장음표시 사용
921쪽
nopolim obsidebat Graecorum imperii & fortunarum sedem .Fallax rerum humanarum scies mirabilis inconstantia eam tempestatem maior aliunde procella disiecit ad tempus atque Θiscussit. ramerlanes scytha magnus corpore, animo magnus,ex gregario milite audendo,moliendo populares ad arma cocitando agnam auctoritatem,paresq; opes consecutus ingentem exercitum consauerat,equites quadraginta millia,pedites ad sexcenta. vix fidem saceret numerus , ni idoneis id auctoribus confirmaretur. cum his copijs torrentis instar rapidis,imi sese in Orientis prouincias insedit terris vastitatem, cladem, exitium allaturus parthi primi imperata secerunt: syria AEgyptusqi ludibrio,caedi, rapinae fuerunt. In more habuit cum ad urbem aliquam castra poneret, primo rodie signa candida praeserre sementiae significatione: si continuo portas aperirent facta de litione neque morarentur spem. ite proximo purpurea caedem minitantia,exilia, bonorum euersiones. tertio atra,quibus excidium, vastitatem', lenunciabat hominibus agris, urbi. neque ullis precibus samus animus mutabat. sic magnitudine supplicij terrorisque, cuncti certatim imperata secerunt. Accidit ut Berytenses in Θiem alterum 3editione dilata, barbaro placando,uirgines puerosque ramos gestantes cum insulis & velamentis supplicum
habitu praemitterent. ad genua cum procumbere conarentur, voceque flebili patriae interitum deprecarentur , adacto equitatu conculcandos obterendosque praebuit. cru seli spectaculo commotus quidam Genuensis, qui barbari acicastra sequebatur loquebaturque Scythice benignitatis admonuit,se hominem
ac mortalem esse recordaretur. ad quem ille toruo vultu contractoque supercilio. Ecquid me hominem esse putas fagellum ego sum Dei irae,pestasq; terrarum pro magno Genuensis habuit incolumem euasisse. Baiacetes Asila periculo permotus relicta constantinopoli, cum omnibus copijs obuiam progreditur. ad Tauri montis eam partem cui Sicliae nomen est, pugna olim pompeii& Mithridatis nobilem totis utrique viribus & copi s dimicatum. vicere scythar. supra ducenta hominum mi ilia caesa. ipse salacetes captus, ludibrio reliqua vira suturus: qui tot gentibus fuerat terrori, aureis catenis vinctus,atque in cauea ferrea per uniuersam Asiam Syriamque ad ostentationem circunductus, Dcibum capiens, quem tanquam cani ἡe mensa victor proijceret, ascensuroque
equum,substernens pedibus tergum. Idem calamitatis & vitae sinis suit Sic homines humanaque vertuntur. &est infelicissimum resortunij genus miseris, ille aliquando felices. Henricus Castellae Rer aduersa quamuis valetudine oppressus, omnia ad imperi j splendorem conserebat. ad sinitimos longinquosque principes frequentes legationes mittens,quae apud quamque gentem precipua essent, sciscitari non desistebat. Ad Orientis prouincias pelagius
Solomaior & fernandus palasseelus legati earum gentium vires moresque exploraturi praelio interluerunt, sorte an prudentes, quod inter Turcas & scythas commissum est. eos victoria parta Tamesianes honesta habuit, remistq; ψυin Hispaniam, nouo ex sua gente oratore adiuncto, Henrici Regis amicitiam expetitum. cum eo Aiso sus Paeg, Rodericus Gonsaluus, atque Cometius Salu γarius denu3 ad victorem barbarum missi. quorum extat de eo itinere commentarius Itinerari, nomine ab ipsismet legatis coniectum amerianis potentia
922쪽
tia, gloriaque diuturna non sint. in Scyriuam uersus, tantis belli manubi ja,rbem Mercantim condidit , polijsque aliarum gentium exornauit, elegantissimamque reddidit. mortuo duo stij successere, neque sortuna neque indole eadem de paterna haereditate dissidentes, imperium patris virtute partum sua ipsi ignauia amiserunt, corrupere gloriam. Fuit his annus Lusitanis priuatim atque Vasconibus infaustus, utriusque regni haerede morte sublato. Alsensus Lusitani Regis situs maior cum duodecim annos esset natus, decessit magno gentis luctu. Corpus Bracarae in templo maximo sepultum est. tametsi eam sertunae iniuriam, numerosa proles Regi superstes supplebat, Eduardus, pe-Iς trus, Henrictis, Ioannes, pernandus, duae sitae Blanca, Isabellaque . eo minor genti, atque parentibus moeroris caussa seit. pompelone Ludovicus semestris,&Carolus quinque natus annos,coniunctis seneribus sublati,sepultique in aede
