장음표시 사용
91쪽
LIBER IIII. Ii eodem modo sese habentes manent. Quare eum leve quidem fit id quod fur in pergit: graue autem i quod deors fertur suapte natura, is quidem finis : qui uersus medium continet: insta est, er ipsem etiam medium. Is au rem quiuersius ultimum continet,supra,et ipsum etiam ult inum. Et propterea locus uperficiei quaedam,et quasi uas: AT qui corpus quidem id est in loco, extra quod al, quod est corpus continens ipsium: quod uero non ita μ' mtione μ
se habet,non est in loco Quaproptinere si tu i m et
tale, partes quidem ipsius movebuntur: alia natis aliam eum non es, Deontinet. Universium autem partim mouebitur, partim o haud mouebitim: ut totum enim ut locum non mutit, pro W-
versatur tamen partium enim hic lacus est,er fursum qui '
dam,Cr deorsum non mouetur.Quaedam autem uersantur,er quaedam ursum, dis deorsium mouentur, quae densitatem habent, ac raritatem. Vt autem dictis est: quaedam in loco potentia fiunt,quaedam actu. Idcirco cum id,quod est nullum partium, continuum est, tam partes potentia sunt in Ioco: sed cum sunt siparatae, atq; ut in cumulo fit, se cingunt, tum in laco fiunt actu. Et rursuε,aIta quidem frper se: ut omne corpus aut Iutione, aut accretione mobile, per se alicubi est: coelum autem ut dictum est non est ut cubi totum, neq; est ullo in loco: si nullum ipsium continet corpus: sed quo mouetur, hoc er locus est partibus: alia nans partium alij ret. Alia uero per acci Mutantima atq; coctum: omnes nans partes quodam modo fiunt in loco:circumquas enim alia aliam continet. Quapropter
conianenss ehc ulcetur. Praeterea Iocm 1imul cum ipsa re Quod loetis sit primum eontinens, & quod aliqu
piis contentum non sit,ne sit infinitum actu. C A P
92쪽
PHYs Ico RVM ARIST. supinum quidem corpus uersatur. Vniuersum autem
alicubi non est, Cr ipfium est aliquid: quod enim alicubi est,er ipsum est aliquid, Cr insuper aliquid aliud extra se
habet,quod continet. At praeter uniuersum,ac totum nia
hil est extra. E t propterea,omnia fiunt in eoelo: forsitan enim coelum est uniuersu m. Est autem Iocus non ipsi coelum, sed aliquid eius: ultimus, inquam finis quiescens,
quo corpus mobile tangit. E t idcirco,terra in aqua, haec in acre,aer in aethere, Cr aether in coelo est collocatus. 1 Ipsum licro coelum nullo in corpore est ulterius colloca-
autem ex his, si hoc modo lacus dicatur, du-Φ --. Ela itationes omnes solui scite postem'; enim una cum cor- , a pore necesse est locum incrementa suscipere, neq; Iocum osse puncti: nes in eodon, corpora esse duo: nes intem visum quesdem corporeum esse. corpus est enim quo nis i quod est inter fines corporis continentis, sed non corporisbucium. Est etiam Cr ipse Iocus alicubi, non ut in. ioco sed ut finis in eo, quod est finitum. Non est enim tu loco omne quod esst: sed tantum mobile corpus. uistrino tur igitur quodq; cum ratione suum ad Iocum. Quod enim post aliquod deinceps est collocatum, de illud non uiolentia tangit, id propinquum est illli natura : atq; si copulati quidem it,pusione carent. Sin vero se tangant, pastua, Iunt uicifim, atq; activa. N anet praeterea quodvis pra- meti ni Etenim haec pars toto in Ioco, ut diu ibilis pars est ad totum: uelatici in acris quiDiam,vel aquae mouerit partem sic etiam aer sese ad aquam habet: nam alterum est uelut materies, alicrum forma. A qua quid ,materies aeris: aer aratem,
quasi quidam illius actus. Aqua nanq; potentia aer est:4tucr alio modo potentia do . Sed de his, est posterius per
93쪽
LIBER IIII. γ' tremn . dis id quod nutic nec state compuls temporis hune ad locum attulimus,obscures est dictum,tunc dialueidius explicabitur. Quod si idem est materies,ais Getus ambo nans est aqua,sed alterum potentia, alie mactu ipsasane ad aerem, ut pars quodam modo se habet ad totu .Quapropter er his est tactus. copulatio uero tunc erit cum ambo fuerint unium actu. Sed te quidem Iocm,m quidnam sit locus,satis tam diximus. IS a Z I.
Quod ad Naturalem pertinet, de Vacuo uiquisitio,& dα- ordine huius inquisitionis. '
Eodem modo autem putandum est Naturalis esse philo rosiopbi de uacuo contemplar quemadmodum er de Io- eo, si h nec ne, er quonam sit modo, aut quid tand sit.
