장음표시 사용
181쪽
Adf. Testes, Detestam. ordin. 137
3o Ulmnaebi nibit proprii babent,cum omni tempore sitim in potestate Abbatis. as Monachi an hossint esse tesser in linamento de iure canonico; ta dicimur quod non. Limitatur non procedere in rebus ecclesiariis s. αγ Monachi an possint esse tester de iure ciuili, G sic tur quod sic, cum licentia tamen Abbatis .ct 29.
ω o. contra Vultum, Ualias. as Monacbi pro mortuis habentur. αr Monachi probibentur exercere actus ex quibus alia quid lucrarent in. 7 Monachi psam esse exequutores vltimarum M.
as Monachi non reperiuntur esse probibiti a lege dic
retini monium. 8 Monachi videntur omni exceptione maiores. 3o Monachorum Iratus consiliis in obedientia.
6 Maudiaetates sunt sex. Mulier an post esse teriis in testamento ses in causa riuilio criminati. vide in verbo, F mina. 36 Mutus non poteri esse tessis in teriamento, sed quus sciat scribere, an post dicere rei imonium, credimur quod non. a s Mutui in causis ciuilibus potest dicere tectimonium, . sed non in ima mento, oe ratio ponitur num. ue Mutus Di nibit fari aut audire potes, non potense testis . a i Non probat boc esse, quod ab hoc contingit abesse.
a Trobationum materia non eRcoangulianda. Dec. ratin quando id commodJ fieri pars, nu. . - Prohibitio in testamento facia videtur etiam locum habere in codicillis. Declaratur.
63 Pubes non poteri testificari de his qua vidit tu M-pillariatate .c Pupillus oe furiosus aequiparantur. 6 Pupilius seu impubes dupliciter consideramur. a Pupidus proximus pubertati putor esse teHis in omnibus dispositionibus praeterquam in testamento,
setas in proximo infantia, . 62. 1 Quando concurrunt vinculum naturaleta accidentale, tunc accidentale superatur a naturali.
73 Quae ponuntur in iciamentis tribus Rib. debent esse habilia.quod declaratur istrum se in herede. 7 cui habet tetiamenti factionem activam ct passivam, poteti se rinis. Factis in foemina a ta ratio
8 cui unum vel duo excludit, caetera admittere
η' Quod dispositum est in genere, in qualibet eius speeie dispo tum censetur. 6 Ratis quale se inae non positus esse testes in tem
ax Ratio quare femina possit esse testis in contra libri,
ta non in testamento. γρ utio quare mulier post esse teliis in linamento inter liberos , o non intestamento ad pias causas. Ratio Pare mulier magis admittatur ad tussi eundum in causa criminali,quum in tectameto, .s s Seruus recipit capacitatem a domino. γ semus non poten esse teliis in teHamento, Gratio.
7 Semorum defectus in casu tenam ii suppleri non pam per dominum . et Seruus debet deponere de bid. qaa sensu corporeo
percipiuntur. Solemnitater in tem requisita sunt de iure ciuili. 3o:Status Monachorum Q aliorum uligios in i obedientia consistit. 13 Statuta debent recipere intreputationem a iureis .
Statutum cauens quia ualeat tectamenta cum duo. bus vel tribus, au valeas. I summatium huius ,.
1 surdus qui nibit exaudire potest. ηῖ potest esset stis. 36 Surdus non estis esse tenis in testamento Jed quid si sciat scribere, I dicitur quod non .
36 Sardus in causis ciuilibus potin dicere testim i sed non in te amento, ct ratio ponitur num. 7.i Teliamenti factio en duplex. I riminutum eri quid fauorabile. 36 Testari V tecti cari sunt conuel tibilia. ses debent a iudice examinari. ν Testra edbibentura solvat audum temmentum. 3i' Tesis tui reperitur furiosus tempore qua agitur de virib.tenamenti,an praesuinatur se furiosus tempore conditi teriameuti, ci' dicitur quod nou. 3; Tesiiς qui ante conditum tectamentum erat furi sus, an eredatur furiosus tempore quo fuit actiabitur tessis. 3 Tinium genus es permisiiuum. Declaratur m. s. y Ilium habilitas secuti teriantium in linamentaen inspicienda .
6; Testium conlisios inspicienda tempore quo fit te
stimentum .ii Testimonium miseris semper varium o mutabile est. 13 'Tenimuntura Dcit ordinariam, legitimam pro
sa Tectimonium mulieris non est tantae aut boritatis sicuti viri . . 19 Vbi nou en e rem facta disseretia inter ius ciuile ius Canonicum, nos illa inducere non debem so Vbi est eadem ratio, ibi idem ius natuendum est.
1ε Uerba statuti propriata in potiori signi caru sunt
8'Vesbam intectabilis tria designat. 3 1 Voluntas praesumitur continuata. T I D euidentiam huius text. prae
mittendum est, quod habere testamenti factionem dupliciter contingit, aetiues Sc palliue, ut tradit imperat. in F. extraneis, M.testamenti autem factionem, --.-. 3.de haere . qua l. de dii e. l. filiunsamiliis, ubi Bar. Edetestam. Actiue dicitur, quando quis habet potestatem condendi tesia meti; Pasisve autem det, quando quis haeres institui potest in
testamento,& comodum percipere ex testamento.
Diuiditur iste tex. in duas partes, in Prima ponit dictum siue regulam, in secunda ponit limit tionem ad Regulam, secundum communem intellectum. secunda est ibi sed neque. summatur communiter per Aret. intestame topotest esse testis quilibet qui potest haeres instintui, exceptis hic enumeratis .
182쪽
138 Petri Ricci ai dij Commentaria
F iali species comode adaptari non potest, cum ita dat nobis Regula in hac materia testamentaria,eito habilitatem per tiarum in testimonio dicedo. In hae tamen prima parte ita dubitari potestiquaelitu in suit ab Imperatore, an quilibet postie L. se testis in testamento, re pro ratione dubitandi videbatur dicendum quod sic &1 Plim O, quia probationum materia no est coania
ustanda,& res tingenda,l. quoniam, in fine, C. dectet. 5e Manich. maxime cum simus in casii, in quo agitu cde sauore publico, l. vel negare, isque- ad teli. aper. de tunc debet fieri interpretatio lata,& ampla, etiam quod esse inus in odiosis, tex.est in
l. i. s. exercitum, is dein sim.&ibi Bart. notat. Decius in l. in testam emis, i de teg.tur. sed ii dicet mus quamlibet personam non posse testimonium dicere, restringeretur probationis matella, ergo ne sequat ut hoc, quilibet est admittendus. Secundo, quia in testamentis lata si interpretatio, l. in testamentis, is de te ivt. ergo ne filiae Regulae contra faciamus, quilibet admittitur . '3 Tertio per argumentum de contractibus adultimas voluntates, i. quae de legato, is de leg. i .l.vltima. C. de leg. trato titu. supra de leg. Fus. Can toll. unde videtur,eos omnes qui in contractibus admittuntur, etiam in ultimis voluntatibus tecipi posse, sed in contractibus unusquisque recipitur, eigo. Quatio & vltimo facit tex.in l. t .st. de testib. ubi dicitur, quod genus testium est genus permisi tin, eum ergo simus in genere per in istiuo, est dicenis dum, quod omnes pos snt esse telles. His tamen non obstantibus, contrat tu deciditur per Imperatorem, videlicet, illis tantum concedi facultatem dicendi testimonium, cum quibus en testa nil sachio, aut active ait passiue,et ratio decidedi est proptet utilitatem publicam, di bonum commune . item, quia iura multum inuigilarunt, ne quid falsiatis in testamentis eonficiendis committeretur, 3c ideo voluit Imperator, quod omnes
testes sint omni exceptione maiores,& quoniam ij qui habent testamenti factionem omnes sunt habiles, ideo posuit Regula assimatiuam, omnes cum uibus testamenti iactio est. posse testis eatie quasam tamen personas sub genetali Regula eo m-prehensas prohibet, quae non sunt omni excepti
Qua decidendi ratione stante, contraria mini-mὸ obstant, & Primδd si dicebatur, ne matella probationum
angustetur, dicendum est, u omnes debent admitti ad testimonium: nam respondet ut primo quod istud procedit, quando id neti commode potest,
di ita videtur procedere text. in l. quoniam,in sciri C. se littetici de Manich. seeus autem s non commode & cum suspitione fraudis. vi in casu nostro, tune enim recedit a Regula. Secundo possit inus respondete, quod imo non eoangustatur materia probationum in ultimis v
luntatibus, sed purior relinquillit eum infiniti sint
illi qui teste, adhiberi possiant. & si aliquid coangustatur, fit tantum ex causa, propter testament rum snceritatem.
