장음표시 사용
241쪽
lidum innatum partis , nutritionis actus suspenditur, vel deprauatur, & remittitur sola curatione inflammationis, per largam sanguinis missionem a parte contraria asse me,& refrigerantium usu, quibus motus sanguinis reprimitur, ne fuat in quantitate, & cum impetu ad partem affectam ,&in hoc casu deobstruentia sunt supersua, quae in alio case inflammationis ab obstructione serit maximE proscua, quia nulla est necessitas in supradicto casu deobstruendi, cum a sola quantitate sanguinis pendeat inflammatio, immo re attente considerata essent valdEnociva, cum calore motu singuini imprimant maiorem, quo cum impetu ad partem flueret, quantitatem siti in ea augendo, & inflammationem. Vndd colligitur in inflammationibus discernenduin esse, an a Gla quantitate sanniinis,vel ab obstructione proficiscantu signum pri ris causae est Plethora, secundae sunt abundantiae humoris crassi, & acidi, & praecedens causa coagulans, & condet sans, at de hoc alibi dimini. . Si vero sanguinis excedens quantitas in fibstantiam aliti
ebnuertatur secundum partem carnosam, recte organizatam, ita ut corporis moles ordinarios naturae limites multam ex cedat , nutritio dicitur deprauata, quia deforme corpori auq- mentum a natura minimε intentum tribuit, morbum in malac formatione constituendo, & huic vitio apponenda est victus tenuis ratio, qua sanguinis copia minuitur, sicut venae se tio,pluries in anno reiterata,exercitia continua, & valida, &refrigerantia, & siccantia, quae debilitent calidum, & humidum principium cumulans sanguinem in copia, & totum apponens.
Multae sunt excrescentiae sine organizatione ,& delineati ne debita luxuriantes a vitio, tam sanguinis, quam agentis prodeuntes, in quarum conrideratione, cum nulla appareat discrepantia, resultans ab Antiquorum, & Recentiorum do matibus Systematis regulis non est subiicienda, ideo libenter harum tractationem pretermitto, ne lectori tςdio sim. Praeter Carnis excessum, contingit aliquando ille pingum dinis prodiens a copia sanguinis pinguis, &oleosi intra stamina pinguia determinatis partibus ama, a primordio gene
242쪽
NOVUM SYSTEMA MEDICUM . . Ist'
rationis, e semine cfformata illabente , spactaq; a teXtura dic,orum staminuin relictam implente, in quibus a calore innato partis, & insuente concoctus, & incrassatiis in pinguedinem concrescit, inducta a prς licto calore tali agitatione , per quam soliditatem , & consistentiam acquirunt dictae particulae sanguinis oleolae, & pingues eo modo, quo oleum agitatione valida, ad unguenti consistentiam reducitur, & lac in butyrum trahitur, hic excessiis pinguedinas constitutionem corporis vitiando, de des mitatem quamdam inducendo, vitiatam nutritionem ratione copiae materiae ostendit,& licet sit discrepantia inter Authores, an sit pars Spermatica pinguedo, & an concrescat a frigore, vel calore, conueniunt tamen omnes in hoc, quod materia eiussit pars oleosa, & pinguis sanguinis, & pro curatione hoc sufficit, nam diminuta nac oleositate, & pinguedo minuetur , hinc omnia acida, ut acetum simplex, & stillatum, succus li- monum, & similia sunt proficua, sicut Cremor Tartari ante
Pr. undium sumptus, omnia etiam amara hoc perficiunt, ut semen Rutae, Agrestis, Aristolochia rot. Centaurea, Gentiana, Polypodium. & Sandraca dicuntur extenuare omnem pinguedinem, ut sequens puluis ad dr. I. in aceto simplici, vel destillato, vel succo granatorum D. laccae lotae, Sandracharminer. an. dr. 4. Maioranae dr. I. aluminis, Aristolochis rot an. dr. s. m. f p. . . , Sicuti nutritio per materiae quantitatem IsditUr, ita per c ficientiam aboletur, deficit autem, quia non generatur talis materia nutritioni apta, vel quia generata absumitur, vel quia secundum suas particulas non est apta ingredi poros partis, vel quia est prauae qualitatis, vel quia noni transmittitur, Nimpcdiciu eius trantitus ad partem, vel quia pars non est aptς
