장음표시 사용
101쪽
aestimatione aurei ad demonstrationem valoris illius temporis,& tunc deberi, vel aureum, vel iustam aestimationem illius prout crevit tempore solutionis, ita ut pro grossis J. teneatur debitor qui si luit de moneta minuta dare gross8 quia valor aurei ad tot grossos dei non strat imminutam bonitatem pro D
ruin intrinsecus, ex non respexerunt contrahentes ad illam spec: cmminutam. sed ad aurum cuius valoris expressio.&d monstratio fuit Iactantiore creditoris, ut soluente debitore aureum , vel monetam grossam illa non tur ultra valorem, qui currebat tempore contTactus, cum ille, qui dat mu- a tuo, licatur' venditor . . magis auendum sit venditori qua
poni ad demonstrandum, ut sciant posteri cuius valoris esset
aureus temporei tractus non ut moneta grossa transeat in paruam,ut optime aduertit D. Senso Soti demou casu aynam.
post Crau con 2 76rnum. . sesequitur Gnstra decet 7 nu o. Sed si tempore contractus aurem non currebat pro grossis s. sed plus elimanus comuniter expedebatur, tunc illaeXpressionem censeri factam fauore debitoris , . procedere qu.LGa.driai utra retiti scripi oriant, non tamen esse creditori denegandam bonitatem intrinsecam illorum grolibrum in o ligatione positorum victa communes,m veras Doctoruir ditiones, .uod si monetam mura qua obuitur, Ecqua est in stipulatione polita sit variata ab eo, quod erat tempore contractus nul Lim con siderabitur augmentum, ut dicit Eretrata. inco tεx ubmum. i. r ramissiAbb.r.& propterea huius costulerationis ratione habita centui Senatus in casu praedicto,&: in dicta causa Nitiensi deberi vel aureum in auro uc iustam
aestimationem currentem tempore solutionis,ita ut darentur creditori pro singulo aureo grossi octuaginta quatuor monetae Nitiensis, dcho Clotu lucrari debitorem ex illo pacto, quod non reneam perquirere aureos in eadem specie, sed posse
tu consuetatulinusbluere menta
102쪽
mense Iunii loquendo ea quae in simili casu scripserunt cla-pha d constri calcan.confis periorum. It.confissa. Dum decr. eo quentisvsZar. I.num. I. Purpurico saa. qui consuluit in e dem casu Ra ei, S ita etiam vidi iudicatum in una euens de anno I9o. l . Deccmbras ubi instrumentum dicebat de scut. 8.auta ad rationcm grossiorum Ias pro singulo aureo Et in aliiscausis ubi crat praefixa aestimatio notamen tota valorem runc currentem centuit deberi tantum valorem rotarum habita ratione bonitatis tempori contractu S, per C RUT tradunt Curi un. U. a . Rubriae config. st s. Crat. onfra. num. φ. G o Graeco .aao. lib. a. ita fuit iudicatum me similiteria trocinante in altera Niliensi de Moscatellis Id et lis. Novcmbris. Referentes risimo D. meo Senatore Crauetranumpramaris Senatus riden Omlant Praeside dignissimo. Et me postea Senatore Referente in causa commum ratis Caresana I, 93. Io. Aprilis,
Gad hunc casum referre possumus contractus, qui fiunt in Marchionatu Ceuae ad libras minutas. Secundum exemplum frequent illi muri es in praxi Musiu terili,quia habitatores huius patriae, praesertim rustici, sciunt contractus facere nis antiquo more per traditiones habito vi seruato adflorenos Saba udiae, stipulando vel flor nos simpliciter vel scuta de florenis octo iuxta Pedemontanae regionis conluetudinem, vel de florenis nouem in patria Α-stensi,vi in Canapitio ac sere in tota Marchia Montis serrati; qua consuetudine attenta multi voluerunt nominatione facta de se uiis intelligi de scutis monetae qui sunt vel defici Avel nouem pro singulo iuxta region uisum: Et in hoc exemplo maiori est dissicultas, tum quia ista moneta est,tia dixi somoneta fantasti ,5 imaginaria, quae non currit in commeriacio,vi in ea non potest considerari, neque intrinseca,neque extrinseca bonitas, quia intrinseca non est cum deficiat species extrinseca vero limiliter non potest adesse quia non C,