Secuti do non obstat dum dicebatur, quod in t
stamentis lata si interpretatio,per t. intestamen iis, is de teg. ivr.Nam respondetur, quod istud procedit tespectu voluntatis testantis, ct institutionis, ut ibi habetur pet D D. non autem ad hoc fit lata interpretatio,vt quilibet etiam intestabilis ad testi monium admittatur, id enim in perniciem testamentorum et testantium redundatet, cum de facilico trumpi pollent, & ita vera iudicia subuerti. Secundo respondetur, quod illa Regula loquitur S procedit postquam testamentum est in elle productum eum requisitis a iure, tune quia publice interesi valere testa inenta, lata fit interpretatio ut magis valeant Q pereant, at tex. noster loquitur de testa metuo in ede producendo, ergo non obstat. Tertio non obstat quod valeat argumentum de conti actibus a 3 vltimas voluntates. Nam respUndeo , quod non plocedit ubi diuersa est ratio, pet Alei. in t .s n. C. se legat. sed maior requiritur solemnitas In testamentis,& ma or est si dis suspicio. f. sed his Omnibus, stipta eod. tu. &ideo non
valebit argumentu ut omnes qui in contractib admittuntur testamento adhiberi possint.
Quarto & vltimo non obfiat dum dicebatur, quod nos sumus in genere permissilio, eum simus in materia testium aer is detest. Nam te spond. hoc .vetum este in illis casibus, in quibus expresse quis non repetitur prohibitus, sed in proposito nostio
quaeda pellianae pio hibitae repetititur, metato &c. Sequitur secunda pars texi. nostri in qua ita casus estingi potest; qualitum suli 3b linperatore,an muli et possit esse testis in testameto,& a principio videbatur dicendum quod se. &. Psimh sumendo argum etiam a Regula nostra. sed muli et habet testamen ii factionem activam depat suam β. fin deex haeredat .liber.ergo. Secundo per text. in l. ex eo, se testib. argumento l. qui testamento, 3.eum qui, is d. in l. ex eo dicitur ex eo quod prohibet lex Iulia de aduli et ijs, mul rem condemnatam dicere testimonium, Is igitur etiam mulieret in iudicio testimonij dicendi ius habet ergo patet expressi',quod mulier potest esse testis, ad idem est text. in d. l. qui testament s. eum qui, i eod. Quibus tamen non obstantibus, contrarium derisum est. Et si e limitatur primo loco Regula se-pra tradita, videlicet, quod mulier non possit esse testis. & hoe dupli ei tatione. Prima est pior et sexus fragilitatem: nam varia & mutabilis semper est scemina , l. filia, C. de inoi testamento. & per Fabr.& Pori. hic; Idem dixit Caenol. in t .s; minae, i de reg. iiii .hinc traditur
regula a Battol. mulieres omnes este malas,l. pater Seuetinam, s. socrum,st decond.& demonstr. propter eorum libidinem & luxuriam, ,.quia vero, in Auth. Vt sine. Altera fuit latio: quia testes non ta tum admittuntur ad probandum, quam ad solemni randum testamentum, vi in D linc. huius tit. sed mulieres ad solemnia tutis ciuilis minime admittuntur propter earum pudicitiam,& honestatem. s.fim. inae,deres.iuri non enim conuenit honestati,& verecundiae se actui hominum in mileete. facit
text.in l. i. 3 iam, i de postul. debet enim ea mpudicitia,& uouestas inita patietes dometricos tu tineti,
183쪽
Adg. Testes, De testam . ordin. t 39
tinui. hine legimus apud Plutarchum Tu ei di dem dixisse, esse optimam illam mulierem de cuius laudibu . aut vituperatione minimus aliquis letino apud populum esset futurus. Quibus stantibus non obstant contraria,&Ρtimo Regula quς habet, quod ille qui habet testamenti factionem activam, aut passivam, potesteisse testis: sed mulier habet,ergo. Nam resp5detur, quod Regula text. nostri limitatur primo loco in muliere Secundo non obstat dum dicebatur, quod muli et quae non est condemnata propter adulterium, admittit ut ad testimonium dicendum l. ex eo. s. detest Nam respondeo, quod loquitur in eontracti bus, secus est in testamento, ut insta videbimus. Secundo quaesitum suit ab Imperatore, quid iuris iret in impube te, qui cum etiam institui possit,lieet non faciat testamentum, vid bat ut admittendus , 3 praeterea pupillus, infra qui b. mod non est primis s. sic. test. F. i. infra, de haered instit. Respondetur hic contrarium esse, quod scilicet . non possit esse testis Matio decidendi est quia nutulum est eorum animi iudicium, & quicquid videt. ignotat, l. I. C.desiis mone.
Nee Obstat regula supra tradita, quod institui possit, de se habeat testameti samonem passivam, quia in hoc etiam innitatur praeducta Regula. Tettio quaestum fuit, quid de seruo, an seruus' possit esse testist & a principio videbatur dicendum quod sie. Pii in b, quia habet testamenti factionem passivam, s. r. infra de hae te s. instit. secundo, quia . videtur a domino suo ea pacitatem recipere, i. si nil hi de tibi, 3. regula, is de leg. i. de infra, de stipui.
serta. 3. I. et go. His tamen non obstantibus, cotratium decisum est in seruo, & se tertio loco limitatur regula. Ratio decisionis est in l. qui testamento. I. seruus is de testam. nam testes adhibentur ad solemni randum testimentum, ut supra in princ. titi nostri tradunt DD.in l. nemo, isdeleg. I. iolenitates autem sunt de iure ciuili, ut supta tuit sim tum,ergo seruus non potest interuem te, quia quod artinet ad ius ciuile, pio nihilo habetur, l. seruitute, i. quod attinet, Ede reg.tur. Qua ratione deeidendisiante, non obstant contraria: Nam ad primu dum dicebatur seruum habere testam eii factionem pasi suam,respondetur,quod haec est tretia limitatio ad regulam supra traditam. Secundo non obstat quod capacitas serui reguletur a capacitate domini quia Respondetur ut per Port.hie, non posse in casu te
standi suppleri desectum serui in personam domini, eum sit meta personale, & est quid facti, na debet tantum deponere de his qui percipit sensu eo
poreo, l. haeredis, in ptine.ge .nee vitium personae purgatur interuentu domini, quae enim sunt sa- ,& personalia in his non consideratur factio is
stamenti, l. denique, si ex qui b.caus maiora argum.
l. qui haeredis, is de eond.& demon st. Item Port.tollit dissicultatem, quia a domino non potest habilitari persona serui quia nihil sibi quae titur, alias potest, ut in iure adeundi in usura pione.in stipulatio nibus,& smilibui, notat ut in l. si mihi de tibi, I. regula de leg. .
. a Quarto quaestu fuit ab Imperatote, quid de sistio 3 3e videbatur dicessu Q posset esse tesiis, quia potest haeres institui, l. filius similiat, is de testam.
f. teuamenti, infra,de haered qua l.& disset. Decidi tur tamen contrarium ea ratione, qua prohibet ut impubes, nullum est enim eius animi iudicium, d.
l. i. C de sal mon. Nec obstat quod possit haerea institui quia limitatur d. rcgula quatio loco. Quinto quaerebat ut ab impetatore, an surdus& mulus possint esse testes 3 & hac in re dicas, aut ex accidenti vel natiuitate talis est,ti de hoe yὸ nobi, latὰ videndum est. Et primo videbat ut dicendu quod se . cum institui Laeredet illi possint, d. l. s-lius similia . Teod. d. f. testamenti infra de haered. qua l.& dister. Item quandoque possunt surdus de
mutus facete testamentum, l. discretis, C qui test. sacere polis ubi not. Bart. Contrarium tamen deciditur:& ratio decidendi est quia debent deponete quod exaudierunt nomiana,sciti eo tellatoris, & eius vocem,& sc disponere de his quae eadum sub sensum corporis, i. qui testamento, g. sina. is detestam eo. & sic ubi necesse est ut aliquid audiatur, aut voce exprimatur; at nec surdus nec mutus αδ illum actum idonei sunt, habemus exemplum in stipulationet,l. i. is de verbor.
