장음표시 사용
41쪽
iucundum,& utile. Praecepta docent bonum honestu, quia docent cultum unius Dei, & pulchritudinem morum , Scuirilitum, quae honestum faciunt hominem In consiliis ethbonum utile. Matth. i 9. Si uis perfectus elle, vade S uende omnia.quae habes,& da pauperibus, ct habebis thesaurum in caelo. In promissionibus eli bonum delectabile, ii uetu. cundum. Ioan . I 6. Iterum uidebo uos,& gaudebit cor udi, situm. Deute. q. Audi Israel uerba uitae:& postea. Et dabo tibi terram fluentem lac & mel. Circa mala ponit similiter tria. Prohibitiones, dissuasiones,& conania nationes, S hoc secundum triplex malum. Est n. triplex, malum mortaliseulpae S malum uenialis culpae,& malum aeternae poenae. Prohibitiones respiciunt malum mortalis culpa'. Exo. 2 o.
Non sornicaberis,& sic de aliis prohibitionibus. Dissuasiones malu uenialis culpae. Eccl, I9. Qui spernit modica, paulatim decidet:& alibi. Vstasti grandia, caue ne obruaris arena. Comminationes respiciunt malum aeternae poenae . Ista ultimo. Vermis eorum no morietur. Bene ergo dicu, Quae
citaeque scripta sunt. s. in libro scripturae , ad nostram do-orinam scripta sunt.Rogemus ergo &c.
2I. In praecedenti euangelio dictum est de adue
tu misericordiaetan isto uero agitur de aductu i stitiae. Ad iustitiam. n. pertinet malos'punire , dcbcinos remunerare: ideo de utroque agitur hic primum in prima parte euangelii, ibi. Erunt signa: secundum, in secunda parte,ibi. Levate capita uestra. Circa poenam malorum ostendit quod creator & creatura conuenient ad puniti Dem malorum. Circa creaturam ostenditi quod triplex crea itura conueniet ad punitionem maior um. s. spiritualis, cor potalis,& composita. Spiritualis angelus,composita homo.
corporalis uero duplex, supelior S inferior: superior corpora eaelestia laserior elementa. Ostendit ergo Dominus in euangelio hoc, quod mali recipient poenam a Domino, ab angelis,acurporibus caelestibus,abelcmentis, ct a se i p.
42쪽
ss. primum,ibi. Tunc uidebunt filium hominis . secundu , ibi. Nam uir utes csorum movebuntur. Tertium,ibi. Erue signa in siste,& luna,& stellis. Quartum, ibi. Θce confusione sonitus maris & fluctuum. Quintum, bi. Arescentibus hominibus prae timore. irca primum sciendum est, quod Dominus tripliciter affliget malos in iudicio. Primo,disceptando: secundo, conuincendo: tertio, condemnando. De primo, Nudus sui: de secundo, ualidiu non secillis uni ex minimis Sc. de Tettio, Discedite a me maledicti,Matth. 2 s. Ati gelus similiter tripliciter affIiget malos. Primo, ad iudicium trahendo: secundo, a bonis separando: tertio, in i-iguem aeternum mittendo. De his tribus, Matth. ii Exi-.bunt an eli, uti sporten d malos ante iudicem. Non. n. po Disent per se tam cito uenire, cum sint corpota eoru grauia, ecce primum:& separabum malos de medio iustorum; ecce secundum: S mattend eos in caminum ignis, ecce tera trum. Corpora caelestia lindiliter affligent tripliciter malos. Primo,signis terrendo: secundo,teneriis affligendo: tertio, scelera eorum reserando. De p rimo, ibi. Eiunt lign, in so-ile,luna,& stellis. Ioe. 2. Dabo prodigia in Helo. De secun do, Matth. et . Sol oscurabitur, Nil una tio u dabis lume fuit. De tertio, Iob. 2 o. Caeli reuelabunt iniquitatem eius &c. Rogemus &c.
