장음표시 사용
81쪽
In qua casus enarrantur quibus, vel deberi,vel non deberi auginentum iudicandum est.
DOCTORE quit usa menti notarunt reseruntur. Definitio augmenti inprim pari osita explicatur. Augmentum etiam incrementum dicitur. incessionis nomen verase,crplures continet L ccessiones.
Accessorium unde citum. Adiectivrelisapud Iurisconsilios. Accessis in materia monetarum qui sepropriconumst.
Accessio in menela non esu ira
ro Vis pretium, o astimatio disserunt.' r Pretium qualiter valori accedat.1 Valo ecuniae quomodo mutetur. 1 P c solus alpretium monetae.1 Mutatione materiae sacri mutatur moneta. 1 Iacobu Butri =ius Doctorantiquus.1 Debito qui promisit pecuniam i eademspecie re tuere, adaugmenti solutionem tenetur
r Aureo nummo insolationepromisso, He praestabitur etia quod lor uerit diminutus
82쪽
i Instrument acto in erra rei monetae,an eademspecies debeatur. sino uirit diatam in qua pecussi acienda restitutis.1 Si uiati acta censetur pro situtione in eademspecie, quaesuit soluta. a C Lugmentum auri qualiter debeatusolution remissa in tot auri, bonae ligri est iu ponderis uidArami afuerit vera,
a Ve ima loris a matio in moneta quomodomi. a Praesecti Cambio in repubtica utiles. a . Senatus Sabaudiae iudicium comprobatur. a Stipulationefecta in tot aureis ad Halorem totgros rumprosinzalo aureo, an augmentam debeaturier n. ay. a i festimatio taxata ab initio contractus illa debetur in moneta. a Uoneta minuta quatiteristerio at .ao Mutuo tradens dici Iur venditor.3 Stipulationefacti in tot resides o octo, elnouem, an debeatur augmentum se num D 3 .37. 'S. y ct Di cultas quaestionis. m. II. 3 Praestis, es Senatores amit rypy in Senatu Pedemontano. I Variatio auri, est argentis ouenit aliquando a deterioratione mi
ν ex is Paulus. destiuiponderatur. o Debitoru damnumsicut creditoris es in materia augmenticon G
Imaginariae monetaesolutios per aliam monetam de consuetudinesneaugmento. Iareni auare nanturis obligatione. Doctores qui tenuerunt augmentum deberi in casu orenorum de
. Opinio authoris in obligatione 'tirenorum. Eugmentum ore rum debericensuit Senatus uiuspluresen
tentiae referentur. I Solae, o Purpurati rationes confutantur es n. d. O o. so Suria varia opiniones in materia augmenti.
83쪽
su Augmentum non debetur indebito Arario. sa retin es Barbati consilia qu.edim confutantur. 13 Augmentum non debetur quando instrumentum dicit, visis tu de moneta curremi temporesolutionis. s. Mutu acto insumma tot aureorum facientium ummam toti D-renorum,audebeatur augmentum. si Crau.in cons δ/o lib.s reprobatur.
s Augmentum flore orum debetur si julatu uerit, ut soluatur demoneta currenti tempore contrae F. o is Gallaris Bel ira consilium in matera augmenti comprobatur. SI mentum non debetur quando per extrinsecam mutationem ea moneta creuit,quaeseluiturpe debitorem. 1 Non es eademproportio deteriorations auri,ci moneta aeras. o Augmentum qualiter debeaturinpacto redimendi o Augmentum, a debeatur in venitione uandoseis habita des
uid Itirenorum uin itast luenda num. . se G. o Augmentum an debe itur in locatione o conduectione. 'uidis contractu censuali. Putdin empsereotico V mi ' i o Consuetudostiationis attenditur in mare augmenti. o Augmentum an debeaturinfecunia dotati. o Melior monetapro dote non oluitur quamst in obsigatione.
