장음표시 사용
141쪽
Non mirum itaque est si hic noster ad Hadriani usque
Imperium pervenerat, quod ramen qui e loco quodam ubi Arrianus Severus ex constitutione Divi Tra-jani pronuntiasse dicitur, g probari post putant, seu δ - α destra sunt meo quidem judicio neque enim inde constat
fuisse eum de quo ibi sermo est iurisconsultum sed praefectum aerarii qui de causis ad suam cognitionem pertinentibus ut dixerit imo contrarium fuisse evincere vel ipse ille locus videtur , ubi Valens eum ex praefectura AErari designat, nullo addito Jurisconsulti elogio. Idem responsum accommodari potest ad alium locum, ubi Hadrianus Flavio Arriano rescrip sci sisse legitur, i, nam ut omittam Flavii nomen utracdejure ista Severi ab hoc nostro esse alienum in non magis inde Confici potest eum, cujus ibi mentio est, fuisse Jurisconsultum, quam Cornelium Rufum ad quem Divi fratres Caecilium Maximum ad quem D. Pius ibidem rescripsisse dicuntur Cives Romanos libellis supplicibus oblatis rescripta Imperatorum impetrare solitos ex variis Digestorum Modicis locis notius est quam ut
hic moneri debeat Argumentum quo in eadem materia utitur Alexander ab uardus, dum ait Arrianum alicubi D. Hadriani meminis e i nullius est ponderis i L 3.7. patet enim ex allegati loci inscriptione non citari illic ς ς iis .
verbaJurisconsulti Arriani, sed Arrii Menandri, qui ut infra videbimus' posteriorum temporum Jurisconsultus fuit mendose item ex eodem aut simili loco notat Rutilius Arrianum de re militari libros fecisse, cum id aliundem Arrium Menandrum referri debeat, ut ex infra dicendis fiet manifestum iam hunc nostrum Alexandri Imperatoris consiliarium faciunt, unde id hauserint nescio nisi forte corrupti quidam odices in Lampridii loco, ubi variorumJurisconsultorum
142쪽
memoria recensetur , Arriani quoque nomen agnosiacant. Minu Serrant qui hunc nostrum Jurisconsultum putant eundem esse eum Arriano Nicomediensi Epicteti discipulo, errant tamen & ipsi, cum ex historiis constet eum ad utriusque Antonini tempora vitam protraxisse, , quod de hoc nostro minus verisimiliter dici potest, nam ab extremo Trajani anno ad M. An
tonini quem Philosophum dicimus principatum
quadraginta tres anni numerantur. Fuit certe Arrianus noster sequitatis cultor egregius atque ideo proniores nos ad liberandum quam ad obligandum debere esse tradidit. Q rebus Ferox quo tempore vixerit controversum
faciunt dissidentes invicem Pandectarum loci , nam alibi Proculum existimasse Ursejus refert alibi rursus Caistus existimasse Umbum refert quomodo enim viri simile fiet a Cassio citari hunc nostrum Urse-jum minoris nominis Jurisconsilium, cum ipse Urse-jus ad stabilienda sua dogmata Proculi qui Casio coaetaneus fuit auctoritatem adducate Denique quid, is,hi ba illud significat 'Cassius apud Umbum scribit apud
fust. ami/. Ferocem Proculus ait Est enim ambigua illa locul L I S tio ut & supra attigimus, neque certo colligi Potestoe aquὰρ uter CXJurl Iconlulti Salterum praecesierit 1ic Julianus
L. i. de dicitur notare ex initio ad Minicium , i apud Minicium,' ut ex inscriptionibus diversarum legum apparet. Sic Aristo apud Sabinum notare scribitur x Marcellus apudJulianum. R Constat autem Julianum post Minicium , Aristonem post Sabinum,
L I . . Marcellum post Iulianum scripsis e ita quidem ut
L. i. posteriores illi siquid ab anterioribus omissum, vel obs-S demmqr Aure, vel perperam positum judicaverint, id in notis
IuIS monere, eXplicare conati unt. Contra Servius
143쪽
tum sit Alfenum&Melam Servio IunioreS fuisse qua Di t re iis in locis tantundem valet ista locvrio ac si dicerent , ὸbh. Iurisconsulti. Servius ab Alfeno , Mela, relatus ita M. notat, respondet, scribit: quae ambiguitas quaest1onis hujus decilionem intricatiorem reddidit. Ego ut ex incerto rem certam faciam, Ursejum nostrum sub Vespasiano vel circa ea tempora vixisse solidis ni falloro argumentis evincam. Certe ante Hadrianum floruisse vel hinc palam fit, quod Julianus quatuor notarum libros ad Ursejum Ferocem fecit, ut ex indice Pandectis praefixo, Multarum legum inscriptionibus, videre est. Rursus post Proculum Massium scripsisse non tantum ostendunt loci supra allegati, Verum etiam
alii quam plurimi desumti ex Juliani ad Ferocem li- se
bris: sunt enim priora verba Ferocis, Cntentiam Cas. d. l. io .
