장음표시 사용
271쪽
Rereius idem Prophcta minatur, terrὀtque denunciatione supplich, Psa ioi. Vbi mi icricordiam Messae,iudiciumque prosequitur.
Id est secundum nostram conuersionem.
Vituperantem clam Pastorem suum Uum extermina
υτ α πηοιρο η, τὸν τουτον ἐξορίσω. Hoc est. Ex mea Ciuitate Deus satur in expellam eiiciamque omnem vituperatorem : qui ex occulto, & abscondith, eum, cum quo negocia gerit,incesserit, probrisve ludificauerit, aut dictis male criminatus
Neque iniuria. Quoniam domum Dei decet sinctitudo.Psal .'s. Et qui socium fallit,in bonorum virorum numero, non est habe diis. Autore M. Tull.in Orat. pro sex Ros. Et ratio dictat. Et pluralet eminimun habetur.Psal. I.
id est,ut nos vettimus, Hebraeorum vetborum, ne dum vim, sed varietatem etiam sui assileuimus & numerum imitati.
Haec est enim Hebraeotum versuum, germana eonuersi V hi qui, de Sponsae proximis, ut Graeci Codices habent, αξ ωλησίον - D, verbum nullum, quicquid alij confingant. Nisi latissime sumpto vo-
272쪽
eabulo Pastores, Moximos, assinitate videlicet, vel cognatione ag-
gnation ve coniunctos nuncupauerimus.
Quoniam huiusmodi assinibus, propinquis, agnatisque, pecudum
pastus cura, apud Hebraeos committi & commendari soleret. Ut de Mose & Rachele septa commemoraui. Et sicut de Iacob Patriarcha legimus,qui ovium auunculi,eiusdemque soceri Laban magister erat. Genesis. Et de David,qui pascebat oues patris sui. Isai .Reg. I. 16. Erit igitur consona & consentanea versuum sententia, ab antecedenti ut in carminum apta compositione & accommodata st ructura fit Regifice ad Regem Regina ducetur comitata virgini bus. Quae Pastrices eius,opium scilicet Sponsae magistrae, ac propterea amicae& sodales eius, afferendae tibi: conducentur cum delectatione & voluptate. Atque ut omnia omnibus,paribus paria respondeant: introducentur Regia magnificentia & apparatu, in Regiam Coelestis Sponsi. Regiumque conclave, Thalamumque pudicum, Sanctuarium Regis: cum Virginum Domina,Virgines : cumque Pastorum Pastricumque Regina,verissimae ovium magistrae. Non fictae & commentitiae, quales, Ni mphae Nearae, filiae, Phaetusa, Lampetiaque: quas Solis septem boum armenta, totidemque ovium greges in Trinacria Insula,pascere Poetae commcnti sunt: pecora obseruando paterna.
Quod & temporibus nostris in militanti Ecclesia perfici cernimus: Him infiniti in septis Virginum chori Regi omnium offeruntur, ad ei perpetuδ seruiendum. Et in primaeva abunde spectatum scimus:
quando innumerae virginum Myriades Sponsae.
Bodes ovium, teneraeque propaginis agnum
Locupletissime sparso verbo, sponsum testantes: pro eicis nominis gloria,mille genus horrificae mortis oppetere non dubitarunt. Inter quas D.Catharina Alexandrina,de Regum prosapia orta:post Sanctissimam Deiparam, mea inter caeteros Diuos aduocata : quam cultus erso nomino: sponsae ovium magistra effecta, quinquaginta vilica disputatione Philosophos,qui ut eam redargucrent, atque conuincerent,magnis propositis praemiis adducti fuerant: praeter caeteros complures, tanto insponium inflammavit amore: ut pro eo sibi letho pereundum,praeclare admodum habuerint.
