장음표시 사용
21쪽
xvIrror iudieium verum e ct in iudicio vero quod descendat ad minutas ι Iiam partes rei , cons tit bonus , ut Munt , rerum gustus , qui proinde de tripotes, iudicium verum de reali bonita- . te etiam quantum ad minutas rei partes. 3o7ART. I. De adis antibus propositio,i . ART. II. Argumenta pro prima o secunda propositionis parte . ART. III. Objectiones eontra primam partem. ART. IV. A umenta pro tertia parte. 4Os Pulchritudo non es objectum particularis porenva . Ovadbtingua debeat in homine ab ipsius potentiis tum spirituatibus,uι rnteuectu ct voluntate , rum materialibus, ut auin e sensibus urigo notis . et I
SECTIO IV. De iis quae pertinent ad notiones pulchri-'tudinis spiritualis dc corporeae. Pul' tu spiritualis bene do itur bonitas intrinseca entis
Diritualis ex plur bus dioersis perstetionibus quo cammodo coalescens ovape ki cognitionem Luctat gio EROR ll. Pulchritudo eorporea bene definitur bonitas intrinsea objecti vi bilis seu audibilis , coalescens ex pluribus realiter partibus, regnitionem Meles vir arqπσ ea in parat lari , quaeret hominis, bene determinatur dicendo e se bonitatem intrinsecam eorporis humani quatenus vi iis es , quam cons tutini plures realiter partes ameta proprietatibus frequentioribus apuI homines, qua per sui cognitionem delectat. 4I IART. I. De Asierfantibus propositioni. . qILA T. II. Argumenta pro pro loratione. δις PROP. III. Pulchritudo hominis corporea non infert pulchritu.- mm ipsius spiritualem in linea ms ali, neque oppomam turpitudinent . 4 ISARτ. I. De aduersantibus p) 'simi. 4I ART. II. Argumenta pro propostione. 'iPROP. IV. I lup febrituri cognoscitur a brutis. Φrῖ
SECTIO V. De Bonitate divisionis pulchritudinis in
spiritualem & corporeain . PROP. Pulchritudo bene diuiditur in spiritualem ct corpoream. 42sARτ. I. Argumenta pro pulchritudina spirituari . ΑRT. H. Argumenta pro pulchritudine corporea. 4
22쪽
S TIO VI. De Bonitate divisionis pulchritudinis eor-Poreae in visibilem dumtaxat & audibilem . PROP. Pulchritudo eorporea bene divistur in Ordine ad solos sensurvisus et auditur. 43IArzumenta pro propositione. . 43ICO Oα Pulchritudo corporea non limitatur ad la obieeta vi urct austus ex ignota nobis voluntate Dei, o multo minus ex majori vi cognoscendi , qua insit usui ct auditui. 433
24쪽
OuuM dari extra controversiam est . Certi enim sumus ex intima experientia esse in nobis inclina. tionem naturalem in aliqua objecta sive spiritualia , ut scientiam, sive corporea, ut sanitatem :sed quod appetitur , est honum : ergo datur bonum . Hinc merito S. Augustinus dicit, ci negari bonum esse ni ulte, aloe imperire prorsus non potes. Accedit testimonium Sacrae Scripturae , ex qua habemus a Deum vidisse singulas res a se creatas esse bonas. Quid autem sit bonum , non ita Lacile explicatur . Quare idea Boni est una ex illis, quae in omnibus tam doctis, quam indoctis aliquo modo reperitur; Nam si omnes appetunt bonum, necesse est illud aliquo modo concipiant , eum nihil sit volitum , quin praecognitum . At an eadem sit etiam in omnibus clara . equidem dubito. Observamus enim non raro accidere , ut re aliqua in medio posita non Blum judiciata homi-
25쪽
lio miniim circa illam varia sint, verum etiam opposita, Gentibus hi cenegansibus illis eam esse bonam, etiamsi illi remoti esse videantur ab omnibus causis , quae rectum & ve um judicium possent impedire. Audimus Isaiam clamare, ci) Hae qui dicitis malum bonum , ct bonum malum. Novimus Salomonem commendari, quod postulaverit a Domino , ceta ut posset disiernere inter bonum , ct ma- Ium , nec sibi, ut ait S. Ambrosias, ciJusurpavit, ut Adam , bonio mali scire distantium, sed intelligenda ejus gratiam oraυi . Quode em Plum in mentem revocat tristem primorum hominum castina, qui desiderio aequirendi scientiam honi & mali ) , qua primus mendax Diabolus promiserat ipsbs potituros per vetiti fiuctus co mellionem , quasi quodam ariete e statu innocentiae in illum damnationis misere suerunt deturbati. Uerum si clara dicenda est hujusmodi idea , quemadmodnm iterum iterumque contendit Cardina' lis Pallavicinus, illam collocans in eanim numero, quae per se no tissimae sunt s , certe quidem apud indoctos tam longe abest, ut distincta illa sit, ut Socrates apud Platonem queratur ella etiam Philosbphos , qui boni quidem exempla, nullam vero certam atque communem ejus notionem proponebant. Ad hanc igitur aet-' quirendam primo contendam , eaque stabilita eas , quae ipIi sebii ciuntur species , adnotabo: de quibus omnibus deinceps singulatim est disterendum.
