장음표시 사용
131쪽
uestentia per longum tempus duraris, consequenter liquidi conkinctio non impedit effervescentiam athesici, & acidi. Ab hac effervescentia colligitur etiam alterum mutatis sit ci pancreatici, dum enim simul efferi iescunt,hic humor , & bulis alterius substantiae indolem nancistuntur,transeundo in selsum quoddam, & volatile,de quo superius locuti sumus de bile, ut non liceat alia addere,quae euaderent inutilia huic operi. Ab his naturae scopis aberrabit succus pancreaticus, quando a recto tramite suae generationis deviabit, & ha partibus componentibus vitium aliquod adcrit, & quia diximus ab acido sale, &a sero,&a spiritibus animalibus componi viatia a componentium alteratione inuestigabimus.
Et primo acidum si fuerit debile, vitiabit effervescentiam cui submitti debet cum bile hanc debilem, & inescacem reddendo ad ea praestanda munia , & beneficia masse chylosae, de quibus superius esimus, de sic totus Chylus stib dominio blialis relictus vitioso amarore perfundetur prohibendo optumam transmutationem Chyli in sanguinem,& suo sale lixuviali, & corrosilio non modificato ab acido succi pancreaticisti me attenuabitur Chyli textura,& spiritosis partibus via perietur, relicta dicta massa, si non calido natiuo destituta,
Salsum etiam illud a dicta effervescentia horum duorum 'humorum resultans, plus de sale lixivio, quam de ballainico participabit. & ita non tantum suiditatem, verum etiam diciolutionem sanguini conciliabit per quam aquiret facilitatem ad effervescetitiam sebrilem, vel multam serositatem suo sinu congregabit, modo alibi superius descripto, a qua innumere morborum phalanges a sero copioso excitatς erumpunt. Hoc acidum deficere potest vel quia non adsit in massa sanguinea , vel quia non subministretur glandulis, ex eo quod arteriae ramificationes istis implantate obstructione claudantur, vel quia spiritus animales in copia fluant ad dictas Pancreatis
glandulas, cum maxima enervatione acidi, cum spiritus an, males dulcificent acidum, & omne acre, undo istorum copia erit sussiciens ad eneruandum, de extinguendum acidum, vel quia a nimia serositate diluatur hoc acidum , ut in tanta quantitate vix sit sensibilis. Co-
132쪽
Cognoscc mus acidum in sanguine deficere a temperamcnto valde bilioso, vel a praeccdenti victus ratione apta copiam hilis generare, rua continuato Aromatum usir, a quibus aci-diun cfficaciter infringitur. Vasori in Pancreatis obstri: stio
humoris acidi ab Arterijs susceptioncm prohibxbit, & succi pancreatici generationem impcdici, licet sit imperceptibilis
obstructio praedicta nobis ta men manifesta etiacet, si a temperamento, vel ab anteacta rcgula vivendi innotcscat acidum in corpore,&in sanguine adesse, nam tunc licitum erit
inferre si adest acidum, & in succo pancroatico descit, signum
est ad membrum talem succum Praeparans, non deferri. In succo pancreaticu spirituum animalium copia , aci dum enervari cogno stemus, a corporis habitu plethorico a virium robore surra solitum aucto, a victus ratione lauta,& apta optimum succum, & in magna copia congregare. Seri copia patefiet ex praecedenti victus ratione idonea adserositate generanda a vita sedentaria,& a diminutione Win . In desectu acidi latius generationi incumbendum, per alimenta aci dis condimentis praeparata ultra haec acerrim
