장음표시 사용
311쪽
2E IN LITEM IVRANDo. si tutrix est, volens omnino iurare poterit. Iuractvero tutores: A essent loco pupilli, se tanti rem limaturos; ita enim recte Britolus, v. Gothost. in not. ad d. I. q. pr. h. f. VI. Defertur toties, quoties alter flectem, aifectionem recipientem, nobis vel tradete vel restivi tuere detrectat, v. l.f. pr. h. t. Ergo in actionibus contrariis, ubi ad indemnitatem totum agitur. αse ad quantitatem, illi loeus non est, II. pr. A. depos. Inter coni raelus b. s. ct sit cli iuris hodie non distinguitur, Du. S ryh. V. mod. h. t. f. C Caspia
II. I. 17. add. o. pracf. dist, iuridie. h. t. dist. I. f. VII. Actori quidem in infinitum, id es f. in. definite) iurare licet; iudex tamen, quemadmodum iuramentum proae nata plane non deferrerita quoque eidem taxationem adiicere potest, ne adrepta occasione in immensum iuretur, i q. a. F. h. t. LI. s. t. eod. De periurio hie non potest quaeri, quia adfectio non habet certam determinationem, I. II. h. t..t. q. s.f. pertinet ad iuramentum veritatis: ex instrumentis enim repertia probari non potest, quod iurans talem adfectio. nem non habuerit. q. IIX. Sequitur nune iuramentum veritatis . aut semper locus est, licet non adsit species, antilla pretium adfectionis noon reeipiat; lima- eur itaque iis, quanti remera est,scundum commimnem valorem, quanauis alteri nec dolus, nec lata culpa imputari queat. Si tamen iudex alias et
312쪽
2 4 LIB. XII. TIT. III. DE IN LITEM IVRANDO, potest, hoe iuramento plane opus non est l. a. insC. h. tit. Ly. I.I. F. h. t. Interim iuramentum veritatis magis ex legibus Germanorum, quam Romanorum descendit, V. Schilter. ex. U. th.FF. .
vix enim in LL. Romanis distinctio inter iuramen. tum adfectionis & veritatis clare reperitur. g. lX. Obiter hie quoque mentionem iuramen ti, quod Zenonianum dicitur, inlielmus. Introduxit illud Imp. Zeno in I. p. unde vi. in easu H a Ii- cuius res abreptae, vel inuosae ct simul damnum ae rum. Tune enim, si non potuerit, qui vim sustinuit, singula comprobare, quae perdidit: taXatione a iudice facta pro personarum atque negotii qualitate, saeramento iuramento) aestimationem rerum, quas perdidit, manifestare potest,ad quam soluenda in deinde reus condemnatur.
f. X. Iuramenta hac enus proposita ab actor
praestantur secundum iu8 commune. Iure Saxonico aliud iuramentum, a reo praestandum, introductum est, quod mi rationis vocatur. Locum
illud itidem habet iis easibus, si quis depossessons
deiectus, aut res mobiles per vim ablata. α actor damni reparationem petit. Tune enim soli actoris liquidationi, vel aestimationi damni creditur,ni reus iurare velit, damnum minoris fuisse, unde diricitur der Vermoderun -Dd. Potest tamen i eo iuramentilatiam probationem in se recipere.
salua actoris reprobatione, orae proc. Sax. tu.3l. introd. nosr. adproc. civ. c. I. c. Ig. Ceterum ad
hane materiam pertinet Plotus inpeciatriact. de in litem
313쪽
De Condictione caussa data, caussa
q. I. Condictio tae in eodiee voeatur ob eaussam datorum, oritur ex sequitate naturali, aut, si mauis, ex quasi contractu, ne scilicet aeeipiens quidem, sed promissum non implens, eum dantis damno loeupletior fiat. Datur itaque illi, qui dedit ob caussam futuram honestam eamque possibiom. aduersus aeeipientem, qui mussam ex promita non impleuit, ad rem acreptam restituendam. II. Datis hio in signifieatione latiori aeeipitur, ut sellieet non solum dedisse intelligatur, qui aliquid naturaliter transfert, sed etiam ille, qui daturum se essepromisit ec alteri hoe nomine cautionem dedit, L 4. C. h. t. vel qui ob eaussam suturam alteri quid remisit. olim per accepti lati .. nem) ct eo nomine apocham dedit, L . sio.Τ. h.r. f. III. Matio autem supponit rem aliqua Vnde si quis aliquid fecit intelligitur antem factum nudum, v. tit. depact. VIIJ ob eausam futuram,huie condictioni locus non est, qnamuis caussa illa non silerit secuta, factum enim infectum fieri & se eondiei nequit.
314쪽
2Δ6 LIB. XII. TIT. IV. DE CONDICTIONE
β. IV. Datur aliquid ob caussam, id est modum,
non lub conditione, V. V.pr. diu. h. t. dist. I. infquae a dante clare exprimenda est, propositum enim in mente retentum nihil operatur, υ. l. 7. I. C. h. t. Satis Mare autem expressa censetur caussi, si res aliqua dotis nomine data, quia dos non est siue matrimonio in tali promissione, I. S. F. I. ἐ. c. h. t. ergo matrimonio n0nsecuto res data
g. V. Caussa illa debet esse futura, unde haraeondictio quondam ad contractus innominatos principaliter pertinebat, in nominatis enim caunsam praeteritam adesse dicunt, v. g. in emtionavenditione, ubi venditor tradidit ex firma obligatione praecedente, & sic repetitioni locus non est, quamuis alter pretium statuto tempore non soluerit, L 3. C. de conre. emt. in innominatis autem consensus dationem praecedens nudum solummodo pactum erat, V. tit. destarit. I. I. g. Vi. Cum vero, uti infra ad tit. de aestimatoria f. I..depraescr. verb. s. II. dieetur, hodie etia in ex illis pactis firma nascatur obligatio dcile poenitentiae loeus non amplius detur; hine condictici quoque eo respectu in foris nostris rara erit, Dn. Stryk. U.mod h.t. q.I. Locus interim ei adhuc esse potest. si i) eugans modus nonsit pecunia asimabilis S per consequens ad interesse agi neque3t, V. g. si arrha, sponsalitia largitas, aut dos propter mam trimonium data, hoc vero non sequatur; aut et res non deturpropter ena, ut in contractibus tuis
nominatis, sed ad finem consequendum, qui postea
315쪽
eArisA DATA, eAUSSA NON SEcura. aseessat. v. g. si proeuratori quid datum, ut sportulas exinde soluere possit, res autem dei nde transactio.
