장음표시 사용
301쪽
Id est, quemadmodum nos vertimus.
Frater non redimet. dimet vir' certe non Ληn dabit expiationem eius Dest. ο άδελφὸο ου λυκάσε es o ανηζ, ου 4 ia vita καθαρμα. Hoc est. O peccator, qui nihil aliud praeterquam mundi huius bona fortunas, opes, possessionesque parare studes, partasque fidis. Quasi
vero,res humanae perςnnes sint,& perpetuaera non potius breues ac suetaces: & tales ut de inferia' eximere non Valeant. . O pecccator, qui nil aliud, quam opulentiam, copiam, abundantiam, atque assiuentiam omnium rerum ex sanguine humano accumulare desudas: Inque cumulatis spem ponis. Quasi Vest,quae omnia insta Lunam sunt, stabilia firmique sint, & non potitis mortalia atque caduca: & quae letho dato liberare non possint. O peccator, qui nihil aliud,qu1m honorem,amplitudinem,ssignitatem gloriamque, etiam saepe contra his fasque congcrere curas. Quasi verb,post funera illis diuinum numen expiari queat. Quod prosecia non est sic. Immb vetb praeterquam quod non sunt diuturna quae mundus dat: sed ad exiguum tempus durant, de male parta male dilabuntur. Vna summa est,quod cum semel in infernum descenderis: non filia virtus, non simulata religio, non inanis oloriola,non Allaces diuitiae te iuuabunt, Non statres, non propi uui,non necessarij,non benevoli, non denique ad extrTum Messias . iterum te redimet. Stat enim immutabilis sententia Dei: quod de inferno quidem pedem referre hon licet. Et haee de nomine nou
302쪽
Et est figura synecdoche, pars pro toto,equus FrO cqm , cui ros procurribus: modus loquendi vittatus in lacra pagina Vt scripti sis, ficatio sit, verborum sententiam accipiendo: Qu a cuni b g:s quadrigisque & equitatu, mare Pharao ingreilus est.
Aisimit autem Salomon in Cantico equos, quorum magnus cst usus in bello dum eos, in exercitu equitant electi equites : cxque cis varia armatura armati, contra hostem praelio dimicant. Pharaonis autem equos,ob equorum excellentiam, quos Aegyptus gignit :quare inde Rex Salomon magno emere solitus erat. R. KCg. io. Currus autem Pharaonis smiliter accipit, quoniam aurigarum artifices Aegyptij, singulari opera,& summa arte quadrigas clabosa bant : non solum ad instrumenta & carcinas ct impedimenta circun- serendum , & itinera faciendum , vehendumque recreationis gratia: verum enimuero etiam ad bellorum usum.
Quandoquidem in bigis quadrigisque consistentes instructi para-xique pugnabant antiqui pri sesque: qui praeter equestres pedesti Es que copias, curules etiam habebant. Sicut veteres illi Aegypt ij, de quibus paul5 ante mentionem sedimus: qui Dei populum rcriequentes,rubri maris voraginibus submersi sunt. Quorum exercitum ex illis tribus copiis constiti ite, sacra pagina docet: si prototypum quis attente legat. In quo habetur,quod cum decreuriet Rex Pharao,pe sequi filios istaei s non erubescens, quod non sollina ipse Rex praecidisset lieentiam libertatAnque exeundi: sed etiam quod totus Aegyptus timore magno perculsus prostratusque, eorum terra expuli flent currum suum regium apparari iussiit, & praeterea sexcentos currus electos:de insuper omnes currus Aegypti. Cum quibus & equitatu &peditatu, castra populi Dei sequutus est: mareque ingressus est ipse Rex, non eques, sed curru vectus, sicut etiam principes regni eius.
Sie Philisteos legimus, contra Regeia Saul pugnaturos, exercitum confecille triginta millia curruum, atque equitum sex millium : peditumque adeb magnum conuentum, ut nemo esset, qui rationem numerumque haberet. I.Reg. I 3.
Sic de eodeminet Rege Salomone nostri Cantici autore, lacra pagina narrat: quod postquam regnum praesidiis firmare decreuit, copias comparauit: curruum quidem mille quadringentorum, equitum vero duodecim millium : quas per singulas ciuitates disposuit.