stillatum aqua Penoti, Vitriolum Martis, Spiritus Vitrioli, Salis Nitri ustirpentur, cum succis limonum, Berberis, Ribes, Acetosae, & Portulacae . Si adsit obstructio haec reseranda deobstruentibus emcacissimis, quia pars est intima de valde distans a partibus per quae remedia amuniuitur, ideo volatilia in hoc casu antecellunt omnia alia remedia, ut Spiritus Tartari volatilis, Spiritus Cornu Cerui, Spiritus Salis Arinoniaci, Arcanum duplicatum Mynsciit. & Spiritus destillatus a Tartari Sale, & Vitri Io calcinatis, & tribus partibus Carbonis crasso modo putiuerietati unitis, exhibendi in decoct. deobstruente ex agrimonia, Eupatorio Rad. Gentianae, Enulae Campanae. Ariastolochiae rotundae, & alijs quinquae aperientibus, idea praestat mixtura simplex superius descripta de febre maligna, cum decocto aliquo aperienti, addita tinctura Antimonii Tartarizata; omnia enim Antimonialia Tartarea, &Ch lybeata obstructioni auserendae conducent In spirituum animalium copia enervante acidum, haec
133쪽
huius caloris quam non in praedicta esseruescentia, sed in obstructiones refundunt. Vndὰ pro veritate indagandarogo, ut mi inaduec tam in multis adesse obstructiones hypo .condriorum, mesenterij nempe lienis ,& harpatis sine zelbi,& calore, & sine melancholia hypocondriaca, ex quo habemus sundamentum determinandi obstructiones humorum effervescentiain,& aestiun semper non gignere, nec eis esse ita proprium, ut non possit dari obstructio sine supradictis effectibus. Perpendant etiam, quod si obstructio in
praecitatis vasis, esse totalis, ita ut humor contentus situm
cursum progredi non possit,& si effervescit, quia non m lietur, impossibile cst quod non putrescat, & inflammationem non pariat, & sebrile incendium suscitet, si vero vasa
non sunt ex toto obstructa, sed relinquatur angusta via prehens aditum subtiliori parti humoris, de vaporose ab ea
exhalantis, tunc non poHe fieri inordinatam citeruescentiam
humorum, cum insigni aestu in dictis vasis seiniobstructis, quia haec nunt dependent er a suliginibus a stagnante hum re exhalantibus, & retentis , quae dum retinentur sua sutatilitate, & motu stagnantem humorem esseruescere. & bullire faciunt cum aestu, dum autem in vass semiodstructis angusta patet via fuliginibus, haec paulatim expirant hquietum relinquendo humorem detentum in dictis vasis,& ita non sequitur in eo effervescentia, neque aestus, nec caloris vestigia in parte relinquimur ; & hac de caiisa puto in obstructionibus alicuius viscerissensibilibus, nec insana-mationem , nec febrem excitari, quia seligines, & exhalationes transpirant, si ab humore stagnante per sui sermentationem elevantur, vel tales exhalationes non emittit
humor stagnans , eo quia nullum intestinum fermentationis motum experitur, & in hoc sensu possunt concedi obstructiones siccae in i poco rijs a celebratissimis viris docantatae pro causa efficiente melancholiae hypocondriacar, nam hiunor in vasis obstructis ad talem crassitiem redigi potest, ut neque evaporationes, & suligines de se emittat, ac s esset corpus siccum, cimis proprium est nulla, vel partia a se effanua diffundere, non rotest vero adnuiti, nec in- . . i. . ' ἔ telligi
134쪽
telligi, quomodo humor sit velut exsiccatus, vel tali modo incrassatus. ut nullum motum intestinum suarum partium retineat ob unionem valdὸ strictam emimdein a crassitie introductam, & caloris effervescentiar, & armis sit principium , & s asseratur humorem crassiim, vel exsiccatum non esse caloris principium, quia esiluuia calida diffundar, sed quia obstruendo prohibet euentationem humorum, &cxpirationem fuliginum rccurrit argumentum superius ali tum de obstructione. Hae rationes tantae sunt efficaciae apud me, ut coactusum omni essectione, &passione derelicta hanc obstructi imm sententiam deserere, & supradicis huc usque explic tae adhaerere, censendo obstructiones in melancholia hypocondriaca esse aliquid productum a causa illam generaim
te, non autem esse causam producentem.
