장음표시 사용
431쪽
3ya pars III Cap 2.3I. De arrogantia
Suid die. ' transius iam in hoe genin Foraneorum GHyarem Seinpium, perhibet recens pharmaeotheomparatum contra omnia venena, nuper Pataujvulgatum : cui inseripteo : Eisetti Maranisliosi dei pretiois Eleituatis det Conte di Chiara Valle & modo d adoperario. me tandem deum tum , ut speciosi tituli Nobilis, Equitis, Franconis, Comitis, Caesarii Consiliarii . ExIegati in nomem
Pharmacopola foranei transirent. Simili tamen serrae, Dionysivi Rex adpadagogiam redactus e 1 ; Theogenes ad olitoriam, My ad alia, O superiori seculo aliquiquinti Euange Architecti. O Miniseri , meri Grammatici, inter quos Philippus Melanchthon , ad piserinum. O id genus alia opificia deuolui; sunt. Nee dubias.. quin id o cybs aliquo lucello reo ires Seioppius, im- aer 3ngentia quod in cateru solet 9 de Republiea Chri stiana merita repositurinsit, prasertim Moemisupi citurvi, ad Deum o pigmentarparanda manvi admo
X I. quum ita se habeant, seloppi; totque ac tam multa documenta necessaria quam humilis lim4 de te sentiendi tibi sappetant, quod nihilo miniis de fucatis tuis honoribus ac titulis adsciscendae laudis caussa intoleranter gloriatus sis, v de rogo , nisi ex perenni ebullientis tuae superbiae vena manare potest.
arrogant1a. Hactenus illustrissime sine comitatu comis nisi sirth Haeresis,atque impietatis de tuis honoribusae titulis affatim de liberaliter. Quid porro com minisceris de tuo ingenio quid de studi is i quid de scientia monstra omnino noua, atque immania, qualia nulla unquam Africa peῖeriti nulla vi-
432쪽
dit. Nee ausim ego manum, aut stylum iis admouere, sed ea, quemadmodum tuis verbis 1 te sunt conformata, huc vlaro se inferunt. Glorioso mi- Iiti Plautino nihil eoncedens, miros a sopeos LO-gos de te memoriae ita prodis. a Anno cin IcLXXX erat octausu aetatis mea examu , quum iam legere, seribere. O nomina flectere per genera, ct casus arq ες numeros didicissem, a patre in ludum literarium misssua , intra unum biennium non modo prompte st expr-dite Latine loqui didici nam id mihi cum catero con discipula commune fuit P sed Gracam quoque Gram- .maticam, O Prosodiam Latinam , tum non minimam Logicerpartem. υς Pradicabilia, Pradicamenta nuntiationes qua Gam, definitiones, ac d uisiones. Sallui morum partes , figuras, ac modos, Sophisticos denique elenchos priuati Prae toris opera celeriter arripui, ursve me condiscipulis , siue potius Contubernalibus ac Conuictoribus in suprema iam classe Dialectica operam dant1bus,ac pane altero tanto natu me maioribuου ita vi nonnulli per aetatem mihi patres usepotuissent) non minimum negotii exbibere meminerim. Exacto illo biennio, Rhetorica cuius non dicam non pessima , poene au- rem dicam optima nota magistrum ceperam Iohannem Ingelsteiterum Medicum o Philosophum componenduversbiu, Orithmetica, Graea, Er Hebraica lingua diligentem satu operam impendi, nec male, ut atassereabat, Praeceptorum deme 1pei restondi. In Logicis quidem tantum profeci, ut anno cini IXCι. quum cateri mei Condiscipuli nondum omnes Logices partes audinissent, iam tum mihi Iacobi Zaba resta summi Peripatetici opera Logica quEmfamiliarissima essent reddita. II. Abunde, Sci oppi , est. ne plura. Omnium literarum Mercurius es, Apollo es, Minerva es. Quid vis amplius Ne quis vero de tantae admirabilitatis veritate ambigat, ipse tu laudum tuarum Historicum agis non ieiunum , aut luculentum potius Panegyricu adornas. Qua fide autem POC
433쪽
3' Pars III. Cap. I. 3 2. De arrogansia
tica an Graeca aiaud satis discriminatim. Certh ta Achilli facinorum suorum egregium Praeconem. Homerum quondam nacto, felicitatis herbam. ipse tibi Praeco Homero maior, porrigere noluisti. At reponam, dica inque ego pariter, quod res est. Quin plautum tibi frequentem in manu, ac familiarissimum Scriptorem esse pers, euh seri bis in tuo Hypobolimaeo; a Thrassinis , ac Pyrgopilini.