maxima, ipse philippi Regis abavi sepulcro. luctus ingens nulla virali prole
superstite, regnique haereditate necessario ad sceminas deuoluta. Fine anni,a que consequentis initio millesimi quadringentesimi tertij, magnae fluuiorum 1 inundationes uniuersa Hispania extiterunt, Hispali praesertim Baetis sepergressus ripas, ipsaque urbis munimenta, magnam urbis partem cooperuit. ad D. Michaelis, atque ad portam, cui a coniuncto nauali nomen est,inundatio peruenit. keda rerum facies, metuendaque colluuies. praetoris diligentia, cuia o Alsonso Tauro nomen erat, saluti seit, noctu otque interdiu omnibus partiabus occurrentis, ripas statuminantis, portas pice stupaque, urbis moenia alia materia stipantis sic periculum procuratum est terrorque populi sedatus Toletana eccleua, ex quo petrus Tenorius decessit, pontifice vacua erat. iniuria id temporum factum , dissidioque Romanorum pontiscum. in Castella praesemii in Benedicto repudiato nullus ponti sex erat, unde sacra peterentur, magno
gentis incommodo. Ergo Vallisoleti in frequenti regni conuentu, Benedicto Pontifici ad quartum Kalend.Maij imperii ius restitutum, selenni caeremonia: cui Rex ipse,proceres, & Episcopi assuerunt. idem ad septimum kalend. Iunias in Gallia factitatum. conuersae repente utriusque gentis voluntates erant.
3o breue tamen obsequium se it sed datum tamen Benedicto pontifici ut ecclesiam Toletanam petro Lunae statris filio committeret, quod tertio Kal. Augusti Lactum est. tametsi venire aliquandiu distulit Dertusanae ecclesiae cui ante praes ctus seerat procuratione,& motu temporum impeditus Martinus saluaCardinalis pompelon. Sellone in ora prouinciae, quo Benedictus pestis vitan3ae studiose contulerat diem obi jt sexto Kal. Nouembris ecclesiam pompelonensem, post eius obitum Michael salua gubernandam sescepit. additus aliquanto post purpurae honos, quod eruditioni est datum brat enim iuris peritissimus)atque patrui defuncti meritis, fideique perpetuae erga Benedictum pontificem, alijs Cardinalibus deserentibus. Matthaeo Furins Gomite in patria sine prole o desuncto, Aragonij regni obtinendi nulla spe, Ioanna uxor, nulla ex se edita prole, internuncio Iacobo scriba Aragonio Regi conciliata:rediensque in patriam tria millia florenorum annua, unde vitam sustentaret,ubsRege pacta est. exiguam regni erepti vilemque compensationem . nimirum neccessitati parendum seit, cuius quam pietatis, honestatis xe maiores sunt vires.
923쪽
p I M A sellaque pace Hispania sorebat. domestici motus
compositi. externa arma silebant. Vasconem tantum interceptae
a Rege Gallo amplissima ditionis dolor urebat, Eburovicum, Campaniae atque Briar. missis ultro citroque legationibus, nihil erat prosectum. Rex ipse Vasco semel & iterum Gallicam prosectionem ea causa susceperat, haud magno operaepretio. nunc extremam spem tentare visum est: si a Rege Gallo amitino,caeterisque Galliae principibus,praesens agendo, moliendoque aliquid impetraret. regni cura Reginae commen- acidata. Vt ad Regem Gallum ventum est, suprema contentione de re tota disce piatum. conuenit tandem uti omni ditione,de qua controuersia erat, Gallis relim Chireburgo etiam Vasconum praesidio deducto, Nemorosum Ducis nomine Celticae urbem acciperet. iniqua permutatione, amplissimorum principatuum opes abflicatae:addita tamen annua duo3ecim Francorum millia: prae-igo A terea in praesenti ingens auri pondus haec salutis anno millesimo quadringentesimo quarto,quinto Idus luni j Lutetiae gesta sunt. Ex ea pecunia gemina palatia Cliti atque Tasallae, quae oppida quatuor inter se millium interuallo sunt dissita, constituta a Carolo Rege suisse, vulgo hominum opinio est, plane magnificentissima:prorsus ut nihil artificii, ad pulchritudinem, magnificentiam- aoque ac commoditatem deesset. Et erat is princeps harum non minus elegantiarum, quam ciuilium,militariumque rerum peritus. ea oppida inter se perpetuo porticu committere habuisse in animo fama fertis longior vita contigeret. Ipso tempore Reges Granatae atque Castellae muniscentia inter se atque comi. tare certabant. salutaris barbaris erat nostrae gentis amicitia propter angustiam
ditionis: Castellae necessarium ob perpetuam Regis imbecillitatem , sua magis
