M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

461쪽

si uelint: quibus tu prinatim iniurias pilarimas, contumelia 4; imposit illi: quo in oppido multas familias toutus in perpetuum infames t i, sturis, flagiti jsq;fecisti.

at publice commoda'. non sine magno quidem resp. prouinciae Siciliae detrimento. tritici modium L X millia empta populo R. dare debebant, π solebant. abs te solo remissum est. Rel'. detrimentum fecit, quod per te imperii ius una in ciuitate imminutum est: Siculi,quia

ipsum hoc non de summa frumenti detractum est, sed

translatum in centur inos, π Halesimos, immunes

nauem imperare ex faedere debuisti: remisisti in trire,niam . militem nudum unquam poposcisti per tot ano nos: fecisti item uti praedones solent, qui cum communes hostes sint omnium, tamen aequos sibi instituunt

amicos, quibus non modo parcant, uernm etiam praerada quos augeant, et eos maxime, qui habent oppidum oportuno loco, qμο sve adeundum sit nauibus, nonα nunquam etiam necessarro, Phaselis ilia, quam cepit P. Servilius, non fuerat urbs ante cilicum, atque praera donum: Lγcij illam Graeci homines incolebant: sed quod erat elusimodi loco, atque ita proiecta in altum , utere exeuntes e cilicia praedones sepe ad eam necessario deuenirent, et, cum ex bifice se locis reciperent, eodem defer

rentur ; asciuerunt illud sibi oppidum piratae , primo

tammercio, deinde etiam societate. Mamertina ciuitas improba antea non erat, etia erat inimica improborum:

quae C. Catonis illius, qui confulsust, impedimenta retinuit: at cuius bomini, clarissimi, potentissimis: qui tamen, *m consulfuisset, condemnatus est . ita ne uero

462쪽

IN VERREM. 2lsci cito, duorum hominum clarissimorum nepos, L. Palili, π M. Catonis, Er P. Africani sororis filius; illo damnato, tum cum siuera iudicia fiebant, HS xviii millibus lis aestimata est: hκie Mamertini iuri non fuerunt, qui maiorem sumptum , quam argenti Catonis lis aestimata est, in Timarchidis pranα. tium sepe fecerunt uerum haec ciuitas isti praedoni, de statae Siciliensi Phaselis fuit . huc omnia undique do portabantur, apud istos relinquebantur : quod celari opus erat, habebant sepositum, ac reconditum: per

illos , quae uolebat, in naliem clam imponenda, occulte exportanda curabat nauem denique maximam,

quam onustum furtis in Italiam mitteret , apud istos faciendam, aedificandam, curauit. pro hisce rebus uacatio data est ab isto s/mptus, laboris, militiae, resygm denique omnium. per trienniκm soli non modo in Sicilia, uerum, ut opinio mea fert, his quidem temporibκs in omni orbe terrarum vacui , expertes, soluti, deliberi fuerunt ab omni sumptu , molestia, munere. bine illa Verrea nata sunt. hinc in conuiuium Sex. Cominium protrahi iussit, in qκem ργphum de manu iacere conatus est, quem obtorta gκla de conuiuio in ui cκla , atque in tenebras abripi iussit. hinc illa crux, in gam ciκem R. iste multis in lectantibus sustulit: κam non ausus est usquam defigere, nisi apud eos, 3μibUcum omnia scelera sua, ac latrocinia communia casset. laudatum etiam uos qκenquam uenire audestis qua auctoritate ' utrum, quam apud senatorium ordinem, an quam apud populum R. habere debetis etsi κα ciuitas est, non modo in prouinciis nostris, veα

463쪽

rum in ultimis nationibus, aut tam potens, aut tam Itibera, aut etiam tam immanis, ac barbara ; rex denisque eri is est, qui senatorem populi R. tecto, ac domo non invitet qui bonos non homini solum babetur, sed primum populo R. cuius beneficio nos in hunc ordinem uenimus; deinde ordinis auctoritati quae nisi grauis' erit apud socios atque exteras nationes, ubi erit imperii nomen, et ignitas f Mamertini me publice non inuitauuerunt. me cum dico, leue est . senatorem populi R. inon inuitauerunt, honorem debitum detraxerunt non

homini, sed ordini. nam ipsi Tullio patebat domus locupletissima, amplissima c. Pompeii Basilici, quo,

tiamsi esset inuitatus a uobis, tamen diuertisset : erat etiam Percenniorum, qui nunc item Pompeijsunt,

mus bonestissima: quo L. frater meussumma illorum Moluntate diuertit. sinator populi R. quod in uobis fuit, in uestro oppido iacuit, o pernoctauit in publico . nulla hoc alia ciuitas unquam commisit. amicum

