior ciborum copia citius concoquatur ab imbecillo, quama larii ventriculo. Temperatus homo conseruare temperamentum debet; quod vel ex infantia, vel ex adolescentia aduenticium in eo e Vallesios lib. est quale quale illud sit; in ex iuuentute senectute acta ψ uisitum temperamentum corrigere, aeducere. Conseruandi innati temperamenti cum aetatum commu- Valli ibi tatione certissima regula haec esto iii utrumque conserua dum est utrumque similia exposcita vires utriusque intendere; si contrarias de praecipuo tantum detrahere quam tum est illud, quo alterum superat.
g Hippoclib. CA UT 1 me ac saluberrimus aerest, g qui, ' RQ rus existit; cuiusmodi est,qui nec stagni,nec lib. desila:ibus u paludis halitu infectus est , nec ex profundo
d ziae specu pestilantem auram spirat; nec ex cloatas u is , quae astum aliquod oppidum, uti
να-- merosum exercitum purganis vitium comtraxit: neq; ex animaliti,olarum, aut leguminum putredine coinquinatur, nec obesagau,aut flume vicinii est nebulosus. Temperati.