De comoediarum Graecarum saeculo quinto ante christum natum actarum temporibus definiendis

21쪽

asseratur.

Haec verba ad res bello seloponnesio gestas pertinent, Sitalces autem Odrysarum rex, ut hueydides II, 29 trudit, ann a chr. 43l vl. 87, 2 per Nympliod 0rum Abduritum cum Athoniensibus foedus feeit, idem l . dii , t ineunt hieme anni 2 bello interfectus est Ph0rmophoro igitur non anto ol. 7, 2 l 30 non p08 ol. 8, 4 424 actam SSe apparet. Quando ver illa scabies a Sitalce Lacedaem0niis illata sit statui iam nequit. Neque ea quae de ei die a Macedonum rege, traduntur ad tempus fabula definiendum ni agni sunt momenti. novi enim tempore ille Atheniensibus mendacia nititubat Thuc. I, 50-62, II, 80 95-10I, HV 78). Magis ea quae de Corcyraeis dicuntur usui eSSe 90SSunt. C0rcyraei enim anno 33 foedus eum Atheniensibus in Corinthios fecerunt, ii in medere ad annum fere 42 permanserunt. Hoc sere temp0re 0rinthii eos, quos ad Sybota ceperunt remisiSSe videntur. Qui cum C0rinthii eis ser- Sua Si SSent, ut populi dominatione fracta oodus secum facerent, Statim seditionem exstita Verunt Thuc. III. 69 sqq.).

Nam quamquam hucydides III, 70, nihil dicit nisi οἱ

tamen hae seditiones sine dubi iam antea a Script0re c0mmemoratae essent, Si ante annum 42 initi tim cepissent. Atilii per du0s anno maximae Corcyrae turbae erant, quae

anno demum 25 ab Atheniensibus in Siciliam navigantibus finitae sunt. Ex quo tempore Corcyraei non defecerunt. Itaque annis 426 et 425 Hermippus Corcyraeos δίχα γε μῖνεχειν dic sere p0terat, neque recte ilamowiigius ut ockius fabulam anno 2 vel 424 actain ΝSe Statuerunt. Harum P0moediarum, qua AriStophane ante annuiu420 in cena in commisit te iii pora nolit magnam pars m lolaeSS supra vidimus. De do enim fragmentorum didaseali c0runt ili universum dubitari n0n poteSt, nam ei rebus quae

22쪽

in ipsis fabulis e0 nemorantur, tempora argumentis indicata optime confirmantur. Una Vesparum didascalia a lilii artis adeo corrupta est, ut viri d0cti de euip0re eius fabulae dubitaverint. In libris uiui manuscriptis iaec XStant: εδιδάχθii επὶ ρχ orro, 'At ιννίου διὰ Φιλωνίδου εν ῆ

In hac didascalia verba sensu cassa εν ῆ πολει λυιε- πιάδι iam a Kanngiussero mutata sunt in εν ῆ πω ὀλυμπιάδι. Olympiadis enim undenonagesimae alter anno minius pro Iuvνιον enim ultεινίου restituendum si archon fuit. Dind0rsius hae lineis inclusit verba postea in Serta esseratus. Neque enim usquam in reliquiis didascalicis lympiades ad tempus definiendum adhibentur. 0 vir0s edit0res fabularum Arist0phanearum fere omnes secuti Sunt ceteris huius didasca Ilia verbis non temptatis. Attamen etiam ceteravit is d0ctis magnas dubitationes m0verunt maxime enim

hae ab aliis fragmontis didascalicis differunt. In ceteris enim didascaliis primum n0men archontis et diei festi

commemoratur deinde locus traditur, quem poeta obtinuit. Hic uini inter se commixta sunt, ut locum nondum Sanatum

Et qu0uium Phil0nides ut suam et Arist0phanis fabulam in cenam coni misisse traditur Briulius De Callistrat et Phil0nido sive de eti0nibus Arist0phanis Bero lini I 887 id

fieri potuisse negans verba διὰ Φιλωνίδου eiecit. Quae coniectura certa esset, Si Bri0lio credere p0ssemus Aristophatiem etiam in eis comoediis, qua p0Si quites alii p0etis agendas e0mmisit, de Se pSo nunqua in loquium Sse. Iam ero