oblig.&ibi DD. Sexto loco 'naestum fuit, quid ge eo cui bonis interdictum est, ut est prodigus, ita intelligi debet ut dieit glos secundo loco concordat s. is cui, is .eod. in princ. de videbat ut dicendum quod se: nam licet non habeat testamenti factsonem activam , s. item Inodigus, insta qui b. ni Od. non est pet misi sae. testa. nihilominus institui potest, insta de hae . red. instit. tamen deciditur contrarium: quia de ipse nullum habet animi iudicium exemplo suti s, , . tios, supta, de euiat. antequam autem sbi inter dieatur,potest esse testis,& condere testamentum, licet hon notorie sit prodigus. d. l.is cui, isde
septimo de vi imo quxstum est, quid de eo quiesscitur improbus vel intest abilis, di sie non est in-sami, simpliciter,sed etiam intestabilis ut damnatus ob calmen famosum, ut est texi .in l. lex Cornelia, si detestam. nam simplicitet infamis testati potest..t insta videbimus; Et notetis hanc vocem,m- testabilem, tria comportare, ut notatur in i .cum lege.& ibi glos. Addatis vos, quod nec testari pollit. Aleiat. in l. intestatus, isde vel b. silms. Theophil hic, sumpto argum .ded.l. cum lege. Et de his late insta sumus loquuturi. Notatur ptimo ex isto textu, quod non solum inspiciamus habilitatem testatium in testamento, sed etiam testium adhibendorum si sint habiles adhaeredis institutionem. Probatur illud notabile sue Rebla in textu mos to, seculi dum communem intellectum , dum In princi p. dicitur, testes in testamento adhiberi poscsum hi, cum quibus testamenti saetio est, accipiendo illa .erba in passiua fgniscatione, ut glo. nie de elarat, & scribentes eommuniter, ut s quidem illi testes adhibeti pollini in testamento qui haeredes in testamento. de ex eo commodum percipere possunt. sed de his insta videbimus. Secundo noto, quod ex quo certae personae sunt
184쪽
1 o Petri Ricci ardi j Commentaria
exceptae testamentati j a testimoni js, Regula est,
quod omnes qui non tepetiuntur prohibiti, admittuntur: quia exceptio nimat Regulam in cas busron exceptuatis, i. quaestum, s. denique, ubi glossi de fund. insti. de l.nam quod liquide, ,.s n. E.de penu lega. io Tertio notandum est, quod mulier non potest esse testis in testamento, ita expresse dicitur in textu nostio; Sed quoniam hoc dictum non transit sine dissicultate, ideo altius tepetendum duximus. sit igitur quaesitum, an Mulier pollit elle testis in te
Qua in re concludatis , verissimam esse partem
negit mam, quod non; ita voluit glossin cap. sorus, in vel . tamina,de vel b. sign.dixit Cloius in iractam de testibus, num .s par. I. Laristancus de Omanis ibi, num .go. Eandem sequuti sunt Iacob. Buttis. in d. trach. de testib. nu. I ridetis. Scherach. nume. 38. 6e sequuti sunt communiter Docto. va
iij, in locis. Eandem sequuti sunt Bald. iii l. nee setipturas, C.qui potior.in pignor. hab. Ioan .de Anania, in cap.tanta habes, extra de s mon. de in conca . num .is. Eandem tenuit Candi in iract. malis elorum, in titulo de fuit. Ruin in cons. 191. num. 3.vol. 1.& Viuius in suis opin .in verbo, tectis, au. I. qui probatur a Ptimo per texi. nostrum, hie express) δicentem, muliere non posse in testam et o dicere testimoniti. Secundd probat ut ea l. qui testam emo, ε. mulier,ifieod.tii. de testam . ubi hoc idem expresse habetur. Piobat ut 3e i et illi in eap. decernunt, I inuast. 3.ti in hoe nulla vel satur dissiculias; Sed dubium vel satur in ratione huius decisionis. it Ideo glossa in dicto S. mulier, l.qui testamento, st. de testament. huius rei rationem esse ait pi
plet sexus fragilitatem. quia mulier stasilis de corruptibilis ae varia est, unde die bat te tand. cap.
otus, devetb.sgnis vatium S mur 'bile testim cium sempit a scemin, produci; undὸ dici solet q- minam saliete, falsaque dicere, quando carchit pi schatia piscibus, de niate fiucti laus, tunc quoque carebit foemina salio. de malo. Et alibi dici solet,
mina nulla bona , quia ter mutatur in hora, ut 1esiit εe sequitur Iacob. I idius, in tractam de te
stib. num. 1. 3e Curi. senior in A. tractatu, ibi nu. 3 8 conclusio i8. hancque rati nem sequuntiat Petr.
num. 17. Corras. in . qui liberos. num. 83. E. de ritu
nuptiar. ideb diei solet, prout ipse tesseti quid leuius fumo a stamen, quid flamine λ ventus, quid vento mulier, quid muliere nihil. Dixit Ludovic. Burghesin Rubr. ff. de iudi c. num .ir. Hanc seciuuntur etiam. Platea, Port.& las in addit . ad Polt. nie.
z . Vettim contra hanc communem rationem insurgit vigilui hie, de post eum Tobias'nu. i. nam
si i lia ratio esset veta, sequeretur, quod mulier non pollet est e testis in cottactibus, at ipsa potest in contractib dicere testimonium,& in qualibet eausa cuuili, i .ex eo, issidetesta b. d. l.qui testamento,s. muli rem, is de testam. dixit Clotus in d tractatu deie-hidinum. 14. par. I. ubi Battig. num. i . in Rubr. deosite. iudie. ergo praedicta ratio non est vera.
Posse: iramen ibitasse dici, defendendo commune dictum , quod in contractibus, de in qualibet causa ciuili, mulier possit este tellis, quia in illi, noattenditur ratio praedicta, cum non lint tanti p
iudieii sicuti est testamentum in quo agitur det io nostro pat timonio, quod tot laboribus nacti si mus, ct de libero quod iterum non redit arbitrio. l. prima, C. de sacrosanctis eccles,& idcirco, cum testamenium sit lanii praeiudicii, voluerunt iura. ut mulier in eo testis non sit, propter sexus fragilitatem & timorem salsitatis, quod secus est in comit actibus.1 a Sed contra hane explieationem posset quis o
stare, dicendo, quod multet potest esse testis in causa criminali, in qua maius vel salut praeiudici ut aquam in testamento, cum quaelibet poena corpor iis sit maior qualibet pana pecuniaria etiam in gna, l.in sei uotum, in s ne, E. de p . ergo attenta lupta dicta te*qnsione de saluatione ipsa, mulier non posset esse testis in causa criminati,sed hoc est salsum, eigo salsum est etiam asserere, quod non possit esse icilis in tessamento, proptethraaximumpta iudicium. Quod autem in causa criminali multet Oollit esse testis. probatur ex l. i. v bi glos. E. leuit . voluit Nepos a monte Albano in ira rede is nil, num. 66. ubi in d. t iactatu Agidius num. s. t nuti glositi d c. sotiis. de ver b. ign. flos .in c.ex eo, i s. quastQ. Acii texi in l. 3. 3 thge Iulia,ss.delesti F. per argumentum aconitatio sensu est communiarcsolutio DD. de qualesia ius est C torus in d it Oa de testib. nume. 17. de de boe videbimus insta suo loco.
i ' Respondeii posset, quod mulier potest esse t
sita in causa criminali, luet in ea contineatur in ximum praeiudicium, Ee hoe quidem velissimum est, sed tamen non est hoe commune dictum ita
simplicii et intelligendii. sed sibi locum vendicat in causa et iminali quae non sit magna,seg leuiit Cai sa im criminalis dii plicii Et cosidetatur qu damenim est quae grauis appellat ut, prout es quando
venit imponenda poena corporalis,& membii mutilatio, re in hac propter maximum pratu dicium muli et testimonium minime dieete potest. secundo loco dicitur eausa criminalis, sed non grauit, qua do quis est puniendus p na pecunia ita, de rimasai reua vi in l. si qua pet calumniam, ubi gl. C. de
episcop. de cler.& in nac mulier potest esse testiticum non agatur de tanto pta iudicio quanto agititur in testamento, in quo versatur ratio de toto ii stro patrimonio. Quod autem dicat ut pina criminalis, quando puna pecuniaria quis veniat puniendus, dixerunt communiter D D. in Rubr. C. de eden. Ias.in 3.ru sus, infra, se action. Batto.in l. praetor ait, de in l.3. Ede sepulch. viol. in t .agraria, Ude termino motis de in l. non solum, ,.s n. E. pio sic est text. in cap. tuas, extra , desinoni. de in cap. sumi his, extra, de accusat. Ripa in Rubr. extra. de iudi c. num. I .
