장음표시 사용
121쪽
Ad Princ. Detestam . ordin. 77
viuili, eum de iure ciuili antiquo quinq; testes sus si celent, ut in testamento per a s & libram; & pto hat ut ibi, signacula autem, & numerus testium exaedicto Plaetoris descendunt. Secundo requiritur, quod testes apponant suasgilla, quod similiter est de iure Pictorio.
Tettio requiritur, quod testes uno contextu, scilieet nullo actu extraneo interueniente ad int testamento qui solemnitas a iure ciuili inducta est. Quarto requiritur, quod testes situm, ac testatoris nomen scii bant, videlicet, quod unusquisq; dicat Ego Se pronius rogatus et prisens una cum omatibus sapia vel insta scit piis teli ibus prcsenti b. &rogatis, ad singula in hoc prcsenii testamento con-aenta At scripta, pio solemni testa mento Tatij no- his exhibita. dicti testatoris precibus & mandato me in testimonium Q bsetipsi. & id proprio spillosgnaui, prout latius diximus septa in Rub t. ideo
non in sillo. Hre autem solemnitas ex antiquis consitutionibus, non autem ex nouis inductasiit, ut sinimaduertunt Bald.& V gli is hie, eum si, quod ei I iis si Pauli tempore hoe vigebat a. penult. n. d. vlti mo requititur id quod pet Iustinianum hie, de in l. iubemu . C. eod. fuit additum, videlicet, ut Per manum testatoris, vel testium . nomen hqredis
ex pii Dc debet enim in primis testator s potest,
nomenti tedis manu propria scribere, si aute non Potest, quia non possit proptet impedimentum, squod nesciat se libete. tune picientibus testibus d bet hae tedis nomen nueupate, & ipsi iestes deinde in sibseraptionibus nomen ipsius exprimant. Sed hic solemnitas fiat pollea te milia per Iusti nianum, qui vel ἡ voluii liberam esse testandis cultate, ade quod inti duxit, quod tellator etiam pet alium nonae lictedis scribere possi, aded,quod non sit adstrictus ipse s scribete non potest, coram aestibus exprimere nomen li redis.& lite solemni- eas fuit remissa,quia pleriq: homines cum ipsi scribbere nesciant, vel non possint, nolui tamen palam ad quod scribunt seire testes. sed sacta sita quo ad vivunt celare cupiunt,ob inuidiam & odiu personam in testa muto prstetitatu,& propter insidias proximoru ab intestato, qui tabulas sapprimere plexumq; machinantur; tum etiam, seriptotum in te lamento, qui sab spe fututet litteditatis, morie ipsus testatis quandocunq; accelerarent, metu b concessis Iustinianus, ut s aliquit per se scribere non votest nomen haeredis, id pet alium saeiat, litati e coram testibus palam ipse non exprimat. σι Duodecimo notatur ex illis vel bis uaciuile, de ptortu iungi, quod ex duob. contrat iis fiat optimutem peramentum. sed contra i sud opponitur, vi dot ut enim omnino filium hoc notab. nam ad hoc, ut ex duobus contrariis sat optimum temperamentum,requiritur, quod ambo in unum eo nuemant,
sed duo contratis non nossimi esse simul in uno&eodem, subiecto, ergo falsum est notab. Aret. R espondeo se animaduertendit: nam pro diluendo hoc cotratio scite debetis, m calidii. & sigidum quando veniunt ambo ad admixtionem, non sunt in tuo esse, alias nuquam coniuneterentur, sed
sunt in esse refracto ae diminuto, sin illud esse, on sunt pellecte cottaaiadum ita amisit int dum
qualitatem prim tuam qua mediate talia dicebant ut . Exemplum potes esse in nobis. qui ex animati corpore sumus compositi, qui duo inter se sunt
contrari mam an ma est cclesiis, corpus terrenum,
anima est itu mortali ,corpus caducu animaesi impassibilia corpus passibile, te Dahilominus optimuest temperam ctum: nam creatura dignissima omnium animantium perfectaui tua est glosint. iusti ias me,st .de aedit. edicto cum similibus. Sed contra hane responsione in surget quis dices. ergo stante hac deeuracione, sequetur, quod nOetit vera illa Regula, φ ex duobus contrarijs sat optimum temperamentia, ex quo dicis , quod quando illa veniunt ad admixtionem, non sunt in suo esse, di se non sunt contraria
Respondeo, quod illa Regula debet intelligi de
duobus cottarijsi principio, quartamen ex polis cto amittunt solitum esse, & vigorem prima uum. 6 Deci molettio noto ex ijs verbis, cς pati nuriam consonantiam ius eiulle, die . quod iura tuti b. sunt concordada, vi hie,& ini unica, C de in ossi c. doti facit text. in casit. cum expediebat, de elect. lib. s. dixit glos .in l. selendum, fi . qui latis dare cog. unde, ex hoc insertur ex mente DD. ad practicam Bait. dicentis in s. r. num. 3.sside noui Oper. nune. quod testes reduei debent ad concordiam si fieri potest, ne incidant in petnam falsi super quod dictum Baue
rius hic, num. 11. admodum insiliit. 6 3 Decimoquario & ultimo notaex hoc textu, ibi, omnia sin illius constitutionis te note quod Arma tradita a lege est obseruanda, alias actus eortueret, videlicet, testamentum, etiam Q sit fluotabile, de habeat multa priuilegia,l. in telis mentis, is de reg. ivt. Ad idem in l. nemo pol, C se leg. r. de in i codicillis, .s deleg. 3.et in s.qui Romet s. Flauius, st.devetb. oblig. teli amentu ergo no valet iure testamenti qn fotina a lege traditam eo non seruatur,cu sotnia si illa quid ei esse rei. Mul anus. I. si quis rem. s. ad ex lub. unde ea ipsast indiuidua, si ilia in qualibet minima quali sate omittat ut, actus apto nitaviciatur, vi tradit Dec. inccns S 3 a. num. s. pal. 2.
Ex quibus olbus hueusque a nobis deductis snt explicam ' circa texi ita nobis diceda videbatur. 66 Consero igitur me nue vobis audientib. ad interpretationem famosa glos in verbo, testamentum. quae est prima in ordine, illam ii comista diuisione communi) facilioris intelligetiae causa, in quattuor diuido partes. In ptima. ponit etymologia sumpta
ex verbis Iustiniani, eamqi pluribus confirmat rationibus. In secunda ex ea inferi. In tertia definitione testameit explicat. In quarta & vlti ima addit adpriplicta definitione secuda ibi et secundia hoc. et ita ibi, definit ut autem. vltima ibi, est addendum Pto primae partis explieatione inquit Imperator, testamentum ex eo appellari, i te si alio mentis st. undὰ inquit Aeetits & seponit testamenti etymologia, ut dicit ut lapis, quati l dens pede, argumentia quasi argute inuenti 5 se mutuum, P ex me tuu fiat, ut imit cert. petil. 2. appellata, ita, appellata est multu datio. quia ex meo tuum fiat,& ide. si non sit de meo tuum non esi mutuum. Sum modo in secuda parte, in qua glos inseri ex eo quod det in tex. t telomentum dieitur quas teis
122쪽
8 Petri Ricci ardi j C ommentaria
statici mentis , diceris S seeundum hoe cogi eilli pollunt dici testamentum, quia scilicet eodicillus
etiam ipse dieitur quasi tellatio mentis. Pro expeditione tertiae partis quaelo cum Asciit quomodo des niatur tella mentum iespondet glos des nitur autem se. Testamentum est volui
talis nolitae iusta sententia, de eo quod quis post
mollem suam fieti vult . ut is eod. l. i. ubi eisdem
vel bis vii tui Iutis consul. ibi, quibus Aecui s. vitiat ut hic. Sed contra hane oppono des nition ε & se sum in ultima parte, detex. in L s .is de tute eodicili. 3e in s. i. infra, de fidei comm .haer . ubi habetur, vetestamentum in quo non est haeredis in stituito nullum dicit ut, at in hac testamenti des nitione nulla est in stitimorii, hei edis tacta mentio, ergo non est bona. Aecur stimore huius esittatij dicit,quod huic definitioni sint addenda Vet bal te, eum haeredis institutione, ut insta. de lectat. b. ante haeredis institutionem : ubi dicitur, quod tella mentum accipit vires ex heredis institutione. δe ob id veluti eaput atque sundamentum intelis itur totius sundamenti, he ab ea vim de robur accipit; addendum est igitur inquit glos praedictae des nitioni, eum haeredis
institutione: quia sne ea nullum dicitur testamen tum,ut isde iure eodicili l. snta. 3. i. de fideicomm .liae ted. dicitur autem in d.Ls n. si palam haeres nuncupatus sit, legata autem in tabulis collata snt Iulianus ait tabulas testamenti non intelligi ubi non
est scriptus hae tes, & magis codicilli quam testamentum existim adi sunt. Facit ille text. dii in dicit, quod testamentum no intelligitur, ubi non est scriptus haeres, sed magis codieilli habendi sunt, in quibus neque dari, neque nisi mi haereditas potest, prout diximus in Rubraea huius tituli, he sic in eo text.expresse probatur, quod testamentum in quo non est haeredis institutio, nullum est. Et haeelitera litet habent ut per Aeetits in hae glossa. 6 'Ex qua glos. Primam colligimus conclusonem
ex ptima eius parte, videlitat, testamenti etym logiam esse mentis testationem, authore Iustiniano hici et per consequent,e, ea valere a ramentu.