. Non generatur in mala constitutione sanguinis cum feru re, a quo dissoluitiire potius, quam generetur matcria nutr1-. tua,& per nimiam csseruescentiam in vapores,sere totus consumptus Chylus, praecipud sectindum partes nutrit: uas, deconou remanet nisi crassum quid minime ballarnicum, di nutri
243쪽
materiae nutritiuae generatio persecta, & sicuti omnes Maiaciem in Haectica retundunt in calorem habitualem praeter naturam, tam partium solidarum, quam fluidarum, a quo non solum peruertitur natura agentis nutritionem, sed etiam conditio materiae isti inseruientis deprauatur, ita calor sanitatis limites transcendens in sanguine potest accendi, &alienari a peragenda optima alimenti Chylosi praeparatione, irrimo idoneus fieri, ad imprimendas illi qualitates cxtranea v, tritionis opus impedientes, hinc est, quod obseruamus homines obaesos, & carnosos in sanitate consti-.tutos, cum virium robore, & optimi saalimpiatis utentes iniquantitate sufficienti, sensim emaciari, non alia quidem ratione, quia sanguis Da mala constitutione,& diserasiaciunacrimonia siccum alibilem, seu Chylum in se susceptim insui Naturam ab alimentali alienam conuertit, & quias inguisita constitutus non solum peruertit alimentum, sed etiam sita mala qualitate circulando, solidarum particillas atripit corrodit, quas vel peremumstoria expurgat, vel infodi
biliter expellit, ideo maciei causam praebet, & carni tinI- consumptio obseruatur , & sicuti in haectica repara- ire conantur Maciem cum frigidis, & humidis, pariter lime locum liabent in hoc casu, in quo praeter lac caprinum, &asininum, & ptisanam, Videntur esse accomodatae aquae ra Icerae, & villae cum staeco Maluarum, & aquae etiam ac teso, & succis herbarunt refrigerantium . . t li
qmpedito ingressu materiae nutritiuae in poros partis laeditiir nutritio, quia deificit isti materia ,&quamuis materia nutritiua motu circulationis disindatur per stiperficiem partis , hoc non sussicit ad nutritionem, sed necesse est, ut ingre- iatur porositates adhoc, ut recte possit praeparari. Non in- ruditur autem istas, quia particulae materiae nutritiuae sunt ude crassae, & ob crassitiem non proportionantiir cuin po-kas partis i & exemplum huius habemus ex Galeno in Historii
illius mulieris ad maciem tendentis, clim venis sanguine tu
gidis ,& sanguis emissus crassiis, & atramento similis, apertEimnisestauit sola crasitie nutritionem impedisse, & ad maciem Promouisse, hinc recte misso sanguinis in hoc casu cum
244쪽
abundantia istuis imperatur, ut nouo sanguini tenuiori ex alia mentis optimi, & tenuis succi genito locus paretur, & non , unica inissione contenti csse debemus, sed pluries ,& in erpolatis vicibus est exemenda, ut sanguis nutritions ineptus, hoc modo minuatur, & attenuantibus postea& dissoluenti bus medicamentis utendum, in qtio genere praeualent omnia salia volatilia, & omnia simplicia acta sala donata, ut hyd piper,Hirundinaria, radix enlita Campane, Aristolochia rotunda , & similia. quae crassiim humorem valent incidere,ui ta Antiquorum sententiam, & acidum crassitiei causis enerati rei iuxta Recentiores. Ab alio fonte deducitur causa Maciei naturalis ,& decrementi partium in senio, constrictis enim poris a siccitate se
nium concomitante , non recipitur materia pro partium reparatione , & operationum exercitio, & huic doctrinae quadrarin sui confirmationem locus Hippocratis in lib. de dia talnum. 16. in quo habet,deinde caro donsa cxistens alisnenti inon suscipit. Curationem non admittit haec macies senilis, si vero senium anticipet humectantibiis tollitur, & praecipi
balneo aquae dulcis medicato cum malita, violaria, pariet tria, Althea, &similibus, oc cum decoctionibus in iure factiqcu eisde herbis, & assumptis pluries in die, & cu cibo humido.