o Augmentum tu pecunia deposita quando debeatur. ι Pecunia quae soluenda es iussu testatoris, an debeatur augmen
84쪽
HA Nus generalibus propositis huius disputationis
fundamentis habes studiosiissime lector tota fere The . tiam huius materia super qua multae in dies contingentes,&quae in posterum oriri poterunt quae Iliones, speculatione tua, & subtili contemplatione re ibi uere poteris. Nunc de-stendo ad ecundam partem tractatus nostri, inquarem ad praxim reducendo, particulares casus qui in hac disputatione frequentius in forensi palaestra agitata solent, in quibus pecuniae Auginem tum creditoribus deberi, vel non deberi
iudicandum lit examinabimus. Quoruia, multos licet pro rposuerit siton A Buzr qui melius inter antiquos hanc ma
teriam tractauit in cap. quanto numer Ia o I urem . Seio
uissime D. Senator.ntipost Parisiensem, si Erunum. Nolui tamen,&ego prior quasi parte contentus illorum enucleationem subterrugere, ut saltem Iudices in tam ardua,&difficili controuersia aliquid certi decern cre saepius digesto, trutina, to negotio valeant, acetiam Senatus Excellentissimi, atque aliorum iudicum definitiones ad quas tanquam ad sacra armchoram refigere possint, intelligant. Et una cum doctissimis viris, praesertim curri Io. achineo viro Iuris onsuli imo libJundosuar. Austr. controuers capitu p. stro. Ad principales materias casus, & quaestiones reducendo. Quid in contractibus. Quid inultimis voluntatibus, Quid in statutis, quid in iudiciis deliberandum sit declarabimus , prout serre poterit otium villulae nostrae in his eam conini in is,&sertilissimis,ac vinosis montibus Augustae Urbis Taurini constitutae, quo ad haec
scribenda caniculares,&aestiuos calor , iubtertiagiens,&pacatiorem, di tranquilliorem vitam a iudiciorum periculis liberam agens, me contuli.
Sed priusquam ad casus deueniamus operae pretium esse duxi pro illorum faciliori resolutiones vltra superius posita
coclutiones aliqua de proprietate huius Augmenti, de quo disputatur enarrare, ut sciant omnes quid sit augmentu illud de quo nos tractamus,4 in sequentibus casibus disputatur,
85쪽
pro huius rei faciliori explicatione erit repetenda, aceXpla nanda definitio Augmentia nobis in principio primae partis proposita, ne termini contundantur, ut obiurgantium ac Iecsessugiamus Definitio igitur nostra fuit Augmentum monetae esse accessi m
uratur.Huius fiet definitioncra antecello res nostri de materia tractantes nullam posuerunt, WAugmenti generaliter sumpti definitionem dissicilem constituitu .m tracta de augmento, neque immerito, quia definitio omnis in iure periuculos edicitur cum illud non ab ex quinti logicorum regulis, sed ab ordinariis Iuristonsultorum usibus, notationi b. mo-
dctetur il deo ciendum est non omnes monetarum Variatio
nes,& mutationes placu ille nobis hac definitione comprehendere sed illam tantum qu .E valori iam pecuni e Constituto desaestimationi a Principe post monetam signatam factae accedes, illius pretium augere consueuit, S cum in primaparte concluso dixerimus uniuersam monetae variationem seu alterationemduabus necessario de causis contingere quarum ab teraincrementum, altera decrementum appellatur, augme-
tumque sit illud t incrementiam,sive latens, siue pates, quod valori accedit, quod particulariter, & frequentius in qua, monem deducitur,an debeatur creditoribus,t ob id Tractatus noster de Vmento Monerarum sit inscriptus de hac sola mutation quae augendo procedit, est proposita definitio,vi conuertatu cum uici definito S definitio sit iuxta Ciceronem oratio,quae destnid id de quo disputatur. Dicimus autem esse Accessionem, inita accedit rei siue illa cornorea sit, ut materia, siue incorporea, ut valor, 5 accessi nisa nomen generale est,&generaliter a Iuri lconsilitis usit tum pro omni re, quae sorti principali accedit, & cum ea viaitur, tam pro re materiali, ut est pectanda, quae pecuni .e accedit, de qua tu Rubrica.lib. a Diges oritis.De furis,or causis, se omnibus Accessionibus stumentum frumento rumenti Ia C de Uur G
