장음표시 사용
291쪽
mis magna negligentia mariti dotem non exigentis, vel cautionem non reposcentis, adest, aura. quod locum C. de dot. caul. nom num. . f. XXV. Caeterum Vero & hoe notandum, quod non solum debitor exceptione non numeraistae pecuniae uti queat, sed etiam omnes quorum iuinterest, V. g. manuatoresu eiussores, i. ra. C. do non num. pec. etiam inuito debitore, quia hie illisper agnitionem suam praeiudicare nequit, v. l. I
pr. de Melius. Sic quoque in eoncursu erediis torum, ii debitor priorum creditorum chir grapha agnouerit, posteriores. quibus eo ipso praeiudicium inferretur, illis prioribus hanc ex.
ceptionem opponere possunt, I. In C. de non. , num. pcc.
g. XXVI. Quod si in ehirographo nulla ea a debendi Ipecialis deprehenditur. hae inceptione
opus non est, quia instrumentum non probat, sed probatio aliunde desumenda, V. I. G. q. Τ. de probat. bdev. a.dec. aa. Excipiunt casus i)si promissio iurata, aut iudicialis, aut ex certa
scientia quid promissum, aut hula iuri in speeio
renunciatum, Dia. Stryλ. caul. contr. serit. a. c. I. s. o. s 7. Veriam tunc nihilominus exceptioni non numeratae pecuniae loeus manet.
292쪽
' 22 LIB. XII. TIT. I. DE REBUS CREDITIS, &C.
forsan negare & ad iuratam dissessionem se offerre possit. sa si consessio ex interuasso repetita. v.
de maritOLIA. f. I. C. de non num.pec. quo etiam re
fertur, si quis in primi debitoris locum se substitui passus, i. si C. eod. 3 si quis usuras, vel partem debiti ex illo ehirographo soluit, i. 4. c. d. t. si scilieet partem soluendo de reliqua parte non accepta nota est protestatus. s. XVI. Hactenus de exceptione non numera istae pecuniae, quae a debitore chirographo opponitur. i Datur adhuc alia, quam creditor opponit apocho a se spe futurae solutionis debitori datae. Quoniam tamen hoc rarius fit, neque creditor iure suo debitum postulans opus habet, ut bonis verbis apud debitorem utatur, sed apoeliam suam mox repetere potest, si debitor solutionem differt; hinc leges ad opponendam non numerata pecuniae exceptionem ipsi so dies solum indulgent, LIq. g. a. C. de non num. pec. neque eum
admittunt, quamuis postea onus probandi nocinctae solutionis in se recipere velit, Zanger. de except. p I. c. ἰ4. u.st. Si apoclia esipublica, dicta exceptio locum plane non habet, quia vix casus dabilis. ut illa spe futurae numerationis in ante cessum detur, I. M. I. I. C. d. t. Ceterum de eXCeptione non numeratae pecuniae sese agit Zangeruad. p.I. c. I4. ct in peculiaribus tractatibus Georg. FrideriFaber, Eman. a Costa. st nuper Herm.Zol- Iius, qui contra communem opinionem statuit,
non actorem, sed reum ipso iure Romano ad probationem exceptionis huius obligatum esse.
293쪽
De Iureiurando, siue voluntario, siue necessario, siue iudiciali.