tueri, quam alienos fines inua iere. missa abs Rege Mauro ad Henricum amplissima munera, aurum argentum,gemmae,picta vestis, atque pretiosa : & quo maior gratia esset,vxor etiam cum ijs donis legata nimirum e multis una: quas
Mauri singuli,pro opibus quis j quam plurimas haben Reges maxim . sic ani somo distracto, nulla in magno pretro est. ijs officijs utriusque gentis animi no ua beneuolentia deuincti neque syncera tamen,neq; diuturna, Vt rerum euentus breui declarauit. Romae Bonifacius IX. decessit Kalend. Octobris. in eius locum sestinatis comith s Cosmatus Melioratus,patria Sulmonen .ex presbJtero Cardinali subrogatur ad sextum iecimum Kalend. Nouembris,Innocentij VII. nomine desumpto breuis pontificatus suit, duorum annorum, unius &viginti dierum Conciliandae inter pontifices pacis spes a principibus tentata. caeterum varijs artibus ij conatus tu iiscati: cum locus utriusque partis quem
consensus probaret, conventui nullus inueniretur: prorsus vi collusio videre turn v trunque pontificem in sacra causa praeuaricari. Benedictus praesertim /o magna amicorum parte alienata aeteris ad Romanos respicientibus,vagus, incertusque agebatur. neque illi res vlla, neque consilium, aut quisquam hominum satis placebat. tametsi eius causam multi viri eruditionis & sanctitatis opinione praestantes tuebantur in his ex Dominicano ordine Vincentius Ferarerius
924쪽
rerius Valentinus cuius ea tempestate fama,per ora omnium nationum volitabat: ad quas Euangelii lumen intulit. satis constat patrio sermone concionantem ab externis gentibus, auditum libenter atque intellecta quae diceret quod ab Apostolorum temporibus uni contigit. doctrina miraculis confirmata. carcorum aperta lum1na. clau iis gradiendi facultas data: omne genus morbi de-ulsi. mortui ad vitam reuocati. Quo minus mirum sit eius opera innumeram ominum multitudinem , altissimis eatenus ignorantiae tenebras oppressam,
ea lesti illustratam lumine Christo nomina dedisse , in una Hispania Mauri octo millia, ludaei ad triginta quinque millia ac priesertim palentiae in Vaccaeis
Io multo maxrma Iudaeorum pars Christiana sacra suscepit, Sanctio Rogio eius ursis Episcopo.Calamitas ea ea re sacrorum vectigalium,cum suscepta religione immunitate donarentur, ea regio lisco annuis Episcopo attributis reditibus
est procurata tuti regium diploma per haec tempora datum declarat. publicam ex iis rebus hetitiam Catharinae Castellae Reginae partus selicissimus auxit. Tauri m Franciscanorum coenobio filium enixa est, cui de aut appellatione Ioanni nomen fuit, salutis anno millesimo quadringentesimo quinto,die Ve- t hueneris,pridie Nonas Martis per oppida I urbes festi dies agitati: ludi spectacu laque commissa: quo diutius expectata suerat, ac prope diffidebatur, eo maioriumueris gentis hetitia. ab externis principibus misis legationes, quat gaudio ao iungerentur. Ioannes Reginae auunculus petri Regis situs, soriae ubi vinctus erat, paulo ante decesserat, ex Eluira uxore,quam in vinculis duxerat, custodis Bertrandi Erilis filiam gemina prole relicta. petro, Constantiaque: hanc Rex continuo nactus Madriti in D. Dominici regi j virginem sacrari curauit. petrus quem in custodiam tradere cupie sat , substractus est. Amitini coirimisera tione stegina ad se de/uctum Regi post partum sortὸ inuisenti concilibuit, venia precibus impetrata: neque erat aequum aliquid denegari puerperae, qhod dono dignum esset. repente ergo e latebra, ubi retro Reginae stratum erat, ad Regem deductus in veste sacerdotis genibus nixus, in gratiam acceptus: atque ut esset unὰe vitam in studias litterarijs sustentaret, Alarconis Archidiaconatu 3o continuo donatus est. deinde Vramensis Episeopus, ac iandem palenticius est creatus nobilitas pro virtutibus fuit. Ex duabus concubinis Ilia bella domo Ana 'glica,atque Maria Berna a numerosam prolem genuit: quatuor sttos Alsoti sum Ludovicum, Sanctium, Petrum. pari numero filias, Assonsam, Isabellam citharinam, Constantiam Ab his ac praesertim ab Alsonso maximo stiorum, cui ex iustis nuptijs septem proles fuerunt, ea familia de/ucta perpetua serie cui a Castella cognomentum est,in paucis nobilissim ad paucos redactae, modicis opibus.