si & Proculi referentis, posteriora sero Iuliani ad l .
Ferocem notantis Unde patet verba illa , Casus jur. do .
apud Umbum scribit, ct apud Ferocem Proculus ait,
supra relata secundo modo es accipienda, ac si esset scriptum, Cassius vel Proculus a Feroce relatu tradit.
Neque obstat huic nostrae sententiae satis jam stabilities
supra citatus locus: b est enim id vulnu Stranspositio io. quar. ne duarum litterularum sanandum hoc pacto Cassium Vr μα-
Exsimare Ursejus refert Male igitur Bertrandus as sium ad Ferocem notare facit, deceptus mendosa dicti loci lectione recte autem ejicit ut aliena quae de Iulio Feroce ipse affert. Fuit sane circa eadem tempora&Julius Ferox vir rectus&sanctus, qui temporibus Plinii consulatum gessis studiis non perfunctorie operam dedis e videtur sed is cum diser ' is te Julius appelletur , alius ab Urs o nostro fuerit hi. m. ι. a ne-
144쪽
milia. Fufidius quoque Jc V meretur ut de aetate ejus 1 quisitionem hoc loco instituamus ejus nomen tenebris plus quam Cimmeriis sepultum in lucem se protraxissed L. 1, d non immerito gloriatur Cujacius ejusque mentionem mam: md La Gaio dis Africano e fieri testatur. At nos veramissi. .7 ejus aetatem primi judicabimus hallucinatur enim Jue L. f. de uis consultorum decus, in eo quod Fufidium hunc no- 'σμ g strum eundem esse putat cum eo cujus in Bruto memis Cisjue tib nit Cicero. Fuit quippe hic noster toto saeculo Iu-δ-ρ0 6' niori sub Vel pasiano aut circa id tempus libros quae- stionum composuit, cujus rei luculentum auctorem auso uet. . habemu Africanum in loco praecitato, g ubi haec X-gρ - tant verba Apud findium quaestionum libro secundo ita scriptum es si mulier mandaverit tibi, uisibi uniones usus fui causa, emeres s tu post mortem ejus, cum
putares eam vivere emeris Atilicinus negat esse legatos ei, cui mulier ita legaverit, ornamenta quae mea causa paratasunt eruntve non enim ejus causa videriparata esse, quae jam mortua ea emta fuerint ubi cum Fufidius Attilicinum, quem coaevum Proculo suisme ostendimus, laudet certe ante Uespasianum vixis dici nullo modo potest rursus si diu post Vespasianum vixisset a Ga-jo , qui sub D. Pio floruit allegari non posset, quod tame fieri supra notatum est. Neque est quod qui Lquam in dicto loco aliqua verba Africano tribuenda suspicetur affert enim Jurisconsultus Fufidii auctoris f tem , ad stabiliendam quam ante ipse proposuerat auro arg. let sententiam h ut recte in suo ad Africanum tractatu idem Cujacius annotavit. Domitius Labeo a Bernardino Rutilio Jurisconsultorum qui circa Hadriani tempora vixerunt Catalogo
145쪽
do, misi forte is fuerit Domitius, qui septem de ossicio proconsulum libris supplicia Christianorum recensuit, ut in Ulpiano videbimus. Induxit Rivallium ejusque ii
sectatorem Rutilium, in errorem locu quidam i ubi Testam. ac.