ubi elia Michael Calidonius tessiit,& Bero in Ru
Praeterea, apparet in terminis ratio diuersitatis in tet testamentum,& eausam climinalem,nam intestamenio fraudes seri possunt, quas mulier propter serua stasilitatem praeuidere non potest, igumento
185쪽
Adf. Testes, Detestam ordin. I i
tnento l. sn in fine. Equi pet. tutor. at quando agitur de probando aliquo erimine, an si factum, vel
non nulla versatut fraus , sed est tale si stum quod
potest eadete in eo nitionem mulieris, sicuti ixis ideb non repellitur mulier a testamento inia criminali, sed bene ab ipso testamento quum tationis diu et statem sequi ut interminis Ioa . Crol. In d.ttaa.de testib.nti. 1 Mabeiis, et go salua communem lationem de qua supra ab impugnatibus vi ij Tobias, de caeterorum. Sed ut ego ingenu E satear, ista ratio mini ex alioxion satissaeit: nam potest esse quod in cottactibus de toto nostro patrimonio agatur, prout s quis dinaret omnia bona sua, qui donatio valida est ut ita dunt Scribentes in I. stipulatio hoc modo conceria, is de verbor. obli 2.unde attenta ratione praedicta, muli et non posset esse testis in tali coni tactu,
quod vi supra vidimu . est salsum. Vnde, ego existimo rationem de qua hie per Viglium, veriorem esse: quod idcirco mulier non po-aest esse testis in testamento, quia ad solemnia luris civilis non admitti itur, l. r. fi.de res.tur. l. cum Praetor, ,.sn .s de iudie. 3c solemnitates testium intestamento di eunt ut a tute ciuili inuentae, rela iure Platorio, quo casu dicunt uti iure ciuili introdu-ox, eum ius praetorium dicatur una vox tutis ciui-
Iis. l. nam de ipsum, irae iust. dc iure, de qualitas ista testium dieitur pertinere ad solemnia tectamen totum,& st ad solemnia iuri civilis ut est text.in d. a qui testamento, 6.s unu , i id quod secus est in contractibus, in quibus agitur de solemnitatibus lims gentium, cuius iuris muliρtest ea pax item secus in causa et iminali in qu diiudex procedit secundum in dieia, de secunditi pialitatem rei, dc per sonae. de hiemihi solidissu a videtur latio. Illud aui e diotabile an pliat ut de limitatur pria
Pilatio hoe non solum procedere de iure ciuili,seg etiam de tute Canoni eo secundum glos in cap.
situs , de ver b. . in verbo testimonium. Federici de Senis in consio .ienuit Roman .in Auth. smi ritet. C. ad i. paleid. Iniola, in capauesses, detesta. Pluta eum utat Alex. in cons. o. de I p. col. 1.vol. .a. de est eommunis opinio ge qua testatur Alex. in Hs8 .in fine. eod. lib. testat ut uiuius in suis opin.
in vel . testis, num. 2.as secundo ut procidat etiam in testamento condito tempore pestis, in quo nec mulier potetit dicere testi monium, ita voluit Rupa in t tact. dep ste , par. I. num. I c. tamen quidam Nouissimi con-ttarium sentiunt, quod in subsdium muli et in tali testamento poterit esse testis, ita etiam tenuit Ctotus in d.tra rede testib. num i i. nam quando in prohatione alicui ut actus non possunt habeti testes idonei, nee habitu, nee actu admittuntur testes minui idonei in subsdium, ita dixit Ant. de Buti. in cap.tertio loco, de probat. Abbas in cap. fin. per illum text. extra detestibus cogend. de ideli quando liae personae pestia timore non inuenirentur, tunc
tali ea se mulier posset ad mitii ad testimonium. Ego autem opinor, quod nullo modo possit esse testit: quia nihil est a lege immutatum, eigo non id tacit mulio: quam etiam opin. tenuit Alexandeon s. o. lib. 2.ec Pelion. consi. i num. s. ir Ampliatur, ut procedat etiam in testamento tiriasticorum , ita dixit Albeti c. de lac in t .s n. C.de te stament. sequitur Tobias hic, num . i .quia licet si diminutus numerius testiti, attamen quo ad idoneitate ipsorum testium nihil repetitur immutatum; igitur, lino est immutatu,attedi debit, i. sancimus, C. se testana. l.praecipimus, in fine, C. te appellat.
hane opin. etiam tenuit Alca. cons. 7 o. vol. a. Cr
Quarto ampliatur, ut procedat, iue simus in teriit Eeclesiae, siue impetiis, ex quo non inuenit iit immutatum aliquia de iure Canonico respectu ualitatum testium icti a mimariorum, quicquidi iei it lasin l.hae consultissima num .i 0.in plane.
C. de testamen. hanc opin. tenuit Bellon. cons i nu. 3. Ioa. Dilecti Cautela I. lib. a. de mouentur pertext. in cap.cum esset, extra detestam .vbi in testa
mento condito in tetris Ecclesia i equituntur is stes idonei: is autem dicitur restis idoneus, qui est omni exceptione maior, glossin s. videlicet verborum,insta,cle invii l. stipui .multet autem de iure cis uili non est talis l. qui testamento, I .mulier ε.eod.
nee etiam de iure Cationico cap. solus, in s ne, deverb. signa fer go, Conti atram tamen Ohin. quod imb possit, tenuerunt Anchetan . de Abbas m d. cap. cum esses, ubi etiam Imola sequutus est, hae ratione : quia in tali testamenio attenditur ius gentium, non autem ius ciuilem Et hane opin. sequunt ut communitai et Canoni stet in g. cap. cum esses, ex ita de testib. De communi testat ut Crotus in d.ttact.de testibulnum. I . tamen non est tecedendum ab opinione
superioti Nec est verum quod in tali testamenio attendat ut sol una ius gelium:patet,quia vltra dia sum testium numerum exigitur etiam praesentia latrochiani, quod non est de iure gentium, ut ei iaanimaduertit Clotus d .loco. Quinto ampliatur. vi no habeat locum in test mento in quo etiam tui sient icti pii venientes ab intestato , voluit Bald. cons. o. vers. sit. lib. 1.dixit
Tobiat hic, nu. . Ratio est, quia in tali telia mei to nihil teperit ut immutatum. Limitatur nune praedictum notabile pet seti-bentes multis modis, deis Primo, ut non procedat in tes amento militati, in eo enim mulier poterit esse testis; lia dixit Iachie, in addit. a Pori. Deciu in s. i. num. 27. Ede lim.tur. glo in Auth. Quod sine. C.e . quae allegat text. in l. Lucius, in ptinc. Ede milit teli .ubi dicitur, ς militibus concessum fuit, ut quoquom do de quomodocunque testamentum consciant, ita tamen , ut hoc ita subsequutum esse legitimi, probationibus ostendat ut sed testimoni uni muli tis dieii ut legitima probatio, eum regularitet tute ciuili ad testimoniti perhibendum admittatur mulier . vi insta videbimus in glos. ergo in testamento miliis mulier poterit esse testis. Et si dicatur, quod testimolitum mulieris no potest dici legitima pio balio in materia testamen tot iam, ut in ψ.nostro, dein l.qui leuamento, st. d. Respondet Decius in d. l. a. quam sequitur Tobias hie, quod in d. l. Luciusaeὐitima probatio non aecipitur habito respo ad
186쪽
1 et Petri Ric cla Hii Commentaria
ctu ad materiam testamentorum , sed generaliter:
qui a s ad materiam testamen totum respectus haberetur, sequeretur, quod septem testes tequirerentat ad probandum militare testamentum , cumhee si iesitima testamento tu probatio, & tamen istud est salsum. secundo probatur ratione: quia testamentum Militum vi supra firmatum fuit, exemptum est a lemnitalib. tutis ciuilis,& solum per eos ius gentium seruatur, l. i. t de milit testam . notatur in 3. I. infra, de initi t. ellam. is secundo limitatur, ut non proredat in testamenio salio ad pias causas in quo mulier testis esse potest. Ita tenent Bald. in l. r. in sile, C.de sacro eccl. relin in cap. quoniam , num . r.extra detestib. De .cius in .s. l. i.m m. a 8.& a9. voluerunt Vigi. Oeter.& Tobias hic, num. 3. paul. Castr. cons 362. Hanc opin. esse in practi ea dixit C tot ut in ii. tract. de tollib. num. t. Hae communem esse retulit Roman.
in Auiti. similiter in speciali. is. Q ad i. paleid. Eandem tenuetunt Paul. Castr.conscis i. de Ruin. conii l. s. num . . & i s. uol. 3. e in consi. I 91. num .7. vol. 2. de est communis opinio de qua testatur Bel Ion .conssi .dc tellatur Viuius in suis opin. in vel b.