273쪽
E c v N D A, quia Sponsam sponsus Pastricem compellans, εἰς τον αιωνα, auguste scilicet, sancte que perpetuo Pastriccm prorsus plane voluit mon fictu atque inis aniter Poetarum humano ritu. Neque veto solum corporei pastus , quem omnibus etiam brutis animantibus, large & copiose Deus comparauit:qui brubraeis IVVlz marnhith nominatur,abeodcin verbo nTὲ ranoab nomine composito. Non aliter quam apud Graecos & Latinos: qui ναμ , a νομευω , pastum a pascendo
Et pabuli vitae ut pie de religiose credimus) veri cibi, verique
totus carnis luc de sanguinis agni,qui immolatus vivit, nec esus con-umitur: de aliorum senum sacramentorum, quae aeternitatem, immortalitatemque bonis se utentibus donant. Dum malis, id est, peccatis opprellas afflictas sauciatas perditasque animas, cuiusque no-stcrum, Spolisi sacramentis nouae legis, reficimus, sustentamus, colligimus de recreamus:atque usque quaque in ruinis iacentcs. erigimus& extollimus. Quorum amborum Propheta incininit Pulm.7 in Princ.5 79.in fin.& 91.ad mcd.
lum, singibusque de leguminibus, arborumquo pomis: verum etiam multa carne pecudum, & altilium,atque insuper ostreis conchyliisique, multiiugisque piscibus. Et spiritualis pastionis etiam doctrinae legis suae: cuius non solum , assidua ac vehementi clim voluntate occupatio , quae studium dicitu&sed disciplinae etiam & eruditioni professio, sic animos pascit, se oblectat, sic voluptate assicit,ut sensum ad se rapiat, atque captiuet. Sicut Psal. i'. Propheta cecinit.
274쪽
Id est, secundum nostram conuersionem. ρ ῶ Κυριου
Captiuans animam. Nec mirum profecto. Cum Euangelica lex, de qua Regius Propheta indubie eo Psalmo loquitur : una de multis, in iure diuino instruat: unica qualis esse oporteat quisque fidelis informet: solaque, solida doctrina & digna homine Christiano , credentium animos excolat,
Cumque caeterae omnes humanae leges confusae sint,manchae. x imperfectae: sicut de primis Romanorum legibus accepimus, quibus,per decem viros,in decem tabulis, pro rostris digestis duae aliae, quam mox addi necesse fuit, unde leges duodecim tabularum appellatae. Et sicut de legibus Imperatoriis scimus, quas ob eam causam Iustinianus,antea confusas, cum ad immensa veteris prudentiae volumina,opus ab aliis desperatum Imperatoribus, suam curam exteudit: iii luculentam sicut ei visum est) consonantiam erexit nouo etiamCodice facto. Et sicut de caeteris legibus,ubi vis gentium promulgatis,ilc compositis,euenire Glet:vt quotidie vel in totum abrogentur: vel derogetur aliquid de eis: vel commutentur aliqua ex parte: recentόsque, ac nouae sanciantur. Sola lex Euangelica, plena & absoluta est: sola
omnibus suis partibus persecta: lique omnes numeros habet. Quemadmodum per os David, eam spiritus s iactus nuncupatriet)zn themimah nomine a cin tham verbo deducto, quod persectionem, absolutionem , consumationemque & integritatem signifi, cat. Talibus enim escis & potionibus, summo semper opere Sponsus petit, pasci gregem suum. Verum etiam Regum modo & more enixe a sponsa comendi regi moderari ab iis, quibus administratio credita est.
Haec sunt enim, quae summatim Hebraeis vcrbum mn ranis. Graecis νομεάω, de ποιμαμ, & βάσκα& gencratim omnibus linguis pascendi verbum exprimit,quod caeteroqui latissime pater. Quamobrem ad eum sensum Propselae, tum co verbo nyn O-πha,tum eo nomine rim ronti uti consueuerunt. Sicut de vcibo ha.
betur apud Micheam,c p.7. Vbi 'pplax orans Deum P facta, vi imperij populi sui, clauum teneat & gubernacula tractet, in hunc
275쪽
Id est, secundum nostras conuersones.
Pasce sceptro tuo populum tuum, Gregem hereditatis tuae.
o σκηρια κ ρονορυμ o . Hoc est. Rege & moderare electos tuos,tu Deus: ex cuius tui unius. salutem pendere omnium,omnes intelligunt. Neque cnim aliunde,
nisi , te, silus nobis pracstari potest. Et sparsim in Psalmis. Vt Psal. r. Vbi praeuidens Psalmographus, quod Iudaei Messiam non essent recepturi: aeterni patris tuis visontes puniret, referentem inducit.