Comitius Labeo Celsum de jure consuluisse dicitur 'Verum tantum abest ut inde colligere possimus, illum consultorem juris fuisse peritum, ut contrarium potius ex responso Celsi appareat, dum enim stultam admodum quaestionem proposuisse dicit, talem quidem ut ex inspectione constat de qua nemo unquam
Jurisconsultus dubitasset. Non juvat Rutilium locus ab ipso contra morem suum allegatus, ubi ab hoc . ,'
Domitio Labeone, Labeonem Antistium citari putat, Cond. Crid enim verum non est , sed ibi Javolenus Labeonis Antisti auctoritate utitur, ejusque sententiam cum Proculo probat. Neque novum est Iurisconsultum in libris quos eum ex posterioribus Labeonis fecisse arguit inscriptio primum quaestionem propositam&de ea sententiam Labeonis promere , deinde suam quΟ-que subjicere: solebant enim ut statim audivimus)Juniores ad ea quae ex antiquiore Iurisconsulto referunt ipsi quaedam notare unde promiscue his locutionibus utuntur Jurisconsulti, ex aliquo scribere&ad aliquem notare sic avolenus libro secundo ex Plantio. ad Plantium citatur. Itemque Julianu ex l . . pro
Minicio ad Minicium ut supra diximus P L, QValerius Severus, quando vixerit investigat Bertrandus sed ita ut nobis materiam notandi suppeditet: neque enim sentiri ipsi possum hunc nostrum Seve m . . derum sub Divis Fratribus collocanti, cum ejus scripta P ' non tantum ab Ulpiano, M sed etiam aJuliano R i-Ne. 'si.
146쪽
i; DE VITIS JURIS C. tari animadverterim. Quomodo enim Julianus edicti perpetui sublimissimus conditor Iurisconsulti longe Junioris responsa in Digesta sua retulisset Itaque nul-
'la urget ratio ut Capitolinum cum Bertrando corrigamuS, pro vero Severum reponentes, sed retinenda
est vetus lectio, atque ita legendus est locus iste, fuisque es Furisperitis Minidio Hero, Sabisto Valente, Holusio Maciano, Opio Marcello, DyaColino misi Puliano reponere malumus ob rationes supra allegatas. Nos potius hunc urisconsultum ad Trajani tempora referemus: forte is est ad quem PliniusJunior aliquas cit' p. n. i. dedit epistolas, nisi eum Curium Severum dictum, ii fuisse ex alio quodam Plinii loco putamus. Quae de qHς βῆ Annio vel Arrio Severo, ali1sque Severis subtexit
Bertrandus ut es δὲ προς επος hic sciens praetermitto: iliud non omnino praetereundum est, quod rescriptum I. 3 g. χ quoddam et Hadriani huic nostro Jurisconsulto min. L 'si sum non inepte statuitur, si pro Valerio Vero, Valerium Severum velimus reponere , certe temporum ratio non refragatur.
Sextus Pomponitis antiquior , defensus Pandectarum textus contra Bertrandum, se emendatus Vitellius, ejus aetas Priscus Fulcinius, quando vixerit Mela, error circa eum Bertrandi Cartibus, ejusque aetas, Aminius Rebilus Marius Lucullus : Plautius Servilius: Minitius Natalis Campanus, error circa eum Bertrandi Octavenus, ejus aetas: Quianus, de eo conjectura: Calvisius Laelius Felix, alius a Verronis praeceptore rufo.