Zueherus Philol0gus 49 p. 313 h0 fieri potuisse ita dem0nstravit, ut Bri elii sententia refutata mihi videatur. Idom

23쪽

uno loco c0mmemoratur, contra AriStophanis eiusdem nominis subula saepius ei latur. Inde c0ni plures viri doeti concluserunt Philonidem et Aristoplianis Vespas et eiusdem Praeludium in sese num ommisisse; alii hoc loe ipsius Philonidis fabulam commemorari contendunt. Quorum Sententia si vera est sine dubio διὰ Φιλωτιδου delendum est, neque

enim credibit est illum et suam et rist0phanis fabulam in

Scenam commisisse. Sed haec res mea quidem sententia ad liquidum perduei non potest, neque tam seu est, qu0d de anno fabularum argumento Vesparum enumeratarum dubitemuS. H0 monendum est verba quae iraecedunt temporis n0tioni p0stponenda S SQ.

At anno S SN an Leeu en Mnem0syno 0l. Di p. 25 l)verba διὰ Φιλωνίδου deleri p0sse negans alium huic l0c0 medelam invenisse sibi videtur. Nam cum sibi persuasisset Praeludium Arist0phanis esse fabulam, negaVit fieri potuisse, ut idem poeta per fraudem duas com0edia in cenam committeret. Quare verba corrupta ita mutanda esse, ut haee difficultas rem0voretur. Itaque reiecta Κalangi essuri opinione hune in iodum didas stultum constituit:

nam Eupolidis Urbes illis tum poribus actam esse mihi iamdudum

constabat, neque lae Verba nimis longe absunt a scriptura tradita. Tamen coniecturn Vera SSe non potest. Nam etiamsi Praeludium ipsius Arist0plianis com0ediam fuisse credimu S tamen an Leeu ven eam 00dem festo, quo Vespas, agi p0tuisse considentius quam Verius ne avit. Tam pauca enim nobis de Allieni sensium re conion tradita Sunt ut Prol Sus ne-Seialnus, qua rati0ne arction in choro singulis p00tis attribuendo usus sit. tuque tu tui non potest archontem sinu dubio talem rati deni cognitiuum atque p0ύ tam horuni bis petentem Statim reiecturum fui SSe immo e iis, tuae n0bis

24쪽

cliorum et obunt. Peracto autem ertamine n0 de p0etarum

facultate, sed de h0ri virtute iudicium furebatur. Nam in fragmuntis didascalicis non habemus o δεῖνα ποιει, Sed odi ιν εδίδασκεν reh0utis igitur non multum intererat, quis c0moediam Scripsisset. Ch 0rus igitur a Phil0n id instruetus cum AriStophanis choro certare poterat, etiamsi utraque c0moedia ab riSt0phane Scripta erat. Quarto autem saeculo etiam c0mplures ch0ros ab eodem magis tr instruct0S0SSe Supra Vidimu S. Ac tamen fortasse Leeu Weno adstipulandum erat, Si ullo argument pr0basset up 0lidis Urbus nisi uno 22 in Scenam committi non p0tui SSe. Quamquam otiamtum Eupolidis fabulam potius eiusdem anni Magni Di0nysiis attribuere quam argumentum V Sparum c0rruptum etiam magis

corrumpere mallem. Nam in iis, quae an Leeu en scribi voluit, desideratur n0men die festi, qu0 0m0edia acta est, neque dicitur, quem l0eum p0eta obtinuerit. Contra eiusdem anni lenaeis Philonidem Praeludi VicisSe e0gn0ScimuS. Iam apparet in temp0ro traditu c0m0ediarum rist0phanis nihil mutandum esse. Ad temp0ra ceterarum eius aulatis fabularum huius p0eta indaganda summi momenti