103쪽
erat grossorum duodecim monetae Sabaudiae, in quibus gro iis bonitatis consideratio modica eli tum etiam quia haec moneta est media inter minutam,& grossam,& magis appropinquat minutae quam grosse, ideo dubium esse potestani storum florenorum solutio sit facienda per mouetas grossio-tes boni ponderisi tuae, vel per monetas minutas quorum etiam materia variata pro tempore est, sola remanente denominatione florent, dolicet deterior imprimatur non mutatur florent valor de reuera iste casus mihi videtur dissicilior' omnium qui in hoc tractatu examinari possunt Et in ea concurrunt, e diametropugnant receptae conclusiones luperius propositae circa intrinsecam, extrinsecam bonitatem,&circa tempus contractus, α solutionis. pacta vel consuetudines certam monetae speciem respicientes possunt pro rina vel altera parte adduci & si in ipsis terminis perpendamus
Doctorum,tam antiquorum, quam recentiorum traditiones, illorumque rationes examinemus res in volumen protrah
tur,&nihil certi elicere possiimus, unde multi ad pacta 'genus cotractus, alii ad consuetudinem solutionum, alii adis
rem regionum circa interpretationem recurrunt,& in Senatu nostro vidi saepius altercatum,&nihil resolutive determinatum,imo cum primo anno me ingressius in illo Sacro Cola legio de anno I93 mortuo tunc D. Patre meo Praeside Alte-si: capite illius Excellentissimi ordinis exissente Excellentissi mo D meo Amedeo Ponte, qui in hac materia erat admoduversatus, tum ob ingenii acumen, perspicaciam,tum ob illius maximam experientia propter ossicium primarii Prael dis in illustrissima Camera per multos annos exercitatum fuisset ab eodem Praeside propositum , ut per omnes collegas materia ista ad certam tentetiam reduceretur ob varias eius demMagistratus decisones diuersis temporibus prolatas, cuius propositionis occasione, ego istum tractatum incepi,a15
3 stentibus in eo secro circulo' viris doctissimis,& consumati L
104쪽
de; Anton ocima terato Proide; Iosedo Balbo, Alexando uerisis,
ante me sedebat, Clarissimis illius Magistratus supremi Collegis,& Senatoribus: re per aliquot sessiones discussa nihil fuit rcsolutum, pro utraque multa rationes,&authoritates allegabatur:Atque inprimis pro creditore allegabatur stras sin Paulus considerata ratione l. C. ne damnum sentiat creditor exublutione pecunia debitae, nam hoc attento fauor illius in mutuo concludendum videtur, vel loluendam monetam aeque bonam.& in eodem pretiovi cursu qui erat tem pore contractus, ita ut non minorem summam consequatur in aurea, vel argentea moneta illorum florenorum quam fmisset consequutus tempore contractus exempli gratia si tempore contractus ad faciendos,& constituendos centum aureos de florenis octo, vel ad summam florenorum Cctocentum soluendam, valente tunc temporis aureo florenos octo huius monetae, centum aurei desiderarentur,& nunc valente aureo flore nos 1 . ducatono argenteo florenos rati debitor illossiore nos octocentum vel centum aureos lueret,cum aureis
quinquaginta septem, duobus florenis, vel ducatonis sexaginta sex,&florenis octo, certe minorem summam haberet hodie in moneta gros , quam tempore contractus habuit acreditore debitor quo fit ut damnum sit euidens,& interesse palpabile ac propterea dicendum esset augmentum deberi illorum florenorum reductare secundum aliquorum senten tiam ad valorem aurei in auro, iuxta ea quae per D.mesim tranturin deci 17 orib/per me, o Qxisupra conclus c. sentit etiam aliud damnum creditor, quia tempore cotractus potuisset hahere cam octo florenis unum aureum qui nunc valeret floci