Etenim similiterereditur,atq; non creditur, per ea quae dei ο putantur. Nun: qui dicunt vacuu esse,ut loca quenda Cr vas ipsium ponunt. At plenum quidem ribe uidetur,cum habet eam molem, cuius est susceptiuum. Vacuum autem, . 'eum illa eadem caret,quia idem est uacuum, planum,eT Iocus: esse uero ipsorum non idem est, sed diuersia . Inc ripiamus autem considerationem oportet, ex bifice quae diacvnt ij, qui uacuum asserunt esse, ijs etiam quae dicunt, qui ipsium e medio tol lunt, er tertio communibus de ipsis opinionibus piis. Qui igitur non esse conantur ostendere,non id e medio tollunt, quod homines dicere uacuum volunt , sed quod dicunt errantes: ut Anaxagoras,CT qui hoc redarguunt modo,num aerem adquid esse demonshrit, torquentes utres , derem roboris esse participem ostendentes er item ipsum in hisce uasis includentes,que ure piant aquam. At homines uacuum pactum esse uolunt,in quo nullum estsensibile corpus. A is cum omne quod est, I αmpus esse existim nid tu quo nihil est omnino, uacum
94쪽
to PHYs IcORUM ARIs T. ege dicunt. Quapropter id quod est acre plenim,udeuininquiunt esse. Non igitur id ostendere eos oportet,derem,
inquam, aliquid esse, fied si acium non esse qμicquam printer corporum molem, aut si arabile,aut actu, quod quidem uniuersium corpus seiungit,ut non sit continuare,que- admodum Democritus, Cr Leucippus,er complures alij Naturalium dicunt aut etiam si quid ponunt extra eorpuso eontinuum uniuersi. Hi igitur ad propositum non recte proficiscuntur,sed θ,magis,qui ua urm esse dicunt. Atq; primo quidem motum Ioco accomodatam non fore dicunt, qui quem est Iulio,atq; accretio:non enim esse motus videtur nisi sit uacuas m fieri nunq; non postst,ut ipsium plenum D cipiat. Quod si susceperit lierintq; duo corpora in eodem,possunt et quotquot uolucris corpora simul esse disterentia nunq; dici non potest,ob quam dictum hoc non ea , nict.Quod si hoc eri potest Cr minimum suscipere maxi-F rnum quippe cum ipsum magnam multa sit parua. Quares fit ut aequalia multa sint in eo m,feri potest ut mutam quos in aequalia simul sint in eodem. Melissus autem cruniuersium ex his ostendit immobile esse: nam si mouebitur,
necesbe est,inquit,uacuum 4bo. Atua iam,in ratione re-rrram non est. Uno igitur modo,ex his uacuu quid esse ostendunt. Deinde alio modo,quia nonnulla corpora premi. gis uidentur: quod intueri licet cum dolia una cu utribu Gut inquiunt,uin fuscipiunt,propterea quod corpus quod densi tumea uacua quae in uni ingreditur. Praeterea accretio etia per uacuu fieri omnibus uideturma alimentu quide', est corpus. Ficri uero no potcst,ut corpora duos it simul in reste etia huius id asserunt, quod in cinere feri solet, qui quide tintu fuscipit aquae,quatu uas uacuu capit.Esse aut e et Pathagorici uacuu discrut, et inuis in infinito stiritiucoelum
95쪽
M LIBER IIII. 1 clam ingredi,quasi restirundo coelu ipsum cita Mellum traheret, quod naturas ipsis distinguit. Proptereas u cum si aratio quaedam di eorum, atque distinctio, quae deinceps fiunt collocata, atque hoc inquiunt , prinum in
redicunt. nulla igitur, er tot stre sunt, ex quibus quid messe,quidam non esse uacuum censent.
Opiniones de Vacuo. C A P. V II.