N T E R E A Aragonia intestinis tumultibus vexabatur: ac CINsarauguste caedes passim,honorumque direptiones factae partium duces Lupus Nu a, atque perrus Cerdanus, viri opibus, cliente lis, auctoritateque praepotentes. Ad Maelliam municipium con Lil uen ur
925쪽
uentus gentis habiti. Je ordinando regni statu, deque ijs motibus pacandis abs Rege est relatum. leges aliae in tempus aliquod, quaedam perpetuar utilitatis causa in aeternum promulgata . sancitumque Martinum Regis silium primo quoque tempore in Hispaniam euocandum:vt hominibus maxime liberis, ius a natura datum, virtute, meritis, fide, scedere, ac religione sun latum disceret
conseruare: neque rempublicam pro voluntate, arbitratuque ut in caeteris prouincijs, sed legibus aequitateque gubernare. ergo auctore patre Drepano sobuens,atque Benedicto pontifice ex itinere ad Nicatam,quo se is contulerat specie ineundae pacis,salutato, scedere que in ea urbe cum Ludovico Andegauens; qui se Neapolitanum Regem serebat, & ad Aragoniae imperium aspirabat, 1 o Pontificis opera constituto. Barcinonem tandem classe appulit, tertio Nonas Aprilis pro eius aduentu dies festi per urbes ' oppida agitati:nam diu in His pania moraturum sperabant, nimirum opinione sua salsi, cum Siciliam relin
quere metueret suspensis antea,& incertis prouincialium animis,& nunc Ber
nardo Cabrera, in quo praesidium esse debuit plus eius discessu sibi auctoritatis arrogante, quam quod reipublicae rationes & regia dignitas pati possent. Ita . rebus utcunque in Hispania compositis ad octauum Idus Augusti, Barcinone
classe qua vectus erat siciliam repeti jt Bernardus Cabrera, aula primum deinde tota insula pulsus est. eorum quae obijciebantur cognitio, ad patrem Aragoniae Regem integra reiecta. Quatuor argenteae statuat gemmis, auroque ni- acitentes,mense Nouembri ineunte Barcinonem delatae, Benedicti ponti scis do
num:quibus Valerii. Vincentij, Laurenti j, Engratidis cineres, qui CHaragustat seruantur,praecipuis diebus inclusi, in pompa circunferrentur hensis impositi, & humeris hominum magna populi religione gestati. In castella pax erat domesticis iactionibus sublatis, externis principibus aut scedere aut amicitia deuinctis. quam Granutensis Regis insolentia turbauit, Aiamonte oppido in Turdetanis ad Anae ostium per vim capto, detractoque Aluaro Gusmanio, in
cuius ditione erat: praeterea annuum tributum pendere recusabat. Quibus rebus tametsi commisisse constabat ut hostis loco esset experiri tamen placuit, si reuocandat concordiae ratio aliqua iniri posset. missi qui iure seciali res repe- 3oterent. Barbarus metum interpretatus principio anni millesimi quadringentesimi sexti suorum manum in vicinos Biatiae fines immisit. magnus genti terror, agris,& oppidis vastitas illata.petrus Manricus limiti praefectus. Dieghus Benauidius,Martinus Rogius tumultuario delectu habito,obuiam progrediuntur Mauris. ad Quesadam oppidum acie dimicatum. pugnantes nox diremit dubia victoria. nisi quod nostri per medias hostium acies perumpentes, vicinum tumulum occuparunt. id perculsi animi,peioresque in pugna tulisse argumentum fuit. cecidere non pauci. in his nobilissimi Martinus Rogius, Alson
sus Daualus, Ioannes Ferrerius Marescatus Garsas Osorius. Henricus Rex se gobiae se in Vaccatis ea tempestate tenebat, quamuis imbecillo corpore, me- η omor dignitatis, publicae salutis memor. bellum omni conatu comparare ceriatus ipse quidem Madritum continuo abiit: regni autem ordines Toletum primo tempore conuenire iubet ut communi gentis consensu de re tota consilia ineantur. Rex Vasco in callia eatenus moratus, rebusque consectis, uti
926쪽