est Vesparum paraba Sis, de qua hoc l000 accuratius agondum erit. Atque priuium de altera eius paraba Sis parte dieamuS, in qua Aristophanes ea com0edias c0mmemorat, qua ipse ann0 423 in cenam commiSit. Itaque, 0stquam dixit se Cle0nem aggreSSum SSe necdum desiisse cum eo pugnare, ita pergit: 1037 νησίτιε μετ' avet o Mi.)3' pro uroo in verSu 105 Bentleius Droi scripsit, quam coniecturam Bergkiu non probat, quod in onerariis, quam fabulam hic significari putat, etiam Cleo ei cirrisus esse videtur mihi Benilei coniectura

certa Videtur, ut postea apparebit. 1044 eor ν pro αυτον HeckerVS, quod probo.

25쪽

Dicit igitur p00ta hoc l0c se anno 22 0st Cleonem e0S, qui patre et avo male habuissent et cives tranquill 0succusationibus exassent, petiiSse. Anno autem 423 ubes acta est, ad quam fabulam Scholia haec referunt. Sed Berg-kius Metuel. II, 2, p. ill Sqq. hoc loe 110n ubeS, Sed aliam quandam com0ediam eiusdem anni Lenaeis actam indicari ita demonstravit ut iam neminem de hac re dubitare

arbitrer.

Hanc c0m00dium Bergi ius sibi invenisse videtur Putat enim onerarias Arist0phani et auia 423 actam et in Sye0phanta Scriptam esse, quam Sententiam Nilamowitgio probavit. Anno enim 423 expeditione 7 in ub00am faeta multum frum fiati thenas allatum esse Titulo autem fabulae Aristophaneae a naves oneraria dici, quae frumentum illud ex Euboea attulissunt. P0S illum porro expeditionem permultas de civitate actiones Xortus SSe, ad qua AriSt0li hanes versu 042 alluderet. At apud p0lemarchum eae causae, quae ad peregrino Vel ad cive et peregrinus pertinebant agebantur, non a δίκαι ξενίaς. uni iii peregrinationi accusabantur, ei usque ad cauSam peractam ci Veserant. Ipse enim ristoteles Ἀγχηναίων πολιτεία cli bl , is Harpocr. S. V. 0γρο ξενία et παράσιασις suis temp6ribus ιὰς δίκας ξενίας ad 0rum thosmollieturum pertinuisse tradit neque est, qu0d 0 quinto Saeculo aliter Se habui: Se Suspicemur Neque Scholias tu quamquam ne eum qui dena Verum

V Muellerus Strub. Α r. v. d. iist. r. p. 96-I05 illam expeditionena

uinquam factam esse negat.

26쪽

scriptam SSe.

Iam Bergkii 0niectura solo nomine onerariarum nititur quod nomen Κ0el ius muli pl'0babilius explicavit fragaeqnti, 400 Etym. M. 6l 9. 12), qu0d 0S Bergkii cura repertum est, cum ceteris otii sineto. Neque enitu inepte coniecit iniuriis et Lacedaem0niorum et Atheniensium navibus nerariis ad-v0etis atque in trutina positi pacem factam esse Hulus-m0di fabulam in syc0phanta li0ti SSimuli Scriptam esse haud verisimile St. Iam quaerendum St, num qua alia fabula Lenaeis a. 423 Aristophanes sycophanta petivi SSe videatur. Communi

autem e0nsensu ad illa Qui pora Viri d icti Aristophanis Agricolas reserunt, tutaretii 000 nixi Nic. ). 0que dubitabimus quin hae fabula ad annum 42 pertineat, si dem0nstrari poterit Aristophanem ea Syc0phanta lacessivisse. Atque ex fragmentis e0lligitur agricolas bello fess0s 106,l09 pace regii perata I 07, 108. 10. II laetitia indulsisse. In eiusm0di abula Sycophantis locus SS 110n videtur. At Wilamowitgius, quamquam onerarias Lenaeis anni 423 aetas putabat, eam iam indicavit, qua Sye0phantae in Agric0ltis induet 0terant. 0niecit enim p. 21 fortasse fragmento supra ad scripto I00 nixu per γεροντα πρινίνους

Quae primo loco Seripta sutit, vera SSe non possunt. Nam antea Aristophanes dixit: ἐπ roi cmρέ γμοσιν huων. r0nomine autem hi μεῖς Spectatores, inprimis igitur cives Atheuienses alloquitur. Quae praeterea asseruntur nullius pretii sunt. Nam ex ipso Aristophane desumpta esse videntur. Neque tamen intellego cur p0lemarchum Aristophanes hie commemoraverit.