Sed antequam ad huius atticuli discussionem
accedamus, nos cum nostris Interpretibus praefari
oportet, in iure nostro dari quinque terminos. D finitionem, Desetiptionem, Allusionem, Deliu
tionem, S Etymologiam, quos Vltra montani, de multi eae nostris, pro uno Sc eodem usurpare consueuerunt, scuti fuit Bart. in L i. i de acquir. pos s. v bi Soein. Paul Castrensibidem,& Alex. o i .n ta b. de liuola, Cum anc de Roman. in loco citato, Bald .iti l erantienti lam. C. de Epist. de Her.& in hunc quoq; communem ei tot ira lapsus est Aret.
Nostet hic. num. s. esse autem tanquam synotitina,
allusionem 'Dei illationem, & Edmologiam, de pro uno & eodem in iure aecipi . voluit glos. in a. l. i. ifile acquiri poss. A gel. & alij ibi. de tandem est communia opinio. quod inter dicta nomina nulla constituatur diiselenit, . quod satia di tum falsissimum est. nam aliud hii Desinitio aliud D seriptio & aliud Allusio. Deriuatio, & aliud Elymologia.
Iraq; ne scere pede perit stamus, videndu est,
an ab unoquoque pr dictorum terminorum liceat
68 In primis quantum attinet ad Definitionem Aiaeendum est illam esse orationem dis nitum deci ratem per omnes suas partes essentiales, inter quas
est etiam illa, per qua definitum differt ab omni b. alijs rebus, de hine est. quod dicimus definitionem esse Oratione, quae quid si de quo agit ostendit qua breuissi ita ex Tullio in Topici dixit Ludovici
Rivarus,in Rubr. deles. i.num .i ι 6. de Ob hoc licitum eli sumere argumentum ab ipsa Dc finiti ne ad des nilum negative de assima uiuo, l. I. 3. do. sum, is de dolo. de ibi Bati . l. fio. eum glos. E. de vel b.sgn. tradit Euetard. in sua Centuria Legali, in loco a Definitione Miam cum idem sint de qumcumque assimabii Definitio, de eodem a Urm bit definitum, de de quocunque negabit Definitio, de eo pariter negabitur des natum.exemplum est si dicamus: est animal rationale, bene sequitur, ergo est homo. est voluntatis nostrae iusta sententia, de eo quod quis post mortem suam seli vult, cum hae
redis institution ergo est testamentum. Item, ne satiue, non est animal rationale mortale,ergo non
est homo, non est voluntatis nosti iusta sententi Ac.ergo non est testamentum. Visim via Des notione ad des nilum o sed nunquid a d x o ad ip sam Des nitionem valeat a tetimentum, ut ii dic mus, homo est, ergo anima talionale: & dieatis quod se quia in effectum' in ratione sunt v num idem, distetunt tamen in declaratione: nam quod
des nitum dicit confuse Destillio dieit dillinctrivi homo est des nitum quoddam, re confuse dicitidem animal tationale, 'uae est sua Destillio, Ahaec quo ad Definitionem; quomodo vero differat ab Elymologia, insta dicemus. 6 9 Deseriptio succedit se eundo loco, quae nil aliud est quam breuis rei circuitio, nam ipsam non explicat quod illud sit de quo quaeritur, sed rem ipsam
circuit, enumerans eius effectus de qualitates, ad
hoc, ut illam desci ibat. Paul. Caser. in l. r. ff. delegi b. DD.communiter, in l. i. Ede testam . de in l. x. H. de acqui. pos s. nec concludat ex toto, nec corruit. lic Et non conuolatur. vii et Call. dc adios,in i is
praedictis, per d. l. r. Dim autem est Descti pilo quas umbratilia pictura, quam vulgo de lignati neni appellant, ut enim quae in tabulis fiunt, viri abrae, quid imago illa repra sentet) ostendunt,noo tamen persectὰ, quemadmodum pictura e si De scriptio, quid res sit docet, non tamen perfectri quemadmodum Desinitio . , o Dissert et o Desetiptio a Definitione hoc pacto qiii, Definitio explesse est simillima pictiit Descripti vero adum Gratili; ita pule heri imὸ d
clarauis Cagno l. in i s emancipati, num. Is . C.decollat .vnde q5 Des nitione rei de qua a tui inuenitens positi mus, ad Deleriptionem confugimus. Ex ex hae etiam assirmative de negative dicitur
argumentum, de illi duo primi termini circa rem
Videam uanue de iisque non circa reversantur,
sed clara nomen. vi sunt Alluso Detiuiso, & Errmologia,quoruna nomina D nsalsb ut audiuisiis, SInouima esse existimauerunt, cum admodum in tet se
123쪽
et se disset te demon strabimus, sicuti etiam animaduertit Zasus, in l. 1. . appellata, st. si cet t. pei. bi Nodet. Bonon.nu. I a. Fuerad. in Loco ab elymologia vocabuli, de quam plures recentiores. ri Alluso ergo dicti ut illa, quae non respicit vetam uocis tesolutionem, sed solu consonantiae auiium desiluit de ponit nominis consormitatem,le lonis militudinem, ut mulier a mollitae, vi per Alciat.
in l.tabernae, fg de vertasgnis c. de in lib. de verb.sgnis pag. mihi Ripa in II. T de aequit. possv u. tr. de dicitiat tandem Allusio, quando de unare loquentes, ad aliam te timus, de dieitur quasi ludendo rem suam probare: unde Poetet dicuntur alludete sub aliquo velamento, ut per Virg. Sat
prata biberum. de in lib. 8. Eneid.tu mensas consumi, Iuli. Dicitur Alluso ab alludo,quod blanda ri fgnis eat, ut est de natura malorum hominum, qui sum simulatores, hi enim alludunt, de blandiuntur, postea versi aliud habent ita mente, undὸ sepe eorum verba veritatem non continent. Hinc
si,quod I. C. quoque ponunt Allusiouem per ii tam aliquam impioprietatis, ut est dictio, quasi, ut est exemplum in possessione, quae dieitur quas pedum positio,' d. l. i. is de acquir. post . Etymologiam vel Λ ponunt per dictionem a vel ab , vel ex, d. l. t . ibi, possessio a pedibus, non est ergo mirum, si nos Alcimus, quoci Alluso se resert ad smilitudinem soni, ut Diuortium quas diuersitas metium, Nam ut uno verbo me explicem. Allusio nil aliud
est nis quod uti lxli dicit ut i l Bisticeio.