AT nos, i percipiamus utronΞmodo res se habeat se me reprobaecipiamus oporte quid ipsium nome significat.Uacuti igitur,locus esse uidetur, in quo nihilol. Quod quidei de emersit. ne enim quod est,corpus esse ex in virui, Cromne corpus esse in laco,er uacuu esse locum n quo nuLia est corpus. Quare si alicubi non est corpus, ibi nihil esse dicut. Baetr usorme corpus tangibile esse putant, rnis,utgrauitatis,aut leuitatu sit particeps. Fit igitur per ratiocinationem,ut id sit uac , in quo no est graue qui quant,vel leuchaec igitur, uti diximus, per ratiocinatione eveniunt. Ab urduaute est, si puctus sit uacua: sit enim id locus oportet,in quo corporis est ligibilis moles. AN tamen uacuu uno quidem modo videtur id dici, quod non est plenum corporis sensibilis tactu. Sessibile uero est tactu,quod gravitate habet, uel leuitate. Idcirco Cr quispiam dubitaueri quidnam dicentsi spatia colore habeat,
aut onum, uacuum ne, an non uacuum esse s At ut patet,
vacuum esse dicent: si corpus tangibile s.cipere posit: /Mcuum non esse, si illud suscipere nequeat. Alio uero ν' modo id, in quo no et hoc aliquid, ncq sub tintia corporea ulla. Quapropter quidam uacuu esse corporum mut
rum dicunt, qui quidem Cr Iocum hoc idem asserunt esse, ora recte diseres,ut patet. Valeria nanet separabilii non
96쪽
est a corporibus. Udcuum autem,ut separabile quaerunti Quoniam autem de loco esὶ pertractatam, Cr uacuum necesse est locum esse,si corpore careat, din q,, est quomodo est,σ quomodo non est Iocus in rebus patet hoc pacto uacuum quis ararum,aut inseparabile,in ratione rerum non esse. Vacuum enim non corpus,sed corporis spoc. tium esse uolunt. Quapropter er uacuum uidetur quid esse, quia Cr locus, Cr per eadem ane. Motus enim, qui ioco accommodatur in mentem uenit, Cr hi ce qui locum equid praeter corporum molem ingredientium dicunt, Cr hisce qui uacuam ponunt. Atq; causam motus uacuum sic esse putant,ut in illo corpora ino ueantur hoc autem i, se erit,quale inum Iocum quidam inquiunt se. A t nul-G. Iu prorsus nec ius cogit, si motus est, uacuum esse. Atq; omnino qxidem uacuum omnis motus causa non est: quapropter Cr Alcllisus idipsum praeterit. Potest enim git rari plenum,ut patet. Deinde, ncque eius motus, qui ad locum accommodatur. Posunt enim corpora mutuo sibi cedere, etiamsi nullum sit latium separabile praeter
corpora,quae mouentur. Atque hoc, in continuorum iascut Cr in humidorum couersionibus, patet.*ofunt etiam corpora imn ob ingresionem in uacuum, sed obexu sionem eoru,quae in ipsiis insunt, densuri: ueluti cum premitur aqua, fit ut acri qui in ipsa est,extrudatur. Flane N pDstcrea incrementa, non solum aliq-mgrediente, sed etiam alteratione,ueluti aer ex aqua fiat. Omnino a tem ea ratis,quae de accretione fit Cr de aqua, quae in cianerem unditur , ipsa stipsum impedit. Aut enim non augetur quicquam,aut non corpore, aut feri potest, ut sint duo corpora in eodem. Dubitationem igitur communem soluere uolunt ed non uacram esse ostendunt: aut totum corpura
97쪽
Qui drion rem permotii inritatur uacuum esse ouanam posito uacuo tollatur motus. e. , . '
Vrsus autem dicamus uacuu hoc pactostparatu non n blatio coperit, ut igni quidem sum . ,terrae uero deorsum, dis ad media, patet uacuu cum μ'
mimi non e cuius igitur motus causa, tileuari et ' ρομ Iei Timo uidetur, qui
i' possitwm faerit:no enim ad uniuersium mouebitur Misdem cr-eos accommodatur ratis,qui lacum separatum quid ese ponunt,in quem id,rtur quod motu cietur. Quo Eide dili renti s hisce,supra inquam ac insta , CT deua non iniuria eadem acc5modabiturratio. Qui nanque vacuum se dicunt ocum ipsum inquiunt At quina pacto corpus aut ιn Ioco, aut in uacuo erit, non enim fie
fines locus est,nes uacuum erit. Accidit autem hisce,
98쪽
niam magis, aut minias mouebitur: quo nans vacvm est, G hoc diserentiaru est expers. Atqui patet, omne motura Aut ui eri ut natura: τ si sit uiescatus. x eis nec , γ rib Drahitura copetit,esse:quippe cum uiolentws quidem fit praein natura,qui uaa si ta naturum,post or' fu quissecundu naturam. Quare hisce motus non sit, qui corpora naturalium cuis suapte natura copetit, nes caeteroru prosicto motuum quiqui mi. At qu nam pacto motus is rit, qui natura competit rebin, cum
ratione vacui, ic infiniti nuda prorsus fit disterentia s Naquo infinitum ist, eo nihil insta, nihil supra, nihil denis
mediu est. Quo ino uacuum est, eo nihil in est inter