27쪽

Quod autem fal)ulam in Sye0phantas scriptam simul ad pagem Suadendam adhibet, ex eius pauis am0re optime explicari p0test. Quare eum Ziel inskio Di Gliederungior altat tischen Κ0m0e die . H06 adn. hanc fabulani anno 23 attribuo. Sed quamquam Holeades ex anno 23 rem0VimuS, tamen non omnin nihil se tempore huius fabulae sciri OS se cen-

λεμον ἀεὶ διaβάλλων Cum autem Acharnenses et qui te et Pax aut pacem icta quam dicunt actae Sint con Sentaneum est etiam onerarias ad idem teni pus pertinere, praesertim eum Lysistrata, fabula post a. l ad passo in Suadendam Scripta, non libratur. Fabula igitur d0ceri li0tuit L0naei a. 426 nam anno 12 Aristophanen duas fabulas in Seenam c0mmisisse haud veris in ille est aut in urbe a 425, 424 422 aut Lenaeis a. 42 l. Atque eum ab a. 123 ad a. 42l Aristophanum iam satis magnum numerunt fabularum docui SSecon Stot fabula aut a. 426 ut 425 aut acta videtur. Zi0- linSkius l. l. Onerarias anno 25 attribuit, quod an ii 424

Th0Smoph0ria Zusas primas aetas SSe putat, quae Sententia p0stea refutabitur. Iam ad alturum locum Vesparunt tranSeamu S, quuWilum0wilgius ad tempus fabularum Arist0phanis definiendum

28쪽

Primum igitii duo e0moediarum genera p0et enumerat, do indo ad fabulas quasdam, quae ante QSpa actae Sunt, transit. Nam Versibus 58-63 Arist0phauem certarum quattuor fabularum argumenta se scenas dic0ro Wilam0Wilgius demonstravit. Sed quod omnes illos Versus ad proprias rist0plianis c0moedias Spectare c0ntendit, eri RSSevidetur. Luetjke niui observ. critic in hiSt. Vet. Graec.e0m00diae Beri. 883 p l versibus 58 K aemul0rum fabulaS, Sestilentibus l-62 suas Aristophanem intellexisse ita stendit, ut denuo de ea re agere SuperVacaneum Sit. Idem verba, quae in Seholiis inveniuntur. εν τοῖς προ ουτουδεδιδαγμενοι δραμασιν εἰς τὴν ΗρακλNon ἀπληστιαν πολλα

προείρηται rectius de c0mpluribus fabulis quam de fabula Arist0phanea, cui inscriptum erat Ἀραματα Mi Κενταυρος intellegi putat, quam sententiam ipsam quoque mihi probavit. Τ')Iam Videamus ad quas ipsius fabulas Arist0phanes hic alludat. 0 0st, qua fabula se Euripidem irrisisse indicet. Nam versibus 2, 3 quites commemorari apparet. Adversum 6 hae sunt in codice Venet adnotata

Pr εν τοῖς Daμασιν editio Aldina habet εν τουτω τω δράματι. Wilam0Wilgius in dissertati0110 lueti0nem Veneti codicis Secutus hoc quoque l000 eam c0m0ediam, quae Dramata vel Centaurus appellatur, ab Arist0phane tangi 0ntendit, p0Stea in Herme Η, 330 adn. ea sententia reiecta ad Acharnenses alludi dicit, eum duobus versibus eandem c0m0ediam dici veri similae m0n sit. Cum autem VerS 6s .

λ' Zielinskius . . p. 100 eandem Sententiam explicui.