Secundo facit quia ' variatio auri, argemti potest eueni s
105쪽
re ex deterioratione pecuniae minutae, quae est posita in obligatione, ut diximus co 073 quo casu succedit, id quod diximus conclusione tertia , augmentum proueniens ex hac variatione cedere lucro creditoris, undes solutio fiat in mon lagrossa augmentum, quod prouenit inaestimatione, licet illud extrinsecus accedata tamen quia prouenit ex intrinseca deterioratione minutae monetae totum debeatur credi tori,&haec est receptissima conclusio apud omnes aqua. nec Cotra 'riae partis defensores recedere audent. 3 Tertio quia praesuppositan communi conclusione. quod tempus contractus sit inspiciendum,atque illud ex magis comuni opinione procedat fauore creditoris si temptae contractus attendimus, sicuti tempore contrastus centum aurei in auro desiderabantur ad constituendam summam flo octo- centur mi in tempore solutionis non minor aureorum summa erit persoluenda creditori , ut fiat debita proportio a tempore contractus ad tempus solutionis, S fiat aestimatio de moneta noua ad antiquam prout faciendum esse tradunt Bun.in HLE
V. 1 Fachin.covtrouers b.a. cap. o. Mi deos florent qui tem pore contractus in pecunia minuta, vel grossa aestimabantur teperiantur,illi soluendi sunt, si vero non reperiantur erit facienda illorum solutio de moneta noua, secundum tamen aestimationem, talorem antiquorum florenorum si reperirentur, cu illi non reperiantur solutio fiet de moneta ros. sa prout currebat illius valor tempore contractus,adque valorem partes res exisse censentur, nec cogitasse de mutatione postea contingent ut dicit Suraeaeconooknum a J.o deciorat. Brun de augmen concia vis declarat vis. fexprafatu inferi .alioquin usuisceret soluere norenos cuiuscunque mons mi
106쪽
treminoris etiam valoris, bonitatis vel ponderis, quam essent florent tempore mutui sequeretur minus solvi,quam es.set promissum, quod est absurdissimum , contra naturalem aequitatem. iura gentium. 3 praetor. D depact. Quarto.quia i pactis contrahentium in hac materia standum est, ut dixis racritu 1 s. sed hic pecunia est data cum expressione valoris ad flore nos, Ergo illi florent solue ii sunt tua
uis istam rarionem ponderent alii proco craria parte ideo illi
respondeat Parbat. in V. . num. r. lib. . volens aestimationem
isto casu non facere emptionem si stipulatio sit facta pro aureis deflo S. tamen dici posset aestimationem facere emptionem fauore creditoris, pro quo est facienda interpretatio, vidi supra in primo exemplo cum voluerit sibi prouidere cro.
ditor, ut casu quo crescat monet grossa non minuantur fi reni ex illa prouenientes, sed detur ad valorem forenorum currentium tempore contractus, ita ut non fiat aestimatio iuxta futuram contingentiam; sed iuxta praesentem consisten- . Quinto hanc opinionem non solum in mutuo, sed Z in liis contractibus: siue agatur j deflorenis, siue de libris,&solidis, quorum species non reperiantur fauore creditoris mihi videntur tenuisse, Purpurat Ind. cum quid. num. I siceri . tu. ponens casum in locatiorne. OG aeco IoF. verso tertiam quaestionem, bivoluit quod si moneta in Obligatione positan si sit in usu fiat aestimatio iuxta valorem forent si esset m rerum natura habita ratione ad intrinsecam bonitatem Barb.it.con Ioib. etin confri est qui1n eodem casu cum Barbalia comis t. Maede monet. num. V diffultas estes ex recentioribus Surd.confaaoib. a. se consillyo Speriorum Ly.ubi vult augmentum creditori debitum esse ad valorem auri, quod voluit
