장음표시 사용
61쪽
Primo, ut homo in Deum tamquam in summam vetitassi
super omnia credat. Secundo, ut in eum laquam in summam potestatem super omnia speret.Tertio, Vt eu ta quam
summam bonitatem propter se,& super omnia diligat.Per primum coniungitur rationali, per secundum irascibili,per tertium concupiscibili. Primum sit per fidem, secudum per spem,ter trum per charitatem. Ue his tribus in epistola li dierna. Primum, ibi. Secundum rationem fidei: secundum, ibi. Spe gaudentes. Tertium, ibi. Dilectio sine simulatione. De his tribus. r. Cotar I.Nunc manent fides, spes, charitas, tria hic &e. Misericordia quo ad proximum similiter consistit in tribus. Primo ut ignorantem doceat: secundo, ut inmdigentibus subueniat: tertio, ut eum offendentibus induI-
eat. De his tribus in eadem epistola. De primo, ibi. Qui .
oce in doctrina. De seςundo,ibi. Qui miseretur,in hilarita e. De tertio, ibi. Nulli malum pro malo reddentes. Ro..1 2. Haec omnia notantur in euangelio praemisso, quae ordinant nos ad Deum.Nota, In die tertio.Primus dies fides, se 'cundus spes, tertius charitas, & in isto fiunt nuptiae, quia per eam copulatur anima Deo. Dicit Augustin us. Quid est charitas nisi vita copulans amantem cum amato p Tria quae ordinant ad proximum.Nota. In Cana GaliliataCana interpretatur Zelus, vel possessio, Galilaea volubilis. In Σ lo,notatur, Zelus doctrinae:in possessione, opera misericordiae. Illa enim vere & sine timore amissonis possidemus, qua pauperibus largimur.Matth.6.Thesaurirate vobis thesauros in caelo, ubi neque aerugo , neque tinea demolitur: nec lares effodiunt, nec furantur &c. In volubilitate pronitas ad indulgendum. Illa quae ordinant ad se ipsum nota. tur ibi .Erat mater Iesu ibi. Maria enim interpretatur ill
minata,& stella maris, vel amarum mare. Illuminatur autem homo a malo recededo, egressus enim a vitiis virtutis
'peratur ingressium,ut dicit Ambrosius. Stella maris est bo na operati , quet illuminat. Matth.s. Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, & glorificee pMrern uestrum,qui in cfis est. Amarum mare est passona. toleratia. Oui sie celebrat nuptias istas,celebrauit aeternas,
de quibus dicitur Apo. ly. Beati qui ad coenam nuptiarum
62쪽
Agni uocati sunt. Ad has aducat nos Iesus Christus, Amε'
Dominica secunda ex epistola. OLITE esse prudeles apud vos metipscs, it 12. In uerbis istis secudum suam duplicem expositionem prohibentur duo mala, scilicet m luna superbiae,& auaritiae.Primo modo exponitur sie. Nolit esse prudentes apud uos metipsos,id est, uos sa pientes & prudentes reputantes, quod fit per superbiailiis Isa. s.Vae qui sapietes estis in oculis uestris. Alio modo exponitur se. Nolite esse prudentes, idest, prudentiam uestra non tantum uobis teneatis, sed aliis communicetis. Vnde glossa. Ne prudentiam uesitam apud uos tantum, sed erga proximos magis exerceatis. Et a malo superbiae tria debene praecipue dissuadere. Primo, quia deordinat a Deo: secuta, quia a proximo: tertio, quia a se ipso. A Deo deordinatue homo triplici ter. Primo, a Deo apostatando: secundo, eum impugnando:tertio, aduersus enm se eligendo. De primo. Iccl. Io. Initium superbiae hominis est apostatare a Deo. De secundo, psal. 27. superbia eorum qui te oderunt, ascendie semper. De Tertio, Iob. I s. Cucurrit aduersus eum extenso collo &c. Ideo Dominus armatus est semper ut resistat superbiae. Iac. . Deus superbis resistit. Α proximo de ordinatur similiter tripliciter. Primo, eum iniuriis perturba dorse cundo, malitiis vexandor tertio, eum cotenendo & despiciado. De primo, Prou. II. Inter superbos semper iurgia sunt,
