장음표시 사용
61쪽
m temule perare confimiortua esst uigetirr. in imis ipso continuo prinat mapparet. Quocircus ut qui con .esse. Putet igitur partim ob haec ipsa,partim etia quia cunctis haec communia sunt, uniuerue quae competunt, unam- quodq; istorum proponendum este, atq; considerandia m. praerinia Latiar cautemplatio. ccssimumum contemplasema Io
fideremus. Eorum igitur quae fiunt,quaedam actu tantum, --πquaedam porentia fiunt,atq; actu. Horum autem aliud est hoc Hiqui aliud tantum, aliud cale:et in caeteris simili mo do,quae praedicamenta eius,quod est,appellantur. Eorma pycterea quae uni ad aliquid,ali id excesione desectione- ne dicitur,aliud activi, ' tulis,at mmmo motiui,ac mobilis ratione motiuu nanq-,mobilis, et mobile a motivo mobile dicitur. Non est autem ullus motus,praeter res ipsas. Id enim quod mutatur, aut in ubilantia,aut in quantitate, i in qualitate, aut in loco semper muritur:comune aute H. in his nihil accipere possumus,uti dixtum,quod quide ncs .hosines quantum,ncs qVale, es caeteroru quicquam iit praedicameloru . Quare nes motus,nes mutatio cuiustia
enim est albu,aliud nigra. Et qua itu, aliud enim est perst- E, Ou,aliud im ctu. Et in latione simili modo,aliud enim est kpr aliud infra aut Iliud est leue, aliud graue. Quare q*οt fiunti ius species quod est, tot moti si traditionιε ue
62쪽
c 'Qi,sed recte alii 'nata sit definitio Matae Ps ῆ .i Monua V'm autem eorum quae in uno, auq genere collocany . 1..s i tu aliud actu, aliud potentia sitatius. eius quod esti O, , potentia. ut est mie. motus nutum V. Velut aluti
quid ,ut alterabile,s alteran accrescibilis autem, atq; oppositi decrescibilis nul lim est enim his commune positu nome accretis,ac decretior generabilis item,ac corruptibilis gencratio, atq; corruptio: et eius quod firmUatiora te, I hoc motum ese in perspici potest. Nam quum aedificabile tale est,tum ipsium utaedificatur,actu dicimus esse a que hoc est aedificatio.Sinuitur Cr medicatio, Cr volutio, saltatio: cir istia modicaetera. Ovoniam autem aliqua
-πotentia fiunt,atq; actu, at non simu haut non eodemsed ut aenae quippium calidum quidi in est potentia, frigidum autem
actu,complura iam uicisim agent, ac patientur. Omne natis simul activum erit,atq; pastuum. Quare et id quod naturaliter imouet, mobile eis: omne nanq; tale mouet -- biens motum cr ipsium. Atq: fiunt, quibus omne quod in ' ne moueri uidetur. Verim de hoc quomodo sese habet ex alijs ne patebit est enim quoddam mouentiam Cr immo-ο bile. A ctus autem eius quod est potentis,cum actu est,ac non ut ipctum , sed ut mobile est, operatur, motus nimirum est. A tq; ut mobile dico,hoc pacto est enim aes,potentia stitua attamem non aeris actus, ut est aes, si nigma Non estuuἴnum
enim idem esse aeris,cr aliqua potentia mosius Stium si esset idem simpliciter, ratione ue, aeris ut aes est,actus,motus nimirum esset ut non est idem,ut diximus. Putet autem in contrarijs. nam ualere quidem posse, ac aegrotare posse,noeadem fiunt,sed diuersu esset enim idem aegrotare,atq; Malare. Subiectum autem Et id quod ualchais aegrotat,ummor idem est , iue horniditas cum autem' non
63쪽
LIBER III. MUt Uesiqueadmodu nes colar ita est, ais ut tet actu posibilis ea ratione, qua posibile est,motum esse.
