Nouum systema medicum ex unitate doctrinae recentiorum, & antiquorum auctore Pompeo Sacco Parmensi

발행: 1693년

분량: 450페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

:M POMPEI SACCHI PARMENSIs

: impeditus supradictus fluxus: sanguinis ad uteriun vitio eiusdem, ad illum reuocabatur crassiticio emendando, conciliataq; et tenuitate naturali ad fermentatioiaee in naturalem disponendo,& utrumq; celerius obtinebimus euacuata, per epicrasim excrementorum copia, sanguineam massam c inquinante , & incrassante. Praeterquamquod purgantia sermentationem quamdam in sanguinem inducendo, stibii-litatem ei conciliare apta videntur; idcirco optimum est purgantia admiscere cum eis, quae sebtilitatem & tenuitatem sanguini imprimere valent, & recensita fit erunt, ubi de habitu cacochvmo actum fuit,eis tamen adiungere possiimus, quae pro mensiuin eductione appropriata vicientur, ut sunt

radix Zedoariae, Rubiae, Tinctorum, Dictainum Cretense, Aricinisia, Castoreum, Crocum, Carabe, Myrrha, Sag

penum &c. omnia alia alhalica volatilia, sicut S fixa multum operis, & cificaciae contribuunt in hoc affectu. Diminuta per purgation in humorum CXCrem ntatiorum quantitate, ssumus postea uti attentiantibus fissilitianti bus, & mentes educentibus, inter arcana huic morbo ap. propriata enumerantur nuces, si prius per aliquot dies integrae una cum cortice in aqua maduerint, ita ut a nucleis extractis possit pellicula eos inuestiens separari, & hac separata nuclei infunduntur in spiritu vini, & de his accipiuntur per aliquot dies tres, vel quatuor, cum mirabili esse-ctu. Idem dicuntur praestare Catti Nucum tempore veris collecti in umbra exsiccati, & per de. s. usque ad a. exhibiti in aliqua decoctione Uterina appropriata pro mensium educ- rione; valet etiam puluis dictus dominarum a Foresto in sitis obseruationiblis descriptus, vel D. Aloes succotrine unc. . S. Murrhe dr. a. Croci martis aperit. scr. a. Boracis Miner. dr. I. Salis Armoniaci scr. a. salis Sabinae, Artemisi Pan. dr. cfarcular Aron scr. r. Croci dr. s. f. p. & cum Syr. de si cade, &quinque Rad. f. m. cuius dr. I. s. omni mane per quindecim dies ante tempus mensium accipiatur cum decoctione aliquorum simplicium stipradictorum; sequens puluis est cxpertus . R. Castorei, Acori, Anisi sem. apii an. dr. I. terre cribra, di da dr. i. in potu clun vino per sex diea. ante Amn-

292쪽

ses mouent sal Cortic. Auranciorum, & Citriorum ad. scr. 1 pro ouolibet exhibitum in decoctione Corticis , Salicis,

Minoris, Croci, & Soli sequij, & Marubij; Idem enicaciter

praestant &sequentes pilluta. Aloes Succotrine unc. LCroci unc. s. cum aqua herbae mercurialis nat extractum de quo recipe unc. 4. salis artemisar unc. I. succi Mercii rialis depur. vim. 8. M. & ponantur omnia in Matula Vitriata, & fiat evaporatio in B. M. lento agne, donec veniat ad consistantiam extracti, de quo accipiatur: per octo dies anth tempus Mensium dr. I. per quatuor horas ante prandium, & per quatuor horas post cinnam, & cmpIastrum faetiim ex farina volatili, Croco, & vitellis ovorum appli-

eatum subtus umbilicum. . . . . . .

Vitium vasorum, si est ex naturali anguitia, immedicabile euadit, si ex compressione a tumore, hic est auferendus per medicamenta qualitati tumoris conuenientia, si ab obitructione eadem conueniunt remedia, quae dicta sunt superisus de vitio sanguinis pro attenuanda, & diuoluenda materia obstruente, & in hoc casu cssicacissima sunt lumimigia in uterum introducta, qualia lunt ea facta ex scorijs reguli Antimonii, & cx sale Armoniaco. Fluor albus uteri vaginam lubricans, &cauitatem 1terilitatem ossicere potest, virile semen alterando, vel eiusIerma nentiam in utero prohibendo, ita ut actuari non Possit nec spiritus suos ad otii secunditatem necessarios, & ad uteri illust rationem, & alterationem requisitos diffundere. Hunc fluorem communiter a duplici causa pendere statuunt medici una a toto, de ab hac fit,quando massa sanguinea multis est deprauata excrementis, a quibus se exonerat in uteri substantiam relinquendo, dum per istam circulat, & ab utero continuato si v extra pelluntur, hinc pro varietate CXC mentorum praedictus satior variat. nam vel excrementa sunt acria, & biliosa, & fluxus tunc eu naui coloris morum, eorrosionem circa uterum, & in uteri substantia minatur, unde quandoque ulcera tathalia fiunt, aliquando vero omni mordacitate caret, in hoc casu videtur solam serosam colluiuem