eae mores tibi vel imprudenti quotidiana eius Iectio paulatim adeo affricuit, ut tantundem auctoistitatis tuo testimonio, quantum fabulatores, At relanas dumtaxat, & Fescenninos professi merentur,conciliaris. Quid enim λ Portenta ingentia de te loqueris. Salem omnem doctrinarum ita ipso matris tuae utero , te esse abliguritum. San Edecennis adhuc, prompte expediteque loquendi Latine gnarus, Graeca Grammatich. ac Prosodi1 imbutus , Dialecticaeque peritus, contubernales tuos altero tanto te grandiores natu, hoc est, annorum viginti, nullo negotio, sputo, vel talitro debellabas. Pusio scilicet lacertis Herculeis laceristosior. Concinunt caetera. Graecae, Hebraicaequo linguae cognitio, tum Rhetorices facultas comparixata, praeceptorum de te spem non fefellit, & anno ci Oxci. hoc est, tuae aetatis xiv. quum reliquhtui condisciptili nee dum Logices partes omnes audissent, iam tu Zabaret Iae opera Logica cun ta voraveras, tenebasuve tam probe, ac proprium nomen. Pro quanta tuae memoriae vis quam fide. Iis, tenaxque depositi, quum tu ista an .ci iacui I. una cum tuo saluero Hποbοθmao ipse agens xxx. in vulgus emiseris ; tamen quae olim puerilia inter crepundia quatuor ante lustris luseras, tibi in meme tam pertinaciter, ac si nudiustertius ea transegisses, insedisse Uerum hae omnia lubens ego tibi assenserim. unum mihi vici simp
434쪽
sm, quod inficiari non potes, dederis; totidem
nHDirum haec ipsa esse tuae ambitionis atque arro. gantiae genuina chirographa. III. At enim alio, quam ad tui commenda.
tionem haec a te narratio relata est. Sic enim manifesto in eodem Elencho caue S : a nequa. quam eo consilio hἱc narranda duxι , ut me magnum Lectori faciam ii em admiranda alicuius eruditionus icionem commoueam fateor enim pleraque eorum, qua puer didiceram,posterioribus anu , quum me ama iasilis Destra critices insania ludebat , O tempuε , quod discendu magis serus occuparum oportuit, libru edenda conterebam, mihi e xi e sed potius . vi qua dec e ια ac Θρ oc tua ia is , exemplo meo suspecta reddam. aluo enim sum ego ,s tecum in comparationem svὸniam ' vir prisca Me ac virtute, fateor at ego. ne fatear, sed omnino dissitear, sexcentis tuis piaculis, quae partim enumeraui, agitavique, partim deinceps exponam, adigor sed ea uis hἰe non agiatur, de qua te mihi minurgraNare concesurum arbitror. De ingenio, ὀυψυια indole adperisticiendas siterm quUio est . quam laudem etsi neque tu ipsor-t u plane a me abiuducatam evu. aut A cvis . nequic Nam cupis.
Non etenim hoc Troes tibi credent, Dardanidai. Nemo, inquam, neque Hareticorum . neque Catholieo quin plin etiam ingenij iudicio, o existimatione sua mihi relinquat, quam ego in me agnoscam.