paulo ante dictum est, alio itinere in Hispaniam redi)t, per Narsorem in Catalaunos appulsus. ipsus & Aragonij Regis colloquium ad Ilerdam habutum, mense Martio. in ea urbe instaurato inter utrunque Legem scedere Cae
saraugustam itum:Aragonio omnibus os cijs & com itate vastonem toto itinere prosequente. Beatria Vasconis silia Blanca minor 1acobo Borbonio Marchiae Comiti desposa erat iuueni in procero corpor eximia somnae dagnitate bellica sortitudine praestanti. eae nuptiae pompelone septembris die quartodecimo principali apparatu celebratae sunt. Quo mense Michael salua Pompeio nensis Cardinalis Benedictum pontilicem in Liguriam secutus, ad Monaecito arcem ex peste decessit: qua contagione ijs locis multi mortales consumpti erant. detincti corpus Nicaeae in D. Francisci tumulatum est. in eius locum Lancelotus Nauarra pompelonensis Episcopus creatur. Gallia uniuersa a Benedacto pontifice discedit. quoniam eatenus concordia inita inter pontifices non erat, fraudem subesse atque praeuaricat1onem vulgo homines, sed & sen
iis principes anterpretabantur.
ONVENTVs Toleti agebantur omnino frequentes,rerum de quibus suscepta deliberatio erat, magnitudine, principum n mero , ac tristi tandem Regis exitu nobiles. Ioannes seguntinus Episcopus, qui Toletani Episcopi partes implebat eius ecclesiae rector,ex quo petri Tenorij obitu vacua erat Sanctius Rosius palentinus, paulus Carthaginensis,pridericus Trasta marae Comes, Henricus vil- lena Calatrauae Magister in locum Nunni; cusimam j ante biennium substituatus, Rodericus Dauatus Magister equitum, Ioannes Velascus, Dieghus Stunica, alij que viri principes interfuerunt. Regem in ipso conatu morbus solbio grauior oppressit. Itaque pro Rege vicarius Ferdinantius frater substitutus est. Eo reserente de sub idio in bestum Mauricum conserendo, pecuniaque
3 o genti imperanda actum: unde equitum millia quatuordecim, peditum quinquaginta millia conscribi possent triginta triremes instrui, quinquaginta onerariae: praeterea sex ignea tormenta maiora, quas nostrates historiae homba das vocant, fortassis quod in Longobardia id genus machivae inuentum primo esset: minora tormenta centum, aliaque instrumenta bellit quod e1tirpandae genti Mauricae supremo conatu gerendum erat. Res per altercationes docebatur, negabant urbium procuratores tantam pecuniae redigi posse,praeser tim Episcopis oneris partem subire recusantibus centum modo aureorum myriades in belli sumptus concelsae. datumque, ut sis ea summa susticeret liquanto amplior populis imperaretur, non consultis regni ordinibus, neque con--o uentu procerum euocato. Equiti stipendium erat in dies s ngulos s sterii j ui ginti pediti dimidiatum. Ferdinandi principis diligentia res ad esitum per ducebatur : cuius secundum Regem fratrem prima & maxima rebus omnibus erat auctoritas. Cum Roma allatum est Innocentio pontifice defuncto ad octa uum Idu, Nouembris. successorem datum pridie Kalend. Decembris, Anse
927쪽
tum Corarium Cardinalem, natione Venetam, Gregorij XII. nomine edito. Toleti Henricum Regem mors oppressit octauo Kalend. Ianuarias, ineunteo 3 salutis anno millesimo quadringentesimo septimo annos natum viginti se' tem, atque omnibus sacris ex ritu Christiano procuratis. regnauit annis sede cim, duobus mensibus, diebus uno &viginti. filios reliquit Ioannem, Mariam, Catharinam. Corpus in veste Franciscana regio sacello templi maximi Toleti tumulatum verissimis totius gentis lacrymis, luctuque, immatura morte praereptum eximia indole principem lamentantium. rempublicam rursus quasi rectore spoliatam navim, nouorum motuum suctibusagitari necesssarium. fuit ingenio facili, miti, atque liberali. vultus satis decorus,nisi perpe- io tua valetudo scedasset. vernacula facundia instructus, omnium quae diceret atque ageret, arte quadam ostentator. Ad principes tum Christianos,tum Mau ros finitimos longinquosque legationes mittere solitus, de multum prudentiae rebus gerendis multumque splendoris haustum est. animi magnitudinem, atq; consilij, unius rei argumento notasse sat erit.Superioribus annas cum primum regni administrationem suscepit, Burgis accidit, ut ex coturnicum amcupio , quo se oblectare consueuerat, post meridiem redeunti die quadam, ni