29쪽

dibile St. Sed quid inde lucrantur Reet Nilamowitgius dis s. p. 4 hic Suholia optimae notuo, quae ad Didynuim et Alexandrin0s redirent cum talibus permixta esse dicit, quae grammaticus recenti0ri aetatis Scripsisset usus integris fabuli eis, quas n0 qu0que habemus. am is, qui historiam comostdiae diligentius perspexerat, Thesmoph triaZusas hie

commem0raro non p0terat. Apparet autem Verba D lio νον

etc. non ab eodem ei ipta esse illi initium Sch0lii composuit.

At is, qui ultoram huius scholii partem Scripsit, nihil dicit nisi Draniatis Euripidem sellicatum esse; rist0phanem

h00 000 Di amata respexisse aut hane fabulam ante Vespasin cenam omini SSam 8Se e verbi eius concludi 0 poteSt. Itaque odi ius haec ad ramata vel iobum te ferren0n dubitavit, quam fabulam multo p0st actam Sse H 0rmanni 0niectura nisus contendit. Nec tamen tam multa de Di amatis vel 'entauro scimus ut in ea fabula Euripidum irri Sum non 8Se r certo affirmare poSSimus. Haec automfabula ante Vespas docta esse 90test eque tamen ullo fragmento probari pot0St eam re vera ante annum 422aetiam esse. Omnia igitur bSCura Sunt. Plane diversam sententium ir0 ponit Ziel institu. p. 99 Sq.)qui cum demonstrasse sibi videatur RS, qua no habemuS, T li Smophoria Zusus re tractat A esse, hoc scholio evincere Studet irimam huius comoediae editionem vel, ut ipse dicit Calligoniam versu si ab Aristophan significari et eandem fabulam esse atque ramata vel Contaurum. At etiam Si eas quas n0 habemus hesm0ph0riagusas alto ritu fabulae ditionen essu concederomus, tamen iudicio ius de tempore liuius sabulae adstipulari nun poteramuS. Tola inim iiii argumentatio li0c uno Sch0li nititur.

30쪽

legebant historiae gomoediae Atticae tam perit0s putabat, ut statim cogn0sderent ipsula dupli et hoc titulo unam eandemque fabulam significare. At mirum est rei tam per-Vulgatae ne unum quidem Vestigium praeter hune l0eum ad nos perveniSse Citatur enim sex alteris Thesm0ph0riagusis et ex ramatis Satis maguu numeru versuum neque tamen ullo loco indieatur hos titulos Ss eiusdem com00diae, Cum Dramatis saepe alter titulus sive Centaurus sive i0bus addatur. Itaque cum cetera tot inficii urgumenta hac interpretati0ne Seholii nitantur, iam apertum esse puto eum audacius coniecisse accedit quod vix credibile est eandem com00diam triplici titulo inseriptam SSe. Iam videntus ad annum 422 Arist0phanem praeter eas fabulas, quarum teni pus n0bis traditum est. Oneraria et Agricolas in genam c0mmisisse atque fortasse etiam Dramata vel Centaurum illis temp0ribus editam Sse. Praeterea c0mplures viri d0cti primam acis editi0ndui Di 0nysiis anni 22 actam esse censent δ'). Qu0rum Sententiae accedere n0 90SSum, Sed cum Ruppursber Uber die ire ne de Aristophanes Saar bruckoiil 588 in universum recte de ea re disputasse mihi identur. h0 l0e de quaesti0ne sescentie traetata denuo agere Olo. Mihi uim persuasum est n0 primam editionem Pacis ri-st0phaneae in manibus habere. Nunc qu0niam explicavimus, quas Art St0phanis com0edias temp0ribus belli Archidamici adscribere p0ssimuS, Videam HS quae ceter0rum p0etarum comoediae ab ann0 425 ad annum 420 aetae sint. Atque reliquiis didas ealiarum aut certis script0rum testim0niis

V Acerrimus defensor huius sententiae exstitit Zielinskius Die Gliederungp. 63 qq.), qui e l000 0mina e0rum, qui ante eum de hac re egerunt, indicat.