Generantur culpa supradictae effervescentiae obstructiones, dum a calore ab ea eXcitato sanguis in minoribus ra- vationibus arteriarum, vel venarum incrassatiir, hiunico illitis fluxibili resoluto, ut per angustum illarum spatium progredi non possit. unde motu in isto cessante, impedimentum obiicitur aduenienti sanguini, ulteriorem progrensiim prohibens , quapropter stagnare cogitur caloris incrassantis activitati expositus, v E materia obstructioni apta militiplicatur, & ita paulatim a minimis, & capillaribus vasis obstructiones ad maiora transeunt. Ab eodem calore irritante cogitur massa Chylosa antε persectam elixationein a ventriculo erim, secum trahendo partes incoctas . & crassas, quae in sanguineain massam introductae.&paulatim congestie in vasis capillaribus Mesenterii obstriictiones Pariunt, & materia crassa colligitur etiam ab eadem csteruescentia, in qua particular aliquae aduruntur, & adusitione crassitiem contrahunt, & hoc modo massa sanguinis humoribus crassis repletur a quibus postea obstructiones multorum morboriun cauta, & sanguinis coinquinamen
135쪽
huius caloris quam non in praedicta effervescentia, scit in obstriictiones refundunt. VndE pro veritate indaganda rogo, ut animaduectant in multis adesse obstructiones hypo condriorum, mesenteri nempe lienis ,& harpatis sine aeuii,& calore, & sine melancholia hypocondriaca, ex quo habemus sundamentum determinandi obstructiones humorum effervescentiam, & aestum semper non gignere, nec cis esse ita propriiun, ut non possit dari obstructio sinὰ supradictis effectibus. Perpendant etiam, quod si obstructio in
praecitatis vasis, esse totalis, ita ut humor contentus sitim
cursum progredi non possit,& si effervescit, quia non m lietur, impossibile cst quod non putrescat , & inflammationem non pariat, & febrile incendituri suscitet, si vero vata
non sunt ex toto obstructa, sed relinquatur angusta via prehens aditiun subtiliori parti humoris, de vaporosae ab ea exhalantis, tunc non posse fieri inordinatam effervescentiam
hiunorum i cum insigni aestu in dictis vasis semiobstructis, quia haec fiunt dependent er a fuliginibus a stagnante hum
re exhalantibus , oc retentis , quae diura retinentur sua sutatilitate, & motu stagnantem humorem esseruescere. & mbullire faciunt cum aestu, dum autem in vasis sciniobstructis angusta patet via fuliginibus, haec paulatim expirant quietum relinquendo humorem detentum in dictis vasis,& ita non sequitur in eo effervescentia, neque aestus, nec
caloris vestigia in parte relinquntur; & hac de calda puto in obstructionibus alicuius visceris sensibilibus, nec inflammationem, nec febrem excitari, quia seligines, & exhalationes transpirant, si ab humore stagnante per sui sernae
lationem cleuantur, vel tales exti alationes non emittit
humor stagnans , eo quia nullum intestiniim fermentationisi motum experitur, & in hoc sensi possint concedi obs tructiones siccae in i poco rijs a celebratissimis viris decantata' pro causa officiente melancholia' hypocondriacar, nam humor in vasis obstructis ad talem crassitiem redigi potest, ut neque evaporationes, & fuligines de se emittat, ac si enet corpus siccum, cuius proprium cst nulla, vel partia a se effluuia diffundere, non roteli vero admitti, nec in-
136쪽
telligi, quomodo humor sit velut exsiccatus, vel tali modo
incrassatus, ut nulluin motum intestinum sitarum partium retineat ob unionem valdὸ strictam emimilem a crassitie introductam, & caloris effervescentiar, & aestiis sit principium, & si asseratur humorem crastina, vel exsic rum ., non esse caloris principitiin, quia effluuia calida dissiliciar, sed quia obstruendo prohibet euentationem humorum, &cxpirationem filiginiun rccurrit argumentum siperius allatum de obstructione. Hae rationes tantae sunt essicaciae apud me, ut coactussim omni affectione, & passione derelicta hanc obstructionum sententiam deserere, & supradictς huc usque explic tar adhaerere, censendo obstructiones in melancholia hypocondriaca esse aliquid produetiim a caiisa illam generat
te, non autem esse causam producentem.