hil opsoni j ad Wandium esset paratum. causam sciscitanti, respondit opsonator, regiis vectigalibus exhaustis, fidem etiam esse consumptam. ne pignora quidem superesse cibis regiae familiae comparandis. Miratus Rex, arietinas ascarnes, pallio oppignerato, emi continuo mandat: i j s& coturnicibus, quas ceperat, prandium parari. ministrat brachatus regius ipse opsonator. in serum dies erat extractus: proceres Toletanus Archiepiscopus, Dux Beneuentanus
Trallamarae Comes, Hemicus Villena, Medinar Celinae Comes, Ioannes Vtalassius, Alsossus Gusmanius, alij que magno numero, luxu inter se & splendore mensarum certabant, soliti in orbem conuiuijs se mutuo excipere .Forte apud Toletanum coenabatur. eo Rex nocte tectus, inuolutoque capite abijt.
opipara fercula illata, delici js lautitiaque disquebant. Remotis mensis, varij
ut iit sermones additi. quantum quisque copiarum haberet, quantum ex regijs vectigalibus perciperet, ut an nullo tali periculo commemorare. Noua Nea res Regem 1mpleuit ira. proxima luce singit grauissima se valetudine opprimi. dare suprema mandata velle. proceres in arcem euocat sngulos ijs admissis comites exclusi. Sub meridiem Rex serro tectus, districtoque gladio ad proceres ingreditur in coenationem magnam , ubi rei eventum suspensis incertisque animis expectabant. assurgunt alli, Rex assidet, trucique vultu Toletanum rogat. Ecquot Reges antea nosset: i lem ex ali)s sigillatim sciscita , . tur. alij tres respondent, quidam quatuor, qui plurimos quanque. Ecqui id, i. Verum esse ait, cum hac ipsa mea aetate, viginti Reges nihilominus in Castet , , la nouerim regnasse. Mirantibus dicti caussam. Vos, inquit, vos omnes Reges,, estis, magna reipublicae calamitate, nostri nominis ignominia. sed ne diutius η , , imperetis, neque Reges ludibrio habeatis, vestris capitibus continuo sanciam.
Simul contenta voce lictores euocat, militesque seacentos, quos arcano paratos habebat. quae ad supplicium postulabat parari, afferrique iubet. tunc Toletanus ab insta animi magnitudine praesidium petens, an genua procumbit,
928쪽
veniam supplex rogat: iθem eius exemplo caeteri faciunt, pansis manibus , la crymis toto ore manantibus. emendaturos atque in eius potestate se suaque sere pollicentur. Increpitos atque ultimi supplicij metu perculsos , non ante dimittit, quam regiis arcibus traditis omnibus, aurique pondere repraesentato, quod occupatis regiis vectigalibus debebatur. I s rebus persciendis duo menses consumpti, ex quanto tempore in arce seruat1 sunt. regia auctoritas confirmata: nullo ut tempore obsequentiores proceres fuerint, timore ipsis timoris caussis longiori. Simile seuer1tatis exemplum Hispali e3itum est: quo tempore Nieblat i mes & petrus pontius intestinis dissidi s tumultuabantur: io nisi quhd grauius supplicium suit mille sontibus Regis iussu peremptis. Regia vectigalia liberata, praesertim perdinandi fratris diligentia: unde annis singulis magnum auri pondus in regium aerarium illatum. cuius pars maxima Madriti seruata ad grauiores reipublicae casus. Henrici Regis impensa ei arci munitissimae turres sunt additae. Eius illa vos suit: populi se execrationes amplius quam hostium arma sermidare. eoq thesauros congessit, innorios tamen& sine subditorum gemitu: cura tantum regiorum vectigalium,modestiaque, quae magna principum laus est.