g. l. Iniurandum est religiosa rei alienius adseueratio, in cuius maiorem fidem Deus ut testis veΗ-tatis re vindex perfidiae inuocatur. Iurare christianis non interdictum, & qutinuis aliud dieendum videatur ob locum Matth. s. v.I . exempla tamen ibi & in v. 3s. NIL subiuncta ostendunt. Saluatorem solum de abusu iurandi per creaturas Φοqui, add. Jac. s. v. Ia. V. c. 26. X. h. t. f. II. Est vero iuramentum vel explicitum, quando Deus expresse ut testis & vindeae inuocatur, quod fit in formula illa consueta: ΘDabr mir Goti heme ' vel implicitum, quando talis inuocatio expresse non adest, virtualiter tamen in formula adhibita latet, v. g. si quis dicat: per Deum et pe veritatem aternam: per anima salutem : item, an Odessat. Quando in iudiciis iuramentum alicui imponitur, explicito semper opus es. Imo & in renunciationibus, quae contra tibus
inseruntur, v. de Remina renunciante Carpaou. p. a. c. ἐά. d. c. a quo tamen pro more quoad formulam by dem mort der edisten Ghrheu dissentit Finckelth. obfiis eamque pro vero di explicito P iura
294쪽
226 LIB. XU. TIT. II. DE IUREI NANDO, iuramento reputat. Sed vide infra tu. de Scia Velleiano s. XI. κ. III. Iuramentum explieitum subd uiditur ire solamne, quod etiam vocatur auisatum, vel do ctum, em gelebrier Dd, quia admonitio de vitando periurio praeeedit & iuraturiis prius docetur, In quo natura iuramenti ct atrocitas periurii consistat. Tale semper debet esse iuramentum in iudicio praestitum. Malculi iurant erectis indice ct medio digito, in Saxonia etiam pollice; sceminae autem, ut & elerici apud pontificios, eosdem digitos manus dextrae pectori sinistro imponunt, Dn. Stryh. detur.hny. disp. 7. c. r. n. ZZ.M. seqq. Disp. nostr. desolennibus iuramentorum c. I. s. 24. ubi plurimae solennitates aliae,quae praecipue in iuramentis purgatoriis adhibentur. Huic opponitur minus solemne ubi quidem vera inuocatio nominis diuini adest, sed reliqua omnia deficiunt. V. g. quando contractus priuatorum iuramento
q. IV. Ceterum omne iuramentum tres comites habere debere adserunt, iudicium, veritatem & λ- sitiam. ex c. a. caus. aa. qu. 2.-c. 21. X. h. t. Sed
hoe nihil peeuliare est, nam illi comites in omnibus conuentionibus requiruntur. Videamus interim, quid exinde deducatur. g.V. Si iudicium plane deficit, V. g. insantibus, insantiae proximis, furiosis, summe ebriis. &e. iuramentum nullum adest, quamuis verba ora proferantur. Imo nec pubertati proximi ad iii. randum cogendi, c. U.VIK cain. aa. qu. nee
295쪽
DE IUREIURANDO, SIVE UOLUNT. SIVE &c. 221
si aute pubertatem iurarunt. ipsis hoe nocet, riauth. Dcramenta puber. C. Aadu. vendit. quod si tamen altera pars consentit, ut iurent, α illi volentes iurarunt in propriumfamorem, iuraineoto nandum est. l. af ff. h. t. propter consensum alterius, qui ita voluit. ε' f. VI. Veritas, quae iuramento adesse debet, exeludit dolum. Vnde iuramentum dolo alterius elieitum iterum nullum est, quemadmodum omnes conuentiones propter dolum irritae fiunt, V. CarpZ. p. a. c.ZF. d a. Sed tamen nec ipsa iurans in dolo esse debet, unde cessant reseruationes mentales; iuramentum enim accipitur laeun- dum intentionem illius, cui iuratur
f. VII. fusilia supponit, quod de re lieita tua
retur & iuramentum modo legibus permisso exigatur. Ergo iuramentum vi metuque extortum nullum est, nee iurans relaxatione indiget, nisi scrupulosam conscientiam habet, v. Dn. Stryk. U. mod. f. ao. h. t. in . Λut enim Deus, ut nonnulli putant, vel aduersarius etiam, ex tali iuramento ius nactus est, aut non: sposterius, nulla relaxatione indigemus; sin prius, iudex ius quaesitum a ferre non poterit. Quis vero putaret, hominem vim inferentem ius consecutum esse, aut Deum in fauorem eiusdem iuramentum aeceptasset
g. IIX. iniustum vero non solum illud dieitur. quod iure naturae improbatum, sed ratam, quod leges eluites prohibuerunt. Vnde maximus F . P a
296쪽
abusus broeardiei, omne iuramentum seruandum
esse, quo Value salute aeterna seruaripotest. si quis
exinde interre velit, iuramentum super actu iure ciuili prohibito praestitum firmum esse, ita enim omnes leges ciuiles evanescernnt. Obseruabiimis hoc in omnibur controuersiis spetialibus deinde
obuenientibus. Non obstat c. cum contingat. ΣΥ. X. de iureiur. Ius eanonicum enim non valet
spud euangelicos, sicubi a recta ratione &sa eristiteris recedit, quod hie reuera deprehenditur Proeedit ergo solum dicta regula in iis, quae sunt iuris civilisperna sui, quod illis per iuramentum renuntiatum esse censeatur, V. g. si foemina fideiussionem iureiurando confirmat, V. disp. nostr. dubrocata. omne iuramentum seruandum esse, se. I. IX. Alias iuramentum quoque diuiditur in promissorium, quod fit de rebus, vel praestationi-hus futuris, v.g. ab officialibus,in contractibus,cte. dieitur ab aliquibus etiam confirmatorium, si V. g. contractui ex interuallo accedit: ct in adsertorium, quod fit de rebus eontrouersis praesentibus, vel Praeteritis, quo pertinent ea, quae sequuntur.