Ac quemadmodum ad Troiam pugnatum scimus,& in Latio,cumri Troia fugiens Aeneas cum Teucris venit : vel maxime Homero 3c Virgilio amoribus. Apud quos passim cum res gestas, & bella narrant fit praelia,ex curribus dimicatum legimus. velut cum de acri Graecorum Diomede & Hectore omnium Troianorum seriissimo
303쪽
canit Homcrus. Quorum alter. ιλ. .
Tunc Hector binos occidit murte peritos
Menestim in curru santem se Anchialumque.
Alter similiter duos Priami filios.Et velut de Ductore Dardanio Vi gilius, strenuoque Pallante. Quorum alter.
Alter similiter Lucagum, statremquc Ligerum. Igitur per equorum praestantiain, currusque Pharaonis: qui regio ornatu re magnificentia ut credere par est elaborati,omnium scrin ne celebrabantur, caeterosque Aegyptios currus: Ecclesiae bellige-xaudum proponit. Atque ut mihi pium videtur: pro religione, pro cultu, pro fide arisque Spons:& pro ipsius Sponsae focis, tedibusque& depulsione mali,& adeptione boni,quod est vita aeterna. Quod sane quidem omnibus temporibus impletum est. Cum abioso sui primordio,vsque ad Messiae ortum, per Abraham, per Moy-I , per Iesum Naue, per Gedeonem, reliquosque Iudices & Reges:& post eiusdem mortem, per innumeros Duces, Imperatores, Praefectos,tot bella gesserit sponsa Pastrix, eademque Regina:tot praelia secerit:toties cum hoste in acie pugnauerit,ut nunquam modum Gnierit,sicut annales & historiae suggerunt: nec finitura sit, donec Ecclesiae imperium, orbis terrarum terminis finiatur. Neque vero solum bella exhausta,contra barbaricas gentes, seras. potius,quam homines qui Deum non agnoscentes, omnia iura diuina & humana peruertunt, gessit Ecclesia Pastrix, geretque: & aduersus etiam falsos Dei cultores haereticos,caeterosque ab ea diuisos: sed & inexhausta etiam aduersus sensualitatem , α daemones princi
pes tenebrarum harum. . i. I rar
Quemadmodum nostris temporibus vidimus,anno nostrae salutis M. D. Lx x r. cum Sponsi Vicatius Pius V. icto cum Hispano, Venerisque foedere, M. Antonio Columna,nobilissima Romani famguinis stirpe progenito: de Ioanne Austriaco Caroli V. imperatoris notho, Hispani Regis fratre: de Sebastiano Veniero viro clarissimo, Reipublicae Venetae supremo decore, inuictis bellorum Ducibus, asii Praepositis, Turcas nauali conflictu, ad Echinadas Insulas de
Et cum anno post, iussu Christianissimi Regis Caroli I X. ad purgandum C litianissimum regnum,de sponsa, multis modis, be
304쪽
nemeritum ad L x.millia haereticorum ut historiarum monumentis est proditum in caedes secta est in Gallia. Inter quos Lutetiae Parisiorum, ubi ad x. millia occis scribuntur, Princcps Gaspar Colignus, Praefectus maris,cum aliis Principibus, Galliae Proceribus,trucidati sunt. Poena debita, in mitiorem commutata: ut qui igne cremari debuerant, gladio interimerentur.Ac sicut quotidie fideles, Sponsi gratia adiuti, tentationibus carnis daemonum mundique resistunt. Quapropter viri series Sponsae Pastricis commilitones, qui rem bellicam administrant, qui ad usum ac disciplinam belli peritissimi sunt., quorumque opera eximia in maximis rebus gerendis Sponsi utitur: omnes accincti sunt gladio, propter Pavorem nocturnum. infra pari. 3. Quo stilicet & tueantur fines Ecclesiae, ab excursionibus inimicorum, haereticorumque omniumque infidelium,qui de nocte semper tenebrisque inuadunt, ob eorum horribilem caecitatem mentis:&vt corporeas voluptates execent, reliquasque illecebras,quae ii cte praecipue infestant:atque humanos sensus procul pellant, ut diuinos astequantur.