Huc igitur se, iis tuc rem moueri cum est iste actus, Cr Mnes prius, sposterius,patet. Fit enim ut quodq; intemdam operetur,interdu non opereturixeu aedilicabile, atq;
aediscubitu actus, aut rificabile est aedificatio nimirum est na actus ipsius aut est aedificatio, aut domus. At cu est domus,tum non est utputet aedificabile aedificabile uero ediscatur,necesse est igitur actu ipsius aediscatione esse: 'ut aedisscatio,motus est quida. Eadem Cr ad caeteros motus accommodabitur ratio. A T VI patet nos de ipsio motu recte dixise, Cr ex hi e quae caeteri de ipso dixerui:cr quia non est facile inum aliter definire: neq enim re motu mutat oi 'nis quistia alio in genere ponere potest,nes qui aliter de ipso dixere,recte dixisse uidetur. Id iti esse inde cotinuo sane patebit: quida enim diuersitas, er inaequalidite, cr id etia quod haud est motu esse dixerunt. At nihil prorsus siue sit diuersum, iue inaequalesve non ens,necessario moueri uidetur Et insuper no ad haec, Daut ex biste, magis ipsa mutatio, quam ex oppositis est. Ponendi aute motu in hisce causa fuit, motum inde', tum quoddi Ue uideri. Alterius uero principia seriei, 'indesinita sunt sane, exeo quia sunt priuata. Nihil enim ipsoru,aut hoc aliquid,aut tale,aut caeteroru quicqui est praedicameloru. At ut uideatur motus,indonitu quodes dum csse,causa uti,non posse ipsum aut in potentia reru, aut in actu poni: nes enim id quod esse potest quantu,n id quod est actu quantu,necessario mouetur. Et mo- tus,actus quide esse quida uidetur, imperfictus tame propterea quod ipsum postibile imperfictu est,cuius motus est .uctus. Et idcirco discite est accipere quidni sit motus.
64쪽
so PHYs IcORVM ARIs T. Necesse est enim ipsum,aut in priuatione,aut in potentia, aut in actu simplici ponere: at nihil horu esse pol e uidetur. Restit igitur modus ille iam dictus, aetii quide ipsum
alique egritale autem actu,qualeantea diximus,qui di sicilis quide est cognitu,potes aute eo. Mouetur autem Cr omne mouens,lit diximus,quod est potentia mobile, et cuius tamatilitas quies est. Ni in hoc agere, ratione quatae est,mouere nimirum est at hocsicit tactu. quare firmi etiam patitur. Quocirca motus actus est mobilιs,ut est mobile. Accidit aute hoe, ipsius moliri dictu: quare si-'ἰ mul etia patitur. semper aure id, quod mouet, 'rma alis
quam uiliret ut hoc aut tale,aut rantum: quae quide prin- cipiu erit, ex causa motus cum mouet. I d enim quod actus homo icit hominem ex eo,quod est potentia homo.
' Vtrum Motus Tmouente sit,an in mobili. C A P. I .