NUnc restat ut Iurisconsultorum aliquot minus nobilium vitas, qui post Augustum usque ad Imperatoris Hadriani aetatem vixerunt, sub uno quasi fasce
147쪽
Sextus Pomponius, non ille qui in Indice Pandectis praefixo nominatur nequis erret sed alius quispiam qui Paulo post tempora Augusti, forte sub Tiberio flo ruisse videtur Meminit hujusJurisconsultiJulianus ab
Ulpiano relates in haec verba. ' Et ait Pulianus Sex a L. 63. g. tum Pomponium referre, Sabinum respondentem unde 'p' 'hciρ
suspicari licet fuiste hunc unum exauditoribus Masurii Sabini, qui ejus responsa scripto consignaverit: neque enim hic locus de Pomponio Juniore intelligi potest quia is post Julianum floruit, licet aequales foret, nulla tamen ratio perm1ttit, ut dicamus Julianum tam multis scriptis clarum auctoritatem Sabini, alterius quidem ignobilioris hominis fide, allegare, praesertim eum tam sibi quam illi scripta omnia Sabini
ad manum essent. Non sanior est Bertrandi opinio, qui ut hoc absurdum evitet, locum supracitatum, ita immutat, ut legendum putat ait Sextus Pomponius Iulianum referre sabinum respondentem c quae lectio cum manuscriptis, ipso etiam contextu pugnat, in quo post allegata verba haec sequitur posse hanc sententiam defendi Iulianus ait, cum enim in eodem gC-nere loquendi non perseveraretJurisconsultus Ulpianus , si fide alienaJulianum sibi familiarissimum c1tasnset sunt tamen&alii loci in quibus hujus antiquioris Pomponii fit mentio, citat enim eum Tertullianus ti bo. o. . bro quarto quaestionum .ex eo idem Ulpianus bis de acqur. quod sextum Pomponium opinatum Tertussianus i ι ἡ bro quarto quaesionum refert, ita enim lego non ut antea Proponium cum Pandectae Florentinae , aliquid
monstri subest indicent: quod ad posterioris aevi Pomponium referri nequit , cujus monumenta Ulpia
148쪽
nus tam diligenter evolverat , ut verisimile non sit eum Pomponii auctoritate oblique per interpositam Tertulliani personam adducturum fuisse. Magi Setiam
L. . . D ad Propositum nostrum faciunt, haec aut verba ebit Matrim I Jer Cari Cato VPonderunt, ut es relatum apud Sextum Pomponium Digesorum ab Arisone libro quinto ibidem Aristoni consensit: qui locus indicare videtur fuisse ante Aris onem Pomponium . illumque hujus scripta in libros aliquot digessisse nisi aut sententiam manifeste detorquere, aut suspectam habere omnium Cod1cum fidem volumus Denique & ipse Pomponius Junior hujus de quo agimusJurisconsulti mentio-
g. i. ab nem facit, β ubi narrat divit a monte Caesarem Tibebared. Insi. rium .substitutum Parthenii servi sui haereditatem, ut refert Sextus Pomponius solet enim Pompon1us Junior in libris variarum lectionum unde is locus de- sumtus est proferre quae ipse ex aliis auctoribus didicit, eorumque nomina quandoque subnectere, quod vel sola variarum lectionum inscriptio arguit. Et hactenus quidem Jur1sconsulti non contemnendi nomen
ab oblivione indicasse sussiciat Eum sequatur JurisDConsultus non ignobilis.
