장음표시 사용
301쪽
giis & valetudine impeditis, ad quas domum mihi, titur, I. U. h. i. 'g. XXI lI. Post aeeeptationem deferens iuramentum delatum regulariter reuocare nequit,quia alter ius quaesitum habet. Exeeptio est, si nouae probationes superuenerint, Brunnem. ad i. D. C. de reb. creae aut deferens probare velit, alterum peieraturum esse, Meir .p. a. dee.'s. n. 1. Martini ad O. P. S. tit. IX. g. a. u. IL Si quis verovel ante areeptationem vel in easibus modo adductis iuramentum semel reuocauit, is denuo illud deferre nequit, L N. C. de reb. cred. Si etiam iuramentum
semel praestitum, illud non amplius sub praetextu periurii retractatur, v. f. XII h. t. nam ct hic con uentio adest, l.II. h. t. XXi V. Sed quid, si ille, qui iuramentum ac ceptauit, ante eius praestationem moriatur ' distingue. Aut defune iis iuramentum non solutuaeeeptauit, sed ad illud praestandum promtus fuit atque paratus, aduersarius tamen ipsum impedivit, v. g. per dilationis petitiones atque tergiuerissationes, quo minus id praestare possit, hoc casu habetur pro praestito ct proeedit adsertio Gallii a. O. M. V. Meu. part I. dec. qes aut e contrario defunctus aeeeptauit quidem iuramentum. sed deinde ipse tergiversatus est, ct mors superuenit, hoe casu non habetur pro praestito, sed procedit sententia Letu terbachii comp. iur. h. t.
Heredes tamen ad iuramentum credulitatis admitti solent. Itaque certo respectu verum ma
302쪽
234 LIB. XII. TIT. II. DE IUREIURANDO, 'neminem diuini timoris immemorem praesumi, de quod e conuerso habet Baldus vocF. confra. . non omnem morientem esse Iohannem evangotistam, V. Meu. d. dec. 41. in f. XXV. Haec de aeceptatione. Progredi inmur ad relationem, quae solum locum habet. quando iuramentum super factis communibus, i. e. quorum Uterque notitiam habet, delatum, v. g. super celebrato eontractu. Si vero sunt facaa propria, quorum notitia penes illum unice deprehenditur, eui iuramentum delatum, V. g. quando quaeritur: annon animum decipiendi. iniuriandi, &e. habuerit; iuramenti relationi Ioeus non conceditur. v. Dn. Stryk. introd. ad prax. c. ao. S. 3. n.I. V. LIq. yM.1. h. p. l. G. s. a. 1. de a t. rem amot. q. XXVI. Is, cui relatum est iuramentum, illud praecise praestare tenetur, nec a referente praeten dere potest, ut de ealumnia iuret, LIq. I, 7.F. h. t. . aque etiam ipsi permittitur, ut conscientiam probationibus exoneret, Brunnem. ad LIq. F. 7. h. t. num. N. Sed an ille. cui relatum, nune una cum tuis ramento prineipali adhue iuramentum calumniae v. g. . h.t. praestare tenetur negatur iure comis
muni, Brunnem .proc. crv. c. v. n. ἐδε adfirmatutture Saxonieci, orae proc. Saxon. tit. IS. f. Fc re
die Relation. r3. in fg. XXVII. Praeter aeeeptationem & relationem illi, eui iuramentum delatum, liberum quoque est, ut conscientiam probationibus exoneret, siue
insendat, quod in vernacula vocant, das Geiusseu
303쪽
SIUE VOLUNT. sIVP NEcΕsgAR. SIVE IVDIC. a 3yniit pertreten, v. g. tu mihi desers turmmentum,quod certo aliquo die ieeum contractuna inierim, ego autem per testes probate Volo, rem in tractatibus substitisse. cte. Si nihil probatum, regressiis ad iuramentuin patet, ae heredes quoque ad iuramentum credulitatis admittuntur, ord. Proc. Sax. tu. N. a. referri autem iure Saxonico iuramentum amplius non potest. licet iure coin. mimi & hoe permissuti videatur, cons Brunnem. Proc. civ. c. 23. n. ἰη. ibi: zupraestreu, oderetu re.