Pro qua deducitur: scemina in testamento a patre inret libet os potest esse testis, ergo de in pradicto te si amento ad piam causam, cui magis saueiatur quam liberis . lassint. i.nu.a. C. de sacroseces. Sed huic rationi respondetur, quod alia est talio in testamento inter liberos, a patre condito. quia causa intestati fouet causam testati, ut per D D.ind. l. hae cosultissima, s .ex impet secto, C. te testam. est texi in l. i . C. de his qui testam. asseribantut ibi, cum si testamentum se tiptum non esset iustus successor situ tui esset , Cum ergo liberi instituti essent, iam consequuturi bona paterna, l. in suis, fi. de lib. ci post h. non est mirum s in eo possit esse testis, vsecus est in testamento ad pias causas. Secundo deducitur text. in capit. t latum, & incan. cum esses, extra de testam. bi dicitur, quod intestamento ad pias causas requirunt ut duo vel tres testes, ergo mulier poterit in eo dicere testimoniti. Respond. quod illi duo vel tres testes debent esse legitimi, ut in d. cap.relatum, at mulier in test anenio non est legitimus testi ,ut hic, dc in d. mulier, l. qui testamento, is cod. die Contrariam tamen Opin. tenuit Rom. in Aiath. smiliter, in is . speciali. Q ad i. Falcia. Federici de Senis, in consi i . in qua opinionem profectui est Tobias hie, nume. 3. de Crol. in .s. trach de testib. triim. 8. Pro qua dedi ei tui in primis text. ind. cap. resatum, ubi mulier non est legitimus testis in testamento. Secundo mouebatur Rom. in .l. Auth. smiliter, C. ad i. Faleid. quod similiter non potest esse tesiis in tes amento propter sexus fragilitatera, ipsa ei iam de facili poterit corrumpi in testamenio ad pias causas condito. Confirmatur de tettioma s mulier in testamento in quo requiruntur septem testes non potest esse
testis . na cum illis quo casu numerus aliorum deberet supplete eius imbecillitatem, de stagilitatem, Is quis ex argentarii , s. i.& quod ibinui. Bald. de de Cunus v et vltimo sallit is de ed do multo mi-
i nus an testamento pis licto,in quo minor numero testium requiritur.
a i Auget ut dc quarto loco ex mente Croti Lix notis derogatoria legis antique , stricte interpretati debet, te quam primum restringi. cum operata eticilectum situm, l. si serui vestri, C. te noxa l. a sed ius Cationi cum disponens duorum vel ilium t situm praesentia te si amentum ad pias causas conditum probari, est detogatorium iuris ciuilis. ergo
debet stillia intelligi, ita, quod postquam es operatum effectum suum circa numerum iesium, d bet refringi, ne operetur circa qualitatem; quod argumentum Tobias more suo hie sibi a tribuete attentauit: Vrde ex his ego proficiscor in hanc ses licet sententiani. quod mulier non potest esse iesiis in tes amento ad pias causas eondito. 11 Tettio limitatur, ut non procedat in tes amento eondito inter liberos; ita limitant Bald. & Id. in d. Auth. Quod sine, Bart.& alij in l. hae sultissima. s.ex impet secto, C eod. Eandem opin. tentierunt glositi d. Auth . aiiod line, Oeter de Tobias hic,
num. 2. Decius in s. a. num. 3 i. i . de reg. ivt. voluit Ruin .cons. 73 num. 6. vol. a. Lanssanc. in cap. quo
tria in contra. de probat. nu. sis. deelatat Mantua in suis Apoplit. .sequuntur Bald. An sede Imola, in l.quoties, g. i. ii. de hae ted. insit. DD. communiter in l. sn.C.decorid de demost. Boer. decis αnum. 3.&est communis te solutio, quam sequitur plo in d. l. hae cosultissima, 3.ex imperfecto, C. eod. de Ctot .m d. traei .de testib. nu γ de ratio est: quia tale te samentum liberum est ab omni solemnitate tulit ei uilis, de te manti in dispositione iuris gentium, vi per Bait. in d. g. ex impei secto quo iure mulier non repellit ut a te simonio iuxta illud, in Ore duorum vel trium stat omne verbum, cap. cura es.ses, de testam. a 3 Quatto limitatui per Deciti in A. a.de reg. iuri non habete locum quando cxtarct statutum, quod valeret testamen tu cum duob. vela lib.testibus tueenim mulier in tali te amento potetit esse testis, dixit Corn. in . . Auth. Quod line. Villius hie; ploua limitatione facit hie ratiocinatior quia ex quotatutum illud vult testamentum probati duobus vel tribui testibili, videtur habu ille te spectum ad ius gentium, at de iure gentium tam masculi quam si inae aequaliter admittuntur ad perhibendunt testimonium, ergo. Sed contra istam limitationem insurgit Tobias hic, numero tertio, quod cum satiatum recipiat interpretationem ex tute communi, l. nam cilio steriores. l. non pollunt, Ede les. Bartol. dea ij, in i mnis populi, is te iustitia Ie iure. minus debet derogate iuri communi quam seri potes, de se, si derogat tes pectu numeri testium . debet tamen restringi respectu qualitatis iciuium, ua. quod mulier non possit esse testis. Consimo pirdictam ratione: quia maxima est altercati apud D D. C raonis .in cap. qua in ecclesiatum, ea trade consiti nunquia tale satiatum valeat nec ne 3 vn M. ii diceremus quod valeret, demiam in eo muli et posset esse leuis, esset quodammodo multiplicate in cou- . cuisu duo specialia simul, colitia notata ita l. r. por
187쪽
Adf. Testes, De testam . ordin. I 3
illum text. C.dedo: promisi. ergo dicendum est, quod ipla non possit dicere testimonium. a Praeterea de tertio, si mens statuetitium sui siet
quod mulier admittet et ut in testem tali testameto
hoe ex praessisse veris mile est, de in dubio praesumitur volui lle tale testamentam trib. testibus faciendum esse legitimis testibus sulcitum. cum verba proprie in statutis intelligantur, l. 3. g. haec voba, as de negoc. gest.& sempet inpolioli signis eatu interpretantur, argum. l. I. T li aget vectig. vel em
Nee est .etum quod statueret simplicitet respoxerint ad ius gentium,de quo tute testimonita mulielis est habile,s enim volitissem expressissent; vi dὸ ego hane limitationem in tute minime vetamelle existimo.
Quinto limitatur, ut non habeat locum in testa memo condito in tertis Ecelesiae, etiam quod non sit sactum ad piam causam: quia in eo muli et potest esse testis; ita tenent Abbas, Anchar.& lmola, in eap. eum elles,extra coss.& ratio est: quia in tali testamento attenditur tantu nuda tutis gentium
Sed nee hane limitationem veram esse opinor,
di contrarium tenuit Alberi in cons r3 . par. l.&δlex. cons. 7O.nu. 3.vol. a. de contra ipsam opinionem Canoni statum quae communis est, facit text. in cap.eum esses, extra eod. ubi in testamento condito in terris Ecesesia requirunt ut testes idonei, idoneus autem est, qui omni exceptione est maior, glos in s. item verborum, infra, de invii l. stipui. mulier autem de iure ciuili non est talis, vilite, &d.
l. qui testamento, nec etiam de iure Canonico, cap.
solus de vel b. signiti. in stae.& contra hane limitationem faciunt adducia contra secundam limit
Nee etiam vetum est, quod in tali testamento attendat ut tantum ius gentium, patet: quia ultra numerum duo iii testium exigit ut etiam pie sentia Prexbyteti Parochiani, quod non est de iure gentium. as Sexto li imitatur& vltimo hoe notabile, quod habet, quod mulier no possit esset est in testamen
eo ut non procedat, an mulier tepore conditi testamenti vir existimabatur, argum. l. i. C. detestam.
bi dicitur, teste serui an liseri suetini no oportet in hae causa tractati, cum eo tempore quo testamentum fgnabatur omni v eonsentii liberorum loco habiti sunt,nec quisquam eis hucusque quandosei lieet suerunt adhibiti, ita ius controuersam mo-tiit: quemadmodum igitur se tutis qui coditi testomenti tempore, liber existimabatur, admittitur, ita es mulier admittetur. lia limitant Alberi salicet. de Rimina t. petillum text. ind. l. i. C. d. de haec quo ad istud notabile. Quarto not. principaliter ex textu: Impuberem testem esse non pollia in testameto, ut expres1ὰ hie dicitur: a: ratio esse potest proptet imbecillitatem; quando aute in istud procedat,& an possit testis cari factus pubes eo quod vidit in pupillati aetate, insta videbimus in glos. in vel bo,impubes,ergo nopotest esse testis in testamento.quia nullum est eius animi iudieium, ut in g. i. inna qui b. non est permisi. ficere testam 9. pupilli, insia, de inutil. stipui.