N terris pressura gentium prae confusione soni
tus maris, S sluctuum &c. Luc. o. Dictum est lsuperius quomodo superiores creaturae puniunt malos, modo dicendum est quomodo inferiores creaturae: & ostenditur quomodo punientur ab igne, ab aere, ab aqua,a terra,&'a 1 eipsis Primum ibi. Areuetibus horminabus. Ariditas autem contingit ex siccatione humo tu, quod iacit ignis. Secundom ibi. Fluctuum. Fluctus contin- .gunt ex inclusione aeris in mare. Tertiunt,ibi, Mari Qinrarium, ibi. In terris pressura gentium. Quintum , ibi. Prae timore & expectatione. Ignis tripliciter puniet malos. Pri mo lucem abscondendo: secundo, incendendo: tertio, nom
43쪽
eonsumendo. St. n. ignis con instret eos, aliquod bonum praestaret eis:sed comburet,& non consumet. De primo, psal. 18. x domini intercidentis flammam igni . In stimina duo sunt,ardor & splendor: ita intercidet Dominus flamam igni , quia separabit splendorem a calore, ut comburat malos,& non illuminet. De secundo, psal. 96. Ignis ante ipsum praecedet,& inflamabit. De tertio, Sap. is. 'gniS lsuae naturae oblitus est. Aer similiter tripliciter affliget,siue puniet malos, fulguris emissione, grandinum pluitione, ει uentorum commotione. De primo, Sap. s. Ibunt directe emissiones sulgurum,& tanquam a bene incuruato arcu nubium exterminabuntur, De secundo, ibidem. s. Α petrosa ira plenae mittentur graudines. De tertio ibidem. s. Contra illos stabit spiritus uirtutis, S tanquam turbo uestii. A qua ii militer tripliciter affliget malos. Primo,creaturam Hquae ad usum erat,occidendo: secundo, fluctibus terrendo: itfrtio, contra peccatores exeandescendo. De primo, Apocis. Omnis creatura quae erat in mali, mortua est. De te cundo, hic. Prae confusonesoniins maxis, & fluctuum. De ter tio, Sans . excandescet in illos aqua maris, S numina concurrent duriter. Terra simi liter tripliciter affliget malos. ivri mo,beneficia subtrahendo, ut impii affligan rur frine: s
cun do, terrae motibus terrendo uertio deuorando. Peprimo, Matth. 2 . Erunt pestilentiae & fames. De secundo ibidem. 2 Et terraemotus magni erunt per loca. De tertio, pcros. Aperta est terra,& deglutivit Data . A semetipsis patientur mali triplicia mala. Ptimo, ex desectu omnium bO- .norum; secundo timore ex recordatione praei itorum: tet 'tio, ex ex pectatione instantium omnium malorum. De pri mo, APQc. I. Plagent se super eum omnes tribus terrae &c. De aliis duobus hic ILuc. 2 i. Arescentibus hominibus piae itimore,quo ad secundum:& ex pestatione,quo Rd tertium. Hic tria uotantur. Primum, ibi. Arescentibus hominibus , secundum, ibi. Prae timore 'ettium, tibi. Et expectatio D.e. Sunt autem tres rationes, propter quas omnes creaturae sic excandescent contra malos. Primo, quia male usi sunt eoru beneficiis. secundo, quia pulchritud idem earum d astaue .
Tunt malitiis di immunditiis suit: tertio, quia naturali t i
44쪽
est insitus euilibet ereaturae appetitus uindicadi iniuriam
Creatoris, De primo, Gregoritas. Omnia quae ad usum uitae accepimus, conuertimus ad culpam &e. & post. Iure igitur nos omnia feriunt. De secundo, psal. 96. Commota est terra in operibus eorum. De tertio Sap. t s. Creatura creatori deseruiens exardelcet in tormentis aduersus tu iustos &e. hqc nialis. bonis autem appropinquabit redemptio aeterna, Ad quam nos &c.