νομιd σεις ἀυτους σκηπῖρω me ιρι Hoc est. Sic Reges eos,ut seueis admodum, omni supplicio, eorum maleficia vendices: utque eorum iniurias ulciscaris, proscquarisque scelera.Quoniam cum tibi parere deberent,ad quem ius & iurisilictio potestasque orbis terrarum, regnumque mundi, coelique naturaliter spectat. Psal. eod. & Matth.28. Ob eorum perfidiam & iniquitatem te respuerunt & repudiarunt: sactaque in te coniuratione impie oc-
Et de nomine habetur libaob,cap. adia fin. Vbi de tribus consiolatoribus narrat historia: qui ad omnium mortalium miseriorem Ions si res humanas spectes in lideris fortunisque omnibus orbatum, totoque corpore exulceratum,consolandum accesserunt. ibi.
276쪽
Et audierant tres pactores Iob omne inlatum iIDd,quod venerat super eum. .
Cumque intellixissent omnia mala, quibus Iob vpressu uerat
ires PMures. Videlicet tres Reges, qui Pastorum nomine appellantur:quoniam ut greges & armenta Pastores, subiectos populos regunt, moderantur & pascunt. Vbi qui Graece reddiderunt λοι transtulerunt, id est,Amici, quin)anN aDitim. lingua sancta nuncupantur a verbo zm ahab, de quo insta in tertio Praemisso praesentis Annotationis. Et omnes Latini verterunt. Soch , qui ci)IIn choarim, eadem lingua appellas. tur. Sicut Psal. li'. litera ri clari
Secius ego omnium timentium tet estque osodientium mandata tua. Hoc est. sodalis ac particeps ego in tertis,eoriam, qui te metuunt: ac propter tui unius metum, tui it curidiam semidantes, tuis scitis obediunt, parentque iussis tuis. Scien,quoiuam te timentes; malum in primis cauent,atque te Deum summum bonum nanciscuntur. Et habetui prima parte Cantita: Ibi secundum vulgatam conuel sionem. Ne vagari incipiam post greges 'i' an Chauaracha. Solis aluorum, vel sodalimn tuorum. . . f : Hoc est. Haereticorum , qui quoniam mecum sacramenta communia habent, tui males se faciunt,ac tanquam tui secti, se gerunt. Vel P auges sociorum tuorum. Hoc est. Doce me &instrue, qua via & arte in meis a filictationibus , gratam aliquam consolitionem reperire possim. Vt non nimis angoribus solicitudinibus, nocturnisque diurnisque metibus assii . te Deo vivo & vero desciscam, sequarque Deos alienos imortuosque vanosque,
277쪽
vanosque, qui hominum insanissimorum opinione Dij appellantur: ac propterea socij tui, esse opinantur. Et vlt.par. in fin. ta v I U)Iari
Socij auscultant. Hoc est. Quoniam socij tui, o sponsa Messias loquitur 3 id est, An
geli sanctique, qui mecum in coelo aeuum agunt, qui socij tui sunt, de tu illorum sodalis propter participationem gloriae,qua simul me
frui vobis continget: tuas preces audiunt,& tuarum orationum dulcedine oblectantur,dum eas rogas,rogare me pro te. De quo in An- notatione Amor, loco ultimo.
Erant enim Reges illi tres cosolatores, quemadmodum scriptum est in lib.Thobiae,cap. r. & ex ipsorum xxx o. omnium antiquioriversione manifestum est. Qui ubi in Hebraeo habetur. 'nri
Eliphaz Themanites, Ei Baldad Suites,
Sic Graecorum vetusti illi Poetarum 'de Philosophorum Coriphaei Homerus: Plato, alter μνά-, Pastorem videlicet populorum : alter τροφήν αγελης ' ' Q, Pastorem & nutritium armenti humani Regem appellant. Inanio vero etiam hoc magis Deum Pastorem, priscis ab initio orbis terrarum seculis, iub Saturni Regum Plato commemorat:χω βασιλίας, hii Verbis Θεος ενυυδρ ἀυτους, ἀυτος ἄλ-των ,-ν--ρωποι
278쪽
' Ggnimal etenim ) es aliud diuinim, alia siccundum) genera viliora, Assorum Pavores sunt. .