Idem,Semper iurgia quaerit malus,id est, supelbus, qui dicitur malus. Desecudo, Isa. t . Contrivit Dominus brachia impiorum, virgam dominantium caedentem populus in indignatione plaga insanabili subiicientem in sutore gente'. persequentem crudeliter. De tertio, Iob. ix. Deridet ut iusti simplicitas: lampas contempta apud cogitationes diuitum, id est, superborum . A se ipso deordinatur similiter triplici. ter. Primo, se ipsum decipiendor secundo, se ipsum stultuna saciendo: tertio, se ipsum confundendo. De primo, Isa. g Superbia tua,& arrogantia tua ipsa decepit te. De secundoὸ Prou. ar. Superbus & arrogans vocatua in doctus. De fer
63쪽
o,Prou. x x .Vbi suerit superbia,ibi& eo tumelia. EccI. ro. Qui tenuerit eam,idest, superbiam,implebitur malis, & iasne subruet eum . A malo autem auaritiae dissiradet creator, creatura,& natura. Et nota quod dissuadet creator prohibendo, creatura se & sua dando. natura cohibendo. De primo, Luc. t 2. Attendite vobis ab omni auariti . De lecti ela, Augustinus. Magnum inditium diuinae bonitatis est, lquaelibet creatura cogitur dare se ipsam. De tertio, Tob. 3.
Quod tibi non uis, alteri ne feceris. Isti sunt duo infirmi curati in euangelio, quod legitur eum ista epistola. Leprosus, peibus est qui tumet: paralyticus, est auarus proptes
multa, curantur autem per duo bona, ad quae hortatur nos
Apostolus in eadem epistola. Primum, ibi. Cum omnibus hominibus pacem habentes, ubi prohibet superbiam:supe
bus enim cu nullo pace habet. Secudu, ibr. Prouidentes b
na,ubi prohibet auaritia, quae no uult bona prouidere &α
-- L .. ita a 'oici: I Hii L a. ut De eadem ex euangelio. . . l l . n.
C C a leprosus ueniens, adorabat eum dicen LDomine, si uis, potes me m si dare, Matth. 2. Peristum leprosum moraliter intelligitur peccator:& hoc propter quatuor quae considerantur in lepra. Primo, quia lepra est corruptio:secundo, quia cosum p tio:tertio,quia insectroe quarto,quia separatio. Primo, est corruptio humorum, secundo, consumptio membrorum, tertio, insectio aliorum, quarto, separatio hominum. Est ergo primo peccatum cosumptio naturalium, secundo ami Gilo gratuitorum, tertio insectio proximorum, quarto separario a gaudiis sanctorum S angelorum. Primo enim corrῶ- it naturalia r unde Aug. Peccatum est corruptio modi, ac peciei,& ordinis. Aufert gratuita,quia gratia non potest simul eme cum precato mortali. Sap. r. Non habitabit in corpore subdito peccatis. In scit proximos & creaturas in sensibiles.psal. i os . Contaminata est terra in operibus eoru. Hier. I. rrupisti terra in fornicationibus tuis. Item, separat hominem a Deo & angelorum consortio. Sap. r. Peruersae cogitationes separant a Deo. Et de istis quatuor similiter.psal
64쪽
ter psal. 3 3.Corrupti sunt,ecce naturalium corruptio: a minabiles facti sunt,ecce separatio,ponitur causa pro effectu,abominatio enim est causa separationis: non est qui faciat bonum,ecce gratiae amissio, amissa enim gratia nemo potest bonum metitorium sacere:sepulcrum patens est guetur eorum,ecce insectio. Leprosus enim maxime anhel stuin sicit. Ista quatuor dicuntur de leproso in Leuiti. 13. Quicunque maculatus fuerit lepra, habebit vestimenta distu-:ta,& caput nudatum,os ueste contectum, & habitabit ex. ita castra. Leprosus,idest peccator, habet uesti menta dissuata, quia est in naturalibus d flutus,& diffusus: caput, idest mentem nudu a gratia:os debet habere contectum,quia hiscit extra castra manere, quia separatur a castris Dei, tuest ab habitatione angelorum & sanctorum. Quomodo curetur
iste leprosus, quaere insequenti processu oc.