1 e nos existimet homo ut ministres ChHai. iἰ
Cor. . In praecedenti epissola docuit nos Apo. Christum suis. ministrum pro nobis. Dico autem Christum ministrum fuisse ei te uncisionis die.ideo in ista epistola docet nos debere ee ministros Chrisi,dc di euntur in hac epist. sex. Primo quod debemus nos Christi ministros facere uecundo,temerarium iudicium supere: tertio, humanum iudicium cotemnere: quarto in propria conscientia non confiderer quinto,omne iudiei u Chii so ut iudici tribue e t sexto, laudes a solo Deo quaerere. Primum ibi. Sic nos existimet homo ut ministros Christit secundum, ibi. Nolite ante tempus iudicaret tertium ibi. Mihi autem pro minimo est ut a uobis iudicet: quartum ibi. Nihil mihi conscius sum. quintum bibi. Quousque ue iliat Dominus: sextu, ibi.Tunc laus erit unicuique a Deb. Circa primum sciendum, quod propter tria maxime debemuὴ esse ministi Christi,& ei seruire. Primo, quia quiἡ quid sumus & pos unius,ipse dedit creando secundo,quia seruiuit nobis nos redimendo: tertio, quia iterum seruiet in glorification De primo Bernardus. Cui iustius seruire debeo quam i ii qui si voluisset omnino non essem λ psal. 99 Ipse secit nos. De set undo, Luc. et L. Ego in medio uestrassim tamquam qui ministrat. Seruiuit autem temporalitet pedes abluendi, rdes peccatorum sanguine suo mundando,& carnem suam ministrando. De primo, Ioan. a in. Coepit lauare pedes discipulis suis &e. De seeundo , Apoc. t. ii dilexit nostia lauit nos a peccatis nostris in sanguine
45쪽
ineluo. Isa. 2 . Seruire me secistiς in iniqujtatibus uestris. De tertio, Matth. 26. Accepit panem, henedixit, & fregit,& dedit discipulis suis&c.Ber. Bonus minister qui carne suam dedit in cibum, sanguinem in potum, & animam i ' pretium. Steruiet iterum in glorificatione. Lu. I 2. Amen dico uobis, quod ptaetii get se , & faciet illos discumbere , dc transiens minHrabit illis. Iuste ergo ministri eius esse debemus. Sunt autem tria quq ipse maxime odit in ministris
suis. f. immisericordia, inobedient: a,& inutilitas. De pri-m O, Matth. 1 7. Serve nequam , omne debitum dimisi tibi quoniam rogasti me, nonne ergo oportuit & te misereri co serui tur,.sicut Sc ergo tui misertus sum λ Matth. 24. Si. autem dixerit seruus ille malus in corde suo, Moram facit dominus meus uenire,& caeperit percutere seruos suos mai ducet.autem & bibat cum ebrioli se ueniet dominus serui
illius in die qua non sperat,& hora qua ignorat, Sc diuidet
eum, partem que eiu S ponet cum hypocritis, illic erit si tus de stridor identium &c. De secundo , Luc. 12. Seruus . sciens uoluntatem domini sui,& non facit secundum uo-iluntatem ei*s, plagis uapulabit multis 3cc. De tertio, Mat. 2s. Seruum inutilem proiicite in tenebras exteriores &c. Sunt iterum tria quae requirit Dominus in seruis. Primo, ut sint ab omni sorde pecc/ti mundati secundum, ut sint
. omnibus uirtutibus ornati: tertium, ut fiat morum hone- . nate decorati. De. r. psal. Ioo. Ambulans in uia immaculata, hie mihi ministrat.& in Tim . . Ex ministrent nullum
. crimen habentes. De secundo. 2. Cor. 6. In omnibus exhi, beamus nos sicut Dei ministros. De tertio a. Petri. 2 COniuersationem uestram inter sentes habentes bonam dic. Deiliis tribus Exodi. o. Applica Aaron, dc silios eius ut mini. strent mihi,& lotos aqua indues sacris uestibus, ut unctio eorum prosis lat. In latione uero puritas , in sacris uestibus
. eorum uirtutum uarietas in unctione eoru laonestis, quia . ex ea egredit ηr odor bonae famae 2 Cor. 2. Christi bonus odor iunatas. c. t equirit autem Deus quod tibi tribus modis ministremus primo,eum imitando: secti do, in eius ter- uitio exultando: ter o eum timendo. De. i. Io. I 2. Siquis mihi arinistra uetit, me sequatur. De secundo, psal. 99. Ser-