293쪽

di 8 POMPEI SACCHI PAR MENSIS

. Sanguis haec excrementa in se colligit, vel vitio partium alimenta praeparantium, vel vitio lienis, vel vitio sui, quando secundum qualitates est nimis acris, & bilis copiam in se cumulat, vel salium acidorum fluorem experiendo aciditate morbosa perfunditur, vel salsedine inficitur. Hae causae sunt recte perpendendae, in huius fluxus curati ne est perquirenda pars affecta, eiusq; vitium indagandum,& iuxta indicationes ab his propositas,medicamenta sinat pre- scribenda in serosa colluvie simplici exsiccantia videntur conuenire, & diuretica, pro materia ab utero auertenda, ubi bilis coniungitur exsiccantibus unienda, quae bilem frangunt, sicuti ubi acida ciun sero colliguntur, quae hoc mortificant,& in hoc casu valet sequens decoctum. R. ligni sancti unc. a.

Cori. eiusdem Vnc. I. s. liquiritiae unc. I. cocquantur ad medietatem iii aqua lib. 6. s. deinde adde sem. Portulacar dr.

a. elandes cum calicibus num.6. sumach. dr. a. Rad. Tormentithe dr. consolidar dr. I. denuo coque bene cooperto vase ad remanentiam lib. 2. colaturae accipe Vnc. 4. cum SVr.

myrtino vnc. I. & per triginta dies sit usus huius decocti. Si a toto proueniat dictus fluor, cum isto coniungetur Macies, & prauus corporis color, si vero vitio alicuius partis excitetur, hoc nobis patebit per signa propria viti , partem deprauantiS.

Alius modus, & causa, a qua fit hic fluor, est uteri affectioni uinem, per cius stibstantiam circulantem, secundum alia quas sui portiones corrumpens, & in excrementum paul tim commutans, quod paulatim etiam expellitur. Hanc affectionem uteri, sanguinein in album eXcremet tum corrumpentem, puto in acido quodam excedenti consistere, cum videamus ab acidis sanguinem dealbari, ut patet ex illa celebri experientia ab aliquibus relata circa lac, cui si incoquatur sal tartari rubedinem concipit , dc huic rubenti si instilletur spiritus vitrioli, naturalem concipit albC-dinem, sic sanguis si verum est esse materiam lactis in glandulis mammarum collectus, ab harum acido dulci conaturali in lac album elaboratur, unde non est improbabile ab acido silerabundaute, in substauti i uteri languia

294쪽

neam sibilantiam corrumpi, & ita excrementum album

transmuttari.

Hoc acidum siucipit uterus, vela sanguine melancolico, quia ab co nutritur, quod est idem ac contraxisse temperiem frigidam, ab Antiquis, pro causa huius suoris ab uteri vitio prouenientis, recensita ; hac ratione forsan frequenter post partum hi fluores relinquuntur, spiritibus temperiem eius constituentibus debilitatis, vel dissipatis pro aliqua portione, propter quod acidae particulae sorsan ad temperamenti sui constitutionem concurrentes CXaltantur , nota aliter ac in vino, a quo evaporantibus spiritibus,& particulis sulphureis caridis accessit. Potest etiam esse alia ratio, cur a partu rclinquatur hic fluxus, nempe si Carunculae illae, vel aliqua,per quam annectitur placenta utero, permaneat etiam post partum ; Et sicuti tempore grauidationis ab his carunculis humor albugineus praeparatur, in alimentum famis cessurus, ita post partum in utero permanens contracto vitio