REspiciens eum Iesus , dixit duo Volo,mundare.
ca curationem vero illius leprasi tria concurrunt.Pii-tmum est,Christi de monte descensior secundum,leprosi ad eum accelsio: tertium,Christi iussio. Circa primum scie- dum quod per montem intelligitur coelum . psal, et q. Q lis ascendet in montem Domini λ & de isto monte descendit Dominus in incarnatione visibilis apparedor deicendet iii iudicio orbem iudicando. In primo de Icensu mundauit a lepra culpae: in secundo, libera uit a lepra poenae. De primo, Apoc. i. Qui dilexit nos, & lauit nos a peccatis nostrissa sanguine suo:& se lepra mundatur sanguine innocentis. De secundo, Apo.21.Absterget Deus omnem lacrymam a 'oculis sanctorum . Nota aut si hic quatuor circa leproium , quae debent esse in conuersione peccatoris. Primo, ipsius ad Christum accessot secundo,adoratio': tertio , exclamatio: quarto,humiliatio.Piimum , ibi. Veniens: secundum, ibi. Adorauit eum &c. Tertium,ibi. Domine. Quarto,moduni loquedi,ibi. Si vis,quasi dicat, ex tua voluntate & bonita te faceres,no meis meritis. Per accessum uitelligitur pecca totis ad Deutile uersio: adorationem, satisfactios petSerm. S.Tho. Aquin. C ' excla-
65쪽
exclamationem, consessio: per quartum, humiliationis satisfactio. Quatuor enim sunt necessaria ad conuersonem peccatoris,scilicet contritio,consessio, atisfactio,& humiliatio. De primo, Hierem. 6. Luctum unigeniti fac tibi planctum amarum. De secundo, Iaco. s. Con fitemini at tet utra peccata vestra. De tertio, Mat. 3. Facite fructus dignos paenitetiae. De quarto, Luc. II. Cum omnia benefeceritis, dicite,quia serui inutiles sumus. Ista quatuor notantur in illis verbis. Vade,& ostende te sacerdoti,& offer munus tuum. In vade,contritio: in ostende,eonsessio:& in munus, satin
factio,in quo & notatur humiliatio. Circa Christum similiter quatuor concurrunt. s. tactus,locutio, voluntas , cura
tio.Primum, ibi.Τetigit eum: secundu in,ibi. Dicens : tertiu, ibi. Volo :quartum,ibi. M undare. In tactu notatur eius humilitas, in locutione sapientia, in voluntate bonitas, in se cto obedientia. Per hqc enim quatuor operatus est salutem nostram & redemptionem, per potentiam, per sapientiam, per bonitatem , per humilitatem incarnationis & mortis. De istis quatuor. t . Cor. r. Qui factus est nobis stipientia, α. adeo sciuit:& iustitia,& ideo potuit:& sanctificatio volendo,& redemptio faciendo. Rogemus ergo &c. Dominica tertia ex viso
i x i 0 proximum tuu sicut te ipsum, R
ma. I ῖ.Quatuor iacit Dominus in verbis istis. Primo,dilectionem proximi praecipit. Secundo,quid diligendum sit, ostendit.Tertio, ca
i pa dilectionis adiungit. Quarto,modum dilectionis subiungit. Primum, ibi. Diliges: secundum, ibi. Proximum etertium, ibi. Tuum:quartum,ibi. Sicut te ipsum. Circa primit utendum quod tria maxime debent mouere ad dilectione. Primo Hecessitas: secundo, utilitas:tertio, inexcusabilitas. Necessitas est, quia in aeterna lege sancitum est, quod qui V Π diligit, ultimo supplicio puniaturit . Io. I. ut non disIigit, manet in morte Utilitas est quia in eadem lege sanci-rum est, ut diligens alternum regnum xbonum in extimabile aequatur. I.Cor.*. Oculus no viditu& auris non audiuit,
66쪽
vivae praeparauit Deus diligetibus se. Aug. Vbi charitas est, Quid est quod es e non possit λ In excusabilitas est facilitas
implendra quolibet. Nullus enim pauper, nec diues, nec Quisquam poterit se excusare ab impletione istius praecepti per impotentiam. De ut. ro. Mandatum quod ego praecipio