86쪽
dei utar principali adiectus Issimumst ut itin D. deverb.ρια-gat praedium praedio, ut in alluvione quae,5 incrementum appellatur. frateria.I. μι de xer. Hul Qtiam prore incorporea, ut est lepus. N possessio. l Pomponius./33 I. per totam cum eq.D.deacquire sp cur tempus tempori accedit utinIubr. D.ndiuersia Goel eryt. se de accessionibus. O in l. I. I .II. se, .cod. tit. Et medici Accessionem, seu Accessum dicunt in febribus. Et generaliter ei Z irasonae. l. obligatio um. . q. accesso.D.de obligat est ac 2 si in omptione. p. in princ D.de contrahen empti via de Vipsanus aecellionis nomen generaliter sumit, S eum cui resin dic addicta est. Et se pervo se es ructus, se accestones lucrara, ex Iuliam sententia Icribit. in a. D. de in diem ad j I. Ex quo nomine i Acces rium derivatur, ea quae sorti acce sdunt acce libria vocantur. Et hanc etiam accessionem adie ctione dicere possumus, ut pretii ' adiectionem, prout pre stium pretio adiicitur,lureconsulti dicunt. II.r6.ao a I. 9aa.
dicritit.deinde.addict de auctio adiectio dicitura Liuio &Tacim,ut refert Culac ib.rJ.ob eru.ca a r.e' estex. Insi esuccessib. insiri in venditione rerum sub hasta illa oblatio maioris protii cum pretium pretio addit dicitur adiectio. I. CL v tr.
iectionibus est concepta rubrica lib.D. C. deside, est iu hoc at se adiectionibus et bisubtititer Culac Proprie autem Accessio hic ponitur pro ' illo pretio, quod accedit pretio, seu magi Sia τIori monetae signatae praefixo. melius conuenit accessionis, quam adiectionis nomen, quia adiectio fit sensibiliter,&fre- quciatius quantitati adiicitur accesssio vero rei intensibili,&qualitati accedit Mideo dicimus esses sic Mnem quandam,
quia non omnem continet accessionem sed eam latum,quae
pretium auget, sicuti teste Ambrosio Calepino aliis
Grammaticis, Accessionis nomine proprie intelliguntur ea omnia, quae ad legitimum,&certum alicuius rei numerura adduntur,ita in materianostra, qu6dvstraveram, delegitima aestiuaationem pecunicae accedit, ut id ex quo pecunia valor
87쪽
augetu Aecessio merito dici potest. Et non inerudite Her . molaus ad Plinium Accessionem, nomen iuris esse dixit Sub
hoc autem nomine non comprehenderetur usura ut dicatim augmentum pecuniae, pecuniam, S centum augere, Mu- Iam accellionem uti sorti adiectam usurariam esse prout voluerutit Parisiensis,es Borgnintra deci .ao.uum. at .sed Isio.numeri
δ .gra. o or. froa. nam esset usura si pecunia pecuniam pareret, ducorpus corpori, seu quantitas quantitati adiiceretur, sed hic accessio ista fit rei incorporeae ad rem incorporea ex maiori valore ipsius pecuniae, quς cum in eadem specie. S qualitate debeatur, debetur cum sua accessione hoc est cum auxmento pretia extrinsecus caulato, Minducto unon potest 1i. ii usura, sed pars ipsius rei, cui accedit, de male Doctores illi citaliis sequacibus loquuti sunt,& hac in re viri alio lum doctissimi errorem semper sum admiratus Item dicimus esse Acces ' sionem 'quandam, quia est proprie accessio precii ad valorem;statim enim atque pecunia charactere. imagine Phin cipis signata est, Mauri signati nomen obtinet, Margenti, p-
pretiatur a Monetariis iusto pretio ad qualuitatem auri,&a
genti, vel alterius materiae cossunensurato, Nillud plectum, valor appellatur,unde dicimus aureum nummum, lucatoras, de similes monetas valere tot florenos,tot solidos,tot grossos:&ille valor dicitur aluta pecuniae a mercatoribus,ricambio, S ab illi is generis trapeziti plus est valor quam pretium,&aestimatio. Nam licet haec tria videantur synon ima,ta men' colligitur dii ferentia apud Latinos authores,&pr sertim in materia ista, quia pretium est quid incerti, & tribui
tu unicuique materiae valor vero est quid certum, Millud iii istum precium,quod monetae constitutum fuit, aestimatio vetaro fit post signatam monetam ad valorem pecuniae constitutaendum: precium etiam dicitur a iuris authoribus cunica. C.