46쪽
bite Domino ini laetitia. De tertio, psal. r. Servite Domino
in timore. Primum, facit Domino seruitium acceptum: secundum, sacri nos expeditos in seruitium: tertium, in ser-- uitio nos conseruata Promittit autem tria Dominus seruis suis. f. selicitatem,dignitatem,&aeternitatem . De primo..i.Tim. R. Qui n. bene nainistrat, gradum bonum sibi acquirit. De secundo, Matth. 2s . Euge serue bone,& fidelis, quia .ruper modico fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium domini tui. De tertio, Apo. Seruiet ei die nocte in templo eius:& post. . Ad sontes aquarum uitae deducet illos. Fons uitae est ternitas. Dion. Aeternitas est uitae interminabilis tota simul &'perfecta possessio. De histribu Io. 12. Vbi emo sum, illic & minister meus erit. ivbi est, est mcunda sublimitas,& aeterna iucunditas, & iacunda aeternitas, Ad quam nos perducat dominus Deus.
V t an disset Ioannes in uinculis opera C siristi,
Sic. M .itth. I i. In praecedenti euangelio actum est de aduentu iustitiae: in isto de aduentu gratiae. Vnde agitur i te de Ioanne, qui inter pietatur gratia Dei, uel in quo est et alia Dei. Dicuntur autem hic quatuor. Primo, D annis ii carceratio: secundo, de Christi aduentu per missos discipulos interrogatio: tertio, Domini responsio: luarto, mulo plex Ioannis commendatio . COm mendatur autem a quatuor. Primo , a constamiae firmitate: secundo, a uestitus austeritate: tertio, ab officii signitate: quarto,a uitae sanctitate. R imum,ibi. cum audisset: secundum, ibi. Tu es.Tertium, ibi. Ite renuntiate Ioanni, quet&e. Quartum,ibi. Cobpit illis dice e de Ioanne. Et iterum. Primum de commendatione, ibi. Quid exit is in desertum uidere arundinem uento agitatam λ secundum, ibi. Homi nem mollibus uestitum tertium ibi. Eriam plusquam prophetam. rarium, ibi. Hic est de quo scriptum est. Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam ante te. Mox autem de uinculis screndum est , quod ires dicuntur cile in uinculis, iustus, impius, oc dam naturi Iustus
47쪽
Iustus ponitur in uinculis pr*ceptorum : impius in uinculis peccatorum damnatus in uinculis tormetorum. De primo, EZe. Ecce circundedi te uinculis. Osee. et r.Tralia uos
in uincntis charitatis De secundo, Pro. s. Iniquitates suae capiunt impium, & surae peccatorum suorum,constringitur Isa. io. Ne incurvem mi sub vinculo. De tertio, Sap. 17. . Vinculis tenebrarum compediti.Matth. 2 2. Ligatis manibus de pedibus proiicite eum in tenebras exteriores. Prima uincula sunt appetenda, secunda dissoluenda, tertia cauenda. Vincula praeceptorum sunt amplectenda propter tria.
Primo,quia per ipsa salus omni malo aquiritur: secundo, quia ligatus eis a Dei sapientia protegitur: tertio , quia de ipsis ad regimen egreditur De primo, Eccl.6. Vincula illius alligatura salutaris. De Rcundo, Sap. s. Et in uincuts
non dereliquit illum. De tertio, Ecese. q. De carcere cate-'nisque interdum quis egi editur ad regnum. Sunt ergo uincula praeceptorumi amplectenda, sed peccatorum dissoluenda. Ligatur autem peccator uinculis superbiae, vinculis auaritiae,uinculis luxuriae,uinculis irraiq linguae. De primo, Iob. y9. Quis dimisit onagrum liberum , dc uincula illius qui soluit Per onagrum intelligitur superbus. Iob. I I. Vir vanus in superbiam erigitur Z e. Vnde uincula onagri sunt uincula superbi. De secundo, Isa. s . Vae qui trahitis iniquitatem in uinculis uanitatis . Vanitates diuitiae sunt. De tertio, Prou. 8. Statimque sequitur eam quasi bos ductus ad uictimam,& ignorat stultus quod ad uincula trahatur.