tibi hodie, non supra te est. Circa secudum quod hic innuitur quod tria debet homo diligere, Deum, seipium, S proximum. Dilectio Dei intelligitur in dilectione proximi, &dilectio proximi in dilectione sui Dilectio proximi praece pitur ibi. Proetim v. Dilectio sui, ibi. Sicut teipsum. Innuit enim quod debet homo seipsum diligere, quod n5 facit peccator. psal. io. Qui diligit iniquitatem,odit animam suam. primo debemus diligere Deum per se & super omnia, lacudo nos, tertio proximum:& hoe est totum bonum hominis ordo istius amoris, & totu malum est peruerso istius amo. ris, sicut dicit Aug. Peccatum est priuario speciei, modi, &ordinis. Cant. 2. Ordinauit in me charitatem . Circa ter tui sciendum est,quod tria debent nos mouere ad diligendum p rox inium.Primo,quia hoc praecipit creator: ecundo, quia suadet natura: tertio,quia suggerit scriptura. Dc primo, Pin. 1 7. Mandatum nouum do vobis,ut diligatis invicem. De secundo,suadet natura, quia omne animal diligit libi simile diois homo simile sibi:se videtur qucd deterius sit homo qui non diligit cunctis animantibus. De tertio, luggerit scriptura:vt homo diligat fratrem suum et omnes autem homines sunt flaues. Mai. 2. Nu quid no unus est pater omnium nostrum λ Omnes homines voluit ese ex uno patre Adam, ut diligerent se sicut fratres. Est autem inter omnes
homines fraternitas carnalis & spiritualis. Apost. Omnes enim fratres sumus in Christo. Circa quartum sciendum', quod triplici modo praecipit scri plura, ut homo diligat M-ximo. Primo,sicut membrum: secudo, sicut homo se splum diligit, tertio, sicut Christus nos dilexit. De primo, Rom.
2. Sicut in uno corpore multa mebra habemus omnia autem membra no eude actu habent,ita multi unum sumus in Christo. De secundo, Mat. 21. Diliges proximum tuum sicut te ipsum. De tertio, Ioan .rs. Hoc est priceptumaceu,
Vt duis lis inuicem,sicut dilexi voi ας, m
67쪽
AScendente Iesu in nauiculam, secuti sunt eum dissicipuli eius. Mat. 9. Quatuor dicuntur in isto euangelio.
Primo, Christi & discipulorum in nauem asiensio: fecun-
..do, maris contuibatio: tertio, discipulorum oratio: quartim,
ad Christi praeceptum tempestatis cessatio. Primu ,ibi. A scedens e secudum, ibi. Et ecce motus magnus factus est in mari: tertium, ibi. Domine, salua nos: quartum, ibi. Tunc surgens imperauit ventis & mari. Docemur moraliter ad quatuor. Primo, ad vitam sanctitatis ascendere: secundo, tentationes post ascensum insurgere:te tio, ad Dominum in tentatione clamare:qOrto, tranquilitatem ad eius voluntate expectare. Primit,docemur in ascensione nauis. Nauim ascedit,qui vitam sanctam aggreditur. Matth. 9..Ascendens Iesus in nauiculam, transfretavit,& venit in ciuit item sua quia per vitae sanctitatem pervellit homo ad ciuitatem caelestem. Quare autem vitae sanctitas dicatur nauicula, quae se in sequenti processu. Matis turbatio,est per aggressione sanctitatis. tentationes infringere. Ecclesi. r. Flli, accedens ad seruitutem Dei, sta in iustitia & timore,& praepara animam tuam ad tentationem. Discipulorum in tepestate clamatio, est sanctorum in tribulationibus , & tentationibus oratio. pia. Ost. Ad Dominum dum tribularer clamavi, Scexaudiuit me. Tempestatum maris cessatio , est tentationucessatio. Tob. I. Post tempestatem tranquilitatem Deus faciti Ista quatuor notantur, psal. 68.Veni in altitudinem maris: per nauiculam sanctitatis,ecce primum: & tepestas demersit me,ecce secund a me laboraui clamans ,ecce tertium: salus tua suscepit mea tentationibus, scilicet liberando, ecce quartum,scilicet exauditio orationis discipulorum. De secundo in sequenti process.lὶquartas. Circa secrendum scie-dum, quod in mari iurgit tem pellas a uentis. Ponit autem Scriptura quatuor ventos,a quibus surgit temptatio,& tri bulatio sanctorum. Primo, sui git ab infestatione daemonu: secundo,a peruersitate hqreticorum:tertio,a crudelitates 'rannorum: quarto, a malignitate falsorum cluistianorum.