humorem albugineum, sed excrementitium subministrare potest. Hoc acidum vitians uteri uibstantiam ad temperamen tum, tollendum medicamentis illud infringentibus toties repetitis, & praecipue vulnerariis, quae in hoc assectu muti tum aestiino , praecipuὸ si misceantur cum uterinis, e .cis inectiones, & senimaigia parentur. Altera etiam via mihi videtur posse suere hunc humo rem album , nemph ex lacunis iii vagina uteri existentibus,& ex meatibus in uteri collo copiose aperybs Experientia enim demo strat ex dissectis mulierum Cadaueribus a dictis partibus humorem album copiose cxprimi, & hunc recipiunt a membranos a colli uterini substantia, prout d monstrat Graas in libro sito de mulier. Organis . Possunt enim hae partes alteratione de auari, & disponi ad copiosum humorem recipiendum, & laxitate debilitari, ut illum d tinere non valeant, scd profundere cogantur ue Hinc est quod tales fluxus ingrauidis copiosiores evadunt, quia tunc temporis humorum confluxus ad uterum est copi

295쪽

Pro hac causa extirpanda, corroborandi sunt meatus pridieti exsiccantibus non solum internis, sed etiam externis, si fumigijs nempe iniectionibus. Inter. remedia hute causae Propria enumerantur sequentia.Cortex oui incubati, post cxitum pulli puluerizatus, & ad unc. s. cxhibitus in aqua serrata, Membrana Castanearum interior rubens, ad Gr. 2. Cum totidem pul. Eboris in vino meraco, vel cum decoctione Rosia marini, fili pendulae radix pul. ad dr. I. in pastinare Sylvestris decocio, & Dauci, & sequens puluis. Mi. Herbae veronicae

sem. Ameos an. unc. s. Cardamomi, Cinamomi an. dr. r. Croci Martis astring. 1cr. r. s. Dodij. Charabe an. scr. 2. y. sein. Plantag. Portulacae m. dr. s. m. l. p. & exhibeatur dr. I.

cum decoctione Rosnarini. Decoctum Antimoniale descriptum in cap.de lympha suorem album in mulieribus eradicat. Multoties decipiuntur Medici in hoc assectu . qui aliquando est Gonnorrhaea, ne decipiamur, aduertencium est in vero fluore lumbos dolere in gOnnorrhaea non apparentibus mon-sibus ille cessat, ista perdurat , & circa meatum urinarium iniicosa materia iniicosa colligitur, quia ibi lacunarum in meatus, in quibus humiditas in concubini cum delectatione emissa colligitur, terminariir,& quandoque partes circa dictum locum existentes vicerantur . Si Gonnorrhaea certierimus, curanda modo superius tradito.

. . SECTIO

296쪽

DE FACULTATE VITALI.

Et primo de Respiratione, & usu Pulmonum.

Deo discordes in respirationis usi sunt authores, ut impossibile sit cos simul conciliare, quamuis pulmonum fabrica, de structura diligenter sit ab Anatomicis delineata, & demonstrata. In m do etiam, quo fit respiratio, adfiint etiam discordiae, & in utroq; recessus, ab Antiquoriun documentis, unde in his ambagibus remanet solum perscrutari, quae rationi magis sunt consentanea, & naturae fini adaptata haecque pro certis stabilire, & ad medicum finem adaptare, de primo inqui

rendum .

VOMODO FIAT RESPIRATIO, ET

EXPIR ATIO. D

l .l, ' . 'PLures sunt circa harum operationum inquisitionem senatentiae. Aliqui in virtutem attractricem refiindunt, quae aerem sua vi in cauitatem pulmonum attrahat, alii contendunt osse vacui fiigiendi necessitatem , quod per dilatati nem Thoracis introducitur , cui necessitati, ut prouideat natura acrem extrinsecum allicit. Alii in motum pulmonum suae substantiae proprium restindunt, dum tali motu dilatantur Bronchia asperae arteriar, quibus contexitur, & ex tali dilatatione facta capacia alterius corporis, vel maioris aeris,

hic ca ingreditur, & implet, unde ab aliquibus sancitum sui . ideo pulmones impleri, quia dilatantur , & quia impleti pulmones aere, a inotu Costarum introrsum comprimun

tura

297쪽

tur, aer luctusus in corum substantia expellitur cum motu expirationis. Hae tamen sententiae rationi potius contrariantur, quam eam fautricem habeant, nam hae facultates in materiam si perficiei corporis sollim contiguam, quale est aer, agentes alibi demonstraui csse Chymericas, ratio a vacui nccessitate petita ab experimentis a Recentioribus in publicam lucem datis, improbabilis redditur, vel aboletur . Expertimenta enim intendunt demonstrare aerem non currore adimplendum vacuum, ob praecisam necessitatem, a vacuo d terminatam , sed aerem vacuo spatio contiguum a luperstaim te aere premi, & pressione impelli ad implendum spatium vacuum; nec subsimi doctrina allata de motu pulmonum eorum substantiae naturaliter debito, nam in pulmonibus