enim nostrum in iudicium uocabas . tu, 3 id ego prisuatim negotii geram, interpretabere in minuendo Γ nore senatorio e uerum baee tum queremur , si quid de uobis per eum ordinem agetur, qui ordo a uobis a huc solis contemptus est . in populi R. quidem conste; esum quo ore uos commisistis ρ nec prius illam crucem, quae etiam nunc ciuis R. finguine redundat, quae fixa est ad portum, urbem suestrum, reuessistis, neque in profundum abiecistis, locum s illam omnem expiastis, quam Romam, atque in horum conuentum adiretis lin Mamertinorum solo foederato, atque pacato monin mentum istius crudelitatis constitutum est. vestra ne

464쪽

IN VERREM. 216 urti electa est,ad quam cum adirent ex Italia, crucem Gis R.prins, quam quemluam amicum uiderent pora puli R. t quam uos Rhemnis, quorum ciuitati inuidetis, item incolis uestris, ciuibus R. Ostendere soletis ; quominus sibi arrogent, minus1; uos desticiant, cum ut d ant ius ciuitatis illo supplicio esse mactatum. Verumbae emisse te dicis. quid illa Attulis , tota Sicilia nominata, ab eodem Heio peripetasmata emere oblitus es t licuit eodem modo, uisigna: quid enim actum est ἰm literis pepercisti ἰ uerum hominem amentem boe fissi. minus clarum putauit fore , quod de armario, εμ- quod de sacrario, esset ablatum . at quo modo

abstulit non possum dicere planius, quam ipse apud

vos dixit Heius. cum quaesissem , nunquid aliud de bonis eius peruenisset ad Verrem : restondit, istum adsimisisse, ut sibi mitteret Agrigentum peripetasmasta. quaesiui , an misisset: restondit id, quod necesse eαrat, scilicet dicto audientem fuisse praetori, misisse . ro Pgi, peruenissent ne Agrigentum: dixit, peruenisse.

κα=κi, an domum reuertissent f negauit adhue rea sertisse. ri*s populi, atque admurmuratio omnium facta est. hic tibi in mentem non uenit, iubere, ut haec

ηο3κe referret HS D se tibi uendidisse: metuisti , ne es alienum tibi cresceret, si HS V i millibus D tibi 'starent ea , quae tu facile posses uendere C cmi libus . fuit tanti, mihi crede: baberes, quod defeno

tres: nemo quaereret, quanti illa res esset: si modo te posses docere emisse, facile, cui uelles, tuam causam, et se tum probares . nunc de peripetasmatis quemadmo a tam te expedias, non habes. d a Philarcho cena

465쪽

tur ino , homine locuplete , ac nobili, phasseras pu&cherrime factas, quae Regis Hieronis fuisse dicuntur,titrum tandem abstulisti, an emistis in Sicilia quidem

cum essem , sic a centuripinis , sic a caeteris audiebam: non enim parum reserat clara. tam te has phaleras a Philarcho centur ino abstulisse dicebant , quam alias item nobiles ab I risto Panormitano, quam tertias a Cratippo Tyndaritano. etenim si Philarabus uendidis, set, non ei, postea quam reus factus es, redditurum te

promisisses. quod quia uidisti plures scire: cogitasti , si

ei reddidisses , te minus habiturum, rem niuilo minus testatam futurum: non reddidisti. dixit Philarchus pro testimonio, se, quod nosset tuum istum morbum, ut amici tui appellant, cupisse te celare de phaleris: cum abs te appellatus esset, negasse habere sese: apud alium quoque eas habuisse depositas, ne qua inuenirentur: tuam tantam fuisse sagacitatem, ut eas per ib lum ipsum insticeres, ubi erant depositae: tum se desprehensium negare non potuisse : ita ab se inuito ablumias phaleras gratis. iam, At haec omnia reperire, ac perscrutari solitus sit iudices, est operae pretium cognoscere. Cγbiratae sunt fratres quidam, Tlepolemus, πHiero P quorum alterum fuere opinor e cera solitum esse, alterum esse pictorem. hosce opinor Cγbirae, cum in sius icionem uenissent fluis ciuibus, fanum expilasse Apodinis, veritos poenam iudicii, aclis, domo pro- figisse . quod Verrem artificii sui cupidum cognoue*rant, tum, cum iste, id quod ex testibus didicistis, cγήbiram cum inanibus ongraphis uenerat: domo pro*fugiente ad eum se extiles, cum iste esset in Asia, conσ