Materia nutritiua consumpta in alios usus, vel praeternaturaliter e Corpore excreta Macies inducitur, absumitur in alium usum, quindo tota sere in seminis claborationem comi sumitur, ut contingit immoderate Veneri indulgentibus, qua exinanitis continuo vesculis seminarijs, locum seinperia periunt notio semini, a testibus continuata actione. laborato, ob continuum materiae seminalis fluxum,ad eos delatae, per nunquam interruptam circulationem, & in eorum
substantia receptae, in locum illius seminis elaborati, de
ad vesiculasi seminarias transpissit, quotiescunque enim smine claborato turgent, quia vesiculari eo sunt impletae , sanguinem non recipiunt, sed: ubi eo exinanite sanguinem admittunt, quia exinaniuntur per immodera- Venerem, ideo etiam sing unem recipiunt ,&quidem
245쪽
suificit pro nutritione, unde hac consiunpta in claborati nem seminis partes alimenti necessiri penuriam patiuntur, ct Macies aduenit. Praeternatiiraliter excernitur in longis alui Ruxibus, &iu sanguinis Profusione, talia per uterum, quam per Hem xoydes continua, & in diuturno friore albo in mulieribus, in quo dum Macies inducitur, non solum eXcrementa tOtius sanguinis per illum foras cinandantur, sed necesse est, ut ab uteri mala constitutione sanguis deprauetur, & in excrementa alba degeneret, & in tanta copia, ut subtrahatur alimentum necessarium toti, modo superius dicto det seminis copiosa effusione, & lias omnes causas Maciei viam sternere docent unanimi consensit scholae, nec in modo dissentituit, und8 vnantinis consensus in cura, prouidendane sanguis in alienos usus absumatur, & sanguinis & alui suxili, de quibus alibi satis dictitur, sicuti seuori albo in
dicas applicando manus, iuxta regulam infernis tradendam. Praua conditio materia: nutritioni obest, ut si fuerit nimis acida, vel salsa, vel amara, vel austera, quod comprobatum amnet ab illo decantato principio antiquorum, nisi dulci nos nutriri, quomodo vero sanguis has qualitates si ipiat, patet ex dictis de humoribus, superioribus insocis, ubi etiam curandi ratio exponitur. Transitus ad partem alimento impeditus, nutritionis opus in ea destruit, hoc impedimentiun in Arteriis, alimentum ad omnes partes defercntibus, inuenitur, licet alij veLlint esse in nerius. stabilito partes nutriri per succum nemitosum , ad quamlibet vero partem declines, semper Pars deserens ab impedimento est liberanda eisdein remediis, nam impedimentum, ut plurimum cst obstructio, secta ab humore crasso, quae volatili sale praeditis,& ttenuantibus tollitur, tam in Arteriis, quam in neruis , vel a tumorc comprimente vel Arterias, vel neruos, quod faepE obse tigium est in Praxi, per tumorcin alicuius partis hanc emaciari , nisi impedito per compressioncm fluxu alimenti addustam partem, & in hoc casu ablato tumore parti restitititura nutritio, siue comῖressio tetiFerit neruum, siue Artzriam. I Partis
246쪽
Partis vitio Macies introducitur , calido eius innato in sua textura naturali deprauato, & inhabili facto ad male..riae nutritiuae praeparationem, & appositionem, quod praecipui contingit, ubi hoc calidum debilitatum est, ut contingit in magnis morbis i & ita senectute, & in putredine alicuius partis ratione viceris, vel fit hilae sordidae, quod quotidie experimur ulcere sordido in aliqua parte existente, & hanc depascente , et lain si pars non sit nobilis, sed externa , & nullius necessitatis ad vitam, cum videamus dicto viceri Maciem partis accedere, ciuia a putrida sanie in eo collecta exhalantes efluxus calidum innatum partis assectae pertiertunt, coinquinant, & in aliam naturam vera
Angustia pororum partis ad Maciem istius consert,hac non permittente ingressum materiae nutrit i uae,etiam optimae, via- desare irrigatione solum hum id i gaudet, qua aliquantisper res illatur, sed non quantum stificiat pro reparatione solidet substantiae, & remissione deperditi, quapropter Maciei additus aperitur, & ab hac pororum constrictione calidum inna tum partis, etiam diminutionem in sic eXpcritur, nam recipit quidem particulas spiritosiores, & calidiores, quibus non resistit pori angustia, ted humidas, crassas, quibus pariter indiaeet ues enim calidum innatum in sua essentia calidum,&humi luna, pro sui conseruatione, utpotὰ crassiores, & angustiae pororum improportionatae in sua sede non recipiuntur, humidum enim calicii innati, cum debeat irretire partes spiaritosas igneas, valde sibillas, & exitum affectantes, debet esse crassum, & viscosum, & hae qualitates tali humido ingressitim impediunt per pororum angustias, de ita deficionte hoc humido calidum innatum non reparatur, nec eius particuis calidsfirmiter irretiuntur, unde paulatim disiciliant, &paulatim calidum minuitur, & littius sententiae probabilitatem deduco ex eo , quod Pueri, qui multum crescunt, sunt valdE humidi, & per hoc etiam secundum partes Os has, molles,& ab hac humiditate, & mollitie pororum fit dilatatio receptiua, non solum materiae nutritiuae, sed etiam humidi crassi reparativi, & augumentativi calidi innati,