Vitellius, cujus quidem auctoritas nusquam in Pan- t. i. s. lectis citatur, nisi forte in quodam loco ubi vulgati de acq vel Cod1ces legunt ut Celsus scribit sed alii Juris con-pi sulti ad eum notas fecisse reperiuntur, imprimis Sabbi r. Crisr nu i id est ut ego puto Masurius non Caelius sicut ma-ξ ι - . te Bertrandus existimat itemque Cassius , g iterum ἴ- ἡ enim hic Bertrando ab eo tempori Sordinem mutatolii ,18. Verborum ordine pervertente Paulus quoque JurisD consultus as Vitellium notavit. forte&Aristo, id L. 3. . i. enim lucu quidam innuere videtur Antonius Au- . peημleg, gustinus putat hunc esse Vitellium quem Suetonius
149쪽
L II V. 37 procuratorem Caesaris fuisse testatur, quod ego in medio relinquo. Hunc CXcipiat. Priscus Fulcinius . hujus aetatem nemo eorum quos quidem viderim ante no eXpedivit ego vero illum aliquanto post tempora Tiberii collocare non dubito Certe post Labeonem vixisse probari facile potest: ante Trajanum scriptis claruisse vela L. 63. 3. inde apparet quod eratium ad Fulcinium notas te gimus. Gmo ante Proculum fuis elocuS quidam in- mori. causnuere videtur in Citatur hic Jurisconsultus a Pompo. ρ' nio, Gajo, Ulpiano, Paulo aliquotieS, unde intelli- . l. q. gimus scripsisse eum quaedam de rebus dotalibus&in rer. amo terdictis. Fabius Mela conjungitur aliquoties cum Fulcinio sed ita ut praeponatur ei solet etiam Mela veterum Iurisconsultorum referre opinionem, ut Galli Aquilii; g. m. 3.n Servii Sulpitii, o quare non male illis vicinus sta- si de δή.
tuetur praesertim cum&aliunde verisimiliter colligi posit scripsisse ante Proculum, primo mante ipsum o delem Nervam, qui Fabii nostri sententiam improbasse vi- adetur Citatur certe ab Africano. Venutrio, Ut M. qui plano, Paulo. Illud mirari satis nequeo, quod Bertran- si' dedus hunc a solo Modestino reprehendi dicit, neque 4. scio quid virum doctissimum in eum impulerit erro omissi g. rem nam&Venui ejus eum reprehendit Ulpia -
nus, s Modestinus vero nunquam ejuS meminit locuSfr . cred.
autem ille quem Bertrandus in argumentum adducit, e δε qnon est Modestini, sed Ulpiani. Suspicatur Anto- D. L . .
nius Augustinus hunc nostrum Melam natione Hispa sl ab entis,
num fuisse, quia Pomponius Mela qui de sit orbis scripsit Hispanus fuerit, sed suspicatur tantum Ejus
150쪽
servavit vir opt1 me de posteritate meritus Antoniusu L. 1. 3 Augustinus. Fit autem ejus mentio ab Ulpiano, ' ς' ζ' Proculo, , qui Cartili sententiam potius quam Tre-hὰ Ed. Iu bati amplectitur : unde infertur eum sub Caligulae, forte lanteriorum Imperatorum tempore in honore fuisse. Est itaque hic noster alius a Cartilio Severo, qui Trajani aevo praefecturam urbi gessit, qua de re immerito dubitavit BertranduS. inius Rebilus circa eadem tempora a Tacito nuri liue meratur inter primore peritia legum is pecuniae ma-11. a guttudine. y sub Nerone in summa senectam ista per venas sanguine oblisis dicitur. Ejus nomen retulisse sussiciat, Plura de hoc neque alii adferunt neque ego repperi. Est&Qusdem notae. Marius Luculius , hunc ego quis fuerit, quid scrip-2L. 19. di seritjuxta cum ignarissimis, nescio nisi quod ex mu-ἀcq rar Pomponii loco patet eum ante Aristonem vixisse,
' ' unde forte Cassii Longini quem Aristo ipse audivit J aequalem fuistis suspicari licet. Hoc non longe posterior
fuit. Plautius, Jurisconsultum antiquus Tatis celebris, ut mirum sit cum a Pomponio praeteritum. Vixit autem circa tempora Vespasiani, ut ex ariorum loco a L. . de rum collatione constat: citat enim ipse Cassium items' ' que Proculum, , rursus ipse alibi a Neratio refer-Cond. G tur, c qui&libros ex Plautio scripsit. Notaverunt ad 7 , a eundem Ja volenus tertrandus perperam Julianum fer .prad. substituit qui libros quinque, Pomponius qui septem, ψ Paulus qui octodecim libros ad Plautium scripserunt, ut ex Indice Pandectis praefixo patet. Qu e de Plautio Sylvano Consule circa Divi ii tempora Dfert Bertrandus, huic loco minime con VCniunt. Servilius Iurisconsultus citatur a Terentio Clemente