1 Quibus stantibus, si ex me quitas, an ex ea licitum si arguereὶ tunc respondendo dico, quod non, nee agit maliue nee negative Probat ut:nam Alluso possessiouis ea est, ut dicatui quas pedum p sitio d. l. i. tamen non sequitur, esi pedum positio,
ergo est pollessio, quia potest quis ponere pede in
domo aliena, in scelesia, in fundo alieno, de tamen mori possidebit, ergo s militer, nec negat iuc: quia non sequitur, non est pedum postio, ergo non est pollelso, nam oeulorum aspectu absque pedum Dositione pollestio aequititur. l. r. I. s iusserim, ecl. quod meo, . si vendi toti,isde acquiri posis Limitatur tamen hoc non procedere, quando Athisici haberet Definitionis similitudinem, tunemini hc assit matiue, de negative valet,ut in Ali sone donationis, te qua per LC.in l. Senatus, .donatio, is de donat. eausa mori. dicitur enim dona iatio , quasi doni datio, undd, benὸ sequitur, est doni datio, ergo est donatio, non est doni datio, e go non est donatio, prout etiam animaduertunt
DD. iii d. l. i. is de aequit. poli. de Tobias hic,
3 Detitiatio qui quarto loco est in ordine,illa proptu dieitur, quae nudam nominis originem d monstrat, viret Ripam in d. l. i. nu. 9. iss Gret. pet de qua habetur per Laan l. i . Ede iust. de iure, ut donatio, a dono. Doctor, a docendo, Augustus ab augendo, Se ex hac non licet aliquo modo argumentari, nee negative, nec assimatiue, patet: deri-
.uatio Imperatoris dicitur ab imperando, tamen non sequitur imperat, ergo est imperator necne satiuὰ non imperat, eigo non est Imperator, quia tuae temporis potest este Imperator, et non imp rare, poterat enim sertasse dormire. Limitat ut tamen istud non habete locum, quoties Dei tuatio haberet smilitudinem Des niti
nis : nam tunc vltoque modo valet algumentum,
nam sequii ut bene, imperat impetatione Imperatoria, eigo est Imperator,item negat luctan nimperat imperatione imperatoria, ergo non eli imp rato t. Ratio est : quia tunc illa Deriuatio, non est
simplex Deriuatio, sed Des nitionis naturam habetia qua licuum est argumentari, vi supra docui. Et mologia ultimo loco sequitur, de qua di belesse nostet sermo. Vnde dicatis: quod Dymologia nil aliud est nisi quaedam sqniscatio, di demonil ratio veriloquii, & nihil aliud est, quam vocis
interpretatio, ut colligitur ex Quintiliano, lib. i. Institutionis Oiatoriae, de net M. Tullium, lib. I.
Topicorum, & per Alciat. lib. i. de vel b. signis .ec tandem Eumologia nil aliud est, quam resolutio
vocis in verum, ac proprium significatum, ut tradit Bald. in cap. i.*. si quis de manso, nu.is.s dein uest .seud, saer.conitos in us bus seudolum. Ripa, in d. l. I. se acquir. post nu. 18. de in s.nihil com
mune, i. naturaliter, num . . eod. tat. & in l. i. s cert.
Pet. nu. 39. pauca tangit hic Tobias nu. 11. de Picenard. pag. a s. ut si dicamus, Philosophus amator
sapientiae, Iutisconsultus petitus legum, ut etiam descripsi Cic.lib. i. Paradox. hc Recentiores, ind. 3. nihil commune, l .naturaliter, is de acquir. posses.s Dissert autem Elymologia a Desilitione, quia in Des nitione ponitur genus , de omnes differentiae speciscae, cum matelia de sotnia persecta, dc se ponit ut integra essentia rei des nitae , ideo conuertitur cum suo Definito negative de assim attiaue, ut posita Des nitione, ponat ut defintium, dc
per ei uidem remotionem, remoucatur.
Sed Etymologia non comprehendit totam essentiam rei elimologatae, sed solum unum vel duo substantialia magis nota, δc magis necessaria, de propterea Etymologa a non conuertit ut cum stoetymologato, sed solu argumentatio procedit nogatiue, ut insta dicemus. 5e eadem ratione differta Descriptione, quia Descriptio rei continet totam essentiam descriptam, de conuertit ut scuti Definitio DD. in l. i. f. detestam . quam disserentiam sequuntur communitet D D. vatijs in t eis. An modo ex ea liceat argumentari, statim
, His se praemonitis, teuertor ad Conclusonem, quae erat testamenti etymologiam elle mentis testationem; Circa quam duplex est habenda inspectio. Prima an haee st etymologia testamen ii. Se cunda an ab ipsa etymologia voeabuli ualeat ar
Quo ad Primam inspectionem, communiter satentur DD. testamenti Etymologiam esse test tionem mentis, ut expreste a stetit tu stinianus hie. Sed contra hane Conclusonem insurgunt Aulus Gell. lib. c. Nore Attacita p.r a. Laurent. Valla tib Elegant. cap. 86..tib c. irridentes hanc test menti Elymologiam , de mouebantur illis tribus
argumentationibus, quas retulimus pro ratione
dubitandi ad primam patiem textus nostri, ideo hic
124쪽
86 petri Ric clardi j Commentaria
hie breuiter reassumo, contra ipsam ergo Elymologiam Primo Leit. s testamentum diceretur a mente,
sequeretur, quod ornamentum, pauimentum, calet amentum, & similia quae hanent eandem desinentiam quam testamentum, debetent signis cate mentem, sed hoe eth salsum, quia non squis eant
mentem, ergo nec testamentum mente denotabit. Secundo eut potius teli amentum dicit ut a mente, quam a mento menta ,-tamen mentum &menta nihil faciunt ad hane signi seationem, ergo& eodem modo mens nihil faciet. Tertio & vltimo mouentur ipsi Grammatici,
omnes voces dependentes a mente, tet minantur in mentia, ut dementia,amentia,vehementia,& smilia, sed testamentum non finitur in mentia, ergo non dicit ut a mente. 77 Aleiat. tamen lib. . de vel b.sgnif& Cantiuncula hic, conabantur de findere praedictam Elymologiam ab impugnationibus praedictorum, dicentes , quod Imperator hie noluit tradere testamenti Etymologiam, sed allusionem quandam,quae allusio solam vocis similitudinem reeipit, de hoe pacto intelligendo dictum Iustiniam, cessabunt eaque excogitauerunt Grammatici supra citati: nam licet Elymologia non procedat a mente, allusio tamen Ken 8 procedet a mente, & se auribus eonia sonat, blanditur,& alludit. Vistius tamen hic hanc Alcia i&Cantiunculae responsionem non ad mittit, quia non est verisi mile quod Aulus Gellius & Valla, emunetae naris acutique ingenii Grammatici, nequierint Etymologiam aballusione,& aderiuatione discem H. qui tenent omnino hie poni Etymologia ipsi uatestamenti a quod probant: quia quotiescunque I. C. volunt alicuius vocis allusionem de similitudinem exprimere, solent adhibere aliquam improprietatis nota, ut in possessione,dictio quasi at qnvolunt ponere Etymologiam, non utuntur aliqua improprietatis nota, sed utuntur fictione, sex) vel
Rt Imperatot hie absque aliqua nota improprietatis utitur hae eloquutione ex eo appellatur cum dicat testamentum ex eo appellatur, quod testatio mentis sit, ergo veram Elymologiam, non autem allusionem significare voluit. Confirmat tithoe ex traditis per Connanum in
Commentar.iuris ciuil .lib.9. cap. I .nu. l . quia non
videtur hie ratio quare hae Etymologia dicenda non sit, eum Tullius Elymologiam postlimini j
appellet, AI eam que a Seruio tradebat ut a dictio. ne post. & quae a Scevola a post. & limine. & tamen ipsa Elymologia postliminii. non tam rei na, tutam veritateidique, quam ad ipsus verbi similia tu dinem quandam videtur alludeter ita hie, licet Elymologia videatur ponere etiam sonu in vetb rum ae vocis resblutionem, tamen ipsus testamenti esse tum ponit, principaliter enim considet Dit Imperator, quod testator disponat quid esse valit de rebus suis post mortem. Quamobrem, cum hie Iustini an ut Elymum testamenti ponat, non autem allusionem, adhue
lent, de iubsilant ea, quae in contrarium deducta suere ex Valla de ex Gellio. Vtide Vigliu, aliter defendit Imperatorem a
praedictorum impugnationibus, dicens quod Im petator in hac sua Elymologia solum testatio considerauit, quod Dilicet testamentum procedat a testatione, illa verb vocula mentisin addita fuerit
ad maiorem declarationem de expressa onem, clam testamentu in mente tellatoris consistat, i. I .is. d.