l. t. C. de sal mon. eum similibus insta de lueedi, Quinio notatur, quod seruiis in testamenio testis ede no potest, ut iii texi dicii tir,concordat l. qui 'resia nacto,*.setuus, is se tessa. Ratio est, is ibi dicitit ut , quia seruus nec cum iure communi, nec cum tute praetorio communionem habri, t. seruitutem,l. quod aisnet Ederent ut . Vnde cum solemn ira, hie a iure ciuili si inti oducta, illius est se tum in ea pax; sed de hoc latius infra tractandum est suo loco. Limitatur tamen hoc notabile non habete locum, quando seruus tempore conditi testamen ii libet existimabatur, neque eo tempore aliquis quaestionem status mouerat: nam tunc potest esse testis, nec ex eo quod deinde reperiatur seruus, testamentum inualidatur, ut habetur ind. i. C. d.&dehoe. tractabimus insta in tepetitione 6. sed tu allia quis, infra eod. v bi est loeus suus.
dis sed occasone huius notabilis infert Fabs hic, quia iuris sit in monachis de in alij Religiosa.
nunquid possint dicere testimoniunt i qua in re meliorem ordinem sequentes quam secerint DD.hie,
ne etiam in ambiguo versemur, nox disti inguimias
hane conclus. in duo Capita, sciiti duo iura hac in re nobii sese iserunt, canonicii scili & citiis risit ergo quaestum, nunquid de iure Canonico Monachi Fratres Mendicantes, ria ius semiorum, Momnes alii sub obedientia constituti possint esse te stes in testamentor In qua quast. cludimus, quod non: quam opinionem tenuerunt etiam maximi
viri. Primo probatur ex textu in cap. 1. de posui. ubi statuitur, quod Cationi ei regulate, & Monachi non possi ibrens x vel eccles astici negocij este sui ei totes, et seipsos in imularia negocia intromittere, ergo nec etiam poterunt dicere testimonium.
Et facit per tot. tit ex ira ne Clerici vel Monachi. Secundo infirmatur ex cap. placuit, 2. δ cap. monachi. is. quae i. i. ubi dicitia placuit nostro communi concilio, ut nullus Monachorum pro lucro rei teno de monasterio exire tiel audissimo ausi iptae sun at, neque poenitentiam date, neque situm de baptismo suscipere, neque baptietate . neque institium vistare, neque mortuum sepelire, neque
ali, quibuslibet negociis sese implicare, si Clausito suo contentus, dec. ergo non potetit esse te sit ad testamentum,vel ad aliud. Tertio confirmatur:quia Monachi de alij Religios pro mortuis reputantur l. Deo nobis, C. se pisci& cler. Aiu h. se monachis, , . de illi , in fine, de 3. si quis aut, col l .ergo reppelluntur omnes pretdicti a testimonio testamentario. Auget ut & quarto hac opinio ex cap. placuit,1.q. . ubi disponit ut, quod Monachi debent habere funesta faciem, id est sese, de nedum humanis, sed etiam diuinis actibus mortui sum, id eb,neetesiis eati possunt, inquit text. 17 Limitatur tamen haec concluso non habere lo cum in rebus Ecclesiasticit ipsorum Monaehi rum, quia tune unus' iisque monachus prc E cles a sua testimoni iam ferre potes, eap. tuis,& cap. insuper , effrra detestib. Facit pro hoe l. r. n. quodeuiusque uniuers quae limitatio intelligitur procedere, quando alij testes desciunt, aliter non dicitiai
188쪽
1 Petri Ricci ardi j Commentaria
tuntur, secundum quosdam, cap. Se s Chtillus, iasine, extra de tutetur . 8 Quantum veto ad secundum caput, nunquid possint de iure civili l lae in te concludunt D tause, dammora hoc saeiam de voluntate Abbatis. vel ptioris.vel Guardiani. Hae opin. tenuit Specul. in titulo de testibin, 6. Oium. 3 6. vos idem excipiis tur. R id in Auth ingressi, C. de sacroseeeles iis in l. hae consultissima, in ptine. Ceod.hanc tenuita repos a monte Albano,in trach. de testitanum. 6 i. xbi Stephan. Austerius, num .i 3. Albet. in Rubr. lutestibus. Eclaudem est communis opinio prout de edi testatui Albertc. de Maletis in d tract.de testib. tui. 1 . de nemo est qui discrepet ab hac opinione. Plobatur primo ex textu in s.cogitandum, via ita plos in Auiti. de Monach. de facit ratio de qua in Cleme. Exivi de Paradiso, in tit.de vel b. n. v bittassitur Regula pratium Mendicantium, in qua
disponitur, ς illis sint actus illi prohibiti, ex quibus post ant pecuniam eontrahete: sed ex hoc actu quando in testes adhibentur intestamento, nulla recunia contrahitur, ut est textu, in capita nuper, ubi Bald. extra detest ergo intestamento pollunt se testes.secundo mouetur rabemquia scuti ipsi possunt
esse executores vltimaru voluntatu, ut habetur in c. i. extra, detestam. lib. s. ita & testes esse posciit, maius enim vigetur orietum executoris qua testis.
Tertio mouetur ipse Fabet: quia ips Monachide caeteri Religiosi sunt homini, liberi: Atet.& ide Fab. s.de iure persin prine.ergo possunt esse testes. , t Quarto Monachi de alii Religios non tepetiuntur a lege prohibiti, ergo sunt admittendi, l. 1 .fi detest ita facit pro hoc φ nor .glos in v. 3. cogitandum, in Auth de Monach. de glos in capit. r. de crimin. falsi, imo a maioritate rationis sunt admittendi addicendum testimonium, quam alij dculates propter religionem,quam 1 umpi erunt que abdicat ab eis omne comodum. 3c Oe propitu attingens eos. Quinto loco deduco tex. in cinuper, exi .de testibus. via probatur,quod testes minores possunt et se testes ad probandum aliquid esse factum , vel gestu: nsuluit Alet.cons i6o an versvenio ad oti uum. stillan l. i. C. de saetos. ecclesin y. quaesito. Sexto & vltima coo firmat ut haec opinio communis, quia ipsi Monachi videntur esse omni exceptione maiores,& ideo habete legi mam prisonam ad testifcadum, ut tiadit Spec. in d g. vel item ex cipitur, in titulo de testib. Hre tamen conclusio de elatatur ut supra praemonui, ut sibi locum vendicet, quando Monachi vel pratres Minores, de alij Relietios te agunt testimoniti, de consensu Abbatis vel Pitori , alias non possunt esse testes. I sta est communis D D. declaratio de qua testat ut Maletu , in daract. de testib.nu. a . qua in sequuti sunt Albet in Auth. si dicatur. de te lib. Specul. intit.de testib. s. t. vet sed si Monachus .. Lannancus de Otiano in traei. de testibanum. 8 . Nepos de monte Albano ibidem, nu. ci.& alij communiter eam tenent. Quae probatur ex cap. I .in fine, extra detur.Ol. .bi Monachus sine licentia sui superiori, i ut a te no
potest. Ad idem i apax Pata extia de postsi .pon dicatis, I r. q. I. c. Monachi. t. in fine , t 6.q. r. Comprobat ut praedicta declaratio ea cap. non magno, de eler vel monaci de capit. quid ergo, i a. q. a. Facit in simili textan l. 3. f. in bello,s. de re in i
lat. ubi dicitur,in bello qui tem a duee prohibita si
cit, aut mandata non seruauit, capite punitur.3o Contrariam tamen opin. attentare ausus est Via
tui bie, dieens indistin u Monachos de alios si
pra nominatos Religiosos, polle esse testes in test irrenio etia indistincte, & sine licentia Abbatis, vel Piloti .& Guardiani consensu, de ante eum Lit pin. Guidon. Papae in Decis3i . num. I.& I. Pro qua mouetur Viglius. Prim d per ea quae dcit glos in d. f. cogitandum, in Auth. de Monach.quia edi etiam de teitibus pi hibilotium est,adeo, ut qui prohibitus non est, a Gnullias censetur, ut est text. in l. i. s. adhibeti, ff. de testib. sed Monachi de alii Religiosi non inuentu i ut pio bibiti in testamento testimonium dicere, et soadmissi censent ut absque licentia sepeliotun . secundo mouetur Viginis, quia prohibitionum saeuitas debet ampliari potius , quam restringi, l.quonia, in fine, C. te haeret.& Manich. sed si Monachi de alii Religios testes in testamento esse non possent . iacultas prohibitionum non ampliaretur, sed coangi istaretur, ergo ne sequatur hoc, dice dum e si ad hi seri posse ad testimonium dicendum Tertio moveor vitta vig.& alios data instantia
corruit argumentum, s. pa onum, supra de re r. diu
uis sed filius est suppositus potestati patris, vi supra
de patr. potest.& tamen non dicitur seruus, sed potest adhibeti testis in testamento, s. patet, in a d .ergo de Monachi. Sed istae rationes pro opin. Vigili parum, aut nihil vigent: quia sateor, quod monachi non t periantur prohibiti; item,quod maletia probati nis non debeat angustati, sed ampliati, tamen dico, quod cum ips Monachi sint in pote istate A batis, vel Prictis con stituti, conueniens est, ut habeant consensum illius, quia Regula de omnis obseruamia, itoli status Monachorum consistitia lobedientia ut in dicta cap. supra relatis, ergo seqvitur, quod debeant habere consensui , nec est eaderatio in filio de in Monacho. quia filius potest aliquando habete aliquid propiij, dc tanquam patet familias hiberi, sibi aequitendo, Digitur, supra sex quas person. nob. acquir. l. cum oportet, C.deon. quae libet.quod secus est in Monacho qui nivlul proprii habere potest, de omni tepore ea in potestate Abbatis, not. in Aiath .ingressi, C. de sacros eccl. in cap. quia ingredientibus, extra detestamen.