IV. Iam sapis plane, Scioppi, dum pleraque 'eorum, quae puer didiceras tibi poste tum etiam, quum haec scribebas, iam essi uxisse, candidh fateris. -d ego, ut facile credo ita etiam tibi, quia puer quondam egeris, quam linguarum cognitio
435쪽
396 Pars III. Cap. I. g. r. De arrogamia
nem, aut doctrinarum facultatem, quoue aeratis anno hauseris, penitus excidisse , ac proinde quae de tuis puerilibus illis praerogatiuis ingeris,sOmniis paria ac gentina merito existi itiarim. Frustra
vero tuam ambitionis noxiam quaesito colore diluere conaris, quum re apte tuam et dicta mendaci 1 tu i pie coarguas. Nam recitatis hisce Scaligeri verbis : Annos nariu undecim cum Leonaria o Iano constantinostatribM Burdegalam a patre missis, triennium primu elementu Latinitatis operam dedi e ut ista refutares, quorsum tam longam tuorum praeconiorum caudam attexuisti, aut temere inseruisti ro ingeniosum tuae arrogantiae artificium t ut glo-HOlaeituae nescio quae scruta vaeno statim expone inres , Scaligeri in primis Latinae linguae elementis ad dileendis, tarditatem minus tibi veram videri, astuth simulasti. Ut porro suspicionem , aut simu- lationem tuam argumento non Ie ut fulcires, quid taei aut strophae excogitasti dolium integrum totumque tuarum Iaudum, quas in puerili aetate meritum te strenue mentiris, ei lac uasti, quo ut nihil intempestivius. ita nihil superbius. si tuae in discendo celeritatis admirationem non suisses a
cupatus , aliorum exemplis extra iactantiae periculum, quam tui, uti maluisses. Ahiertat autem Deus omen intestabile, ut uisquam sua existimatione atque iudicio plus ingenii tibi, quam tute in teipso, agnoscas ut per tua sum habes, dc cuique
esse etia in aluit raris γ relinquat. Ι'liis arrogantiae, plus superbiae, plus contumaciae dixisses; mortalium nullus tergiversaretur, omnes pronis capiti bus assentirent. Atqui ego, Scioppi, non altus diu in Haereti, ut tu; sed Catholicus ab incunabulis, ya Imarium tuum hoe mendacium tuba canens, a nemine neque Haeret scorum, neque Catholicorum non plus tibi ingenii, qui in ipse tibi tribuas, indulgeri, impune tibi abire non sino: id enim Iotune
436쪽
rotundὲ pernego, aioque te multo ininus & ingenii, & doctrinae, quam tibi sumas, habere ; neque tam lim aio, sed validis quoque esperimentis permultis ad id locorum iam planum feci, faciamquc
porro in se magis ex destinato. V. Verum has adeo turgidas tuae arrogantiae aesuperbiae vesicas. Scioppi, nondum tu satis inflaritas autumans, quo magis ventosa popularis auras opinione captata distenderes . .Amphotidas Seioppianas anno cioidcxr. etiam publicasti, in quas. quidquid ad tui praedicationem nominis, eruditionis, scientiae, ac doctrinae, eorradere, eblandiri. aut emendicare potuistudiligentissimὸ, atque ambitiosissime eonieeisti. Neque his contentus, alium etiam libellum. eluta Padia nomen indidiis sti, Grammaticin planὸ Padicisti ut apte Lauand 1 appellaris, Paraui j anno cinio cxxxvi. luci Commisisti in quo immanem librorum te quum editorum , tum edendorum multitudinem recenses, teque rerum humanarum ae diuinarum stientia Perpolitum, tum artium omnium de doctrinarum promum condum. eoesestem instagogum,ae uva gnum veInti Numen e Iouis cerebro expressum cireulatoria affectatione ae leuitate venditas.