de argent.pret. lib. Io. a.d N. C. de vel num potesa pecunia etiam ipsa precium Vocatur quo caetera omnia aestimatur,&detaiunt . I. D.de contralanx t.ctio prima, Ursecunda cois
88쪽
H Pretrum vero illud, quod Accessio appeΗatur ita hacce ἐν
dit valori ut unicum corpus,&pretium iesius monetae essiciatur, si etenim aurcus nummus stimatus tuit esse valoris trium libraru vel Ir florenorum inde ex variatione contingenti de
qua disimm conclis. p. crescat mediam libram velito. duos pro singulo aureo illud incrementum constituit aureo unicum pretium, sed quia illud pretium unicum non est pretium iu stum pecuniae, sed abutivum, abusu, nempe Commertiorum introductum, magis dicitur accessio quaedam pretii quam Mior;&propterea edictis prouidetur, ut tollatur illud pretium, de pecunia ad iustum valorem reducatur,4 si opus sit fiatn ua aestimatio ipsius pecuniae. Ideo in defin litone dicimus Augmentum esse Acccstionem qua monetae alor alteratur, quia et valor pecuniae signatae mutatur,vel ratione materiae,&m ralitatis metalli intrinsecus , vel ratione alterius monetae perquam prior moneta aestimabatur, quae fuerit alterata in liga, vel in pondere extrinlecus,& tunc incrementum sumit illam naturam illius rei, cui accedit, &alterationem facit,ut dixit,
prima parte conci . p. se Diximus publica me authoritate constitutus, qui ut dixi latius in conclus. prima Pecunia non est pecunia nec monetar cte appellatur, nisi publica authoritas accedat l. r. D.de contrahen e t. Principis r etenim supremi, illius cui hoc Regiu , ius tribuitur iussus expectatur ad iustum valorem constituendum,&sine hac authoritate nihil fieret, solusque valor, quia
Pu incipe dictus est, nec aliud quicquam spectari debet. Quo
fit ut nec ex corio, vel alia vilioriiDateria; carta fabricati nummi publico charactere insigniti reiici possint, Seneca tesci, Iib. s.de benes capit. n. Robert rer iudicas lib. I. cap. PLmo. Ipsum etenim cudendae, atque aestimandae monetae ius, regium est, supremam reteri Principis potestatem, S inter 1 Regalia connumeratur intit. Lx gaci cum iuribus dominii Regii ponitimat Chopin M. a. dedimanis it a.numen Io. Scib
89쪽
sicut legem condere Regium est, it numisma cudendi auia
thoritas unius Regiae facultatis it peculiare vitatius dixi' aconcis prima idque ius merito cudedaemonetae vocatur quia magis incudendo, seu charactere imprimendo versatur, qua in ipsa materia, quae Cuditur,&imprimitur.&illud in Creme tum, quod iusto valori accedit, contra publicum bene scium inuitis Principibus,&Magistratibus necellitate Commettiorum, infelicitate temporum est introductum, ut dixi pansinuar. Quocirca edictis eorundem, α municipalibus decretis,talis aestimatio comprimi solet. ut scripsi cones . Adiecimus etiam Mmel quia pluries potest ab eodem Principe S i is habente valor mutari, sed aduertendum est , quod quando mutatur valor monetae propter auctam metalli quantitatem, tunc illa moneta solet transire in aliud moneta genus, ut si aureo addatur maior auri quantitas, vel purior substantia, tunc nominatur ducatus, Zechinus, dupla, huiusmodi:&nullum considerabitur Augmentum, nec pro aureo in stipulationem deducto dabitur dupla, vel ducatus:& olet mutari eo casu character ωforma monetae.Caetera ad materiae intelligentiam percipies latius e conclusionibus in prima parte Modo ad casuum examinationem accedamus,&incipiendo a contractibus quorum materia trequentior est, Min