bi I mola. Vnde existimo ego, quod optimii si consilium. adhibete Monachos ad testiscandum eum sic Elia Abbatis,aliter dubitatem de inualiditate testameriti, qui equid dixerit Guid. Pap. in A. sua decis si .
num. 2. Dcuti uno ore fatentur 1 D. de Pontificum decreta praecipiunt, ut supra retuli. Sextum not. est quod iuri sitimi tesia mento te sis esse non potest, ut expressὸ dicitur in textu, concor. l. qui testamento, 3. nec furiosus, Teod ubi nee
filiosus quidem tesiis adhiberi potes, cum copo mentis no sit sutiosus, ergo vel indiscretus habctutpro
189쪽
Ad g. Testes, De testam . ordin. I s
no absentis. Je ignorantibus. l. t. q. suriosus, isdeacquit. poli. R ideo temouentuta tellificando, arg. a. indicas. 7. q. 9. l. qiu facere, is de it it ho m. voluit Ioloch. Damnodetius in tradi de te si ib. num. i 3.
si . luxta hoe de duola dubitatur per Paul. Caiit .in L ,.nec suriosus, Psi non constei teste essi suriosu, nee in sua mente lepore conditi testamenti, sed taneum probetui Q hodie quo te pote agitur de vi lib. testamenti est stitiosus, nunquid praeium at ut fuisse etiam suciosum tempti: e conditi testamenti. Seeudo dubitatur. tiu quid si probatu suetit ut sit ante eo litii te iam suriosus fuerit. pie sumat ut et sutios ut tepore quo suit adhibitus iei iit. & se lepore conditi testamen ii an testam etiam ipsum iniicile vi inualidum sit, cum sariosus testis elle non possit. Quod attinet ad primum qu situm, eo cludit Paul. Castr. in d. s. nec furiosus, di ibi Aret. quos sequit ut Tobias hae,nu. 7.& mouetur Castrens. Primb. quia si no constat istu suisse in sana metetἔpole conditi testam et i, non pet hoc possum ut dicere illu eo tepore esse sui lotu, quia plobatio illa, Q hodie sit suriosus, n5 cocludit necessarib cu tempore conditi iesta meti, potuerit esse sanet metis, arset simosia, C. qui testam .sae. poss.non. n. probat hoc esse, Q ad hoc contingit abelle, l. non hoc. C. und.
Cogn. l. neq; natales. C. de probat. unde cum hic sumus iii dubio & in dubio senis et seti debeat inter Letatio, qui potius sustineat actum ad hoc ut v it, qua pereat, l.quoties,de te b. diab. ergo ad hoe vi testamentum sustineatur pro sumi debet, quod istam pote quo conditum fuit testamen tu sanae mentis sueti t. prasertim quia publice interest, suprema hominis iudicia exitum habete, l. vel negare, i. que
a1. Constinatur: quia ex flatu pr senti tegulariter in pretieritum no pissumitur, ut est tex. in cap. si eo pote, extra de rescripti in s.& hine est, ut dicebat hie Tobiai de alij receitorei, quod si quia est hodie haereticus, vel vi tatius tio pia sumitur quod olim haereticus vel usurarius fuerit,arg. l. .is. se probari lacὸt rigo probetur hodie testem elle furiosum,non praesumitur quod olim tempore coditi testamenti sutiolus suetii; Et hie opinio mihi verissima videtur, & in maxima aquitates undata.
Quantum ad secundu dubium, nunquid c si probatu fuerit Q iesiis ante conditu testin furiosus luerit. pr sumatur et sutiosus ipe quo suit adhibitu resis,& se tepore conditi te istam eii, an te sim valeat. In qua Qucst. ites sui renit Aret. hic sunt opin. sa Prima eii opinio Q licὸt probatia suerit ante eonditum telim ipsum stitiosum esse, non tarn ept si ruitur Q suetii sutiosus te pote coditi testam eii, nisi id probetur. pro qua opin. deducit id Q not. Bart. in l. i. is de bon. poli suti is vel insant delat. ubi ait, On5 susscit ad probandisi sutore; probaret 'aliquis uno die suetii sutiosus, sed opus est hoe piobare pet tempus continuum, non enim sequitur si heli su est furiosui, ergo etiam hodie erit. nam potest ei se Quod propter aliquod acciden, heri suetit stiti δε- his, ita in casu nostro licet probatum suerit eum satio sum non in prisumitur surio u eo tepore eoditi testamen ri,hoe in non susscit ad inualidadu testin. . isecunda fuit opinio contraria praecedenti, quod imo s suetit probatu ante cong tum testamen una suille sutiosum, hoe sufficii ad hoc vi testameniti niviciei ut, licEt non probetur furor tempore conditi testamenti. 5e h in eo pin. tenuit gl .m cap. indicas, 3. q. 9. dc in cap. sta .extra,fle success.ab intest. inglocompotem, ubi etiam Abb. de sequitui Paul. Call. in s. lui testamento, . nec furiosus, is d. Pio qua'
Deducitur: quia qui olim fuit sutiosus, etia hodie suriosus esse pi sumitur, ut probatur in d .c. indica ,3.q. 9.&ιnd.c. s. Alcia. in re g. r. passum p. q. sed iste testis ante conditu testamentum erat soriosus, ut prς supponimus suisse probati, eigo pr sumitur q, etia tepore conditi tella menti furiosus suetit quapp te sim uicii, bis, ex quo sotiosus in tello testi, ellentin potest, ut intex.nio, de ind. f.nec suriosus 3 Quale imola, ind. I. nec sutiosus, ponit tetriam opin .recociliando pi dictas contrarias, que sequit Arct. hic, vadelicet, i modicii tepus intercessi in ter actu explicitum, itit et telim, s. de te pus probati sui otis, & tuc sit veta opinio illa φ te sim vel alius quida actus censetur expliei ius, de iactus lepore satoris, quapropter viciabitur postea. Aut veto in te cessu longu tempus inter teli m. de tempus probati filioris, tunc praesumitur te sim factum ti equo ille testis erat sanc mem: quamobrem ies fit polleatio uiciatur,& ita utraq; os m. saluari poteli ct finlini l. N Aret. hic, vitaq; opinio vera esse quia opin. B iit. procedit, quando longia intercessit iniri ualluinter tepus conditi testamenti.& probati sutoris,et tune ualet te sim cumpta sumat ut factum elle tempore quo erat sanae mentis; sectis quado modicum iraterces it tempus, ut dicebant glosi supra citatae. Paul. tamen Casl.que sequitur Oret. de alij inquit, v imo secunda opin. ueta est indillincte, sue modicii intercellerit interuallu inter lepus celebrati testamenti siue longur qui a s fuerit piobatu ali. tie susse suciosum antiu testis adhibetetur in te- amento: na quod longum intercessit inici uallumicitet tempus telia meti. & tempus probati furotis, hoe non facit quo minus non praesumat ut illii perseueras te in sui ore, de se non tollitur praesumptio serotis, Det tex. in d. cap. indica ,3. quaest. 9. 3 1 Consi matur liccopi. vlti a cos: oui a volni ras p- sumitur continuata. l. cu tacitum, is de prob. l. Lucius, e leg. 1. sed cu illa suerit plobatus surioso, ante conditum tella mentum, praesumit ut o voluntas
furore plena, de inspicienda continuetur in fututu ira quod piobandum est illum sui se sanae mentis. Confirmatur & vltimo, quia ptiesumptio legis est,' ille testis si sitiosus, eu per exteriora tantum sit demonstratu illum este furiosum, de qui dixerit
contratium, tenetur probate, ut per gloMing. in d. cap. s n. de successab intest. dixit in tei minis i an- sianc.de Otiano in ita a de testib. num. 6. Opinio n. lmolς procedere posset,s constat et illum habere lucida interualla, quia tuc pia sumet iuri est ira esse factum tempore quo erat sanx men