feriren schuldig. Reliquas quaestiones ad processitin pertinentes V. intrad. 3d Prop. civ. c. scia- fg. XXVIII. Qui nee seeeptat iuramentum, nee refert, nec probationem contrariam in se suseipit, habetur pro confesso, siue, ut DD. loquuntur, condemnatur in paruam iuxare nolentium, v. LIX F.bAvbi dicitur. manifestae turpitudinis di consessionis
esse, nolle nee iurare, nec iuramentum reserre. . t .
g. XXIX. Progredimur nunc ad tertiam spe. eiem,. V. g. . h. t. scilicet ad iuramentum necessarium, quod propterea ita dicitur, quoniam iudex partibus petentibus, veti ex ossieto illud imponit.& sie facultas referendi ex rei natura non e Min
petit. Est illud duplex, suppletorium repurgato
f. XXX. Suppotarium defertur, quando iam, plenam probationem quis prose babet, siue actor intuitu actionis, siue reus intuitu exceptionis, modo non sit causa ardua, v. g. ex qua maximum commodum praesutui iuramento in iurante
304쪽
redundaret, tune enim potius alteri purgatorium deferendum, ut Gail. I. obfloΙ. num. N. Ita quidem eommuniter; verum adlata sententia exinde valde dubia redditur, quod intuitu eius, cui purga Urium defertur, aequale commodum adsit ocaequalis metus periurii. Si enim iurat, retinet pe-euniam & soluere non tenetur. Ergo iuramentum
Illi deferendum, qui magis probatae fidei.
g. XXX l. Regulariter hoe iuramentum de ver rate praestari debet, quia est speetes testimonii. Λdmittunt tamen in praxi, ut heredes quoque de credulitate m supplementum iurent, V. Carpae v. p. I. c. U. d. 8 n.3. Si sellieet defunctis lain ad
illud praestandum paratus fuit, Du. Stryh. V. mia. b. t. f 37. v. g XXIR . t. g. XXXII. Locum solummodo habet in eansiseiuilibus, lieet sint famosae, v. g. causa depositi.
mandati, is e. V. I.I. C. deris. creae non ergo asmittitur in eriminalibus, quia ibi probationes luce meridiana clariores adesse debent, qualis non est iuramentum suppletorium. Non admittendum quoque istud in causis matrimonialibus putant, ne sellicet, si actor iuret, reus inuitus in matrimonium detrudatur, quippe quod contra libertatem matrimonii impingeret Carpzou.p. l. c. Zy. de ro. n. H. s Ia. qui tamen ipse hanc sententiam mutauit in iur. eccles I.f. def. 46. n. 6. 7. V. Unisit. Tum con Ap. proc. c. N. g. f. XXXIII. Iuramentum purgatorium toties desertur tam in causis eluilibus, quam eriminatubus, quoties quis suspicionibus grauatus est, quae
305쪽
DE IV REIURANDO, SIVE UOLUNT. SIVE &c. 237
tamen in causis civilibus semiplena probationaminores esse debent, v. g. si contra aliquem unus testis adest, omni exceptione non maior &e. In criminalibus aliquando non hoece iuramentum, sed territio vel ipsa tortura dictatur, pro grauitate deli dii & qualitate indiciorum, quod adeo ce tae alleui regulae ineludi non potest. g. XXXIV. Iuramentum hoc vocatur tortura Diritualis, item purgatio canonica, quia iure cain
non leo adprobatum : V. t. r. X. depurgat. canon.
cui opponitur purgatio vulgaris, quae quondam in Germania & alibi liebat per duellum, ferrum igni-rum, V. g. Vomeres, laminas, vel chirotheeas aris dentes. item per aquam & voeabatur ordalia, Gades ordeI, i. e . Gottes theth v. Sehottelius de antiquis in Germania iuribus cap. ag. Ioli. Materus
de duello, ut Ordelei quondam perie, quae purgaιio prohibita, t. t. X. depurgat. vulgar. XXXV. Quieunque iuramentum purgato. rium praestare recusat, is itidem pro confesso habetur, v. g. XXVII. h. t. si vero illud praestetur, in causa ciuili sequitur absolutio ct expensae eompensantur, in processu inquisitario autem iurans nihilominus expensas refundere tenetur, quia ipsi aliquid imputari potest, magistratui vero nihil, V. Brunnem. proc. inquis. c. s. n. es inff. XXXVI. Iuramentum suppletorium & pu gatorium retractari potest propter probationes nouas superuenientes, lol. F. h. t. quia enim iudex ea defert,hine non adest eonventio, vel transactio. ut in iudieiali, v. f. XXII. h. t. Λdmittuntur
306쪽
a 38 LIB. XII. DT. II. DL IUREIVκ vero non solum instrumenta, sed etiam tenest. Verba enim d. Ist. quibus nime solis usurussit, nouexeludunt testes, sed instrumenta, quae quis anteia in habuit, Dn. Stryh. vs visae h. t. S. 40. , β. XXXVI l. Ceterum generaliter de iuramentis Iiactenus reeensitis obseruandum, quod purgato rium nullibi per mandatarium praestari queat. In
tuitu reliquorum admittitur procurator iure communi, ira o speciale mandatum habeat, v. tu. Asprocur. g. XI. non autem iure Saxonico. CarpZou.