non adsunt fibrae, neque carnosis, neq; neruosae, pro m tu, cuius sunt principalia instrumenta iumcientes. Videmus enim olnnes Partcs, quae inouentur, fibris supradictis esse contextas textura conuenienti motui exequendo, unde si

motus naturaliter esset pulmonibus debitus,his etiam fibris deberent esse contexti, Recentiores visi sinit ineliori iudicio. determit ine inspia rationis causam stabiliendo, pendere amotu Thoracis, per musculos intercostales, tam internos, quam externos cX-crcitus, cuius beneficio costar attolluntur, cauitasq; Thoracis amplior redditur, & pulmones prius a depressione Thoracis, quasi compressi, in hac dilatatione se dilatant,& aer, qui superstabat aeri existenti intra asperam arteriam,& Bronchia, & qui hunc una cum pulmonibus , & suishronchiis praemebat, ita ut istis resistentibus dictae prinsioni aer pressus ulterius progredi non poterat, premebat in pulmonum dilatatione sequente dilatationem Thoracis aer pressus aeri prementi cedens pulmonum substanti: is non resistente, & ob spatium dilatatum, quod cum impleri non possit a praeeXistente aere, aer premens una cum isto dictuin spatium occupat, & bronchia pulmonum sto ingres

implat, Laqule distendit, & ita fit inspiratio, unde veriucatur m pliqua parte sententia superitis di ta sulmones

acre

298쪽

i aere Impleri, quia dilatantur, sed ista dilatatio , nec motum

aeri praebet, nec hunc attrahit, sed locum parando aeri, hic impiussi pressionis a superstante aere, in Uatium praeparatuma dilatatione impellitur. 1 Per dilatatione Thoracis pulmones moueri,multi ex Antiquis asseruerunt,licet ratione vera no reddiderint talis motus.

Quomodo fiat hic motus Thoracis, explicant Anatomici ad quos lectorem remitto, & statim obseruo, cu aliquibus cxRecentioribus hanc dilatationem fieri,iam ope Diaphragmatis , musculorum internorum, quam CXternorum, contra sententiam eorum existimantium solum musculos extornos dilatationi conserre laternos vero depressioni, nam huiusmodi depresso sine alicuius instrumenti ministerio exequitur, per virtute propria elastica costarii,qua suo statui naturali remi , tuntur,eo modo, quo lignu incuruatu sibi derelictu,sine alicuius auxilio , sed sola virtute clastica sita rectitudine recuperat Huius inspirationis usus, & ingrcssiis aeris in pulmones va-i rius ab Antiquis, & a Recentioribus determinatur, commimi mis fuit opinio inter Antiquos, aerem a Natura in pulmonum sibstantiam permitti continuo ingressit, & regressit, ut ab aere ingrediente cordis, &sanguinis calor miti refrigerio attemperaretur, cum aere vero egrediente fuligines ab aestuante sanguine eri mpentes, una cum illo expellerentur. Secundo, ut aer attractus sanguini in pulmonibus existenti misceatur, una cum isto in sinistro cordis ventricillo in spiritum vita lena

CXcoquendus. Tertio, ut ex admixtione aeris. anguis subitiliaretur ,& attenuaretur, in minutioresque partes diuideretur,

ut angusta quaeq; vasa, es partium poroiitates, pro indiuidui

conseruatione penetrare posset.

Inter Recentiores Ioannes Mayouu existimat spiritum Niatro-aereum acri commixtum in inspiratione sanguini per pulmones circulanti commisceri, particulisq; salino-sulphureis huius liquoris uniri, & ab hac unione spiritus nitro-aerei, &particularum nitro-sulphurearum s anguinis ierimentationem vitalem in hoc caecitari. Huius opinionis fundamentum deducit X do,quod quemuadin iura particular Nitro Aereae, terrae spiraculi lent