inquam,quod mutatur. t enim actus huius ab is, ais ipsis motivo. Notiui quoque actus non alius quisquisti motivi cy -- cshamborum, nans actum esse oportet. Est enim hoc qu, bilis idem sit se dem motivaem,quo potest hoc autem mouens, quo agit: ci mobilis est actisum. Quare perinde umbom anus' ' s, a que unius ad duo, er duorum ad unum idem est interualli , Cr ut accliue, utque decliue. Haec enim unum quidem fiunt,at ratio non est una. Similiter res fiesie habet, er in bifice quorum alterum mouet, alteram mox
tur. Existit autem hoe Ioco dubitatio disserendi sicubditi accomodata: nece fe est enim ipsum, aut in priuatione aut in potetia frui' actu alique Ue ipsius act tui, et etiaipsius pastui: cst enim actio quidem,illius: pusio uero bu' ius cir opus nis uetilius,Actum huius, affctus. Si igitur.' ambo sint motus,sinis diuersi in quonam uni t aut enim in
65쪽
. pati te,π eo quod movctur,fiunt ambo: t actio quidem est in agente, pasto uero in pati inte. Q nod si hane etiam, actionem oporteat appi dare: nomine solo conu ruent. A t uero si hoc Vl, motus promo in eo quod movet, erit eadem enim cst, Cr in eo quod mouet, cr in coquod moMtur, ratio. Quare aut omne mones mouebitur
aut aliquid motum habes haud mouebitur. Quod si ambo amo inquam,Cr pasto in coctunt quod V. ouetur, ac pati turicr haec duo,doctio disciplina ue,sunt in ipso dificcnte. Primum quidem actus, in unoquoq; cuiusique non erit. Deinde absurdum es duobus quidpiam motibus simul moxcri: erunt enim alterationes quaedam unius duae, atq- a Ianum rinam. At ieri nequid. At unusne actus erit Atrationis fines egreditur iuersorum stecie duorum utaractu eundems ese. Et si idem doctio, disciplina ue, eractio, s p o,docere etiam Cr distere ide erit, Cr agere atq; pati. Quare necesaris dilicet omnis qui docet, crpatietur qui agit. A n neque alicuius actum, in ulla e absurdum est Est enim doctio,docentis actus,in aliquo tamen est,s non inrisius,sta est huiusce in hoc. Neque qui quam prohibet unum duoru eunde esse, no ut ide habeate1Ie , sed ut est id, quod est potentia ad id, quod est actu.
- Nes nere' est docentem discere, Crsi pati, atq ag re idem est,non ut ea tam quae rationis eiusdesunt, ut v sementium,ac tunica, sed ut uia, qua ex Thebis Athenae, Cr ex A thenis Thebar petuntur,ut et antea diximus non enim eadem ijs omnia competunt, quae aliquo modo fiunt eadesita hisce duntaxat quorum est eadem ratio. At necipi doct. io, Cr disiciplina sint iacm, idem erit er docere, ac discere: quemadmodum nes si interuallam unam sit eorum quae dijtintinnim idems est ab hoc ad ita atquedi ad
66쪽
to determinat Quinque antia quorum infestum ponentium opiniones.
1α PHYs IcORUM ARIs T. - a ad hoc ab illo di're. Omnino autem neque doctio proprie idem est quod disiciplina, que actio idem quod passobed motus cui haec insunt. Num huius in hoc,Gr huius esse a tum ab hoc,diuersium est ratione. Quid igitur est S motus,CT uniuersaliter, T per partes etiam diximus nones enim obscurum,quonam pacto quaeq; 'ccies ipsius d sinietur. Alicratio enim,actus est alterabilis,ut est alterabile. E nimuero notius hoc pacto etiam definietur, si potentia activi,dis pastui ut tale est,actus esse dicatum, T simpliciterier per j ingulos,ut aedificatio,vel medicatio. Modo eodem, T de caeterorum motuum unoquoq; dicctur. Quod ad scientiam Naturale pertineat determinasse de Inm
nito:&de opinionibus antiquoru de infinito. CAP. iii ia
Vin autem scientia naturalis circa magnitudines, motum, tempusq; versetur, quoram lin quodque
finitum ut infinitum esse necesse est,etsi non omne quota uis necesse est aut infinitum esse, aut finitum, ut astret , ac punctum αlium enimfrri e nullum, necesse eji in horum altero collocari ad natural sane Philosophum de infinit si sit necne, π si fit:quidnamsi cotemploi pe tinere uidetur. Atque scientiae huiusce contemplati nem de ipsio propriam esse, hocsigno patet. Omnes enim qui digne talem philosophiam tetigilbe putantur, de inmnito strinonem βcerunt ac omnes inum ut principium quoddam eorum, quae sunt, poctuerunt. Alii quidem per se,utsub tintiam non ut rei cuiquam accidens, ut PIthagorici, atque Plato.Verum P thagorici quidem, in sentibilibus ipsam ponunt, non enim separabilem ipsam numerum faciunt,Cr id quod est extra coelum, infinitum esse
dicebant. Plato autem extra quidem coelum neque corpus estines idaeas putabat propterea quod neq; i quant
67쪽