q. X. Settieet iuramentum adsertorium est via voluntarium, vel iudiciale, vel necessistam. Voluntarium defertur extra iudicium, oc est instar eonis uentionis, unde libere aeceptatur, re impune etiam recusatur,nec referri potes .eo sellieet effectu. ut alter relatum inuitus acceptet, L VI. pr. h. t. postquam vero semel acceptatum fuit, reuocari amplius nequit, acceptans tamen iuramentum calumnia
297쪽
DE IVRIURANDO, SIVE UOLUNT. SIVE &c. 22slumniae a deserente exigere non potest, quia ipsi
liberum erat, non aeceptare. Fluit porro eX natura conuentionis, quod hoc iuramentum valeat,
in quacunque etiam forma delatum fuerit, v. o. s.f h. t. v. g. Vt persalutem tuam iurares, II.pr. h. t. vel per barbam tuam, Dn. Stryh. V mod. h.t. s.f. si autem delatio deficit, iliramentum ab altero praenitum nullum plane effectum habet. sibi enim iurauit, ut ait Vlpianus in LI.pr.1f. h. t.
g. XI. Deferre illud potest, qui liberam habet
rerum suarum administrationem, L t7. g. δ. q. λιδ. q. f. h. t. prolare autem quilibet, qui conditionem suam meliorem reddere potest, V. I. assi ih. t. tu. de pactis IV. v. g. pupillus, V. V. h. t. de rebus nostrae dispositioni subiectis, ι.34. h. t.
f. XII. Si creditor iurauit, sibi deberi, oritur exinde actio in factum ex iureiurando, I. M. f.I. h.t. quae datur etiam heredibns contra heredes, Ly. f. 7. h. t' ad praestandum id, de quo iuratum fuit. Pristina tamen actio actori etiam salua manet, Io. pr. h. t. si debitor iuramentum praestitit, exceptis inde nascitur, I. 7. g. sy. h. t. g. XlII. Post iuramentum prastitum deferens non amplius auditur, quamuis probare velit, alterum periurium commisisse, v. g. I. I. de a I. intellige hoe quoad interessepriuatum, quod per iuramenti delationem semel remissum, iudex interita periurium' ossicio punire potes. f. XIV. Iudiciale in iudicio desertur ab eo, cui
298쪽
odus probandi incumbit, comprobante delat Mnem iudiec per sententiam interlocutoriam, L m. s. I. C. de reb. creae antequam enim hoc factum, necessitas acceptandi, aut referendi iuramentum ex illa delatione non oritur. Defert itaque veIactor super actione, vel reus super exceptione.