299쪽

ii 4 POMPEI SACCHI PARMENfri

subeuntes, ibidem ciun particulis salinodulphureis immaturis terrae aestu obscuro congredientes sermentationem, de cum hac calorem accendunt, a quo vegetabilium vita dependet, ut idem Author ostendit in suo tractatu de sale nitro Cap. s. ita particulae eaedem Nitro aerear in cruoris inassam pulmonum Ministerio introductae, particulisque istius Salino-sulphureis ad iustum vigorem euectis, quoad minima admixtae, sermentationem satis insignem, ad vitam animalis 1 equisitam, in eo ossiciunt. Vnde statuit, 1anguinem a terr

stri gleba non esse dissimilem, illuinq; ijsdem particulis, sed magis exaltatis constare, quibus terra ipsa scatet, & s-cut sulphur immaturum, cum seminibus salis fixi stricte

combinatum, materiam terrestrem componit, ita cruoris

inassa a particulis salino-sulphureis ad volatilitatem ilistam Cuectis contatur, unde fit, quod& terrae, & sanguini idem

color silicet atrossurpureus malarat. Sanguini sermentationem contingere sicut, Se omnibus alijs rebus, naturalibus a spiritu nitro aereo videtur conuici

ci ex eo , quod impedito:aeris, a dicto spiritu nitri in praegnati ingressit in pulmones, cum respirationis supres sione esseruescentia cruoris mox concidit, animalisq; vita

extinguitur.

Maiorem confirmationem huic sententiae addit ab obseritatione secta, demonstrante sanguinem, qui sub atro colore pulmones intrat, magis floridum,rutilumque qualis est sanguis arteriosus ex ijsdem redire, quod obseruatum etiam suit a clarissino Lotiuero in vitiorum sectionibus, idemque ostendit mutationem istam in cruoris massa iactam, non tam a conaminutione huius in pulmonibus, quam ab aere ei admixto prouenire ; etenim sanguinis venosi in vase excepti sit- perficies stinama, quae acri exposita est colorem cocineum floridumque acquirit, E contra sanguis in fundo vasis sub c lore atro purpureo apparet , qui eidem aeri expositus, post breue temporis spatium colorem rutilum induit, ideoq; --randum non est, si sanguis in pulmonibus, ubi aer per particulas eius diffisus, cum eodem intimε permiscetur, per totum floridus reddatur, sed pro certo tenendum, aerem

300쪽

NOVUM SYSTEMA MEDICUM.' diues

sanguini admixtum colorem rutilantem Cidem communicaiare , & quidem quatenus a spiritu nitro-aereo sermentatio mcruoris massa excitatur, quippe sanguis artei iosus, qui subforido colore conspicitur, particulas suas valde mobiles h bet, & insigniter effervescit , sanguis vero venosus atrior, obscuriorque ob fermentationem eius imminutam, ideoq; magis grumonis, citiusque coagulatur. Fermentationem sanguinis a spiritu nitro-aereo huic commixto probat idem Author duplici experimento. Prim iurisi sanguis in vase aliquandiu seruatus in vitrum colloce-- tur,eXquo aer per antliam aeream exhauriatur , sanguis

iste in superficie , in qua colorem foridum obtinuit leniter effervescet, & in bullas assiliget. Sin autem sanguis arteriosus adhuc incalescens in loco aere vacuo positus fuerit, mirum in modum expandetur , & in bullulas pene infinitas eleuabitur, idq; partim a particulis eius e aestuantibus, inque motu positis, partiin ab aeris particulis ni- tr sulphureis illis commixtis oriri vero simile est. Secundum si spiritus nitri liquori sale volatili,sulphureque reserto, veluti

spiritui cornu ceruini, oleo proprio impraegnato assundatur, esseruescentia mox insignis cum colore cocineo admodum ri tilante in liquore excitabitur, qui tamen color soridus aestu liquoris cenante in atro-purpureum comigrat, & ita particulae nitr aereae quibus spiritum nitri abundare alibi ostendit cum particulis liquoris praedicti salino-siilphureis exaestuantes, colorem cocineum sanguinis arteriosi aemulum efiicere videntur, ea enim est particularum nitro aereartura natura, ut eaedem in motu positae, rebus,quibus insunt, colorem rutilum

inducant, prout in spiritu nitri inter distillandum rutilante

contingit.

Perennari hanc sermentationem in sanguine vult, quia da ticular nitro-aereae istius sermentationem ericiunt, & haec alias particulas nitro-aereas a sanguine elicit, a quibus aestus in hoc de nouo instauratur, & ab aere sanguini commisto per Cius fermentationem elici particulas nitro-aereas probat iacodem tractatu de sale nitro cap. 8 in initio,& quia spiritus nitro-aerei in pulmonibus massae sanguinis immixti, in corpo

SEARCH

MENU NAVIGATION