247쪽
sufficit pro nutritione, unde hac consumpta in claborati nem seminis partes alimenti necessari3 penuriam patiuntur, ct Macies aduenit. Praeternaturaliter excernitur in longis alui si ibus, &iu sanguinis prosusione, tam per uterum, quam per Hem xoydus continua, & in diuturno suore albo in mulieribus, in quo dum Macies inducitur, non solio excrementa totius sanguinis per illum foras cinandantur, sed necesse est, ut ab uteri mala constitutione singuis deprauetur, & in excrementa alba degeneret, & in tanta copia, ut subtrahatur alimentum necessarium toti, modo superius dicto de seminis copiosa etsisione, & lias omnes causas Maciei vi ana sternere docent unaniani consensit scholae, nec in modo dissentiunt, undε unantinis consensis in cura, prouidenda ne singuis in alienos usus absui natur, & sanguinis, & alui suxui, de quibus alibi sitis dictum, sicuti fluori albo in dicas applicando manus, iuxta regulam infersus tradendam. Praua conditio materiar nutritioni obest , ut si fuerit nimis acida, vel salsa. vel amara, vel austera, quod comprobatum man 't ab illo decantato principio antiquorum , nisi dulci nos nutriri, quomodo vero sanguis has qualitates suscipiat, patet ex dictis de humoribus, superioribus in
locis, ubi etiam curandi ratio cxponitur. Transitus ad partem alimento impeditus, miti itionis opus In ea destruit, hoc impedimentum in Arteriis, alimet eum ad omnes partes deferentibus, inuenitur, licet alii vel-lint esse in neruis. stabilito partes nutriri per succum ne ιiosum , ad quamlibet vero partem declines, semper pars deserens ab impedimento est liberanda eisdem remeatis, Nam impedimentum, ut plurimiun cst obstructio, secta ab humore crasso, quae volatili sale praeditis ,& attenuantibus is tollitur, tam in Arteriis, quam in neruis, vel a tumorC comprimente vel Arterias, vel neruos, quod LepE obseri'tim est in Praxi, per tumorem alicuius partis hanc emaciari, nisi impedito per compressioncm fluxu alimenti addictam partem, di in hoc casu ablato tumore parti restitititur Mnutritio, siue comῖrcilio teliserit neruum, siue Arteriam. . Partis
248쪽
Partis vitio Macies introducitur , calido eius innato in sua textura naturali deprauato, de inhabili facto ad male..riae nutriciuae praeparationem, & appositionem, quod praecipue contingit, ubi hoc calidum debilitatum est, ut contingit in magnis morbis. & in seneebite, & in putredine alicuius partis ratione viceris; vel fistulae sordidae, quod quotidih experimur ulcere sordido in aliqua parte existente, & hanc depascente , et lain si pars non sit nobili , sed externa , & nullius necessitatis ad vitam, cum vidcamus dicto viceri Maciem partis accedere, Quia a putrida sanie in eo collecta exhalantes essuras calidum innatum partis assectae peruertunt, coinquinant, & in aliam naturam ver
Angustia pororum partis ad Maciem istius consert,hac non
permittente ingressum materiae nutritiuae,ctiam optima', unde pars irrigatione solum humidi gaudet, qua aliquantisper refocillatur, sed non quantum si sciat pro reparatione solidet substantiae, & remissione deperditi, quapropter Maciei additus aperitur, & ab hac pororum constrictione calidum inna tum partis, etiam diminutioncm in se e critur, nam recipit
quidem particulas spiritosiores, & calidiores, qvibus non re sistit pori angustia, ted humidas, crassas, quibus pariter indueet ιὶ est enim calidum innatum in sua euentia calidum,&humidum in pro sui conseruatione, utpote crassores, & angustiae pororum improportionatae insta sede non recipiuntur, humidum enim calicii innati, cum debeat irretire partes spiaritosas igneas, valde sibtiles, & exitum affectantes, debet esse crassiim, & viscosi , & hae qualitates tali humido ingressiunimpediunt per pororum angustias, de ita deficiciate hoc humido calidum innatum non reparatur, nec eius particuis calici firmiter irretiuntur, unde paulatim disic lunt, &paulatim calidum minuitur, & huius sententiae probabilitatem deduco CX eo , quod Pueri, qui multum croscinat, fimi valdE hi midi, de per hoc etiam sociandum partes osseas, mollis,& ab hac humiditate, de mollitie pororum fit dilatatio receptilia , non solii in materiae nutritiuae, sed etiam humidi crassi reparativi, & augumentativi calidi innati,
249쪽
de ab hac ratione deduco postea aliam rationem a contrario demonstrativam causis Marcoris, & interitus naturalis, nam si pueri crescunt, & calor partium illorum conseruatur;& augetur, id contingit ob humidiim, a quo laxati pori recipiunt sumcientem materiam pro dictisicisectibus; Ergo
a contrario concludere debemus, Senes maciem pati,cum caloris innati penuria a siccitate, & Angustia pororum, per quam sufficientem materiam. pro sui reparatione, nec par
tes, nec calor suscipiunt. l . κ .