L I B E R Ι Ι I. 11sunt ipse.Infinitum inme Crinfensibilibus,m in illis esserensebat. Et illi quide par ipsium infinitum sedicebat: f hoc enim cop ebensium a finitu ab impari, praebet bis requie sunt,infinitionem: gni si huius id se,quod innumeris accidit: cum enim nomae circa linum, seorsumpponuntur,nunc alia semper stipecies,nuc una. At Pla- ας to duo infinita aci magnum inquam,ac par . Naturales autem omnes, aliam quandam semper naturam eorum,
quae elementa dicuntur, ipsi infinito supponunt, ut aqua, uel aere,uel id quod inter haec media collocutur. Praeter eos qui elemeta nita merui, nullus enim ipsoru inmyiti cit: qui uero et erifclut in ita,ut Anaxagoris, atq; Democritus, ij infinitum inure, tactu continuum se
dicunt.I lle quidem, ex hisce quae fiunt similia partium hieuute,ex indiuiduis illis corpusculis, quae figuris diffrut: sunt que generandarum semina rerum. Atque illae qui Q rdem quamuta cogerici partem congesta esse perinde ut 'totum dicebat,quia videbat quoduis ex quouis oriri s hie ---.. enim et omnes res olimsimul uisse rix e uidetum ut hae eonem,Cr hocos:Cr quodvis mili modo igitur et uni . . uersa,Crsvmi ergo:non solum enim in unoquoq; principium est egregationissed in ipso etiam univirso.Nam cumne quod flex tali corpore fat: omnius fit generatio non simul timcidis aliquod principiam generationis esese oporteat, Cr id sit unum, quod ille mcntem appellat,
menis a principio quodam operetur cum intellexit: n 'cese est olim omnia simul filisse, moueris olim coepi se.
Democritus autem, no aliud ex alio primorum illorum. e porum feri dire ipsium tamen comune corpus, omniu
68쪽
, fionem ad naturales Philosophos pertinere. Princi- suas proprie- pium autem,omnes ipsium ponunt crum ratione. Impossibile est enim aut ipsium in ratione rerum esse si inra,aut ...' aliam ullain ipsi praeter principii uim in se. Omne enim quolint,aut cit principiu,aut est ex principio. At princiarium tinniti non est : esset enim ipsius finis. Praeterea ingenitum ipsum esse,corruptioncs uacare censin quippe cum sit principium quoddam. Nam Cr quod nascitur, id habeat finem nece e est, π omnis corruptionis et finis. Quapropter, ut dicimus, huiusce non est principium , fita hoc, principium caeterorum esse uidetur: ereontinere etiam ipsum omnia, gubernare que dicunt, udiij qui praeter in finitum nullas alius causas faciunt, ut mentem,cut concordiam: Cr hoc esse inum diuinum: esto enim immortale, ec unquam perire potest ut Anaximan- -- aer, Cr Naturalium plurimi dicunt. Esse autem infηLmo quodvis et Mn uoueataram, ex hisce quinque maxime quispia exedet. E x tempore est enim hoc infinitum. Ex magnitu- . ..dinam diuisione: utuntuτ enim eT Mathematici infinito. Ex eo praeterea, quia hoc pacto duntaxat generatio Creorruptio nunquam deficie si infinitum sit id, ex quo pers ablationem id quod nascitur sit. Insuper ex eo, quia imfestum ad aliquid semper finitur. Quare necesse est nuti. . tum Vestico aliud ad aliud si perfniri neeesse est. Ma
Ρxime uero, propristines ex eo quod uniuersis commune efficit dubitatione: nam quia mens non deficit in cogitando, in numerus,cT mathematicae magnitudines, Cr id glest extra coelum,infinitu esse uidetur. Quod si illud sit infinitum, er corpus infinitum esse uidetur, infiniti que mundi. cur enim magis hac parte uacu quam illa mole
est collocandus Quarect aliquast in parte, cr ubique ne
69쪽
LIBER III. .esse est esse. Etin versi' usuum, infinitims Iocus,
o inlinitam corpus se nec e est. In perpetuis enim g n P Idi strant posio, οὐ se. Habet autem dubitationem ipsa Dcontemplatio in initi. Nam sit ponatur se, imposibilia multasequuntur Cr etiam,si non esse ponatur.Propterea ut nam sit modo,utram ut*bstinua,an ut accides, alι- cui perfician neutro modo, sed nihilominus sit in- 'χ- mittam,Cr inultitudine infinita' Maxime autem ad na- Ituralem philosophin pertinet, si magnitudo fen bilis infiniti sit, in ratione rerum confiderare. A is primum determinandum est,quot modis dicitur infinitura. 'no it que modo dicitur insinitu, quod imposibile est pertransi-τe ex eo quia non est aptum, ut per ipsum tranfitiosast perinde atq; vox, inuisibilis dici solet. Alio modo id die tur infinitu,quod habet ne me transitioncm. Aut quod vita.Aut quod aptam est quidem habere,non habet timen , transitionem, uel finem. Praeterea infinitum omne, aut in appositionc,aut in diuisione,aut in utri'; confinit.