q. XV. Delatio iterum ab eo solum seri potes . qui ins administrandi bona habet, v. g. X. h. t. Per missum hoc quoque est infami de de periurio su- Dino. Nec valet argumentatio Carp*Οu. p. t. c. M. d. 6 quicunque ipse non potest iurare. illo nec adiuramenti delationem admittitur, V. SuendendissidFibl.p. ran. . quae nostra sententia expressa recepta in orae proc. emend. Duc. Magdcb. c. a S. XVI. Defertur illi. qui conditionem suam meliorem reddere potest, pupillo tamen non, ni rus v. g. V. h. t. tutor inuito aduersario iuramen' tum pupillo delatum praestare non potest, quia pupillus optimam facti scientiam habet, dc se alterius interest, ut ipse iuret. E contrario tamen, Iieet aduersarius velit, nee tutor inuitus ad iuramenti praestationem compelli potest; ergo tur mentum tamdiu disserendum, donec pupillus pubertatem adeptus suprit, Carpa. p. r. c. ιa. def AZq. XVII. Deferri potest in omnibus causis, ubἐ. Nou agitur ad pHrnam corporalem, vel capitalem, imitatur enim delatio hae parte transactionem, a. h. t. ergo v. IIV q. tit. de transact. Licita e . . iam delatio in causissumosis, Ist. s.asTh. t. I.6. g.4.
Is de bis, qui not. infami Pro matrimonio, non
299쪽
. SIVE VOLUNT. SIVE NECESSAR. SIVE IVBI . agi contra illud; verum cum hane adsertionem in materia transactionis iam notauerimus d. tu. de transact. g. m. hinc merito Brennem. ad Ly. F. h. t. n. v. iuramenti delationem contra matriinois, nium quoque eo eassi admittit, Factor aliis roba tionibus desiluatur. Λlios autores idem natuentes adduxi in der Einisu. zum consis. proc. c. F. g.s tu re communi inprocessu executiuo reus etiam 1uper exeeptione actori iuramentum defert, non autem
iure Saxonico, Langer. de except.F.3. c. 26. n. IEoo
f. XVIII. Circa tempus, quo delatio fieti debet, distinguendum est inter ius Saxonicum di cominmune. Iure Saxonico deferri iuramentum abactore debet ante litem pure contestatam & praesitam guarandam, postea non. lieet deferendi facultas reseruata fuerit, nisi super quaestionibus nouiter emergentibus, v. g. super replica, Carpet.
p. l. c. la. def. I. Reus Vero per rerum naturam
in Saxonia quoque super exceptionibus peremtoriis iuramentum deserre non potest, nili post listem contestatam, eas enim exceptiones L. C. demum adnectit. g. XIX. Iure communi certum tempus hae parte actori non est praefixum, unde usque ad conis clusionem in eausa delationi locus est, licet terminus probatorius elapsus, aut probatio per sententiam interloeutoriam actori iniuncta fuerit, Meu.
uis actor probare eceperit, modo tamen in probatione non defecerit, Dn. Stryk. introd. ad prax.
300쪽
a 32 LIB. XII. TIT. n. DE IUREIURA'Do,g. XX. Modus deferendi duplex est. Aut enim eausa conscientiae alterius committitur, quod fit in factis propriis: aut vero credulitati, quod in fa- is alienis obtinet, v. g. si heres ex facto defuncti conuenitur. Quod si itaque utriusque generis facta concurrunt, eausa coniunctiim conicientiae ct eredulitati committitur. man sester es indes audem Geuisse , Nissensibust und Nosσ-diust. S. XXI. Post delationem rite factam is, cui iuramentum delatum est, illud vel acceptare, vel referre , vel consilentiam probationibus exonerre, sue defendere potest. Si acceptat, deferens ante de calumnia iurare tenetur, quod scilicet
bona fide, id est, ex iustis eausis, quas se habere existimat, iuramentum prineipale, siue litis decisorium, detulerit, I 34. t. si illud deferens praestare reeusat, alter quoque ad iuramentum non tenetur, sed illud babetur pro praesito, Lyr. h. t. f. XXII. Aceeptatio iure Saxonico intra octi- duum fieri debet, computatum ab eo tempore, quo interlocutoria super delatione iuramenti lata. in rem iudicatam anticipari nequit, V. Ord pro Sax. tit. II. f. st. & Martini ibid. n. II. Io. Acceptans intra illud satale se simul ad iurandum offert & denique intra terminum Saxonicum iuramentum actu praestare obstrictus est. Iure com niunt certus terminus non est praefixus, introd. ad proc. civ. c. N. g.s sqq. Iuramentum interimia loco iudicii praestatur, exeeptis perso is essem