107쪽
. qui ubique dicit hanc opinionem sibi magis temper placuisse Liuxta illam iudicasse. Pro debitore vero quod isto casu nullum debeatur augme-
tum facit primo exprestio speciei,que posita est ad genus ria 'δ netae, quod magis minutam, quam grossam frespicit pecuniam unde fatis erit si de moneta proba.&expendibili solii tur florent in obligatione positi,cum non auream, nec argenteam monetam respexerint, Contrahentes, sed florenos qui
soluuntur in tot solidis albis cabalottis,4 similibus monetas minutis. quae monetae regulariter nullum augmetum, nec variationes recipiunt in bonitate intrinseca S multo minus inextrinseco valore variantur unde florent sic hodie valent grossos a monetae Currentis, sicut valebant centum annis elapsis & nihil praeiudicatur creditori, cui sus sicit habere tale pecunii qualitatem.&quantitatem ex qua constituantur a rei deflorenis, vel summa florenorum m obligatione posita. modo minuta moneta,vel grossa non sit in substantia variata, ut dicit Rubaeo , .nu. r. Sotica A. se'. de hoc stante cessant ea, quae in primo. secundo fundamento alterius opinionis di-39 cebantur: Neque n. hoc in casu militat quod l. C. ait in lege. Paulus cum ibi creditoris fauore pronuntietur propter aer sam monetam, que iussu Pia sit dis fuit reprobata, est casus singularis de quo dixispra conci prima numer. Ia. Minus considerari potest damnum creditoris, quia debitor potest illi dicere quod est in Evangelio, amice non facio tibi iniuriam, quia pacto conuenisti mecum, ut tibi traderem tot florenos Sctibi traduntur florent eiusdem valoris, diponderiuri aestim
108쪽
rionis in monetis,quae currebat tempore contractus, quarnm variatio non attenditur dum ab extrinseca aettimatione proficit cietur, iuxta ea quae lumsura conclusione octaua; is imas non soluitur cum tot florent luantur vel aurei deformnis,quot fuerunt in obligatione positi; aeque bonum creditori restituitur. Secundo quiali ratio temporis habenda est prout supra ire tertio fundamento dicebamus, nulla aequitas suadet,ut magis attendamus praeiudicium creditoris spiciendo tempus A. Contractus, quam debitoris mlpiciendo tempus solutionis, cum solutio sit facienda in certa monetae specie, que non erat tempor contractus, minus reperitur teporesblutionis. Mimputet sibi debitor quicontraxit in illa speciem cetae im
ginariae, & poterat cautius stipular vi non sibi prouidit onanc se iniecit dissicultatem culpa propria, quae illi est ascribbenda Et ridiculum mihi videtur quod o alii volunt
isto calu calculationein augmenti faciendam ad aurei valorem cum nihil minus in obligatione iterat cogitatum, quanade auri species imo ait reum ad monetam redia Tuntquam do initorenis contraxerunt, vel de aureis monetae, nempe deforenisa vel nouem loquuti sunt, ideo in hac calculatim ne Surdi errorem notauimustupra 'nuus quinta. meri 3 Et riaenam aequitas patitur, ut tolum attendamus damnum cre it risi S non respiciamus vice veris damnum debitoris, qui maiorem quantitatem lorenorum soluit quam tempore co- tractus receperit, eo praesertim considerato, quod debitores pauperes sunt, a re alieno opprem, ut Plurimum solent graues usuras persitauere, quorum respectu nullum deberi augmentum a minime moroso debitore tempore Pile antiqui iuris glossatoris Pontifex decreuit, B Communem illius tr ditionem D.mem ostendu in aedecis T. Idque praesertim in mutuo considerandum est, quod gratuitum est&gratia solius a cipientis fieri tolet unde iniquum esset in mutui rettat uti ne seueram interpretationem aduersus debitorem facere.