ARTICULUS I. De Bono in genere. . '
a. o Oni elimologia ignota filii ipsis Latinis , eum dieat M. Pisis L apud Tullium, 6 Bonum eae quo appellatum sit nescio. Hoc
quidem nomine vulgo appellatur id , cujus attributa positiva saltem per rationem nostram distincta sibi invicem dc toti conveniunt. Quare Bonitas significat convenientiam, quam inter se habent unum dc alterum saltem per rationem nostram invicem distincta. Allatam definitionem huius nominis Bonitas esse communem, Planum erit, ubi ostendam illam esse definitionem rei. Solum hic
26쪽
adverto cum Suarez I , vocabulum conrenientiae interdum sumi pro eo, quod alicui persectionem aliquam: . & quasi utiritatem asseri , interdum vero pro eo, quod est consentaneum naturae, etiamsi nullum illi commodum afferat. Sic maxime convenien Deo dicitur misereri, & liberalitςr se communicare , non quia Diuma Na- inra persectionem aliquam de novo acquirat . sed quia illud proportionatum est ejus persectioni , & magnitudini. In hoc secundo sensia . non vero in primo sumitur convenientia in generica boni definitione. 3. Bonum primo dividitur cum AristoteIe a in verum, & apparens. Verum dicitur illud , quod tale in re est , quale aestimatur: apparens vero quod aestimatur quidem , non tamen est in re . Quot autem modis clividi potest bonum verum , totidem dividi potest apparens a Nam in omni specie boni error, di falsa existimatio potest intervenire , & in ordine ad movendum appetitum aequali fere
modo se habet utiumque bonum ; Nam bonum verum non aliter movet, quam prout apprehenditur, & judicatur esse bonum: ergo bonum etiam verum in ordine ad movendum appetitum convenit cum bono apparenti, quod pariter movet appetitum, in quantum judicatur esse bonum . Quamobrem ad se revera optime rediisse comprobavit Horatianus ille mente captus 3 'se credebat miros audire Tragoedos , .
In vacuo laetus sessior , plausirque theatro : quando tandem cognatorum opibus, &vi medicamentorum ex. pulsa insania , malo omnium maxime opposito persectioni naturae rationalis.... pol me oecidisse amisi , ' - Ur sis. ait, cui sic extorta voluptas , Et demptus per vim menιigratissimus error .
At cum bonum, quod in se tale est , possit vividius cognosci . &firmius judicari esse bonum, quam illud , quod in se tale non est,
magis quandoque bonum verum moVebit appetitum , quam mo veat honum apparens ἰ quemadmodum majus, & certe magis constans est gaudium nascens ex possessione veri boni, quam apparentis dumtaxat, mjus existentia nequit esse nec diuturnior, nec lo
bustior errore quo producitur , qui accedente vera cognitione illuco evanescit.
. Non placet B: Gottilebo Heineeeio haec divisio. immo eam vocat ineptam, quia inquit bonum adparens es verum malam , ct
27쪽
malum adparens est verum bonum. At nunquid quia amicus non est , qui talis alicui apparebat visus a longe, necessarium est ut sit inimicus P aut quia non est ex Inseris Daemon id , quod alteri videba. tur esse , sequitur esse unum ex caelitibus p Male igitur eo modo reiicitur praedicta divisio . Praeterea axioma est sine controversia receptum , non posse voluntatem bonum qua bonum aversari, nee malum qua malum amplem: ergo cum quotidie accidat , ut aliqui ruant in scelera, quae sunt vera mala , necesse est ut non selum ea illis non appareant mala , sed etiam bona. Opportuna igitur quinimmo necessaria est divisio boni in verum di apparens . . A R T I ir L Π s II. De Bono in se, o Bono alteri.