Generantur culpa supradictae effervescentiae obstructione, dum a calore ab ea excitato sanguis in minoribus ra- Tificationibus arteriariun, vel venarum incrassatur, hiuni- do illius Buxibili resoluto, ut per angustum illarum spatium progredi non possit. unde motu in isto cessante, impedimentum obiicitur aduenienti sanguini, ulteriorem progrcssim prohibens , quapropter stagnare cogitur caloris incrassantis activitati expositus, unde materia obstructioni apta multiplicatur, de ita paulatim a minimis, & capillaribus vasis obstructiones ad maiora transeunt. Ab eodein . calore irritante cogitur massa chylosa antE persectim elixationein a ventriculo exire , secum trahendo partes inco
las . & crassas, quae in sanguineam massam introduciae, de paulatim congestae in vasis capillaribus Mesenterii obstructiones Pariunt, & materia crassa colligitur etiam ab eadem effervescentia, in qua particular aliquae aduruntur, & aduntione crassitiem contrahunt, & hoc modo massa sanguinis humoribus crassis repletur, a quibus postea obstructiones multorum morborum causae, & sanguinis coinquinamen
Adnotandu tamen est, non obstante maiori probabilitate descriptae sententiae, non variari curationem affectinim hyp G 4 cun
137쪽
ctindriacorum, altera recepta quamuis improbabili, cuin Mediciis certus sit per sensus, in hoc infallibiles, calorem excedetem,&obstructione ς' reperiri in his affectibus & virumque procuratione eradicandum esse, initio sumpto ab obstructione etiam si sit productum caloris, quia per refrigerantia acalore indicata obstruens humor contumacior reddi potest, &augeri, ut totalem iii vasis perficiat obstructionem, quapropter ad cultanda maiora mala, in curatione obstriustio debet considerari tamquam primum indicans,&calor tamquam iucundiain, non bbstante suo primatu ni morbi generationC, iuxta trituin Axioma, quod est primum in intentione, est vitiinum in executione, ex quo ceducitur pro curatione nullius esse utilitatis determinare an calor sit causa obstructionis, vel obstriustio sit causa caloris, cum quolibet determinato etiam irrationabili, curatio modo praedi sto sit dirigenda iliter deobstruentia illa ex Antimonio Calybe Tartaro praeparato eligantur, quia sine calore ς prout opus
est, vasorum aporitionem,&num iuri attenuationem operantur, accipiendo ista cum aliquo hinnido, nempe iure carnis,&praecipue paritae pullae, Utpoth parito calores dotatae, es multa humiditate, ex quo evadit maxime utile, postea refrigerantia his remedijs succedant, quae toties sunt descripta, & hic mihi videtur modus unicus curandi melancholiam hypocondriacam, remedium autem utrique
indicationi satisfaciens est decoctum cum radice, & folijs Cicorei, Petroselini, Asparagi graminis ad lib. I. cum dr. r. Tartari Chalybeati, & per ψo. dies vernali tempore stin usu, est enim essicacissimum in hypocondria remedium. Acidum in salso supradicto auctii in opprimit bilis actiuitatem, ita ut in eo sola aciditatis virtus dominetur eas
sanguini imprimendo assectiones, quas de Lympha enim
Liceat hic per digressionem a supradictis conditionibus
colligere huius humoris pancreatici conuenientiam, & n turae similitudinem, cum humore melancholico Antiquorum , in quo aciditatem agnoscebant, & cum bile conerarietatem, a qua vel stipprimi, vel debilitari voluerunt , si m-; ita perior
138쪽
perior si isti in actione. Sanguinem incrasiare, spii itus d bilitare, facultates enervare, ubiq; inculcant, quod praestat etiam acidum succi pancreatici. In cffectibus ergo, in qualitatibus, & in modo operandi, qui essentiam seqititur,
Riccus Pancreaticus cum melancholia conuenit. Neoterici etiam in exprimendis eius qualitatibus omnino coniic-niunt cum Antiquis, ut descripta consideranti apertissime patebit ι' discrepant soliura in determinatione membra generantis talem humorem melancholicum, nam Antiqui ii nem statuetunt, Recentiores pancreati tale ossicium tribuerunt, & meliori cum ratiocinio, nam in hoc viscere sunt assignabiles partes recipientes materiam pro generation , Z sunt glandulae componentes pancreatis teXturam , in quibus latet principium effectivum, & praeparativum huius
humoris. Adest vas humorem praeparatum accipiens, Sccxcernens in intestinum duodenniun. E contra in liene nia hil horum cst demonstrabile , consequenter cum maiori sun lamento asseritur, humorem melancholicum in Pancre
te generari, quam in liene. Haec autem discrepantia pariun consideratur in curatione morborum ab humoris in