Probatur per Etymologiam donationis ,quae dicitur a dono quasi doni datio, d. l. Senatus . ,. donatio fide Aonat eausa mori. nihil autem sicit datio ad Etymologiam donationis, & se secundu Vigi. donatio dicit ut a dono, tamen ad maiorem ex pressioneni additur illa vocula, quas doni datio. Secundo probat hoe pet Eirmologiam Nouationis. Nouatio teste Vlpia. in s. i.gde nouatio. diacitur a novo, & a noua obligatione, tamen in nouatione nulla est det tu alio obligationis, hoc tamen additur ad maiorem cautionem: se in testa. mento quod tantum diei tui a sola testatione, additur deinde vocula, mentis , quas testatio mentis. ad maior E declarationem ; & ita defendit vigiliis hane testamenti Etymologiam. Quae quidem defensio non est illius, sed Flane. Contiani in locopi monito, sin lib. 9. cap. I. nu. i. Commentali tum tutis ciuilis, quem Viglius non citat. Sed contra hanc Connatii & Vigiij te solutionem, insurgit Tobias hie, num. i. dicena eam stanon placere, voluit enim lustinianus sumere Ei mologiam non a sola testatione, sed & a mente, ita quod appelletur ex era quod testatio mentis iit. Neque obstat seeundum eum similitudo donationis, & nouationis e nam in etymologia donati Dis, constat Iurisconsultum verba illa, doni datio ) ad maiorem declarationem posuisse, non ad derivationem significandam quam supta exples.serat; sed in casu nostro non est ita: quia Iustinianus in assignanda Etymologia testamenti, sine aliis qua inter postione ponit vocem illa iii, mentis: in illa autem ponitur cum interpositione, cum dieat donatio dicitur a dono, quas a doni datio. Praeterea, inquit ipse Tobias, quod in d. s. donatio, ponit ut Etymologia donationis, ut dicatur a
dono,& allusio etiam .vi dicatur quas doni datio, hie veth sola Etymolosia ponitur, unde ea his r solutio Connani & vigili non videtur procedere. Qua de te ipse Tobias dicebat, non esse elab tandum in hae inspectione nominis cum de re ipsa appareat, plout inquit Cicero ad Trebatium, quod de nomine non st in uestigandum quando habemus effectum, ut notat glos. in J. N in vel .
voeabula, C. de conit. pecvn. at hie constat quod sit testamentum, cum adsint eius effectus, non est igitur aliter elaborandum in nomine, et prςsertim,
cum hete Elymolotia legibus approbata sti aut horitas autem Grammaticorum apud nos nihil v leti argumento l. in tantum . ubi glos. Ede rei. diuis Nos vero, ut eorum subtilitati sati sat, qui non sensum sed vanam nominis vocabulorum lignificationem amplecti des derant, prout inquit text. in l. a. C. de consi. pecvn. defendendo Imperatorem
ab impurnatione Geli.& vallae dicimul, posse sustineti tesponsonem connani & vigiij,& eorum conside
125쪽
cons de rationem. illamque ab impugnationibus Tobiae defendi, quod imo Imperator cons dela. ait solam mentis testationem. de quod vocula illas menti, J suetit addita pet ipsi ad maiorem expressionem, licet in continenti de sine interposito ne fiat: quod probatur. Primo ex Etymologia Nouationis, quae dicta est a noua obligatione de tamen, Nouationis vethum est smplex , a nouo ductum , sed vocabulam obligationis est iniectu in apertiolis significallionis causa, absque aliqua anterpositione, ita de Restanam tum, a testatione, quidem dicitur, non viquet libet testatio st, sed ea qui est voluntatis no- altae declaratio de testatio. Consi matur ex etymo
postli minis . de quod supta. Ex quibus confundi impugnatio Tobiae. Vel de secundo dicatis, saluando Imperatorisaelymum, quod hic ponat ut Etymologia de Alluso simul, per illud enim verbum stellatio) Etymologia designabitur . per illam autem voculam mentis in denotetur allusio , de hoc pacto cestant diis euitates Grammaticorum, Ac demum Tobiae contra ipse in Viglium. Fatemui quidem ,hane Deceptationem valdi3 dubiam esse, de quam plurimi
ex nostris, ne cum Grammaticis pugnam meant
ut suit Picetnardua hieὶ hane subtei iugiunt disputationem; de cum haec in se modicam habeant viilitatem, argumento glos d. l. 2. C. de const. pecvn.
ideo aliter in hoe non insistemus ; Et lisu quo ad ptimam inspectionem. 3 Ex qua cottolatie inserunt glos de ecteri Sc*bentes , ad arduam de perdisse item questionem rNunquid liceat argumentati ab Etymologia vocasuli, quam supra polliciti suimus explicate in s cunda in pectione huius primae Conclusionis. Sed quoniam in habentibus 53mbolum, faci- aiotest transitus, i. hae eonsulamma, s .exim per ficto, C.de testament. f. sed hodae, supra, de adopt. ide in primis pretinon edit elle delui, quid si argumentu, quid sit nomen, te illius diuiso. de quotv plex; ex quo argumentu ab Elymologia in ipso nomine eonsistit: qui b. postis, facilior et it aditus ad- uetitatem percipiendam.
Aio igitur, argumentum in sui generali signis eatione diei id, quod quocunque modo rei dubiae de qua disputatur fidem facit. ita glos Bald. Salle. Paul. Castrens de alij. in Rubr. C. de probat.dixit
Lautus de Palatijs,in tract. quod extanti b. masculis sirminae non succed. nu. 3 a.de ided dicebat Niaser,in l. I. E de ossi c. eius, n una. 43 . quod argumen aum est quaedam sabricatio subtilis, inducta per in uellectum,cap. serus, de vetb.sgniscat. in s. argumentum, l. de tutela . iuncta glos C. dein integi. aestit. multa cumulat Euetard. in progna. ad suam Centur. Legalem, in princip-. 9 Quantum ad Nome attinet, seiendum est, illud esse generale ad Nomen, Praenomen, Agnomen, de .cognomen scuti euenit in adoptione, de cognatione, ut supra de adopt. in principio, de legit.
Nomen in specie sumptum, prout quilibet a Dpellatur, est quaedam demonstratio cuiuslibet pet tona, per quam unus cognoscitur ab alio, unde, saliquis denominetur Sempronius, per hane nominis de non strationem ostenditur quod Semptonius dissert a Mquio a Caici, de ab alij x. so Piae nomen vel hid dicitur,quod disserentiae causa ipsi nomini pr ponitur, prout qua do dico, Marciat Antonius, tunc illa dictio Marcus, solum est praeposita ante proprium nomen, ad hoc, ut iste Marcus Antonius cognoscatur ab eo qui simpliciter denominatur Antonius, alioquin, si duo essent Autoni j quibus esset factum legatum, tune propter incertudinem non valeret, argumento duo sunt Titij, is de testam . tutel. 8 s Cognomen .est demonstratio se miliae, ut est Austilaeus, valesus, Medicetis, appellatuis: cogno
men. quas commune cognationis nomen.