Primus est ventas rigidus. Eccle. a. Fiigidus ventus aqui losauit,
68쪽
to sauit,& gelauit crystallus ab asis. Secudus vetus Vrcs,.Gene. i. Spicae tenues & percussae uredine oriebantur dou orantes omni u priorum pulchritudine. Tertius vehemes, Iob. I. Ventus vehemes irruit a regione deserti. De quarto veto, Eccl. ir . Qui obseruat ventu,numquam seminat.Ite, de istis quatuor ventis, Dan. 7. Et ecce in mari magno pugnabant venti quatuor. Circa tertium vero sciendum,s, iaoratione Apostolorum tria suerunt quae mouet ut Dominum ad auxiliandum. Primo, suta instanter petierunt: se. cundo, quia humiliter: tertio,quia rem utilem. Primum, ibi. sulci tauerunt eum: secundum, ibi. Domine: tertiu,ibi. Sal ua nos. Haec tria debent esse in omni oratione. De primo, Colos . Orationi instantes. De secundo, Eccl. 3s. Oratio humilianti in nubes penetrabit,&c. Ioan. I s. Petite, Ut gari dium vestru sit plenu. De his tribus, Matth. . Petite & accipietis,quaerite.& inuenietis , pultatae & aperietur vobis. Petite humiliter,& accipie: is:quaerite utiliter,& inuenietis: pulsatae instanter, & a petietur vobis regnum aeternum.
Ad quod nos perducat Iesus Christus. Amen.
AScendens tisus in nauiculam, secuti sunt eum disci
puli eius. Moraliter per nauiculam intelligitur sanctitas vitae, se ut dictum est supra, triplici ratione. Primo, ratione materia: secundo ratione formae:tertio, ratione finis. Ratione materiae constat nauis ex l gno, serro,stupa, pice.
Per lignum intelligitur iustitia quia per Christum si iustitia. Sap. i . Benedictum lignum per quod fit iustitia. Per serrum propter soliditatem intelligitur sortitudo. Per stuppam qua alligantur vulnera , intelligitur tempe- Iantia, qua vulnus carnalis concupiscentiae alligatur, unde de quibusdam qui no faciunt, dici Isa. i. Vulnus & liuor,& plaga tumens non est circuligata, nec curata medicauit ne, neque sata oleo. Iudi c. i 9. dicitur de Samsone deceyto a Dalida. Qui rupit vincula,quomodo si rumpat quis illum de suppa tortum. Perpicem intelligitur charitas, quae est nexus animarum. Gene. 6. Bitumine linies intelius & exteri quia Quod iacit vir sanctus, debet lasorm ci charitate.