Hanc siccitatem, & angustiam efficit calor innuens, in
tuu entute auctiis, & per totam aetatem consistentiae in e dem augmento perdurans, est enim calor tunc temporis
insignis, & ideo hanc siccitatem partium inducere aptus Ierdurantem per aetates subsequentes, & augmentum si-cipientem a continua deperditione humidi. ' υ Persiccitalcm autem non intellig omnimoda priuationem
hiimidi in partibus, sed carentiam illius humiditatis' exe dentis, per quam Pori in summa dilatatione continebantur.& pcr quam carentiam constriguntur, & quo plus humidi exalat, angustia semper fit maior, idcirco senes sicci di c..tur, & ab hac denominatione temperamenti ai nauibux recepta confirmatur. hec sententia a nullo reijcienda. qui si lenes sinit sicci, & sunt, quia humiditate, per qio' ille Gnt humidi in pueritia, carent, & ab hac carentia si umie semper Angustia pororum omnium partium . & ab Angli sita prohibita receptio materiae nutritius, & ab hac prohibitae vcceptione nutritionis diminutio,& caloris innati debilitatio.iu Supposita macies ab hac causa in senio est immedicabiliis in ilia aetate i humectantibus superius dictis a quibus dirilatari porest, potest emendari . . i . Materiae excrementitiae contauXus ad partem in quantitam te citis nutritionem , & crasim deprauat, ut in Ansarca Leucophlegmatia; & piti uita, per ambitum cutis, & circa alias partes subiectas sparsa, tumorem efficit totius palidi ' loriM. t Q. Nec pituita genera Vr a mala partium naturalium constitutione depra lata, Ser quam .imenta, ncc attenuare, iam
250쪽
in spiritosam substantiam exaltare, nec sermento vitali viuificare, nec ab excrementis mundare valent, adeo remanet materia alimentorum saltem secundum maiorem sui porti
nem indigesta, incocta, & crassa, a sanguine minimξ corrigiabilis ,&in optimam substantiam nullatenus mutabilis, & hoc modo laeditur fanguificatio, siluc haec fiat in lirpate, siue in corde, & haec laevo deduci debet a debilitate fermentorum partium naturalium, seu calido earum innato, & a bile, quae
non valet attenuare materiam alimentalem , pro ut conuenit
naturae optimi Chyli quae omnia uberius in superioribus d
Talis materia istum in corde aliqualem suscipit sumbilita-
tein, cuius opera una cum fluidioribus particulis sanguinis ci Culationis cursum peragit, intra Arterias remanendo, in hii fluxibilitatem in corde conceptam conseruat; ubi vero ab Arteriis in partes exteriores talis humor defluxeritkiinisso cakre in corde suscepto, & per densitatem Arteriarum conserit eo, cooperante minori caliditate partium cxternarum concrestit, ut a capillarium venarum ramificationibus non possit exsugi,& sua crassitie partibus adhaerendo tumorem cilicit,& calorem pallidum ei naturalem parti conciliat, & quia crassitiem magnam conseruat pressa pars externa digito, fouea indicta parte relinquitur. Ab hoc humore oppressae is pars debilitatur, proprium calidum innatum,& hanc mat riam, utpote improportionatam disponere non potest in sui naturam, nec aliam aptiorem suscipere valet, quia in tali ii dispositione non generatur , & si adesset a praedicto impedia ente ingressum in partes, arcetur ab his, &quamuis nutritici non seqiritur, triacies non apparet, quia adhaesio humoris erassi partibus debitam molem in istis conseruat, riterquam- quod retinoris huius crassities impedit transpirationem pastium,& consequenter diminutionem earum; particular enim decisae a membro impingentes in huiκ humorem crassiim retropellimtur , & partem penetrantes supplere possunt o Dctui materiae optimae, per novalia appositionem parti a