Hoc est. Deus regebat ipse praesidens, sicut nunc homines: qui diuiniores caeteris animalibus vilioribus,eorum quidem Pastores Reges moderatores ac praesidentes sunt. O amplum dictum, 6 commemorandam sententiam:& in eorum memoriam,qui Christiana Rempublicam bene gerere volunt, penitus insidendam. Vt scut caeteris speciebus humana ratione praedita, diuinior praeest:ita caeteris hominibus,non qualescunque, sed diuiniores praeficiantur. Quales ad Timotheum epistola prima D.Paulus describit,capite tertio. Tales enim, si praeficiantur: Sponsi tus quidem certe ad Pastricem Sponsam responsio exequetur.
Pasce haedos tuos iuxta tabernacula Panorum. Huiusmodi enim caeteris diuinioribus, non solum Apostolorum seculo, sed succiniuis etiam temporibus, mandare Ecclesia consueuit: ut in Domino ciuitatum , prouinciarum, regionum curam agerent: quod ἐπίαοπειν Graeci dicunt, unde Episcopi nomen manavit. Tum suo exemplo,& semina eruditione, potentes erunt. . - τῆ διδασπιαλία τ' υγιυνου ση , Gαντιλεγονταe Id est. l .
Tum salubri δε Dina hortari, tum contradictores confutare.
Vt diuus Paulus scripsit ad Tit.cap. i .Et ut una comprehensione omnia complectar:bene valentes erunt,qui non per ora Vicariorum,sed vi sua , quamcunque in disceptationem, quaestioncmque Vocentur, copiosissime respondeant: & scripturas interpretando explanent res obscuras.
Quod Hieremias propheta tantopere suis lamentationibus lamentabatur, cap. . lixera I dalit.
r solatim silauia lichem, pores en lalem.
Id est, secundum nostras conuersiones.
tur eis. Hoc est. Simplices, illiterati, rudes, qui in sacra scriptura prisca vocantur molarim, id est , 1-ροι, paruuli, vel infantes, scut L X x II. Verterunt νη-e. Cuiusmodi erant discipuli,antequam acciperent Spiritum sanctum. De quibus Psal. 8. in princ. Qui cum non intelligerent,quae a Domino disserebantur, dicebant ei.
279쪽
Ioan. 6. Et alias inter se. . . i.
Ignoran m quid loq uor. Ioan. Io Vnde post resurrectionem pueros Dominus compellauit. , παιαα - τὶ πο- ον εχετε. eritia,.nunquid pulmentarium habetis. Ioan 1 I. Talibus igitur petentibua interpretationem scripturae sacrae, nec vero solum veteris paginae Ad nouae etiam est enim Prophetia: quam interpretationem, hanem enimuero Hieremias appellat quoniam vice panis animas palcit & saturat, sicut initio dicebamus huius secun dae rationis:non erat, qui inteffretaretur eis, qui declararet, qui explicaret. Hoc enim significat verbum. p/rasic unde m 'a pirusi, glossa Hebraeis est. .
280쪽
E R T i A, si quidem Salomon omnium sapientissimus.
ut habetur 3.Reg. cap. 3. apprimὰ maternam linguam sciens,ac per bene res suis certis vocabulis scribens nequaquam nomine a verbo myn Onta, ducto, ad Amicam et Pioximam' significandum,usus suisset.Cum non deesset,in ca lingua genuinum nomen riaris ah. h.ad apte commo deque Amicam dei gnandum, accommodatum : a praecipuo amici tiae notionis verbo aris Ma emanas:quod amare diligere & colere definit. Quod β G. Graiis dicitur. Quae ad societates atque amicitias tum conciliandas, tum partas tuendas sunt neces saria. Quo nomine m et ahauab, pro Amica, quam φίλην- α πην Graeci vocant,veluti nos vertimus et ipse Cantici autor ter par. 2. Vsus est bis par. 3. semel pacis. semel par. . & quater par.8. sicut in alia Annotatione latius disseruimus. Et quo verbo anar ahab, non solum Salomon prima parte huius Cantici ter usus est.
Id est secundus i nostram conuersionem.
. PO prae virgines amaucrunt te. Rem dilexerunt te. i
bo. . Quem colais anima mea. γάμεται εφίλησαν G.
ὀν incii η ψ μου. Hoc est. servi tui, qui se tibi Sponso spoponderunt e qui in vita sta, nunquam se violari passi sunt, auerunt te. η enim sunt, quos Salomon spiritu prophetico,nomine foemineo i quoniam in sexu muliebri AEt plurimam virginitas fulget Inhabonoth,appellat: quod virgines maritatas significat. Proueib. 3 o-