Quamobrem & Apostolus Ephes 3. pluribus verbis fideles hortatur,ut se arment armatura Dei: lorica iustitiae, scuto fidei, galea solutis,& gladio seiritus,quod inquit in est verbum Dei. Vt in ea, quae fidelibus est colluctatio aduersus insidias diaboli, & carnem &Anguinem,tenebrasque resistere possint:& tela ignea extinguere, de stare. Hoc est. Non cadere,neque vinci. Quod prosectb Pastrix Sponsinci t,atque essicit, quae ut diximus tenet semper arma: quae continentet icutis telisque armata est ut & tecta ipia esse positi, & prouocare incredulos, & reulcita lacessita. Itaque nimirum hoc illud est, quod par.6. de ea sponsus semel atque iterum canit.
Ia est,quemadmodum nos vertimus hv l 3 Φο ν τα σηριῶ t. . t ' i i Perterrens ut vexi a. . Ecce alia synecdoche. signa pro copiis, pro legionibus, pro exercitu, Non enim signa timentur, nec castra: sed militum cohortes cuneici phalanges,equitumque turmae,ex quibus exercitus constat. Sicut alias ad sensum respicientes verteramus. . ' I : l poci'De .7ον οἱ Ηγρο Mι. in
Formidabilia mi fortis exercitus.
Pauenda vi iustrum acies. sed de hoc versu suo loco agemur.
305쪽
Ecv Nous locus nominis 'n' ranhiathi, quod hactensis Amica mea & Proxima,id est, πληρόον μου, conuersum reperitur : est versus eiusdem primae partis Cantici: ubi alternis versibus,vicissim alterius laudes amantes,sa nentes, pulchram Pastricem suam Sponsus appellat. n A pri
Id est, quemadmodum nos Vertimus. . .
Ecce tu formosa culi tui Columbae. Cum enim supta Sponsus Ecclesiam sponsam suam populorum Pa-
stricem a collo, genisque laudasiet: genas cum tu iribus comparando , & collum monilibus. Quorum alterum , quod capiti subiectum est,Apostoli sunt,qui sapientia & operibus fulgent,ut auro to quos gemmisque: alterum sanctae animae,quae nequaquam se alteri copulant, instat Tutturis,cum coniugem amisit. Pastrix autem Sponsa, ut laudum vices redderet, ligustro de Myrrhae Pastorem contulis.set: de quo scriptum est a nobis in Annotatione Amor al. 3. M 4.Tunc Pastor.
Ecce tu formosa mariae mea. Ecce tu formosa, oculi tui olumbae.
Hoc est. Quid Pastrix mea, tui praestantis corporis, singulas partes, quid singula membra commemorem l cum formosa tu sis, formique pulcherrima Pastrix Formosa,inquam sorinosi,quae ius naturale seruas,quo binis tantum capitibus,quisquae iubetur,alteri facere,quod sibi vult: dc proh
306쪽
Formosa,inquam formosi,qua duarum tabularum praecepta eXauris: quorum alterum cultum diuinum includit: alterum cum caeteris hominibus commercium.
Formosa, quam sermosa,quae Deum diligendo super omnia: &proximum sicut te ipsam: bina maxima mandata cilicis, in quibus omnis lex posita est,& Prophetae.