Agnomen est illud, quod ab euentu imponitur, propter praeclara sicinora, ut est Africanus, qa deuicit ac debellauit Africam, ut Alemanicus, C thicus. F lix, Pius Dixta tradita per glos. Rubr. supra in proem .in verbo. in nomine domini. Hae autem dicta de Nomine, pignomine,Cognomine de Agno ne ante omnes explicauit glos. magis talis in I. si us in nomine, Pr nomine,infra delegati de diximus nos latissime in Commentariis ad illum text.tradit Alciat. lib. Dispuncta calM .Pic nard.hic, pag.3o qui ut nouus Aecursus multum gloriat ut de suo cognomine Picenardo. sa Sed quoniam omnia nomina cadunt in hane
diuisionem, videlicὰt quod aut sunt propria, aut appellati Q ideo non in silendo, dicatis,
Nomina ptopria esse illa,quae rem non communem omnibus, sed uni indiuiduo propriam,sgnificant, ut Petrus, Ioannes, Antonius, ita declarauit Cottas in l. i. C.de impuber. de alijs substit. nu. 6.δppellativa vero sunt. quaerem multis communem fgnificant, ut haeredes, fratres, si ij, nepotes, aliaque huiusmodi, ut homo, qquus de e. de cumhse ab ipsa natura imposita sint, minime tolli pos sunt, algumento g. sed naturalia. supra de iure naiatura. gent. de civili, secus in nominibus propriis. quae mutati possunt. cum ponant ut ad placitum, glos Batt. de abj in Rubr. soluto matr. ubi Parpa
lia, num. I s.f. I . C. de mutand. nomin. l. ad reco
gnoscendos. C. de ingen de manumisi. I si quis in fundi vocabulo, de leg. i. Batt. in tract. de Insigni di dearm. Socin. conso a. col. I. vol. I. quod tamen fallit, quando seret mutatis nominis cum fraude, quia tunc non valet mutatio,i. unica, C. de mutatino m. Alex. in d. Rubr. sol. maii. est glosin l. suis, E ad i. Iul de sals8 3 Hi, posthabitis, deuenio ad ipsus quaestionis discussionem, nunquid a 3 Etymologia seu interpretatione vocabuli, liceat argumentari 2 quae quidem qu*stio admodum ardua est, de vatis varia dixere, variasque composuere regulas aded, quddteste Henrico Boi telo. in tract. de s nodo Episcop. par. I .nu. IO.quot sunt capita, tot sunt sensus deo nobis tanquam per contraria transeuntibus ferro
via aperienda est, ut in simili dixit Bald.in l. preciabus. C.de impub. de alijs substit. ideo nosce vos oportet, Batt.in l. a. s. appellMa,ffs ceti. pet. vatijsq; in locis depopcipue in l. i. isdeacquir. polis scriptum reliquita valere argumenis
126쪽
tum ab Erymologia vocabuli, nis ei tepugnet D
Raph diei autem Cuman. 3icebat,argumentum ab Etymologia vocabuli prodedere negatiue,assit-
mariue autem nequaquam Abbas in cap. pen. de iudie. trades aliam Regulam, alterebat, argumentum ab Etymologia valere negative, quando nomen sumitur ab essentiali natura illius, secus, s ab aceidentali, quem Se alii quam plurimi sequuti sunt. Aliam tradidit Regulam Eueta id. in sua Cenis tutia Legili in loeo ab Etymologia, aliam Modet
ni Patauini, aliam Ultra montani, aliam tandem retulit Hormam not. Detus. in l. i. g. de acquiri posset nouillio loco aliam Moderni Bonon .in l. I. g. appellata, nu. I a. eum sequent. s. s eert. pet. vnd Edissi elle quidem est, vetam huiusce quς stionis Regulam ais gnare. vi satentur recentiores.s Ego itaque Doctorum ambagibus reseratis, pro viribui conabor breuiori quidem methodo ita
li acie rem totam terminare. ut unicuique verum
illius aditiam ex liquido perspicere liceat talo igitur, sedistinguendo, Aut nos quaerimus an valeat argumentum ab Etymologia voeabuli, ad ipsum Et3mologarum in nominibus propriis a An vel din appellativis, s in nominibus proprijs, tune. Statuo hane verissimam, indubitatam. & in salis libilem Conclusionem seii Regulam, videlicti, In nominibus proprijs non Ileete argumenium suis mers ab Etymologia voeabuli ad ipsu. Elymol satu, nec negat iu), nec assirmative, ita dixit Barti in Rubr. is soluto matr. quem sequuti sunt Alex. in l. 1. s. appellata, num . . . ff. s cert. pet. ubi Iasiti sine, & Modet ni Bonon ibi, num .is. Oldrad. in cons i 36. col. snali, in sae, Bald. iii d. Rubr. Lmatr. ubi lincita. Alex. & Ripa i Eangem sequuti
est communit theoria Doctorum, ut testatur Pic nard. hic in pag. 3 o. quam amplexi sunt hie Atet. num... Tobias nu. 3 tandem ne in recensendis nominibus tempus contetere videar dico, quod hane Conelusionem tenent omnes DD. tam Iutis
Pontificis, quam Civilis, ut etiam testat ut Euera dux in loco ab Elymologia. Quae Concluso ex pluribus probatur, de Primo, ex g. pen.l.s n. g. ad mimici p. vbi inquit I. C. quod sola nominis similitudo non est satis ad confrmandam alicuius originem, & ideo dieit ibi glos non sequitur, quod quis appelletur Bono gnotus ergo est de Bononia seu Bononiensis.s 1 Secundo, nomina 'opria ponuntur ad placiutum, ut supra simavimus, und), unusquisq; qui suo arbitratu imponit nomina rebus, potest etiam suo arbittatu mutare: hine est quod l. n l. si quia
in iandi vocabulo, de leg. r. inquit, nomina pr pria minati poste, appellativa autem neqi aquam, ut ei iam ibi not. Bait. de Ias est text. in l. i. C. demutat. lio m. idem Bari .in d. l.sn is ad municip &ideo unanimiter coueniunt in hoe Doctor. in t eis supra relatis. quod non valeat hic consequentia talis voeat ut Petus nus, ergo est de Perusio; item .
quis nominat ut Bonifacius, ergo bonus est, illa enim nimis absurdum dicere, aliquis vocatur Benedictus, ergo est a Deo glorificatus; vel quis at pellat ut Decidatus, ergo est datus a Deo, oc scua singuli a dicendum est Sed contra hane verissimam Regulam ex merite Selibentium ego oppono, de 86 primo ex iis quarti adit glos in t sacta, β.s danda. g. ad Trebell. ubi Aeeursus multum gloriatur de suo nomine, dicens, se ita appellari, quas ipse
contra lutis tenebras occurrat, &se sumit argumentum ab Elymologia sui nominis, ergo. Respondent communitet scribentes, quod eo in loco Aemilius agit militem gloriosum, non erasuum interprmando, de se id potius gloriae causa facit, quam quod praedicta argumentatio si lietiata, ut ex pluribus conatur hie probate Bellon tri merci 3. de '. secundo respondeo prout sacit parpal. in dicta Rub t. s. sol ut matrim. nu .i s.quod hoc contingit in ipso tantum , & non debet trahi in consequentiam. l. ius singulate,ss. de legib. de ubi cessabit consequentia, non erit licitum argueIe . .
87 Tertio respondeo , quod authoritas smplicis
Doctoris, non est necetraria, sed tantum probabulis, nisi . quatenus lese. aut ratione iuuetur, ut tra dunt DD. in l. i. g. ti cert. pet. at illa nulla fulcit
Secundo tamen oppono contra praedictam Conclusonem, per aut horitatem M. Tulij in Oratione contra Verrem, ubi ipse contra illum sumit Etymologiam, dicens, quod Vortes se dictus est.
quod omnia verreat quel quod omnia vetrat, vel, de tertio quod ius Verrinum constituat. Respondeo, quod haee argum etatio non coneladit per supra dicta, sed ibi sumpta est Elymologia
a nomine proprio, ut ostenderet Cieero turpitudinem de animum vilem illius, dicendo, quod noti solum a nomine, sed ab ipsis gestis Vertes omnibus notissimus erat, non tamen ob id dico ipsum Tullium sumere etymologiam tanquam validam
83 Tertio oppono per ea quae habent ut in libro
Geness, ubi nomina proptia imponebantur ab ablusione vocabuli, ut patet etiam in testamento notio, ubi Petrus a petra quod erat Christus denomia natur, item de Ioanni nomen fuit impositum cuministerio.
Respondeo, quod hoc est speciale in saeta se i-ptura, ubi nomina communiter imponebantur diruuinitus inspirata, ut infra dicemus. Quarto & vltimo oppono testametum, mutui emptio, locatim stipulatim sunt noni a propria, l. tuti enitum, si de pact & tamen procedit argumentatio, ut in minuo, d. l. i. f. appellata,Es ceri. pri. & in testam euax vi hie dieitur, ergo in nominibus proprijs valet argumentum ab Etrmolosia vocabuli.