p. I. c. Ia. d v. quia admonitio de vitando periurio in persona procuratoris frustranea. g. XXXVI ll. Speeiebus iuramentorum hactenus recensitis, nunc vltimo loeo etiam subnectendum est iuramentum calumniae, quod de calumnia non eOmmittenda praestant partes. Est illud du
plex: generale ct speciale. I. XXXIX. Generale voeatur; quod super tota eausa praestatur, scilicet, quod quis litem bonafri fusceperit eandemque bona etiam fide adfinem periducere velit. Vnde versiculi vulgati, quos v. in υL.
pract. dis. iurid. h.t. dist. y. Iurant omnes,qui posisunt calumniam admittere, actor, reus δέ aduocat a I. a. C. de iure .propi. eri. dand. l. 4. I. I. de iudici Nou. s. c.3. tutores s curatores, I. a. g. 2.J. de ii Ni. propi. cal. danae eXeeptis personis,quous reuerentia debetur, V. g. parentibus S patronis, i. δε j. f. t. add. l. G. s. q. eod. ubi quidem in vulgata editione dieitur: neque patrono, neque parentibus illud remitti ; sed Haloandrina habetur: quod aequs patrono sparentibus remittatur. Pertinet huc et iam
307쪽
si VOLUNT. sin NΕπSSAR. SIVE I IC. 239 . lam dominus seudi, a. F.M. g. r. ct ex singulari dis positione vasallus reeiproee, ibid. Electorum, prineipum & statuum consiliarii, si causas princi- 'palium suorum pertractans, R. I. de a. I8 . g. Vber disses ordnen M. nee non in aliquibus locis aduo- cati ordinarii iurati. Deficiente autem tali dispositione speciali, nemo a praestatione dicti iuramenti est immunis, ne quidem clerici, v. Linch. adiit. X. detur. calum. I. a. ubi idem esse dicit, siue et rici in causa propria, siue ecclesiae agant, vel con
I. XL. Praestandum est nitamentum ealumniae generale in omnibus causi, in quibus calumnia potes admitti, ct sic etiam in stiritualibus, Brunn. pr. civ. c. I. u. l . item in omnibus seris atque i ', stantiis, ubi idem metuendum. Excipitur reus tu processu criminali, si de poena corporali, Vel eapitali agitur, ob praesentissimum metum periumrii, Brunnem. Proc. civ. c. IS. n. s. Ceterum par tes illud iuramentum sbi expresse remittere non possunt, quia hoc quodammodo ad delinquendum inuitaret, tacita tamen remissio lieita, quae fit non petendo, vel deserendo, v. l. a. s. q. C. de iurei. . propc calumn. danae licet Vero partes non exiis gant, iudex tamen illud ex ossieto deferre potest. q. XLI. Si quis autem litigantium praedictuin lusiuranduin praestare noluerit: per sententiam Iudicis actor casum actionis, reus condemnationem sustineat, auth. principales s. C. d. t. Sententia illa dicitur absolutoria, vel conde mna toria , non declaratorias unde recusam
308쪽
ante illam moram purgare, & se adhue ad praenationem iuramenti offerre potest: vel si ante sententiam moliatur, poena recusationis ad heredes non transit, Gail. r. obf. SL Si procurator de Calumnia in animam propriam iurare nolit: domino hoc non praeiudicat, sed procurator poena Pecuniaria adficitur, quod causam seleeperit, quam iniustam esse credidit, Id. d. II. O. Sy. n. q.seqq. g. XLII. Praestitum iuramentum liberat quidem a calumnia, id est, dolo re proaeresi, non vero a temeritate, id est, a culpa & negligentia in pervestigatione qualitatis causae. eiusque fun-
damentorum, unde illo iuramento non obstante iurans in expensas condemnari potest, si circum. stantiae hoc urgent, iuxta l. 79. f. de iudic. Ce terum in Saxonia hoe iuramentum propter ma ximum eius abusum est abrogatum, Ordi c.Sax.ticas. pr. q. XLIII. Haee de iuramento calumniae genera
Ii. Nune a peciale progredimur, quod in iure
canonico iuramentum malitiae Vocatur, c. a. s.f.