466쪽

i ra

IN VERREM. 2I tulerunt. habuit secum eos ab isso tempore: in leo rationis praedis, ataue furtis multum tuorum opera, consillis, usus est. hi s ni illi, quibus in tabulas retus lit si se Tadius dedisse,iussu istius, Graecis pictoria bss: quos sibi iam bene cognitos, ει' reprobatos,secum in sicilium duxit . quo posteaquam uenerunt, mira nodum in modum , canes uenaticos diceres: ita odorabantκr omnis, pervestigabant , ut , ubi quidquid e se sit, uiliqua ratione inuenirent. aliud minitando, seligd pollicendo, aliud per struos, aliud per liberos, perdmicum aliud,aliud per inimicum inueniebant, quidαqgii illis placuerat, perdendum erat. nihil aliud optae: int, quorum postebatur argentum , nisi ut Hieroni Tlepolem odist liceret. uere mehercules hoc iudices istam . memini Pamphilum Lilybaeianum, bostitem meμm, amicum, nobilem hominem, mihi narraure , cum iste ab sese Hydriam Boeti manufactam,praescia ro opere, grandi pondere, per potestatem aue tuo lisset , se sane tristem, tr conturbatum domum reuersti se, qκia uas eiusmodi, quod sibi a patre,sta maαioribκs esset relictum, quo solitus esset uti ad festos di s , ad bos itum aduentum, a se esset ablatum. cum sitierem , inquit , domi tristis , accurrit Venerius, iu* bri me sopbos sigillatos ad praetorem statim afferre. permotus sum, inquit. binos habebam : iubeo promi Atrosque, ne quid plus mali nasceretur, π mecum ad praetoris domum ferri. eὸ cum uenio, praetor qκiesceαbat , fratres illi cγbiratae inambulabant. qui simul ut me uiderunt, ubi sunt Pamphile, inquiunt, ργpbi tendo tristis . laudant. incipio ineri, me nihil babi

467쪽

turum, quod alicuius esset pretii, si etiam sopbi essent ablati. tum issi, ubi me conturbatum uident ; quid sis nobis dare, ut isti ne auferantur abs te t ne multa, HS c C me, inquit, poposierunt: dixi me C daturum.

Mocat interea praetor: scyphos poscit. tum istos coepisse praetori dicere, putasse se, id quod audissent, alicuius pretiij si phos esse Pamphili: luteum negotium esse, non dignum, quod in suo argento Verres haberet . ait ille, idem sibi uideri . ita Pamphilus scyphos optimos aufert. mehercules ego antea , tametsi hoc nescio quid nugatorium siciebam esse, ista intelligere; tamen mirari solebam, istum in his ipsis rebus aliquem senosum habere, quem scirem nuVa in re quidquam simis te hominis habere . tum primum intellexi, ad eam rem istos fratres cγbiratas fuisse, ut iste in fur do manis bus suis, oculis illorum uteretur. at ita studiosus est huius praeclarae existimationis, ut putetur in hisce rebus intelligens esse, ut nuper uidete hominis amentiam γposteaquam est comperendinatus, cum iam pro daminato, mortuos esset, ludis Circensibus mane apud L. Sisennam, uirum primarium, cum essent triclinia strata, argentumq; expositum in aedibus, cum pro diu gnitate L. Sisen me domus esset plena hominum bone αporum, accesserit ad argentum, contemplari unum: quodque otiose, considerare coepemit . mirari stula . titiam alij, quod in ipse iudicio eius ipsius cupiditatis, cuius insimularetur , susticionem augeret: ali j amentiam , cui comperendinato, cum tam multi testes dis xissent, quidquam illorum ueniret in mentem. pueri

autem Sisennae, credo qui antiμissent quae in pumi

468쪽

IN VERREM. 2Igtestimonia essent dicta, ocu los de isto nusquam dei ceu ' re, neque ab argento digitum discedere. est boni iudiscis , paruis ex rebus coniecturam facere uni cuiusim que re cupiditatis, incontinentiae . qui reus lege, et

Si reus comperendinatus, ra, opinione bominum pes a ne damnatus , temperare non potuerit maximo conα ventu , quin L. Sisennae argentum tractaret, cons .i sideraret; hunc in prouincia praetorem qui quam pustabit 2 siculorum argento cupiditatem, aut manus