num. I . in d. s. appellata, quod Concluso nostra procedit de nomine proprio indiuiduorum non autem de nomine genetis, quod sub se pluta indiuidua comprehenditiam tunc appellat ut nomen
appellatiuum ; di tatio dictetentia ponit ut in
127쪽
Ad Princ. De te stam . ordin. 83
quia in fundi vocabulo, ε. deleg. r. quia nomina appellativa ex voluntate totius regionis imponunt ut, l. Labeo, is de supell. legata. Firma ergo restat indubitata Concluso, quod in nominibus proprijs non valeat argumentum 4b Edmologia vocabuli ad ipsum Etymologatu .so Ampliatut habere etiam locum in Pt nomine, Cognomine . de Agnomine: nam non sequitur. quis vocatur Marcus Antonius, sortasse, quia inutio lucis exortus est, unde, si alitis voretur Luciussion sequitur,ergo est natus initio lucis: non sequi-xur etiam, quis dicitur Medieeus, ergo est de M diei, ; item non sequitur, Asticam deuicit, ergo eliasticanus. Limitatur modo non habete loeum in saci scriptura, in qua nomina diuinitus inspitata imponebantur, ita limitat Parpal. in d. Rubri luto
Animadueitatis tamen,quod etsi per Elymol fiam nominis proprii non inducatur probatio uso, inducitur tameti quadam praesumptio, vi s alia uis vocet ut Pisanus quod si de Pilis, glos in d. l. n. 3. pen. s. ad municipal. quae dieit, quod si qui, appelletur Franciscus prς sumitur natus in die Sancti Francisei, cum ex cosuetudine in aliquibus Regionibus imponant ut nomina Sanctotum in die quo si ij nascuntur. , i Hinc etiam otitur, ouod ex tali nomine otiatur suspicior nam si quis deposuisset pecuniam penes eum qui habet turpe nomen, & eas perdidisset, sibi imputari debet quia suit negliges,debebat enim Praecauete propter turpe nomen; ita dixit Io. And. vi Zabar. in c. grauis, deposii. Barbat. in Apostili
ad Bati. in Rutit. ff. blu.matrim. ex malo enim nomine mala fit praesumptio, seu ti ex bono, bona: de ideo ad hoe vi euitet ut sinistra suspieio, pulelirahi in a seni filijs imponenda etiam si magno precio essent emenda, ut inquit Feliri. in procm. Cresor. Cagno. num. I in proς m. fibrum, Nieonit. in Rubr. st. sol. mair. num. 6s. Iasin l. lex est, nu. a I. F. de legib. Caecia lup. in l. cuetos populos, nu. 16.C.de sum. Trinit. 8c fide Cathol. Hi ne fit, quod ex turpi nomine, seu eri nomine sinistra si in te pretatio. Cardinat. in cap. I. de depos t. et ideo quando duo sunt torquendi, in ei pi debet ab illoqui turpe nomen vel cognomen habet, ita dixit Brun .in tract. de syndicatu, de tortura. Dec. in c. I in 1. lectula. de iudici unde aiebat Caeci alup.in d loco, quod pulchra nomina ponuntur pro prs-mio, turpia vero propgna m Secunda est deela ratio, quod licῖt non proce dat argum etatio ab Erymologia nominis propiij, ad effectum qui causatur ex Etymoloilia, tamen nomine proprio ad probandam pellonam procedit argumentum, ut si dico, iste est Titius, quia
ita nominabatur, vel nominatur, valet argum e tum .quia nomina sunt imposita ad recognoscendo homines, i. ad reeognoscendos, C. de ingen. de manumis s. dixit Bald. in l. conuenticulam. C. de episci de cler. Moder. Bonon. ind. l. a. F. appellata,nu. I s. quod dictum intelligo verum,& proce
derem terminii de quibus pet Euerard. in sua Ceniuria Legali, in lom ab Etymoloilia vocabuli,pag. mihi io. Linea dia. δe lixe quo ad primam Conclusonem , quam nomina propria respicete du
93 Si vero quaerimus, an valeat argumentum ab Eix mologia vocabuli ag Elymologatum in Nominibus appellativis, tune statino vobis alteram Conclusionem seu Regulam e penetralibus iuris erutam. N ab Interpretibus confirmatam, quae a delifacilis est, ut unusquisq; vesitum reiectis dissiciit ratibus optimὰ illam intelligere possit. Aio igitur, quod in nominibus appellativis Elymologia poteli sumi dupliciter; Aut ab eiseetii accidentali, de temoto a substanti aedmol'gati; Aut verbsumitur abessenitali natura, de ab effectu substantiali ipsus etymologati: s abessectu aeeidentali de extrinseco . seu remoto sumitur, tune pono hanc Regulam de Cones usonem quam supra iam pollieitus sum, videlicet, In nominibus appellari uis argumentum ab rivmologia vocabuli sumpto ab effectu accidentali
rei elymologatae, non valet. nec negatiue, nec assi Gmaliue, declaro rem exemplo; Lapis dicitur quas laedens pedem , quae etymologia dicitur ab ecfectu seu ab accidenti, de ideo non valet, laedit pedem, ergo est lapis, potest enim esse set tum, vel lignum quod laedat pedem, nee valet, non laedit pedem, ergo non est lapis r quia potest esse aliris lapis ita absconditus ut nunquam laedat p em, de tamen est lapis . Qua in Cones usonem seu Regulam tenet Alex. in d. s. appellata, La .is. seert. pet. Tobias hic, num. 3 a. Beli Cn. num. s. in 3. quaest. Felin. in pr m. Decretal. in vers. Gregorius Episcopus, num. I . Euetard. in loco ab etymoloiata voeabuli; Hanc in terminis tradidit Vaconius vacon. in suis declarationibus, in declarat. 3 . . v. Moder. Bonon. in. d. l. 1. s. appellata, numero 21. de 1 . 3: tandem hoc in iure clatissimum est. Di-xat Hormanotius, in A.l. i. i de acquir. postsnu. 3 3. .
pue Piobat ut primΛ lixe Regula exemplo supra deducto ipsus lapidis, quae etymologia eum sitde
prompta ea accidenti, de ex essestii, nullo modo argumentum ab ea valet. secundo probatur, taberna dicitur, eo quia tabulis clauditur, l. tabetnae, de vel tum fgnificitamen non valet consequentia clauditur tabulis, ergo est taberna, quia potest esse aliud, puta granarium ex tabulis consectum , l .granaria, is de a Lempl. eum taberna sit locus ubi res venduntur, sue habitaturi item, non valet negati ue,non clauditur tabulis, ergo non est taberna, potest enim
aliud idis eium esse in quo habitaretur,vel vende
retur,tamen diceretur taberna,A. l.tabernae.
que Tertio adducitur, l. i. is de acquit. si . ubi potasellio dicta est quas pedum positio tame quia sumpta eli ab effectu remoto, non valet, Q yeduin p sitio. ergo est possessio, nam daretur aliqua posse ilici ut est sine pedum positione. l.quod meo I si veniatiorem, is de acquiren. polr. l. clavibus, is de contra h. empt. Quarto probatur ex Iac per text. in l. I. in princiis de fuit. de in 3. t. insta, de oblig. ex gelict ubi sut-
tum dicitur a fumo. quod est nigrum, quia se in Elam , &obscute fiunt, de paetumque denom
128쪽
cte; modo inquit lac non vini ista argument tio, non fit de nocte, erpn non est sertum, nam potest fieti de die, & et ii sutium, merito tanqiram ab ellectu data non valet ex ea argumentum. Ο Quinto, mo stetium dicit ut ex eo quot monachorum si status, tamen non sequitur, non est mo nachorum status. ergo non est monasterium, quia etiam a monachis locus derelictus dieii ut mon sterium, cap. cum delictus, ubi Baia .extra de consuetud. sexto nuptiae a nubendo, idest velando dictae sunt,quia mulieres olim nuptae velatae incedebant, cap. haec in mago, 34. quaest. 8. est glos supra, de
atr. potest .in pricita tamen non sequitur, mulieres odie non velantur, ergo non fiant nuptae, quia licet non sint vel aiae, tamen nuptς esse possunt. Septimo comptobatur: monachus nos dicitur quasi solus, tamen non tenet, argumentum cum multis habitat, ergo non est monachus quia etiams eum muti ix habitet dicitur Monachus, cap. si cupis, Is . quast. I.
93 Octauo de ultimo probatur, Angustus sedictus est, quia auget Impetium, non tamen sequitur, non augent Imperium ergo non est Augustus. Vnde concludatis, verissimam esse tegulam supra dictam, quod quoties ipsa etymologia sumit ut ab effectu, de ex accidenti, non valet argumentum nee negative nee a stirmati up, quia haee potius videtur Allusio, quam etymologia, 5e ab Allusione non tenet argumentum, ut supra firmatam mus. Ratio est: quia acciduntia non sempet eo
eo mitantur ipsam rem uti substantialia, sed posisutit esse & abelle praeter subiecti corruptionem kI. eum principalis, ε.de res. iur. nam non probat...hoe esse, quod ab Eoe eontingit abesse, i non hoc si unde cognati, l. neque natales, C.de probation. D si vero ipsa etymologia sumitur ab essentia ip- sua. 8c a substantialibus et 3 mologati, quod est secundum eaput, tunc distinguendum est; Aut iditi evmologia est maior suo etymologato, & sic non stabet pati latem & consorinitatem, de ut viri me vetbo explicem, non est conuestibalis cum ilialo; Aut ipla est aequalis eum et 1 mologato, dc per
consequens conuertibilis. Primo casu quando ipsa etymologii est maior. in qualis, in conuertibilis, de contradicit etymol sato, tunc statuo hane Regulam semper valere argumentum ab etymologia vocabula negariue tantum . quam sequum ut Aretiit hic, num. s. Beu .in 3. qu st. num. 6. Tobias num. 3 r. Comens in Li. isde equiten. possest. Fulgos. Salicet. in l. r. vappellata, is si cert. petat. eandem tenuit Hormannot. ind. l. I. R. de acquiren. possinum. 3 r. Aleiat.in l. taberna, de vob sign. Vacon. ind.declarat. 7. Euerar-du, in locaes ta praemonito. de eommuni testatui Tobias , d. nume. I i. de magis communi t stant ut Modet. Bonon .in d. f. appellata, nume. I9
io fine. roo Primo probatur ex l. a. s. appellata, isseert. peta i mutumn dicitur ex eo quod de meo tuum fiat,& hac est mutui etymologia, quae cum sit inaequa lis , in conuertibilis, de maior etymologato. de sumat ut ab esse vita, di substantia ipsus mutui, v let ex ea argumentum negative tantum, secundum I. Q& ideo, si de meo tuum non fiat, non est mu tuum, quod autem si inaequalis de in conuertibilis, patet: quia ex meo potest sol tuum, non solum ex mutuo, sedemptione, donatione, de ex siuilibus. ergo Secundo ad dueitur texti in cap. rus, M.tudo.