re renuntiando susceptu a proceribus deliberatio est. non una omnium mens erat, nec eadem cunctis oratio, graue reputantibus expectare dum infans menses duos &viginti natus, ad iustam aeta- iret. malorum imagines quae patia prouincia erat, Regum priorum aetate minori ante oculos versabantur. Defuncti Regis testamentum prola tum: in quo reipublicae procuratores, Regina v1dua, se inandusque princeps scripti erant. Dieghus Stunica, Ioannes velaseus infantis tutores aes gnati paulus Carthaginensis Episcopus magister instittitus, adolescentia litteris &3o regijs moribus informanda: ea tamen lege, ne aliquam reipublicae partem att1ngerent, contenti ea cura quae ipsis concredita erat. Verum ea decreta re scindenda omnia nonnulli disputabant: Regem confectum morbo parum mente valuisse nam pridie obitus testamentum consectum erat. & si caetera essent integra, nouarum tempestatum suctibus rempublicam obi jcere recusabant Haec clam inter se.haec palam atque in circulis conquerebantur, constia mali vitandi non satis explicabant quodqj in re tali difficillimum est primus auctor, . primaque vox expectabatur,dum animis spes,timor ratio casus ancipites obuersantur. loquebantur omnes, ad ij cere consilio periculum suum singuli detrecta bant Vnus erat pernandus princeps,qui regno suscepto rebus opem ferre pote o rat, scilli existimabant) sed natura cunctator mansuetus, modestia singulari: quae vulgus virtutibus affinia vitiorum nomina affingendo, metum, ignauiam, angustiam, humilitatemqj animi interpretabatur. Nouorum costiorum opportunitatem Reginae tum sexus,tum absentia suppeditabat, Segobiae cum filiis, quorsum res euaderent,expectantis squalore luctuque oppressae,ob mariti obi
929쪽
tum neque magis praesenti calamitate affictae quam metu imminenti, ne ipsas liusque ludibrio haberentur. Re inter se communicata proceres, Ferdinandi
constantiam tentare decernunt. Dauatus Magister equitum post multos secretosque sermones cunctantem dubitantemque hac oratione erigere ac confr- , , mare nititur. Nos te,Ferdinande,ad patrium auitumque regnum vocamus, .
, , tutare reipublicae ibi magnificum,nobis omnibus faustum . in tua id manu si , , tum est. nemo erit, i nostro consilio repugnare audeat. Neque speciem adu , , tantium fraudemq; subesse cogita. Ad regni fastigium ambitu & mali, artibus,, niti turpe est:vltro delatam,& quasi ad tuum praesidium confugientem rempu- , , blicam deserere in periculo,ne sopor &ignauia videatur,prouidendum est.pos Io, , se gentis consensu regna mutari, nouosque Reges institui,ipsa regiae potestatis, , natura documento est:quae populi voluntate erorta,rebus exigentibus transfer, , si potest ad alios.Vagi initio homines incertis sedibus errabant. in quaque fa- , , milia tantum ei a caeteris honos deserebatur,quem aetate prudentiaque caeteris, , praestare constabat.verum cum vita omnis iniurijs esset obnoxia ac ne consan- , , suinei inter se satis conuenirent animis qui a potentioribus premebantur,socie, , tales cum alijs inire,& ad unum aliquem opibus sesque praestantem respicere,, coeperunt.Hinc urbani coetus primum, regiaque maiestas orta est non fraude, , , atque ambitu,sed moderatione,innocentia virtute obtinebatur: neque haeredi , , tano iure sed pro multitudinis voluntate in defuncti Regii locum alius substi- 16,, tuebatur. Imperaturus omnibus, eligebatur ex omnibus. Nimia Regum poten- , , tia essectum ut parentibus silis prauis saepe moribus,imbecilla aetate succedant. , , qua peruersitate quid exitialius cicogitari potesti exercitus, prouincias, copias . , ex uxoris sinu dari accipique temere nullo delectui & quod virtutibus erat da- , , tum nullis iam meritis contra malis artibus obtineri : rempublicamque unius, , respectu,grauissimis procellis exagitari'Licet antiqua exempla proferre. Flen- , , rico eo nomine primo Θesuncto, Berengaria soror minor ea praelata, Blanca, , Galliae Regina praetermissa. quod consilium superis esse probatum perdinandi . , Regis Berengariae filij,sanctitas ac perpetua selicitas deesarauit. Alsons Re is, , cognomento Sapientis minor filius quia indoles erat nepotibus ex maiori filio so, , praelatus est. Licet recentia. Henricus anus tuus fratrem Regem imperio euer