s. υ onum tam verum , quam apparens dividitur in honum II in se, & bonum alteri. Bonum in se significat id, cujus attributa positiva per rationem dumtaxat nostram distincta sibi invicem& toti conveniunt . Ita anima rationalis est in se bona, quia vis intellisendi volendi& a Isa similia , quae per nostrum modum cogitandi ;n illa, & ab illa distinguuntur, sibi invicem & toti ani- . mae conveniunt. Ita pariter homo est aliquod in se bonum , quia sibi invicem conveniunt corpus illud , & illa anima propria hominis , quae etsi realiter inter se distinguantur , attamen relate ad hominem, seu compositam humanum distinguuntur selum per
Bonum vero alteri significat id , quod alteri a se realiter distincto convenit. Ita quaecunque a nobis prorsus distincta adhibemus ad victum & vestitum , bona nobis sunt.' Definitiones sint juxta aliolum acceptionem . Sic Polmanus dixit, si Bonum es em conυeniens sibi alterive . Et Durandus statuit. a Formalis ratio boni es ratio eouetententis , ita quod bonitar Ufrmaliter ipsa convenientia : qui deinde advertit, 3) bonum per prius dici de eo , est conveniens rei intrinsera , e per babitudinem ad tale bonum ssici do iis, qua conveniunt rei extrinseca . Quod jure Observat, quandoquidem boni nomine abselute prolato intelligi Elet bonum in se, &cum bonum alteri volumus significare , hoc ipsam additum exprimimus. Quare Bonitas in se significat convenientiam , quam inter se habent illa, qu. e per rationem nostram tantummodo distinguun
tur iὶ Polm. Breviari Theolore. M . I. a. ca Duran. In a. sent dist.II.q. I. n.13. numa a 6. Id, ibid. qu. . num 1.
28쪽
tur . Horum convenientia ciam sit intrinseca ipsi enii , bonitas in se est intrinseca enti. Bonitas vero ad alterum significat convenientiam , quam habent inter ω illa , quae realiter invicem distinguuntur . Atque haec dici potest contraria ratione bonitas
7. Heineceius dicens, I bonum amitamur quicquid rem eon' servat se perficit , attulit definitionem, quae utpote pertinens ad Qtum bonum alteri, nequit esse definitio boni in genere , sicut ille . iupponit. mare cum in numero plurali dicit, appellamus , loquitur vel de se ipQ tantum , vel de paucis secum sentientibus , inter suos sent Antonius Genuensis , qui eadem sere verba habet ca),ta Malebranchius , qui bonitatem dixit , 3 in ea convenisntia cou- Muro , qua res nobis congruunt. Et ante hos Bussierius , qui operose contendit illud dici tonum , quod conducit ad alicujus felicitatem , ita ut i, insuit . et i, quod nullo modo ad ullius δει actionem concurreret, isiud nullum jam haberet Maracterem , aue
Yvon autem, qui articulum/Bom accusatum de Epicureismo ab Abrahamo Cnaumeix s) scripsit in Gallica Encyclopaedia, bonitatem ad alterum dixit 6 consistere in ordine & relatione , quam unum Ninet ad alterum: quae definitio ex su secta quidem materia , de qua ibi agit, cognostimr conspirare in illam jam in
stam , sed attentis vemis convenit etiam malo ad alterum, casus
modi est sepplicium, quod certe dicit ordinem , & relationem aualterum; & malum profecto illi est, qui eo assicitur. 8. Bonum in se dividitur in illud , quod est bonum per se , a se, sta per essentiam, &illud quod est bonum per participationem, seu ab alio. Primum est solus Deus: secundum est quaevis creatura. Nam omnes creatura, inquit S Αuφastinus , habent quoddam bonum Iuum, integritatis βιa, ct dierfectionis natura sua.
Divisio est communis apud Philosepnos cum Aristotele 8). RBoetio s), &apud Theologos cum S. Dionysio Io) , vel Auctore libri de Divinis Nominibus , & S. Augustino D , qui frequens in ea est. Audiatur S. Augustinus cujus fiunt praedicta etiam nomina i) Ηein. Elem. Phi I. mrat. 142.