ff. de verbor.sgnis ubi dicitur: ludex dicitur quasi ius dieens populo, sue quod tute discepte iure autem diseeptate est iudicare iuste, non est ergo iudex subdit text. si non est in eo iustitia, de se argu
Io t Tettio confirmatur argumentum de genere ad specie sumptum negative valet, veluti si dicamus, Inon est animal, ergo non esi homo, s enim ipsim
genus remoueretur,ei iam ut eius species remoue,
ut necesse est, i .s quid earum, Linteremptum, deleg. 3 ita in casu nostro. Quarib reducit ut texti noster: nam etymologia testamenti est, ut si testatio mentis, ergo argumen tando ab ea non est testatio mentis ergo non est te stamentum, valet quidem argumentum. Quinto arguitur ex Beli. hic, num. s. in 3. quasti de ex alijs nouissimis, ind.Li.de acquiren. possess. surtum dicitui ab auferendo idest contrectando, 3ctu ne bene sequitur, non aufert , non contrectat,
ergo non est sur; intelligatis tamen dictum hoc, eundum etymologi im Belloni, stetit, si dum aliam etymologiam, de qua supra bisti licet quod dicatur a sui no idest nig o, S de nocte , nam
tune non bene sumitur argumentum tanquam ab accidentibus deductum,ut supra,at ita accipiendo. non valet argumentum nisi negative, assarmativo autem nequaquam, vitias dicemus. i heIo- Sexto de ultimo comprobatur: remota una qualitate essentiali, temo uelut ipsa res tota, cap. p .
cum praecedenti, de baptismo ubi Abbas tu seu donotabili quod procedit etiam in ea necessitatis. idem Abdas in cap. debitum, in secundo rota b. de baptismo DD. in l. nemo potest, de leg. primo. scuti remoto animali, temouetur homo, l. v is qui quadringenta, , quaedam, in fine, iis ad leg. Falcissi
ita hic,remota tetratione mentis, remouctur telis. mentum, valet ergo negat iuὸ.Probo modo quod non valeat assumathae, D utantum negatiuὰ, ut in exemplis supra relatis. Primo patet: quia non valet, fit de eo iuum. , ergo est mutuum,quia potest esse donatio, emptio.
Seeundo probatur: scuti non tenet, est animal, ergo est homo. quia potest esse Asnus, vel Bos .
ita non tenet, est testatio mentis,ergo est testamen
tum, poterit enim esse legatum & codicillux, vel
ros Tertio non sequitur, est inter duos dictum, ergo est interdictum, quia potest esse contractus, vestilius sermo. Quarto confirmature quia etymologia tutor:a est, quas tu itor, tamen no sequitur, aliquis tuetur, ergo est tutor, quia potest procurator esse.
Quinto non valet, est pedu positio, ergo est possessio ut patet in vobis,qui habetis pedum posti nem,& tamen non possidetis hanc scholam.
129쪽
sexto & vltimo, etymologia iudieis est, quasiti dicens, seu iuste iudicare, ut supta tetulimus:
tamen non valet si dixero, iuste quis iudicat, ergo
est iudex: nam potetit esse arbiter, vel arbitrator, seu amicabilis composior. Remanci ergo clarum hoc eaput, quod argu mentum non valet nis negati uE, non autem as
Sed contra hoe dictu indubitatum, ego facilioris in lectus gratia oppono.quod imo argumen in valeat etiam assit maliue, si euti negative, & et o Primo ex Cumano, in d. l. l. fide acquir. posses. pet text. in s. . de fide instrum. ubi Iuti seonsultur arguit assit maliue, ergo. instrumentum enim dicitur ex eo quod instruit.
Respondeo, quod ibi non ponitur etymologia huius vel bi instrumetitum, sed potius significatio,
ait enim luti sconsultus ibi , Instrumentotum n mine ea omnia accipienda sunt, quibus causa instrei potest; se se. nulla ibi ponitur etymologia, ut sentit etiam hie Tobias. Secundo tamen oppono, de l. malum. 3. vidua, si de vel b. sign. ubi Iulii c. ponit etymologiam viduae. id est ii ne duitate.vnde valet argumentum, est
sine duitate, ergo est vidua quod argumentum secundum Tobiam admodum viget, &inquit sub numQ 3. cogitandum esse de solutione. solutio facilis est, quia ibi illa erat etymologia quae erat conuertibilis cum suo etymologato, &erat aequalis: unde non est mirum, si valeat ibi at . numentum, ut insta dicemus in secundo ea pite iam strae distinctionis, unde,quicquid dixit Todias male loquutus est. ros Tertio opponitur, ψ imb valeat argumentum assit maliue ab etymologia ad etymologatum: patet . nam donatio est dotii datio, ergo est donatio. . Cons ima tui: ex etymologia iniuriae, unde s dixero, est iniuria, ergo non iure fit, 3e e contra, non
iure si . ergo est iniuria, l. i. sside iniur. Respondetur vis. quod loquuntur, quando mymologia est aequalis cum etymologato, S conuer-ἰtitur, de tunc valet. & negat te, de assirmative, ut euenit in definitione, ut statim dicemus. . Quarto Oppono ex mente Mod. Bonon. Ius Ciuile est illud quod sit a ciuitatibus . ius naturale, qd fit a natura, ius gentium, quod fit a gentibus , ius Pisanum, quod hi a Pisanis,& tamen procedit at .gumentum amrmative, ius est sactum a ciuitate, Quo est ius ei uile, vel a natura, ergo naturale, vel a gentibus, ergo est ius gentium, ε .i de a. F.quoties,
supra, de sute natur. gem. de civi. et .aos Respondeo, onusta secunda soautione Moder.
Bononiensquod ideo ibi valet argumentum assi r-matiue, uia ibi argumetum sumit ut a descripti ne non ab etymologia: und non est mirum,si valeat, ut dicemus in calce huius articuli, argumentum enim a descriptione valeta sit maliue, de ne
gatiue, quando ergo dicimus ius quod si a ciuitate est ius ciuile, illa est descriptio, non etymologia,
Quanto oppono uod imb valeat assirmati utinam ii dixero, est testamentum, ergo est testatio mentis, valet hae consequeti scuti econtrari liem hoc est mutuum tergo si de meo tuum, quia ad postione in speciei, sequit ut positio generis, l.si quid
earum, s. ioteromptum,deleg 3. Respondetur esse ani in aduertendum ne decipiamina, nam hic oppostici no est interminis nostris: quia in ea argumentum fit de etymologato ad ear mologiam, vi de testamento ad mentis testatione, de de meo quod est etyniologatum , ad meum de
tuum, quod. est etymologia: nos vero loqui: nur. quando fit argumentum ab elymologia ad et Im togatum. vi de meo de tuo, argumentum ad mutuum, de de mentis testatione ad testamentum , eo casu valet tantum negative: quia est argumentum s mile de genere ad speciem. vi Opra diximus. In casu vero opposito, argumentum fit per contrarium, ac si ueret de specie ad genus, ouo casu procedit assit maliuὶ de non negati u), ut timmo est, ergo animal est, sed si argumentamur de animali ad hominem, procedit tantum negative, videlicet. non est animal, ergo non est homo, non est testatio mentis, ergo non est testamentum. Non obstant ergo contraria excitata de firmum remanet, quod arsumentum non valeat assit ma- itiME, sed negati ue' , Tamen, adhue No Oppono, quod imo non valeat negative, scuti non valetussirmative.
io Primo deducit ut ex mente Iasen. de ecterorum, mulieres hodie non velamur, ergo nuptia hodie non sunt, non valet hoe argumentum: nam licet hodie non vetemur, nuptiae tamen si ni, ergo non
tenet argumentum negativusumptum.