69쪽
t . Cor. i 6. Omnia opera vestra in eliaritate fiant. Item, raatione sormae. In forma enim nauis quinque considerat. cilicet arctitudo principii, latitudo medii, altitudo finis, strictitudo fundi,&litudo oris. Arctitudo principii est dolor de peccatis praeteritis : latitudo medii spes de aeternis gaudiis: altitudo sinis est timor de aeternis supplicis. Vir enim sanctus & dolet de malis quae fecit, & timet de supplieiis ruae meruit: sed ne in timore & dolore per desperatione deciat, spes est in medio ut temperet. De primo, Hier. 6. Luctum unigeniti sae tibi planctum amarum. De secundo R'ma. i 2. Spe gaudentes in tribulatione patientes. De tertio, Mat. 2. Facite fructus dignos poenitentiae . Arctitudo landi est humilitas ex conlideratione propriae fragilitatis. pia. 2 r. Ego autem sum vermis,& non homo. Amplitudo oris est consideratio lummae bonitatis pc8o. Dilata os tuu ,& im. plebo illud. Ratione finis significat nauis vitae sanctitatem propter quatuor. Est enim finis nauis quadruplex, sicut colligitur ex textu. Primus est homines trans mare ferre: secadus est, mercimonia portare: tertius est, in eis belligerarer quartus, in eis pisces capere. Hoc debemus sacere in sanctitate. Primo, contra daemones pugnare. 2. Mach. Is . E lectas secit naves bellicas. Eph. 6. Non est nobis colluctatio aduersus carnem & sanguinem sed aduersus principes & potestates aduersus rectores tenebrarum harum &c. Secundo, poma deportare est odores bonarum operationum de nobis undique diffundere. Iota'. Dies mei transierunt quasi naues poma portantes. Corin. 9. Bonus odor Christi sumus in omni loco.Tertio, debemus pisces capere, id est homines ad deum conuertere. Mat. . Venite post me,faciam vos pisca-iores hominu. Quarto, debemus cum sanctitate de mari.ia de mundo ad Deum transire, siue ad caelum. Sap.r . Modi- o liguo credunt homines animas suas,& transeuntes mare per ratem liberati sunt,peruenientes ad portum Gelestis ciuitatis,Ad quam nos perducat &c. i. Dominica quarta ex epistola.
Nn v t T E vos sicut electi Dei, sancti de dilecti, v i stela misericordiae, Col. I. Tria iacit A post. hic.
70쪽
Primo, ut induamur praecipit: secundo , cau sam qua de bemus indui , subiungit : tertio, quid debemus induere, ollendit. Primum, ibi. Induite; secundum, ibi. Sicut ele- Dei, sancti & dilecti: tertium,ibi. Viscera misericordiae.
Quare debemus indui. Quare in prima Dominica aduenιus.. Omnia in nomine Dei tacite. Col. I. Circa nomen Dei sciendum, quod in nomine eius est ambulandum, orandu, loquendum, operandum,speradum. De primo,psa. I9. Nos autem in nomine domini Dei nostri inuocabimus. De secu do,Io. I 2 Siquid petieritis patre in nomine meo, dabit vobis. De tertio,ia quarto Colos 3. Omne quodcumque facitis siue i verbo, siue in opere,omnia in nomine Domini nosti Iesu Christi faci te. De quinto, psal. 39. Beatus vir cuius est nomen Domini spes eius. Item , nota quod nomen eius est in corde retinendum,in ore habendum, in aure audiendu ,in manu serendu,& in note scribendii. In corde retine. du quia gaudiu, in ore quia iubilus, in aure quia melos, in manu quia virtus, in fronte quia honor. ItE, nota quod nomen Dei, sicut colligitur ex textu, habet multiplicem virtutem .sed hic nominantur octo. Primo, quia in eo omnia creant: secudo, quia in eo daemones fugatur: tertio, quia in eo omnes infirmitates curantu itquarto, quia in eo peccatores iustificatur: quinto,quia in eo moesti laetificatur: sexto, quia in eo tentati adiuuantur: septimo,quia in eo iustis gratia augumentatur: octavo, quia in eo omnes vocati salua intur. Item nota, quod illud nomen illuminat rationalem,cosortat irascibilem, delectat concupiscibilem: hoc nomen debent inseri formidare, terrestes adorare, caelestes laudare. Inseri, uia sunt in eo expoliati;terrestres, quia in eo liberati; caelenes, quia in eo exaltati. Quaeras in circuncisione Domi
Colligite primum zizania, & alligate in fasciculos ad