VI. At quia paulo pbst longa dissertatione, quam nihil fere literarum probὶ calleas, scioppi. qu m rudis in eunetis disciplinis, quam indoctus rabula, infansque idiota in libris, quos foras de-
, doce sis, quae ignoras, ostendam; multoque duueidius,ae solidius in meo Dentiscalpio, Strigili. ω uacula revineam; nolo hie tibi de isto doctrinarum peculio,vel magniloquentia negotium facessere. Sat mihi in praeseritia est, hanc tuam vesanam arrogantiam atque superbiam, in apertumae latebris prodeuntem, etiam lippis esse perspectam. Quid mirum, Seioppi Est stilicet Grammaticorum natio superbissima. Idcirco Clemens s Alcx. um
437쪽
Alexandrinus libri. Stromatum. Sophistas illos,qui se ob huiusmodi artem impotentius efferunt, perstringit,uitque infelices vocat. Salaminius nescio quis horum e grege literator, solem se haberi, atque adorari vo bat. Appio a eiusdem farinae pi-.stor, gloriabatur eos, quibus aliquid nugarum Grammaticarum despondeuat, immortalitate , se donarit, quem propterea Tiberius Caesar Mundi cymbalu=n, quia publicae famae tympanum adeo insane ardebar, ridibundus metito nuncupabat. At enim inter Grammaticos nemini te concedere , omni uinque facile principem te esse, censeri. que, te arbitro, te iudice, te praecone, iam dudum de vulgo notuit, dc ego quoque, si de meris, non Grammaticis , sed Grammatistis sermo sit, ultro annuerim. Sed nόque tu potes abnuere, quin hoc Pariter Grammatici spiritus nomine animum tibi .cid intolerabilem superbiam inflatum esse , vultumque sublatum, haud ex vano colligatur. Iam vero, quam saepe superbia, atque arrogantia Haeress pronuntiata sit, quam minime fallax, qu m . Certa prudentes rerum non fugit. . Certe sapientum omnium iudicio liquet, innumeras pen Hς resin orbe Chrjstiano non nisi ab aliquo Gram
. maticorum satas, ac propagatas. Veteres ac fe-xE antiquatas dissimulo. Philippus Melanchthon,
Theodorus Beza, Martinus Lutherus, Petrus Mar-
yr, aliique sexcenti Hypodidastali,unde suas Haereses, nisi h Grammatico Ludo, Grammaticoque tumore, ac supercilio auspicati sint i Atqui in Grammatico puluere nemo te, Seioppi pulsieru-Ientior, nemo turbulentior nemo fastosior. Adeoque de tua ista superbia tanto certius, atque exinploratius tuae Haeresis proludium verum ut su-- Perbia Haereseos praeuia semper est , ita eiusdem perpetuo solet esse pedisequa. Omni, o quippς Haretis. . ut sapienter Diuus Bernardus anima dis
438쪽
Pars III. Cap. 2. De hvocris orta
uertit , a una intentio semperfuit, eaptaragloriam ia singuiaritate scientia. QDd nemo eontentius. aut
operoins , tu, scioppi, ut constat, ubique
praestat. e. - a Serm. 6,.in canti
Verruca secundzi Scioppianae Haer
sis, Pharisaica hypocrisis, abditum superbiae cubile, ac locuples
, Escio, scioppi, an duorum nominum
pro alienae personae simulatione, ac tumu- Iatore usurpa ndi potestatem, te Graminaticorum morosissimo ae dissicillimo nunc impetrare mihi fas erit. Sed utcunque reclames, delibera timi iam mihi omnino est , ea, quum non solitan Ecclesiasticu Scriptoribus admodum familiaria. sed, quod caput est, atque hic potissimum quaero, . tuae missis pustulis quoque, ac struinis designan-V dis, recidendisque qu maptissima sint, vel iraris . tuis auribus oculisque saepius obtrudere. Omnis
enim Haereticu ut praeclarE D. Hieronyiixus traditio
dupocrita in , aliud agens. O altu simulans' . II. At quid hypocritae, rogo, scioppi, tam in via, ac solemne, qu m tenebricosis superbiae au- tomatis in honorum, laudum, plausuumque ver- ticem niti scirpus nimirum bypocrita est, cuius, varior. vi Iobus testificatur , b Aper aceruum p gra densabuntur inter lapides commorabitur. Qiiod oraculum Magnus Gregorius enuclearis.