109쪽
Tertio .entia si cosuetudinem solutionum pectemus, cum una moneta pro alia soluatur, id a iit etiam antiquissimali ius patriae consuetudine receptum, ut illi flore tu soluantur, vel in moneta minuta. vel grolla, de moneta currenti tempore solutionis, ita etiam consuetudo introduxit, uti hitio I liarum' si eierum tiat line ullo augmento, ut in hac ipsa specie considerat Peregrioaeon . tib si alia quos cIrcab Orco ue lud nem luemti adduxi Gupri couausione decima quarta Esr vera antiqui nostra riiriae ne ruebant istam ab tilitatem, nec requirebant in restitutione pecuniae augmenturo, quado O ligationes erant factae ad illos Ilorenos vel ad scuta monetae, cum haberent tot lore nos, S aureos quot in idea sibi proposuerant tempore contractus , nihil aeli una rite lucrum illud quod ex speciebus mutuo traditis in arca vel penes debitorem recipere potu illent, sic filias subtilitates Doctorum opianiones introduxerunt, casuum di terentias non distinguentes, nec considerantes, quando una species moneta fuit in obligatione posita, aliud enim est ii fuerit promissa restitutio in auro, vel argento,uel in ea monetae specie quae reperiris teli aliud iis flΘreno vel minuta moneta quae semper eadem fuit, nec variata vel reprobara reperitur, quam minuta monetam potest oluere debitori qua florenos soluere tenezur,vt. de libris in tot denariis soluendis tradit Lausian. de monet num. Α Et in obligatione tacta dei tot scutis Grenorum octo vel nouem id videtur particulari ratione Concludendum, quia ad hoc illa aestimatio imaginariae moneta ponitur ut certum aurei pretium lit, nec varieta communis, solita attenda tur castimalis. o. Dolu matris n. sicuti kipsorum floren ora
monetae imaginariae fit stipulatio fauore contrahencium, net variatio cotingat.&vnaeadeq. Glutio semper nat uniformis. Quarto hanc opinionem finita liuiduo tenuerunt classi- y cilc iptores Sesacutissimi viri, tam antiqui quam recentiores,d pruno Zano in M. Paulus qui bene percepit legum rationem, Nptaesertim ipsius Pausim dI qui etiam in moroso de
110쪽
bitore hoc in casu nullum deberi augmentum concluditi qua B rtol opinionem multi receperunt,d communem dicit Ca-gnol in L cum quid numero os iceri. petat Baldiu con lis art. lib. s. qui dixit praefixa aritimatione deberi illam quantitatem n enorum. 5 non Morem respiciendo ad casum nostr um, quia dubio procul maior florenorum quantitas solueretur creditori si darentur aurei vel grossa monetae, prout valebant tempore contractus, si tempore obligationis creverut in pretio quam si conuentum, ut experientia doceti dixi supra, ita Salii responsum interpretatus cst Crau.m conso .numeris y. ali. cos O . Peregrit oratori casu..const/.lib. s. ωin eodem casu dotis,4 in flore nis S .ib Pist.cous . taequa . um Io . hanc esse veram, communem opinionem asserit & cum Bart. tenent. Casin est multi antiqui Cabal . qui Senatus Parisiensis placito confirmat de etser. num. I. st incent.de Franch.decf.έOS. parJ. EsTrunus nosse pollite examnaras hu us contingemiae quaestisnes in hac tandem reside sentent acin quintapayIIcula, CT limitas. s. numen 6.in tertia quaestor num. Ii est parprima pris pase particu.ε. numeri l. separa II. num. r. res.ρuto tamen. Et quando nulla in te cessit variatio propter intrinsecam deteriorationem monetarum
siue paruarum siue grossarum, id receptissimum esse colligimus ex allegati upra concis octaua. ωm debitore in tot solidis Ianuensibus concludit Hermon fir est cons. Irr est quando variatio ventisine mora, ta culpa debitoris P. a Bem Penica quem sfrt eomeran cap.quante. num iide iureiur. Lo Gai quasi Ioa. P pon. resto ib. Io. tit. o. Aresto. a. & in pulchro casu super censu, quod oluitur Principi Gabrieli. cons. IO. praesertim. num. 2.3 9
dii tinctione quam facit. Eo nimiate. est copiosemor suo etiam in dote loruendo. Deci a=num. s. o Atius decisio. num S lari. δ.ubi Conatur ostendere tale augmentum sapere usuram, de illo non posse praesupposita etiam mora usuram solui, examinando statutum Papiae, quod hac de re loquitur,&ibi ostendita mulieribus contra conicientiam tale augmentum peta cu