Vincula trahentia sunt manus mulieris. Eces. 7. Inueni a mariorem morte mulierem. Se post Eccle. . Vincula sunt manus illius. Ista vincula sunt soluenda. Isa. I. Solue vincula colli tui. Soluitur autem quatuor modis . Primo, pergiat iam iustificationis: secundo, per gratiam contritionis e tertio, per uerecundiam consessionis: quarto per pq nam satisfactionis. De primo, psal ii 3. Dirupilli uincula mea Domine. c gratiam infundendo. De secundo, Dan. q. ubi dicitur,quod ignis consumpsit uincula puerorum . Per ignem contritio intelligitur. psal. 38. In meditatione mea exardescet ignis. De tertio, Osee. s. Vidit Iudas uinculum suum. Iudas interpretatur confitens runde Iudas vinculum suum id et, quando paenitens uidet se uinculis peccatorum constrictum,
48쪽
strictum,clamat in cofessione ut soluatur. De quarto, Nau. t. Afflixi te,& post.Vincula tua disrumpam , sic soluenda sunt vincula peccatorum. Vincula uero torme torum sunt vitanda propter tria. Primo,quia tenebrosa: secundo, quia erudelia: tertio,quia aeterna. De primo,Sap. i . Vinculis tenebrarum,& longae noctis compediti,inclusi subiectis, fugitivi perpetuae prouidentiae iacuerum. De secundo, Eccl. is Et parcet de malitia,& de uinculis De uinculis istis Isa. 38. Ne sorte constringantur vincula nostra. De tertio Iud. 1.In iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. Loquitur de daemonibus. A vinculis istis eripiat nos Deus, quod &c.
A v D E T E in Domino sem per, iterum dico gaudete: modestia uestra nota sit omnibus homini , Phil. In fine pretredentis epistolae monuit Apostolus ut omnia Christo uero iudici reservemus: sed ne conqueramur de longa mora,dicit eum is proximo
uenturum. Dominus, inquit, prope est. Facit autem Apost. in praemissis uerbis tria. Primo, monet ad interiorem sati-ctificarionem: sed undo, ad honestam conuersat Ionem et tertio, subiungit rationem. Interior sanctitas consistit in duo. bus. Primo, ut mala affectio remoueatur: secundo , ut bona affectio habeatur. Ber. Sanctum facit assectio sancta : mala
affectio est gauderem mundo. Est autem gaudium mim dirnatum,quia de malis,de vanis,de turpibus. Gaudium de malis est gaudere in malitiis: gaudium de uariis est gaudere in diuitiis,quae uanitas sunt: gaudium de turpibus est
gaudere de luxuriis. De primo, Prou a. Laetantur cum malefecerint,& exultant in rebus pessimis. De secundo , psat. 8. In multitudine diuitiarum suarum gloriatur. De te tio, Iob. 2I. Gaudent ad sonitum organi. Iac. s. Epulati estis super terram, de in Iuxuriis enutristis corda uestra. De istis tribus Aug. Quid est 'euli gaudium breuitet dico, saeculi nequitia est impunitas malitiae,in spectaculis nugari, luxuriati,oblectati,ingurgitari,& turpitudinest tere: gauderet Sermo. S. Tho. Aquin. B autem
49쪽
autem in Domino est gaudere, quia est potens ad saluam' dum, quia est misericors Dominus ad iustificadum : Quia largissimus ad remunerandum. Pro modico Emm seruitio dat uitam aeternam & regnum caeleste.Gaudendum est tane dubio in tali domino, qui saluat seruos suos redime 'do, dimittit omnia debita iustificando, coronabit aeternum regnum conserendo. De primo, psal 3 3. Dominus rex no-ser ipse ueniet,& salvabit nos .Mattia. I. Ipse Sal nator saluum faciet populum suum a peccatis eorum. De secundo, Ro. s. Iustificati gratis per gratiam ipsius. De tertio, A pocia. o fidelis usque ad mortem,& dabo tibi coronam utitae. De his tribus, Isa. 61. Gaudens gaudebo in Domino. Et quare Q uia induit me uestimento salutis, ecce primum:&indumento iusiciae circundedit,ecce secundum: quasi sposam decorauit me corona ecce tertium, Ad quam nos per