, , iit,eiusq; filias paterna haereditate spoliauit. quod nisi iure factum est, priores,, Reges iniuria regnasse alearis oportet. prioribus annis Ioannes Avisj Magi , , ster Lusitania occupata,iure an iniuria non disputamus,sed certὸ eximia popu- , , ii voluntate hactenus stetit,quamuis Castellae armis saepe lacessitus: & nuper , , duae Ioannis Aragoni j Regis filiae a paterno regno depulsae: Martinusq. Ioan - , , nis frater ex Sicilia ad imperi j sceptra euocatus est. Nimirum quod publicae si
, , lutis caussa,& communi consensu institutum est eadem multitudinis voluntate, , rebus est gentibus immutari quid obsteti Quod si externus homo inuitaretur, , , nulla nobilitate nulla rerum gestarum gloria consilium repreh&ii posset: nunc ηο, , principem nobilissimum,patre atq; atauis Regibus natum d imperium voca , , mus & statre superstite rerum moderatorem Vide ne propius columeliae quam, , lau31 si hanc eximiam nostrum omnium,& populi voluntatem repudiasse pa
, , triaeq; supplici,& quasi manus tendenti,periculum s quod esset, certὸ laborem
930쪽
, , curamque deligasse. Nam illud admonere non attinet, ut oblata dignitate, , , quam modestissime utare. post hanc orationem caeteri proceres circuns stere, hortari,cesitum voces,& astrorum motus reserre Negat ille tanti esse regnum, ut ainbitios propterea notam velit incurrere, atque inhumanitatis, innocenti puero spoliato Regina vidua cotempta quorum patrocinium suscipere aequius foret atq; novorum bellorum materiam praescindere qua regna mutatione sutura necessario prouidebant animis. Se quidem pro eo studio immortales gratias agere sed maius beneficium dare non posse, quam fiatris filio uti ratio &aequitas postularent Rege renunciato. ipsum rempublicam curaturum, uti fia- Io ter moriens mandaratriaeqj vllum laborem,aut vitae periculum patriae denegaturum ut suo nomine imperaret,adduci non posse Conuentus procerum in templi maximi eo sacello habitus eli quod Tenori j Archiepiscopi impensa extrui ructum erat. Dauatus equitum praesectus rursus ad Ferdinandum conuersus, si subeunte poenitentia mutasset, ecquem Regem renunciari xellet, rogauit. Ille indignantis habitu ontenta j voce, Quem inquit, is fiatris mei silium' Continuo ergo Ioannes in conuentu primum deinde per urbis plateas explicatis veti illi Rex est Castellae praecoms voce proclamatus. Ferdinandus omnium coni sionesorum etiam qui maxime institerant, ab eximia moderatione, ideque laudem tulit,cum ultro lelatam regiam dignitatem repudiarit: quam alij per o igneue x ferrum petunt dignus cui ad amplissima regna viam numina aperiret, gloriamq; eo maiorem, quod variis antea criminibus apud fratrem suerat appetitus ab ijs,qui principum o tensas ala)s euerte81s acriter rimantur.& per se an
uidios suspectiq. principibus sunt qui proximi ad imperium destinatur sed sub
vitae tamen finem eius probitate perspecta odium beneuoletia rivit arat Mariadi iam filia Alsonso Fer lina si filio maiori cum spe regni desponsa: quod utriusque rationibus commodum reipublicaeqj adeo uniuersae salutare erat futurum.
. - O V v s in alia Hispaniae parte luctus erortus Aragoniae genti est Mariae Regins funere,praestantissimae principis ad Villam re-
giam extinctae prope Valentiam quarto Kalend. lanuari j. corpus
ad populeti est tumulatum exequiarum iusta magnifice facta. tressitos Iacobum,loannem Margaritam in minora artate amiserat. Martinum sibi superstitem reliquit: verum rebus Siculis implicitum multisque ex eo periculis obnoxium & ut erat praestanti animi magnitudine, o sperentem se setquod illi perniciem tandem maximas genti calamitates attulit. Ferdinandus princeps rebus Toleti compositis staternoq; sunere procurato,ipsis Ianuari j Kalendis segobiam a 1 t: ubi se Regina limine continebat,recenti moero 'Ao re oppressa,squaloreq; sce sata. coram de republica summisque regni rebus consilia communicata.& quh maior esset auctoritas proceres ex uniuersa prouincia populique ad generales conuentus euocati sunt. pueri Regis educandi cura Reginae matri iplius rogatu permissa. id unum in Henrici Regis tabulis mula ri placuit Velasco de stunicae auri pondus abs Regina datum, duodecim flore