439쪽
ae mores tibi qii Em graphice scit ue hisce non
tam verbis, quam coloribus e cingit. a Seirpm se.
qui inter lapides commoratur, super aceruum'errarum radiees densat . quia omnis opocrita cogitationes sis vi in exquirenda hominum admiratione multiplicat. Per omne enim . quod hypocrita faciunt , quia occultu cogitationibus laudes hominum requirunt, quasi radi ses scirpi in aceruum petrarum mittunt. Operaturi
quippe. laudet suas eogitant, laudari autem has, secum raciti ix cogitationibus versant. Vaudent sepraejuor an humana aestimatione elaruisse. Cumi insati fauo-νibus apud semetipsos intumescunt, sale mirantur taciti etiam ipsi. quod sunt. videri quotidie semetit
altiores cupiunt, ae miris inuentionibus in opere excrescunet, quia sicut virtus humilitatu omne vitiuna
enervat, se arrogantia roborat. Cogit namque mentem
iuuenescere, O contra vires valere, quia se quod negat vigor υaletudinis, amor imperat laudis. Vnde Ofactis seu, ut diximuι, arbitros inquirunt Si vero eorum
operi testes deesse contingat, narrant ipsi, qua gesserint suum, esserri fauoribus coeperint,sve eisdem suis operibus, qua egisse se referunt, mentiendo aliquid adiungunt. Haec lanctissimus Pontifex ad Hypocrito rum imaginem exprimendam.
III. At enimTharisti ea hypocrisis, de qua mihi iam pensiculath anquirendum, eb maxime in industriam suam artemque refert, ut de animi religione, de pietate, de iustitia, caeteroque virtutum Para in gloriam adipiscatur; atque ut adipi statur, , Praerogatiuas suas, atque honestamenta id genus Ostentare ae iactare nunquam desinit; ab eo, opinor hypocritarum antesignano ac magistro instituta, quem strenue sternuisse, ae magnifice de se ita locutum constat; b Dem gratias ago tibi, quia non sumsicut careri hominum. raptorei, inlusi adul- raris a L b. 8 Morat. cap. Nob Luca Mi.
440쪽
t νἱ4 velut etiam hie Publicanus. Ieiuno bis in Sabbato, decimvi do omnium, qua possideo. I V. quum citra controuersiam manifesta sint, noli, quaeso, Scioppi, iam mihi succensere, si . te quoque in album hypocritarum referendum iure, qu1m qui optimo, contendo. Quis enim hominum admirationem magis venatur, quam tu quis occultis cuniculis, ad numerosas laudes hauriendas, magis populi opinamenta subruiti quis humana aestimatione se praecipue claruisse magis g'udet i quis ventosiis fauoribus magis inia tumescit 3 quis tacite seipsum, quod est, magis ad mitatur 3 quis se cotidie altiorem videri magis cupit ὶ quis suis non dico factis , sed fucis arbitros ac spectatores magis quaerit 3 quis demum suis
operibus, quae praedicat, mentiendo plura assingit Quam abunde enim arrogantiam istam tuam,
atque luperbiam tuorum honorum, munerum, viis
tutorum, ingeni j, sollertiae, literarum, ac disciplinarum phaleras enumerantem, insolenterque in coelum tollentem, in theatrum iam dedimus sed luci. entior multo adhuc illa est, quae virtutum obtentu, inanique gloriatione turgens, te nimio Pere supinat, ac dementat, in quo Pharisiaicae hypocrisis caput praecipue cernitur, atque eminet. v. At tibi pectus valde, scioppi, nunc pera-eescit, virent oculi, fremisque calumniam istam
tibi. de nihilo planὶ strui. Calumniam ais de ni istillo tibi Quid si incorruptas produco tabulas 3 quid si chirographum tuum 3 quid si testem locupletissimum quid renides 3 Mihi ut habeas fidem. non postulo: tibi haud dubie habes summam. Teis
ipsum ergo testem excito, tuos Codices profero, tuum Maligerum Uvobolimaum appello, in quo tua ista Pharisaica hypocrisis paratragoediat quam Mima. Et iamdtimne obluctaris 3 Age ad fur ciua ad .ytru,sidem, recitetur. Vbi primum in