de iuri Lines Hoc vel a parte aduersa, vel a iudice ex offieio deferri potest, quoties aliquamlumnia in qualibet iudieii parte praesumitur, v. d. c. a. s.f. V. g. si quis alteri iuramentum litis de-eisorium defert: editionem, vel exhibitionem petit e nouum opus nunciat, &e. de quibus singulis sub suis titulis. g. XI.IV. Peti potest, licet iam antea iuramen, tum calumniae generale praestitum fuerit, pro-m DP. communiter volunt, V. Lauterb. h. t.
309쪽
S' UOLUNT. SIVE NECESSAR. SIVE IVDIc. 24 IBrunnen . pr. civ. c. N. n. es Circa personas autem a praestatione liberas, poenam iurare nolentium 'ete. hie idem obtinet, quod ante de iuram anto geqnerali adductum. Iure Saxonico hoc quoque iuramentum adprobatum est, Oraeproc. tu. II., g. XLV. Scriptores, qui materiam de iura inentis pertractarunt, potiores sunt: Setserus de iuramentis, Robert. Sandersen de obligatione iuramenti , Viselmann de priuilegiis iuramentorum , Iloretioli de iureiurando, Corsetus de iureiurando, Ioh. de Salua de iureiurando, Anton. Batier. de viis ribus iuramenti, Vmeent. Caroe. de iuram. litis decisorio, obrechi de iuram. calumniae, Ant. dei Re de iuram. calumniae, H Donet jus de iureiurando, Ioh.GuttieretZ de iuramento confirmatorio. c.
IN processibus duae quaestiones ventilari solent: i) an aliquis debeat ὶ & a) quantum ' prioris intuitu defertur iuramentum litis decisorium. de quo tu. praece poseriorem autem iuramentum in litem, siue litis aestiinatorium, de quo sub hoc titulo, respicit. f. II. Est itaque iuramentum in litem, quod Praeliatur ab eo, cuius res ab altero sine iussa causa detinetur, vel restitutio denegatur, eum in finem, ut damnum, quod adlor eo ipso passus est, aestimetur, S reus ad praestationem illius condemnem
310쪽
demnetur. Estque duplex, iuramentum adfectis. nis & veritatis. I. III. Iuramentum adfectionis locum habet. quando i) res, quae nobis intercipitur, adfectionem recipit, eamque vel extra rem, v. g. si a prin-eipe, vel patrono illa res nobis donata, vel a maioribus nostris profecta, VI IS. F. de minor. I.2LΤ de bon. liberti pretium tamen adfectionis ex voluptate oriens non attenditur, V. l. 6. g. a. Ads operi ferv. Vel in ipsa re radicatam, v. g. si res rara sit . quae vel plane non . vel dissiculter iterum haberi potest. Intuitu nummorum it que iuramentum illud locum non habet, quia horum certa aestimatio, LI. U. h. t. V. in pract. dis. h. t. dis. II. nisi forsan nummus admodum rarus sit.
s. lV. Praeter hoe pretium adsectionis χὶ opus
, ef , Ut alter rem nostram dolo malo, vel etiam lata culpa, quae dolo aequiparatur, I. F. 3.3.j. h. t. l.22 di de HS. nobis intereeperit, perdiderit, vel detoriorauerit. Quia itaque hoe iuramentumpoenae alicuius speciem inuoluit, hine eontra heredes non iuratur in litem, nisi propter proprium dolum. I.pen. C. h. t. ad veram tamen aestimationem soI-uendam condemnantur, eod. f. V. Pars aduersa non defert hoc iuramenis tum, sed serus iudex. I. η. g. I.F. h. t. omnibus illis. qui alias iurare possunt, minori Volenti, tutor bus di curatoribus, sed tamen neque his inuitis. I. y pr. h. t. an etiam matri' negatur in cit. I. quia