ψ abstinere potuisse ' Verum uti Libbaeum, unde o, oratio reuertatur: Diocles est Pamphili geoi r ner illius , a quo dria ablata est, Popillius cognosi' mine. ab hoc abaci uasa omnia, ut exposita fuerant, abstulit. dicat si licet emisse .'etenim hic, propter masra Pirudinem furti, sunt, opinor, literae factae . iussit , Timarchidem aestimare argentum . quo modo' qκo, α, fgi unquam tenuissime in donatione histrionum UN mauit. tametsi iandudum erro, qui tam multa dei' igis emptionibus uerba facium, o quaeram, utri m i tmeris, quo modo, quanti emeris: quod uer O ,ο transigere possum . ede mihi scriptum, quid argenti in prouincia Sicilia pararis, unde quidque,aμt quanis ii emeris. quid sit f quanquam non debebam ego absu' te bas literas poscere: me enim tabulas tuas babere, π proferre oportebat. uerum negas te horum annorumas diiκot confecisse. compone hoc, quod postulo, de ar*ιπ gento: de reliquo uidero. nec scriptum habeo: nec posellii figm edere. quid futurum igitur est quid exflimus uersice iudices facere posse ' domus plena signorum pηt

' ς irrimorum iam etiam ante praeturam multa ad nil

469쪽

LIBER VI. tis tuas posita, apud amicos multa deposita, multa alijs data, atque donata: tabulae nullum indicant em Uum: omne argentum ablatum ex Sicilia est: nihil cuiquam , quod suum dici Messet, relictum . si turimproba dcfensio, praetorem omne id argentum eo misse : tamen id ipsum tabulis demonstrari non potest: si quas tabulas profers, in his, quid babeas, quo modo habeas, scriptum non est. borum autem temporum cum te plurimas res emisse dicas, tabulas omnino nurulas proferas ; non ne te prolatis, π non prolatis taαbulis condemnari necesse est tu a M. Celio, equite R. leectissimo adolestente, quae uoluisti uasa argentea Lisbbaei abstulisti: tu P. cacvrij , promptissimi hominis, ira experientis, er'primis gratiosi, supellectilem omnem auferre non dubitasti: tu maximam, o pulcheroximam mensam citream a M. Lutatio Diodoro, qui casuli senescio a L. Sγua ciuis R. factus est, omnibus scientibus, Lilγbaei abstulisti. non tibi obiicio , quod hominem dignissimum tuis moribus, Apollonium Niconis silium Drepanitanum, qui nunc A. lodius uocatur, omni argento optime facto stoliasti, ac depecum latus es. taceo : non enim putat ille sibi iniuriam fa*e tam , nopterea quod homini iam perdito, collum in laqueum inserenti subuenisti, quum pupillis Dreparanitanis bona patria erepta cum illo partitus es. gaudeo etiam, siquid ab isto abstulisti ; er abs te nihil reueliusfactum esse dico. a Libone uero Libbatano, prismo homine, apud quem diuersatus es, Apollinis siαgnum ablatum certe esse non oportuit . at dices te ex

470쪽

ffst

IN VERREM. 219 feram literas: π tamen idfactum non oportuit. a pura pillo Hela , cui C. Marcellus tutor est, a quo pecuniam grandem eripueras , scaphia cum emblematis Libsaeintrum empta esse dicis, an confiteris erepta sed quid ego istius in ei modi rebus mediocres iniurias colligo, quae tantummodo in furtis istius, damnis eorum, a quibus auferebat, uersata esse uideantur ἰ accipite, si uuliis, iudices rem eiusmodi, ut amentiam singularam , ut furorem iam, non cupiditatem eias persticere positis. Melitensis Diodorus est: qui apud uos antea testimonium dixit. is Libbaei multos iam annos habistat , homo domi nobilis, apud eos, quo se contulit , propter uirtutem stlendidus, er gratiosus. de hoc Verri dicitur, habere eum perbona toreumata, in bis pocula duo quaedam, quae Heraclia nominantur, Mentoris manu summo artificiosacta. quod ubi iste audiuit, sic cupiditate inflammatus est non solum insticiundi , Rerum etiam auferendi, ut Diodorum ad se uocaret, ac posceret. isse , qui illa non inuitus haberet, restonadit si Libbaei non habere, Melitae apud quendam pro psequum suum reliquisse . tum iste continuo mittit ho mines certos Melitum : scribit ad quosdam Melitenses, si ea uasa perquirant: rogat Diodorum, ut ad illum glim propinquum det literas . nihil ei tomus uidebaatiir, quam dum illud uideret argeniti m. Diodorus, bo

ρ frugi, ac diligens, qui sina feruare Messet, propinuq in suo scribit , ut iis, quia Verre uenissent, restondera Ut , illud argentum se paucis illis diebus misisse Libα, um. ipse interea recedit. abesse ab domo paulister mah strigamrraesens illμd optimefactum argetum amitα