Formola, inquam formosa, quae in binis meis testamentis, meae voluntatis iustam sententiam scriptam, curas diligenter: quam non quivis alius praeter te, potest agnoscere. Et formosa tandem, quoniam praeter caeteras tuas formositates, quae mouent oculos & delectant. Oculi tui,id est Praelati, qu: caeteris pri sunt,sunt Columbae. Quoniam profecto, sicut Corumbae gregatim volant, & extraneas secum in socias sibi asciscunt: ita tui Praelati congregant extraneos secum ad mei cultum, atque peregrinos aduenasque recipiunt & hospitantur. Quoniam quidem,instar Columbarum,quae tam suos,quim alienos pullos nutriunt: & tui Praelati tam extraneos,quam suos propinquos nutricantur, benefaciendo, praebend6que victui necessaria, do- cendoque & instruendo, quae ad fidem pertinent animarumque s
Quoniam sane,sicut Columbae selle carent,osculanturque se inui-cein : ita & tui Praelati se inuicem cunctumque populum amplectuntur,osculanturque osculo pacis: & amaritudinem ipsi non habentes, curant ne quid sit amari: neque stomachantur cum gregi s, nisi ad
Ac tum pracrere,, quemadmodum Columbae pugnant eleuatis alis: sie & tui Praelati pugnant oratione, quae est eleuatio mentis ad raDeum,& priuatim Deum rogantes,& publice in templis,eleuatis manibus ut Moyses seruus meus, & Rex Salomon, ad mei memoriam, hostias mihi iugiter offerunt. Et scut Columbae, paruos lapillos edunt: ita & tui Praelati, paruos gregum suorum,& quosvis pusillos, unde unde sint, edunt,id cst, aggregant Ecclesiae. Vt meorum Apostolorum Principi, figurate ostentum fuit in linteo, in quo erant animantia omnis generis dicto. νMacta & manduca. Atque sunt enimuerδ tui Praelati Columbae, quoniam ut undi- qus poenitetiam aucupentur, in lectis, non stratis conchyliato peV-ctromate dormiunt: rum laneis durisque,vt Columbae, quae duros sibi nidos constituunt: non ut caeterae aues, quae quam molli ilimos sibi substernunt. Di
Et sunt denique tui Praelati Columbae, quoniam praeter caetcra, in quibus Columbas ii tantur,ut in esu,gemitu,v latuin aliis quam K k 3 plurimis,
307쪽
plurimis, quae enumerare longum esset, simplices oc mundi sunt: sicut elle oportet & decet,ad munde & simpliciter intuendum,contemplandumque sacramenta,r Ssque sacras,diuinasque literas. Quae omnia magis enimuero mansuetudine spiritus, quam artificiosis argumentationibus , & sophismatibus intelliguntur. Qua de causa, cum tecum in terris degerem, tibi me tradidive memini: si plicem oculum esse debere. Luc. ii .& simplicem te sicut Columbam.
Matth. io. Simplices enim digni sunt,qui Dei filij sint. Philip.1. Quamobrem quoniam masnum specimen pulchritudinis in te est,
merito ac iure, coniux astas ad dexteram meam, amicta aureo amicu
lo,gemmis distincto: sicut meus Regius Propheta cecinit. Ps. I.Io.
Id est, quemadmodum nos vertimus. '. coniux a dextera tua In vestimentis aureis. I
Non autem ἰριοσισμω δ γυ-: vestitu videlicet aureato.
Aurei. namque vestibus, donis nuptialibus Pastrix regina amicitur: quas illi Pastor aeternus donatione propter nuptias donauit, &induit,cMn filio suo eam despondit:ad eam vim maxime ornandam, decorandamque. Quae sunt virtutes Theologicae, caetereque virtutes, & gratiae , per quas credit in una diuina essentia Trinam personarum distinctionem, cum humanitate secundae: per quas Deum a noscit summum bonum, ac creatorem & Redemptorem, &glorificatorem: & per quas post funus, promissam gloriam, magno decrecto animo sperat. Quare continenter absque ulla intercapedine, in bonis se exercet operibus, ob binam eximiam pulchritudinem consequendam: propter coelestia scilicet promissa, & propter Deum
creditum amatum,opratumque. Et probatur vestis aurea,non autem deaurata ex laco Isaiae. r3. Ir.