quibus disputatio stantiqua, quae teste Baldoin consi opes nust. lib. I. fuit disputata per Pisanos tempore Iacobi Butrigarii, qui fuit de Foro Livii conterraneus Rainetii,4 floruit
anno salutis r oo. quem idem Fata cons. N. admodum extollit, dicens quod fuit excellentior omnium iurisconsul totum totius italiae. ruit praeceptor Bara.ut ipse testatur.iis r.num3. Cripam iud qui male iud&de illo plura commemorant Io. Achaiam, Sematus Rutibus, δ' Catet sanus Cotta in Iuris es ultorum mitis dicemus de mutuo in quo materia est frequentior,inde de aliis. Et quamuis uniuersas fere in huius vatiationis quaestionibus contingentes altercationes,Vnica di- F
90쪽
stinctione satis Cubtiliter proposita inter extrinsecam, intrinsecam bonitatem determinaucrit Iohau es re osten Lutaneburg usis sua repolit ad lithi quaesint regat a numer.sy.et siue ad 6 .&ibi cognoscatur quod in io conclusione quaerebamus
cuius temporis mutatio attenclatur. Nos tamen particulatius tractando singulares casus enues ea bimus. Primus igitur casus est quando debitor, qui mutuam pecuniam recepit illam habuit in tot aureis numis, ducatonis,
vel cro sonis aut albis solidis S similibus peciebus,&promisit suo creditori pecuniam restituere in eadem me specie, quae fuit lura tunc' est expeditum deberi augmentum rosi creuerit illa species promissa, sicuti kdecrementum contingeret periculo creditoris imo videtur frustratoria hoc casu quaestio de Rugmento quia eadem species restituenda est, ut dixi supra in ultima conclusione Min primo casu quia cum augmentum illud sit accessio quaedam materiae coherens exqira pecunia constituitur,ut in definitione nostra dicebamus, non potest blui pecunia debita quin secum augmentum ipsum soluatur , hoc est ii od voltiit Barilae deposito loques. in . Ra ulus insin quem post mali si quisurit ac de numismat. cap. r.
I. unico.num.s Ioia. de monet casu G. latissime olo et consi v. nu. 3. eqq. I aqua iri timidsm ti casu se, hanc quaeitionem inc tu propolito reailumen vidciatur tenere non deberi augme tum dicens sui licere dari candem speciem iis solutione, non autem inalorem in umerum o ZGrat . confit. 7. Brun.de augmcn.
limitat. I. quaesta ut est in casu quando promisti sunt totisorent, seu scuta deforenis,ut communiter rustici nostri loquuntur. Tamen ista opinio non es recipienda. prout illam ubi calus contigit, reiecit Senatus declarando deberi augmentum ' hoc est eandem monetae speciem cum suo augmento, siue in ea moneta intrinseca, siue tantum extrinseca bonitas consideretur,i hoc iure hodie utimur, quia illa stipulatio est sine dubio posita fauore creditoris. qui voluit sibi prospicere ut restituatur pecunia cum omni augmcto; hac cautela Dustra