Non ε s τ i a uestra . nota sit omnibus hominibus. Phili p. 4. Hortatus est Apostolus superius ad interiorem sanctitatem: hic uero hortatur ad conuersationis honestatem, ibi. Modestia uestra nota sit omnibus hominibus. Ponit autem hic duo. Primo, hortatur ad honestam conuersationem: secundo, subiungit rationem. Primum, ibi. Modest ia uestra: secundum, ibi. minus prope est. Sunt autem tria quae nos mouere debent ad modestiam. Primo eaturae documentum. Omnia.n. si cui dicit in lib.de trin. Aug. seruant modum, speciem,& ordinem. Sap. II. Omnia in ordine, numero, & me sura dispotuisti. Secundo, magnum quod in eadem est consortamen-xum: est enim fructus spiritus ualde suauis. Gal. s. Fructus avi ε spiritus est charitas & post,modestia &e.Tertio, magnum quod de eius absentia prouenit nocumentum. Seneca. Si mediocria sunt utilia,inutilia uere sunt semper ni nata, superflua enim nocent. Est autem habenda modestia in Ose n corde, in manu. In corde,ut resecet cogitationum seperit uitatemun ore, ut resecet uerborum inutili aremun
50쪽
manu, ut resecet excessum in opere. De primo,Sene.Magni animi est magna contemnere, & media magis veIle quam nimia. De secundo,Prou. ro. Qui moderatur labia sua, ptu dentissimus est. De tertio,Ro.i 2. Rationab Ie si obsequia, uestrum. Rationem autem horum duo tum subiungit di cens. Dominus prope est. Est autem Dominus prope paeniatenti,ut indulgeat:oranti,ut exaudia turibulationes patieti, ut subueniat. De primo,EZech. i 8. Quacunque hora couersus fuerit peccator,& ingemuerit &e. De secundo. psa Li . Prope est Dominus omnibus inuocantibus eum , det Isa. 6s .Eritque,antequam clament ego exaudiam. De teristio. psal.9o. Cum ipso sum in tribulatione, &in Apoea. a 2. Ecce uenio cito, & merces mea mecum est retribuere unicuique secundum opera,malis poenas aeternas, & iustis
uitam aeternam,Ad quam nos perducat qui uiuit in D:
O x clamantis in deserto. Dirigite isam DomNni sicut dicit Isaias propheta Ioan. i. In praecedeti euangelio ponitur qualiter Christus Ioannem multipliciter commenda uitiin isto, quomodo seipsum humiliavit. Moraliter per desertum mundus iste intelligitur. Deut. 8. Ductor tuus suit in solitudine magna aeque terribili,in qua erat serpens statu adurens.i. superbia: scorpio id est luxuria: dypsas id est auaritia. In isto deserto
clamat creatura, Christus,lustus,& praedicator. Creatura clamat tria, primo ut Deum cognoscamus:secundo, ut ipsum diligamus: tertio, ut laudes ei debitas reddamus. De primo,Aug. Omnia clamant, Deus me fecit. De secundo, idem. Caelum,& Ierra,& omnia quae in eis sunt, undique mihi dicut ut ame te, nec cessant dicere omnibus , ut sint inexcusabiles. De tertio,idem. Mirum est quod homo cessat a laude Dei,cum omnes creaturae invitent ad laudandum eum. Christus clamauit si militer triplicit r. primo, miracula faciendo: secundo, utilia praedicandor tertio, pro