tis vi per Tob. hie imb teste paulo Casi. ipse stitor solet durate. quia tut viil o dii hiati dei porro non squalisce mai; isto d.qualitas suto iis, qua semel
unte conditu testatae entum probat ut adsulis'. praesumitu tota perseueras le tepore conditi testamcnt ,
adeo, st telim in quo suit tesua, qui ante conditum N iesta
190쪽
1 6 Petri Ricci ardi; Commentar a
testamentum erat furiosus, i Gn ualeret ex quo illepi sumitur sariosus tempore testarnemi celebrati, quo calu testis esse no potest; Se ita ego hanc Paul. Castrens opinionem verissimam elle opinor, quae declaratur duob. modis, ut per Tobiam hic, nu. . Primbi ut procedat, quido probaretur Q per aliquod tepus extiterit seriosus, alias si probatur coatratius testamentum no viciaretur. N ita procedat
dicium Bart. ita declarat Alciat. lnd. regula secunda, praesum pl. S. D D. in trach. de te lib. Secundo imitatur, quoties probaretur quod ille sator erat quoddam accidens Q, non habebat cat sim quadiu sator durate deberet, nam tunc vi valete test mentum, quia pinsumitur in cella uetit sarot ille qui causam permanentem non abebat, Pt ut dixit Batri. ini. z. s. debon. posse furios delat. Nita
etiam procedat dictu Bar. dum dicebat loco pr allega: o, quod potest esse quod heri aliquis suetii suriosus propter aliquod accides, unde non sequitur, quod hodie sit furiosus: nam si probabit esse per a cidens, tunc etiam cessat lepraesumitur surorem. Tettio limito illam non procedere, quando suriose, hiberet dilucida interualla, nam tunc praesumitur tempore tella menti non fuisse sui iosum, sed de hoc insta in glos latius videbimus. 36 Septimum eii notabile ex hoe textu, inuiu dc surdum non posse in icitamento teste adhiberi, ut hic express)df. Sed iuxta hoc quaerit Ioan .hie, ψ si mutui ille vel surdus sciat scribere, an admittatur ad testimonium serendu dc videi et ut dicendum Usic;
quia in causis ciuilib. mutus per scriptura poteli dicere testimoniti qua opin.tenuit originarie Specul.
intit .dei est ib. in , .nuci iactandii, vel squid de muto nil. 17. cuius opin. sequuti sunt Steph. Auster. meta l. de te silitanu. i. de nonnulli alii, de praecipue Joan. Crot. ln d.trach. nu. 373. eigo de ide erit in te- sameris. Confirmatur ex l .discretis, C. qui teli . fac. pol s. ubi di, quod mutus dc surdus potieitati ergo poterit Et tellificari. dc videtur haec duo conuertibilia, testari s. de testificari,visentirexi Imperator ias. nostro, m fine, ubi illi non possitnt esset elles quos leges iubent esse intestabiles, ut in l. cia teste, ff. d. 'Comprobatur hae opinio exi. nutu, it . de leg. s.c.cu apud , extra de spons. e. tuae, eo. iit. ubi habetur,
quod ad hoc ut quis plenξ possit probate, sussicit
quod habeat signa indubitata per quae iudex collisere possit veritate facii, at per scripturi colligit uequo modo res sese habeat, ergo poterit esse te istis.
Comunis tamen opinio est in coit aliunt,', imbmutus non possit ei se tellis quam tenuit Faber, quusequitur Tobias hie, nu. 9. de e teri posteriores, da monetur ipse Faber per ter. noli rum, qui generaliter loquitur, quod milius Sc surdus testis cile non possit in testamento, ergo genera luet& in dii linei intelligi debet, de sic etiam in casu in quo mutus Nsurdus literas sciret, l .de precio, iisde publi in emach. l. i. 6 generaliter, isdeleg praestan. Secundo mouetur Fabet: quia testis a iudice examinari debet, ut possit cognoscere quo vultu, qu trepidatione, se quo pallore id deponat, et qnon Ο-do verba profer id. diuus, i . de teii. dixit Spe
tem in inuto esse n. PD ς ii, cu uri non possit,era
Confit in acquia testis vocem testa totis, et psertim in nucupatione ii redis de qua in testo nucupamio audire debet, Uiaeredes palam, is detesta. .l7. .co. hoe autem turdus dc mutus facere non possint . . Nec obstant adducta in contrarium, de primo quod in causis ciuilibus possint dicere testimoniti, quia respond. quod te ista inentum est maximi praeiudici j, ut supra diximus in hac eadem occasione. Item citam respondetur, Q hoc inductum est pro forma, quod mutus non pollit testari: quia testes debent reddet e rationem suae depositionis, quod non
cadit in muto inediante scriptura; unde, non ol
istant pi dictae rationes. Nec etiam obstat quod mutus possit testari, no tamen sequi tui, quod possit testis eati . quia mulieretii testamentum facere pol, de in ut audiuitiis, non Pot dicere in eo testimoniu. 18 Octauo de ultimo notatur: quod ille cui bonis' interdictu est,no recte adhibetur tellis in testamento, similiter ij prohibentur testimoni ii dicere, quos leges impiobos intestabilesq; esse iubent, at in textu nolito explesse dicitur, concordati ex. ita l. si cui, is .eo. ubi expressic dicitur is, cui bonis interdictuine ii testamentum facere non potest, de si secerit, tyso iure non valebit, metii b nec testis in testamento adhiberi potetit iubdit ille textus. Ille ergo cui bonis interdicta est, testis esse non poteli in teli amento, nec ei latestamentum facere licet Actsi ante interdictione teneat. Exempla aut εeius cui bonis interdictum est, ponuntur per gi. vii suo loco dicemus; concordat text. circa improbo
& ime labi lcsa lege iactos. in d. l. is cui ubi si qui
Ob carnae famosum damnetur, Senatusc. expressa esl, ut intestabilis sit, ergo nec testamentum facere poterit in l. cum lege, i s. eo. id e probatur in l.Ob caelum, is se testib. seu de hoc etia dicemus supergl. s.
to Accipio in teipretationem glol. i .in verbo, te ita-inenti factio, que m in duas distribuitur partes . in
prima timore conuarii exponii tex. in secunda re. ieci aliam signi filio ne testamenti iactionis, lectanda est ibi, aliis etiam accipitur. Pro expeditione primae partis oppono contra
rex. sic; Exceptio debet esse de regula, i. nam Pliquide, j. fit .is. de penu leg. s. autem , in Auth. de noa
de reg. iur. sed exceptio in text. nostro facta de ni xioso, demi pubete, de se tuo, & de alijs, non est de regula, ergo non est bona; quod autem praedictα exceptio non su de Regula, patet: quia Regula est.
quod in testamento pollit esse tellis quilibet qui hibet testamentis actionem, qui possum scilicet lacere tellam emum, exceptio tame est in surioso, in mi pubere, M in serum& iii alijs qui non pollunt co de re testamentum, ergo non est bona: sed op8s erat
dicere, ad hoe ut esset bona: illi postant ellet ei tesia testamento qui tet tamentum sacere possunt, fallii in surioso, set uo, dc in alijs qui iesia mentum fa-ςere Postum, dc tamen non poliunt esse testes, unde, cum testamentum minime facere possint, patet malam esse sit pradictam exceptionem; Vnde Ac. cui sus timore liuius contrarii exponit text. Sc m-quit, dum tex facii mentionem de iesiaine ii iactio
ne, intelligitur de passiua, non activa, peto his scilicet qui pollunt in testamento haeredes institui, α