lancolici deprauatione, clim istam corrigere sit intentum, non partem, in qua generatur, determinare, & si a partis vitio deprauationem suscipiat, ea quae dicunt Antiqui tollere vitium lienis humorem melancholicum deprauantis, eadem tollent vitium pancreatis huius deprauationis cau- sun. Et sciat Lector omnes affectiones, & deprauationes sanguinis, quae ab Antiquis tribuuntur humori melancholico a Recentioribus refundi in succum Pancreaticum acidum , & remedia, quae ab Antiquis usurpantur pro corrigenda melancholia, a Recentioribus in usuin deduci, pro succo pancreatico demulcendo, & ad naturalem statum x
Aciditatem excedentem contrahit siccus Pancrcaticus a sirequenti viiii alimentorum acidorum, & spirituum animalium inopia, idcirco passionibus animi vexati,&assiduis applicationibus intenti talem aci ditatis excessim super alios
cXperiuntur, & ab liis praecedentibus habebimus signa de-
139쪽
ciandriacorum, altera recepta quamuis improbabili, cuin Medicus certus sit per sciasiis, in hoc infallibiles, calorem excede-tena,&obstitiectiones reperiri in his affectibus,& utrumq;procuratione cradicandum csse, initio sumpto ab obstructione etiam si sit productum caloris , quia per refrigerantia acalore indicata obstruens humor contumacior reddi potest, &augeri, ut totalem in vasis perficiat obstructionem, quapropter ad cultanda maiora mala, in curatione obstriretio debet considerari tamquam primum indicans,& calor tamquam secundiam, non obstante suo primatu na morbi generationC, iuxta tritum Axioma, quod est primum in intcntione, est vitiinum in exectitione, ex quo deducitur pro Curatione '. nnullius esse utilitatis determinare, an calor iit causa obstructionis, vel obstriustio sit causa caloris, cum quolibet determinato etiam irrationabili, curatio modo pNedicto sit diarigenda inter deobstruentia illa ex Antimonio Calybe di ,
Tarta o praeparato eligantur, quia sine calore; prout opus est, vasorum aperitionem,&humorum attenuationem op
rantur, accipiendo ista curia aliquo humido, nempe iure carnis, & praecipue paruae pullar, utpoth paruo calores dotatae, multa humiditate, ex quo evadit maxime utile, postea refrigerantia his remediis succedant, quae toties sunt descripta, & hic mihi videtur modus unicus curandi melancholiam hVpocondriacana, remedium autem utrique
indicatiores satis ciens est decoctum cuna radice, & solijs Cicorei, Petroselini, Asparrigi graminis ad lib. I. cum dri I. Tartari Chalybeati, & per ψo. dies vernali tempore sit in usu, est enim ericacissimum in hypocondria remedium.
Acidum in salso supradicto aue tum opprimit bilis acti-
uitalcm, ita ut in eo sola aciditatis virtus dolia inetur cassanguini imprimendo aisectiones, quas de Lympha enim merabimus inserius. Liceat hic per digressionem a supradictis conditionibus
colligere huius humoris pancreatici conuenientiam, & n, turae similitudinena, cum humore melancholico Antiquorum , in quo aciditatein agnoscebant, SI cum bile conerarietatem, a qua vel supprimi, vel debilitari voluerunt, si sui perior
140쪽
perior si isti in actione. Sanguinem incrasicae, spiritus d Dilitare, facultates eneritare,. ubiq; inculcant , quod praestat etiam acidum silcci pancreatici. In offectibus ergo, in
qualitatibus, & in modo operandi, qui essentiam sequitur,
succus Panereaticus cum melancholia conuenit. Neote rici etiam in exprimendis eius qualitatibus omnino conuCniunt cum Antiquis, ut descripta consideranti apertissime patebit ; discrepant solum in determinatione membra generantis talem humorem melancholicum, nam Antiqui ii nem statuetiuit, Recentiores pancreati tale ossicium tribuerunt , & meliori cum ratiocinio, nam in hoc viscere sunt assignabiles partes rccipientes materiam pro generation ,& sint glandulae componentes pancreatis texturam , in quibus latet principium effectivum, & praeparativum huius
humoris . Adest vas hiunorem presparatum accipiens, &cxcernens in intestinum duodennum. E contra in liene nia hil horum cst demonstrabile , consequenter cum maiori fiundamento asseritur, humorem melancholicum in Pancre te generari, quam in liene. Haec autem discrepantia parum consideratur in curatione morborum ab humoris in
lancolici deprauatione, cum istam corrigere sit intentum, non partem, in qua generatur, determinare, & si a partis vitio deprauationem suscipiat, ea quae dicunt Antiqui totilere vitium lienis humorem melancholicum deprauantis, eadem tollent vitium pancrcatis huius deprauationis cau- sum . Et sciat Lector omnes affectiones, & deprauationes sanguinis, quae ab Antiquis tribuuntur humori melancholico a Recentioribus refrindi in succum Pancreaticum acidum, & remedia, quae ab Antiquis usurpantur pro corrigenda melancholia, a Recentioribus in usiura deduci, pro succo pancreatico demulcendo, & ad naturalem statum x
ditatem excedentem contrahit succuς Pancreaticus 1 sicquenti usu alimentorum acidorum, & spirituum animalium inopia, idcirco passionibus animi vexati , & assiduis applicationibus intenti talem aciditatis excessum super alios