Quodinfinitum separabile a sensibilibus nullum sit, neq;
ut antiqui naturales posuerunt. CAP.
SEparabile igitur a sensibilibus infinitu esse non potest, mei T. quod quidem ipsum sit infinitum Namsi infinitum ip- -κi R). mil-- nes magnitudo, sit, ncque multitudo,sita substiniis, et Cr non accides, indiuisebile erit pro ficto. Divisibile enim Σώh
aut magnitudine, aut multitudine esse cogat. Si uero indi, numerum
uisibilest tonitu no erit, nisi perinde atq; uox est inui- ' στ α sibilis.At nq, illi qui dicunt infinitum essee, ipsium hoc pacto ponunt, nos nos quirimus si fit Ucntidem ipsium, sed ut habet sine fine transactionem. Q nod p infinitum rher accidens fit, non hoc elementam erit eorum, quaae sunt, quo est in itim: qumadmod in nec ipse in- .
70쪽
ia biledocutionis est elementum:Cr tamen uox est inui - bilis. Praeterea quonam pacto quippiam infinitum esse potis nes numerus,nes magnitudo per se esse potest, quorum per se affectus quidam ipsium est infinitu s minus enim ipsium per se,quam magnitudinem, aut numeru, esses, nec es. Persticum etiam est: infinitum siese non posse,ut actu sit,Cr ut sub tintia,principium is num inmnim,eri quicquid ipsius accipias,f habeat partes. Uenim idem esse infiniti, ac infinitum ut putet, si infinitum sufflantia sit, cr non in subiecto. Quare', ut ipsum aut indivisibile sit,aut in infiniti fidiuisibile. At feri nequi ut idem,multa fit infinita. At uero ut pars aeris uer est, sic Cr infinitum pars quaevis infiniti, ii subiti tu quaedam Cr principium fit, uti dicunt: uacat igitur partibus, atque indivisibila est. At esse non potest id tale, quod actu est infinitum nere' est enim,inum,quam 3s tu quid se. Per accidens igitur infinitum ipsium esse videtur. Quod si ita sit, didium iam est antea, non posse
principiam dici ,sed illud cui accidit, ut aerem, due par.Quare ab urde dicunt noct),qui tale illud esse censen ut Pγthagorici dicunt: numstubstintiam aciunt idisum , CT simul etiam partiuntur. Verum bre quidem
V frsan inquisitio uniuersalis est magus posit inquam infinitum cr in matbematicis, CT in intelligibilibus, Cr in histri que nullum habent magnitudinem, esse. Nos a
tem si sit infensibilibus,de quibus doctrinam scimus, in
I finitum cornus incremento necne, confideramus, ac per-- scrutamur hi igitur disserendi modo considerabimus, ex hisce uidebitur tinnitu no Ue. Nam si ratio corporis est, superficie terminutum esse, non erit infinitiam ullu,aut in- γ intelligibile, utit sensibile corpuου. At vero neq: numerusit