sup m,instrumq;.Nam ut nihili nulla est disrentia οer eius quod haud est, nulla disrentia ignari potest..Vacuu um non ens quid,priuatio b esse videtvir. At ea latis,quae natura competi destrentiam subit. Qv re reunt ea,quae diseretia sunt,nutura. Aut igitur non est natura latis usquam, aut si est, uacuum in ratione rosi Q pro βcto non est. Prcima nunc quidem moventur ea, quae iaciuntur,eo qui pepulit non tangere, aut ob antip
rimi',ut quidi inquiunt,aut quia pulsus aer motu pellit Gisiore, qua fit ea latio pulsi, qua locu ad proprium femium. At in uacuo,nihil horum esse potestineque sit ut qui m quum stratur, nisi ut id quod uehitur. Praemea nemo dicere potest,cur motu alicubi stibiti cur enim, hic quam ibi potius stibiis anare aut quiescet, aut in infinit stratur nec e est, si non potentius quippiam impedierit. Inoosuper nunc quidem in uacuo ex eo corpora fini uidetur, quia cedit: at in uacuo, tilis conditio similitis festhabet omni ex parte, quare omnem ad partem strentur. A
' qui persticuum id quod dicitur, er ex hisce quae deinceps
99쪽
LIBER I I I I. ssdim , erit. Videmus enim idem pondusi corpuε ue e , --lerius duas ob eausas ferri. Aut quia id destri per quod
Nouetur,utfiper terra, vel aquam, vetaerem moueaturi
Aut quia id quod 'tur disset, sisint eadem caetera: obponderis,aut levistis exces . Atq; id quide per quod fertur causa est,propterea quod impedit,maxime qui 1βcontra stratur: minus autem si maneat,er rugis id quod non ζὶβcile diuisibile , quale est id, quod mugis est cras
pondus igitur Aper B quide medium, in tempore C retur. Per D uero subtilius quidem illo, longitudine u ro aequale in tempore E impedietis corporis ratione. Sit enim B quidem aqua,D aute aer, quanto igitur aer aqua subtilior, tanto celerius A pondus per D qua per B in dium feretur,utpatet. Habeat igitur eande ratione ad c krintem celeritas,qua dijtit aer ab aqua: Quare si in doplo sit aer aqua subtilior vlo in tempore B mediu pedi transibit, ad id tempus in quo per media D fretur, cr Crempus duplum erit temporis E. Ais quo ubtilius est,m
ηMs impedicats Acilius scinditur id,per quod i trisiatio opondus A celerius semper stretur. At uacuum nullam rationem habet,qua i corpore exceditur, Demadmodum nes ipsum nihil ad ni eru.Nam si quatuor uno quidem rei pluribus uero duo, σ pluribus etiam quam duo Miam excedunt,nullam projctὸ rationem ulterius habet, qad nihil ipsum excedunt. Id minis; ιρ exced inex-ς ἶ- ipsum, er id quod exceditur nee e est diui I rur, quare ipsa quatuor, erut id quod excedunt, Cr nihil. Idcirco nes linea puctum excidit, si non componatur ex minis. Similiterer uacuum , nullum ad plenum rationem habere potest quare neque etiam motus. sed si persa Elisenum tanto motu tanto in tepore pondus A setur
100쪽
per lucum si mouebitur,omne proficto rationem exup rabit. Sit enim F uacuu longitudine aequale B er D plonis.pondus igitur A si transierit, atq; aliquo quide in tempore quod sit G minore uero quam est lepus E fuerit motum, hanc prosicto ratione er uacuu habebit ad plenum, qua ad tempus,tepus habebit: sed rinio in tepore quanta
est G pleni c partem aliquam transierit pondus A sits uia Κ. trii larit autem A pondus, media inum F si ea etiaratione differat subtilitate ab aere, qua E tempus ad a. tepus habet. Nam si corpus F tanto subtilius sit ipso o
quanto lepus E lepus excedit G ecotra princto ponducA tristerit illud celeritate tanto in tepore quantium est te-pus G si per illud stratur. Si igitur nullum in F luerit compus,celerius adhuc per illud sane mouebitur At in G tempore,motum iam erat.Quare pondus A aequali in tepore
planu, Cr uacuum pertransibit. At hoc fieri nequit. a si 3 igitur lepus aliquod erit,in q mr vacuum quodvis eo pius mouebitur, hoc eueniet imposibile, ut ex hisce quae diximus patuit: in tempore enim aequali quippia plenum, atq; uacuu pertransibit. Erit enim sic aliquod corpus, ut ad tempus est tempus.Vt in summa aute dicum,manifesti est huiusce causa accidentis: num motus quide omnis ad y motum est ratio est enim in tepore Cr omnis teporis item ad tempus,modo sint ambo sinita: ed uacui ad plani;, nulla prorsius esse ratio potest. Haec igitur eueniunt, ob eo-
Rrum d isterentii,per quae corpora motu cientur. Eorum autem quae feruntv r excessu, eueniunt haec. cernimus enim ea corpori ,quae plus aut gauitatis, aut leuitatis habent momenti, modo eadem ipsis infit gura, celarius per aequaleslpatim 'rceus ratione, qκam interfecte habet. Quare er per uacuam in strentur. At feri prosicto nob