Vbi Propheta. Praeci re homo Iaz mi palli lapide precisse. Vel secundani alio auro puro puto. Et tum repetit ob magnam certitudinem. Et homo neciosior in cir et mi bellam, pila vel mole quae massa dicitur. Ophir auri optimi: quale est,quod nascitur in loco, qui dicitur Ophir, qui secundum aliquos est India. Et utitur Propheta nominibus Mira una adam. Quorum
308쪽
Quorum alterum hominem significat terrenum,qui terrena cogitet. Quales sunt plerique hominum, qui terrena duntaxat sapere volunt. Respondetque cum Latino nomine,homine, quod ab humo derivatur: quemadmodum ipsum nomen cina assim, a luto,vel argilla rubra, ex qua homulus fictus est. Alterum autem hominem significat sicut supra quarta parte die bamus) dolore assuetum: neque habet Latinum nomen,neque Graecum,quod illi respondeat. Nomen enim Latinum, vir, quo, sortes animo & excellentes lingua Latina nuncupat: de Graecum δε ρ, quibus in Psalmis & alibi Graece,& Latine ut hic, unaN Ora c. hactenus conuersum est: respondent nomini uim se quod virum pariter & maritum significat: ut vir& άνήρ. Ambo autem nomina inra et se, de ora adam, hominem operarium significant :& eum, qui artes mechanicas exercet: eumque, qui sudore & labore victum quaeritat. Et generatim miserum hominem: tum propter infinitas miserias,quibus in hac vita, caeteris animantibus milietior est: tum propter exiguum vitae tempus. Et intendit Propheta ostendere, quod nemo peccator, nunquam temere desperare debet, propter peccatum: sed Poenitentiam agens,
sperare in misericordia Dei. Quoniam quilibet homo vulgatis se exercens in bonis operibus: & quilibet vilis seruulus, licEt peccatores, poenitentes tamen,auro atque auri masta pretiosiores sunt. Et ratio rationis ex superioribus elicitur. Quia cum anima plus sit quam corpus, & corpus plus quam vestimetitum. Matth. 6. 21. coniux amicta auro,auro pretiosior sit, necesse est.
309쪽
E R T i v s locus Cantici nominis )ππl Onhiathi, ex tredecim os in hac Annotatione Pastrix, terpretandos sustepimus: est vetaus secundae partis, secundam vulgatam Latinorum partitionem & Graecorum : ubi Salomon Sponsae Pastorem inducit, Ecclesiam suam Sponsam Rosae comparantem. U
Id est, quemadmodum nos vertimus.
Sicut Rosa interstino, Non secus maris mea inter fili
tiari ρούὸν - μεσω α νθωνα .η ποιμι ν Θ, ων των θυγατέρων. De quo, quoniam in proxima Annotatione Rosa dicturi sumus, xbiptopior locus erit: in hac agere superscdebo. o
310쪽
vΑRτψs loeus Cantici nominis v reanh.est versus eiusdem secundae partis, 'cundum vulgatam Latinorum partitionem & Grpecorum: qui tertiae pariis est, secundum eos,qui canticum in decem cantica diuiduci& secundi actus, iis, qui tragicoemediam faciunt. Vbi Salomon Spiritu sancto amatus , Pastricem Sponsam inducit reserentem filiabus Hierusalem:quomodo ipsam 1 tenebris,ad nouam vitam Pastor e eitauerit.
Id est, quemadmodum nos Vertii Pus, '. Surge tu Pactrix mea. ανα θι συ a ηποιμίω
Praeuidens enim Salomon, qualiter stato tempore Messias nasceretur,ac peracto cursu suae peregrinationis, pro humano genere pateretur, resurseresque , mortuis:quasi iam tunc haec omnia pereginset, ad una secum resurgendum , atque fructibus suae resurrectionis fiuendum, potiendumque, Pastricem Sponsam inuitare facit. Cum enim per primi parentis praeuaricationem , omnia bona amisisset homo, quae habebat ante peccatum:quando usum habebat omnium rerum naturalium:quando innatam scientiam habebat omnium rerum creatarum:quando omnia animalia ad eius nutum obtemperabant: quando caro animae parebat,& rationi sensualitas: quando tanta erat suae libertas voluntatis,quod poterat stare in gratia,nec labi in peccatum:quando liber erat ab omni poena corporali: quando poterat non mori, si voluisset, nec aegrotare, edendo de ligno vitae, quod liberE esse poterat. Ab his & innumeris aliis miseriis, hominem, Messias Sponsae Pastor liberauit. Canit igitur sponsus Pastor. Surge tu rimis mea. Mm Hoc