Secundo, Monastellum dicitui ex eo, quod Monachorum sit statio, tamen non est monachoium statio,ergo non est monasterium,quia locus etiam . a monachis derelictus, dicitur monauerium, cap. cum dilectus, ubi Bald.de consiletud. Tertio, Imperator ab impetando, Augustus ab .angendo , tamen non sequatur, non imperat, et go non est Impetrator, non auget, ergo non est Augustu I.
Quarto, Taberna dicis, quod tabulis clauditur, .
non sequitur, non tabulis clauditur . ergo non est taberna, cum possit esse taberna ex alia materia
consecta. l. tabernae, is de verbor. significat. Sed his quatuor oppositionibus iam patet accommodata solutio ex traditis a nobis in ptima
Regula posia in nominibus appellativit, ubi di-Σimus, quod quando etymologia sumit ut ab esse.
ctu, de ex accidenti, hon valet argumentia nil nec negatiue, nec assit maliue; unde, illa exempla statim recitata, sibi locum vendicant in illis nominibus, in quibus etymologia sumitur ab accidenti,& ab effectu, vi s. nos vel b disputamus, quando sumitur ab essentias natura etymologati, de iunci valet argumentum negative tantum, de hac est solutio communi de qua supi Quinto tamen ego valide oppono de oepto mutui, in quo myinologia sumitur non ab effectu, de
ab accidenti, sed ab ipsa substantia & ab MIenii alinatura etymologati, non enim sequitur, non fit de me tuum,clgo non est mutuum, s. rogastia .si sulatia. Esi reti. peta. in quibus tutibus mutuum fit, quamuis mea pecunia ad te non perueniat. ti
130쪽
86 Petrj Ricctardis Commentaria
Item,lie et non si testatio mentis, tamen est testamentura, vi in pupillati substitutione, quae est testamentum filij,& tamen non est eius mentis te statio. Respondetur, quod immh valet argumentum
negat iuῖ, non est de meo tuuin, ergo non est mutuit, non est testatio mentis,ergo non est testamentum. Nec obstant adduc a in contrarium: nam re
spondetur quod illud est speciale in mutuo. fictione tiaris in dictis autem legibus mutuum valet, licet non si factu de meo tuum,quia lex sngit breui manu mihi numeratam fuisse pecuniam a debit
re, l. licet, M. quamuis, E de iure dor. ut etiam nos an
no superion diximus in Commentariis ad prine.
Et hane solutionem senti ut etiam Mod. Bonon. in d. b. appellata, num. 23. dum dicunt, quod argumentum procedit tantum negative, quando remouetur in totum etymologia, de vere Ee fcte nam si non remoueretur fictθ, nec remouetetiar etymolo-
garum, quia quod ficte inest, perinde est,aesi vera
inesset, ut in d. tutibus, unde non obstat. rog Sexto, & vltimo oppono, matrimonium dici- tui ex eo, quod maret si, glossa in summa, a . quaest. l .& tamen etiam si mater non set,etit matrimonium, g. r. supra, depat r. potest. Item, tutor dicitur ex eo quod defendit, tamen non sequitur, non defendit,ergo non est tutor,im-m erit tutori l. r. E.de tutet. Item si iudex non iudicat erit iudex, .pen. n. de iust.& iure.
Respondet ut de inhoe se litot distinctionem Modern. Bonon. videlicpt, quod quidam sunt actus, qui ad suam essentiam requirunt aliquid actu semper interuenire; quidam autem simi qui requirunt aliquid interuenire ab initio . sed non est necessarium quod duret; quidam sunt in quibus sussieit requisitum in mente disponentis. In actibus in quibus aliquid interuenire actu
requiritur, argumentatio sumit ut a reminione rei,
ut in d. s. appellata, si velli sunt de actibus in quibus requintum susticit esse iii mente disponentis,
tune argumentatio sumitur a te motione mentis es intentionis non interuenientis si autem requiritui ab initio aliquid interuenire, tune sumitura sumentum quod illa qualitas ab initio interus nit; Modo in proposto dico, ex mente illotum, quod in cotrahendo matrimonio tequiritur quod clit mens, ut fiat mater,& prcstet ossicium, non a iε quod aetii si mater et ii ista mens in contrahe
do non esset, matrimonium non esset, d. g. i. durat r. potest. Item requiritur, quod tutor habeat aninium tuendi pupillum. & ideo, si non habet hune animum, non est tutot vetξ. Item in iudice requirit ut mens iudieandi rectE. & s non habetet hano mentem, quia dixisset, nolo tectὰ iudieare non esia sit Iudex, per d. cap. rus, tamen argumentum soluitur, quod et it mater , etsi non sit matrimonium, erit tutor, etsi non tueatur pupillum, etit iudex, lucet non iudicet. quia in omnibus erit mens iudicandi tuendi,& ut mater fieret; at quando nos dicimus, non valere argumentum nisi negati up, praesupponimus non esse nec interuenire mentem dementionem iudicandi,de tuendi et ideo valet consequetuta non defendit pupillum, ergo non est tmtor, non iuste iudieat, ergo non est iudex. Vndῖ, ex his omnibus satis elatum fit secu dum eaput, videli eὰt, quod quando etymologia est maior, in qualis, in conuertibilis, valere se
per algumentum negative tantum, non autem ac firmative
iO9 Secundo vero casu , s etymologia sit aequalis. conformis, Eceonuertibilis cum crymologato, Edhibet smilitudinem cum etymologati definiti ne, tune iterum statuo Regulam clarissimam in iure. S in fallibilem quidem, videlicet, valere at-s umentum & assit maliue de negativo ab elym ogia ad etymologatum, &econtra aberum lopato ad ipsam et vinologiam; quam Regulam de Conclutionem sequuntur Bart. in l. Omnes populi,de iustit. & iure, indicta l. secunda, β.appellata.& in Rubr. soluto matrimonio, 5: in l. prtina, fi da aequirenda possess. Bellon. hic, num. 3. Tobias num et 3 I. Ozer. numero 4'. picen ardus pagina si Euetardus in dicto loco ab etymologia voeabuli. pagina io. voluit Vaconius in praallegata D clatati sua ue . sentit Felin. in protm. Decret. n meto 3 1.veis Gregorius Episcopus. Eandem sequuti sunt Ias. in dicta l. ptima de acquirenda pocseis. Dee. indi l .seeunda, f. appellata, de Moder Bonon. ibi, numero x i. Hormata notan dicta l. prima, de acquirenda posses s. numero sq. & tandem
de hoe d usitare, esset quas quaedani halest is, Iutisprudentia; Hae autem Regula probatur ex pluribus, &rici primo, exemplo donationis, en ius et Im logia est doni datio, l. senatus, 3. donatio, st.de so ianat. causa mor eo quia, ipsa est squalis, & conuertitur eum etymologato . re habet paritatem eum des nitione donationis, ideo valet argumen
tum utroque modo sumptum; quod si qualis. α quod conuellatur, patet: quiade.essentia do nationis est, quod ipsa st doni datio, unde, si dicamus , non est doni datio, ergo sequitur, quod non sit donatio. Item, assiimatiuὸ, est doni datio, ergo est donatio. Item, e conuerso, ab et molog to ad etymoloetiam, nam scuti valet, homo est, ergo est animal, ita, Donatio est, ergo doni datio. de vice versa non est donatio, ergo non est dotii datio. iii Secundo probatur exemplo exceptionis , e ius ed mologia est actionis exesuso , ut in Rubr. de ex rept. & in l. at Ede exceDt. vndo, cum ipsa habeat similitudinem. & squalitatem cum etymologato, ideli valet s dico, non est actionis exclusio, ergo non est exceptio. Item, non es meeptio per conuessonem, ergo non est actionis et eluso . Tettio adducitur exemplum, de quo in l. m lum . f.vidua, Esse verbor. fgni se. ubi luti sco fultus ponens etymologiam viduae, stilicet saeduitate, tune quia est conuel ibilis, inde si, quod valet argumentum s dixero, non est sne Auitate. ergo non est vidua, est sine duitate, ergo est vidua. Item, per eonuersionem . est vigua, ergos ne duitate, non est vidua, ergo non est sne duitate, liret nonnulli dixetitit hanc non esse vidua etymologiam.