29쪽
na ci . Intentia Catholica disciplina aliud disit bonum, quod summo ac per se bonum eis, o non participatione alicuius boni, Iedpropria natura, O essentia , aliud quod participando bonum is habendo i ha . het auiam de illo symmo bono , ut bonum sit, in se tamen manente illo , nih lque amittente. Eamdem divisionem observante non semel eodem S. Doctore a insinuavit etiam Christus Dominus qui bonum per se expressit, ubi dixit, 3) Nemo bonus, nisi Νlu; . Gus; quoniam bonum quo bonum est, i esibi est: hamo autem ein bs-κus es, ab iDo bonus es, quod a se iiso es non potes . Quare in sensit etiam opposito ad bonum per se sumi potest , quod idem Dominus malos vocaverit ipsbs Apostolos, quos alloquebatur dicens ς , Hos cumsitis mali, no stri bona data dare filiis vestris . Idem autem volens significare bonum per participationem alibi dixit hominem honum , 6 Bonus homo is bono thesauro cordiisbi profert bona. s. Bonum alteri dividitur in bonum honestum delectabile&utile. Haec divisio communis est cum S. Thoma post Aristotelem 8 . Ea etsi cadat etiam in bonum in se, praecipue invaluit circa honum alteri, tum quia ratio honi, quae explicatur per convenientiam, clarius nobis se prodit, dum termini , qui inter se habent hujusmodi convenientiam , sunt realiter distina, quam cum distincti 2lum sint per rationem, ita ut credam evidem primam ideam honi, sicut&mali ab externis rebus, quae nobis prosint, Vel nocent, excitari: tum quia de bono Philosephi disputant non eo principaliter fine , ut illud cognostant, quam ut illud sibi comparent & applicent. Ceterum quod divitio illa cadat etiam in bonum in se, fit planum ex eo, quod ue ait Sua reg 9ὶ, nihil est al
teri bonum , nisi quod in se es bonum, perfectionem habet. alteri
Io. Ad bonum alteri pertinent duo paria boni, quibus divisionem boni copiosiorem reo didit Hei neceius io . Primum est illius, quod consistit in propria actione, ut in actu virtutis, quod ipse appellavit bonum dc illius quod consistitit in passione, ut in receptione alicujus praemii, mctum ab ipso bonum passivum, Alterum vero illius, quod avertit malum , ut domus, quae a pluvia &Ventis nos defendit, quod appellat bonum priυativum , ct illius
30쪽
quod confert aliquam persectionem , ut pretiosa vestis corpori imposita, aut nova cognitio in memoria recondita , quod dixit bonum msitivum. ARTICU Lus III. De Bono boneso naturaliter θ moraliter . II. Onum honestum dividitur in honum honestum naturali- D ter , sive in ordine ad naturam quamcunque , & bonum honestum moraliter , sive in ordine ad naturam rationalem. Bonum honestum naturaliter significat id , in quo est convenientia inter unum & alterum, nullo etiam intellectu cogitante. Atque quando unum & alterum distinguantur invicem Elum per rationem , illud erit bonum honestum in se naturaliter : quando vero distinguantur realiter ery bonum honestum alteri naturaliter. Ia. Peripatetici admittentes appetitum etiam in rebus inanimis , honestum naturale illis etiam commune vocarunt, ut constat ex S. Thoma i) , id in quod appetitus se quodammodo movet. Quare id , in quo motus appetitus terminatur, dixerunt bonum delectabile , quod pariter in res ipias inanimes cadere affirma' runt. At inferius planum fiet trimembrem illam partitionem boni in honestum delectabile& utile propriam esse natur' dumtaxat co gnoscitivae, adeoque illorum haec honesti naturalis definitio. admitti nequit. Melius veteres Philosbphi, ut colligitur ex Tullio a
bonum honestum in se naturaliter recarunt bonum naturae. Idem
que esse bonum illud, quod alii passim appellant transcendentale , inferius ostendam. Interea intelligi potest quale sit istud bonum , quod dicitur transcendentale , hoc eis ad nullum pateticulare entis genus pertinens, sed su pen omnia quodammodo ascendens , Momnia sibi subjiciens. II. Ex his patet , quid sibi velint haec nomina , bonitas honestatis naturalis tum in genere , tum in specie, scilicet vel in se vel ad alterum. Sic ad Bonitatem honestatis naturalis in se pertinent Proprietatea essentiales rei, inter quas respectu hominis Lant Eni tas, integritas membrorum,& vita ipsa; Nomine enim hominis intelligitur vulgo ille , qui habet cum natura humana eas perfectiones, quae ipsam comitari ilent pro statu sitae existentiae . Quare siquid ex illis in aliquo de sir, dieitur quidem homo , sed vel cae cus, vel claudus, vel cum alio addito opportuno. Sic ad Bonitatem honestatis ad alterum natutatis pertinent proprietates acciden -