ne finiatur. cte. Ita hic optime Dii. Beyer inpos m. h. r. post , q. g. VII. Denique notandum, quod caussa, ob quam datur, po sibilis esse debeat. Qui enim ob σmpo bium dat, animum donandi habuisse eensetur, I. S. C. h. t. quod secus in datione sub eon ditione impossibili, v. infra tit. H. V. O. I. V. qui vero plane ob turpem caussam dat, nihil etiam recipit, de quo tit. A. g. IIX. Repetitur datum, si causa ab initio adiecta non fuit impleta, idque propter culpam, vel moram accipientis, I. r. q.f A. h. t. quod si itaque per casum fortuitum in implendo impeditueaeeipiens, condictioni locus non esi, dpen. C. eod. Is pr. h idem obtinet, si ipse dans in caussa est. quo minus accipiens implere queat. S.IX. Vsuras non venire in hoe iudieiuna, si sei-lieet pecunia ob caussam data repetatur,) dieitur communiter a DD. sed quemadmodum argumentum ex L 24. F. de P. V. R Ly. C. de Uur. a pecunia j nerata id est a contra ctu mutui eoque stricti iuris doumtum est: ita infra ad tu. de usuris ostendemus, quod hodie hac parte inter contractus b. f. ct stricti iuris nulla amplius fit differentia, sed utroque casu post moram usurae debeantur.'Ergo ct hie idem iuris sine dubio erit. Cons quoad hane materiam Claudius & Iul. Pacius in tract. de con dictione caussa data, caussa nonsecuta.
316쪽
De Condictione ob turpem, Vesiniustam caussam.
I. Esimus modo de easu. ubi aliquid ob eaussam
honestam datum erat. Sequitur nune caussa iniusta, vel turpis, quae in effictu unum idem qua sunt, v. vfpr. dist. iur. h. t. disi. I Quaeritur vero ran & hoc repeti possit, quod propter caussam tu pem datum es t diningue iuxta l. l. pr. Τ. F. t. f. II. Aut adest turpitudoselius accipientis, V.g. si eommodatarius, depositarius, conductor, fur,cte. sponte restituere detrectant, ad quod restituenduin ex contractu, vel delicto, obligati erant; hie loeus est eondictioni, V. I. a. q. t. & l. s. β. I. q. s L C. h. t. idem est, si dedi, ne mihi damnum, vel iniuriam facias. De debitore moroso, cui
partem debiti remittere e gor, V. Brunnem. ad ι. vlt. β. h. t. Heredes tamen non conueniuntur,
quia actio ex facto illieito proseiseitur. I. I II. Aut adest turpitudo dantis s accipientis. v.g. si dedi, ut alteri damnum, vel iniuriam facias ;item, ut male iudicetur. I. I.=. h. vel, in bona etiam caussa. Vt pro me iudieetur, La. f. a. h. & cessit condictio,quoniam in pari etiam turpitudine possessoris conditio potior est, I. g. in f h. t. interim fiseus possessori rem eripit, i. s. in s. F. de iurisisci, nescitieet hie malitiae suae praemium ferat. s.IR
317쪽
f.IV. Aut denique adest turpitudo solitu dantis,
quale exemplum est in legibus Romanis, ubi luispanaria tolerabantur, in eo, qui meretrici merincedem dedit, L . b. t. hie iterum cessat co
Ilage eondictio a praecedentibus in eo differt. quod hie non detur aliquid ob mussim futuram, ted potiuspraeteritam, quae tamen reuera non subest, sed nos eam ex errore subesse existimamus Datur itaque condictio indebiti illi, qui per err rem dedit,aduersus acet plantem,sd rem aeeeptam eum omn, caussa, id est, accessione, restituendam. I. U. pr. h t. oritur ea etiam ex quas contractu, ne accipiens cum dantis damno loeupletior fiat. s. 6. J. de oblig. qua quas ex contre. add. s. I. I. qui1moae re contr,oblig. Li Jh.t. Si res fungibilis ex errore data, negotium iuxta cit. text. mutuo proxime accedit, unde a DD. etiam promutuum adpellari consueuit.
f. Il. Requiritur autem prineipaliter ad fundandam condictionem praesentem, ut illud, quia fluimus, indebitum sis, id est, nos ad illud solunendum inuiti cogi non potuissemus, si de natura dc qualitate rei consitisset. Hoc indebitum . ius DD.
318쪽
sso LIB. m. Wr. H. DD. ita diuidere consueuerunt, vi aliud absoluto tale esse dicant, aliud vero secundum quid. S. III. Indebitum absolute tale est, ubi nullum tust, nec naturale, nec ciuile, nos ad solutionem Oh-ctringit, v. g. si pupillus sine tutoris autoritate seu, uit, l. l. f. h. t. aut, si quid sub conditione, aut die plane incerto debebatur, nos vero eXistimantes, pure deberi, illud ante existentiam conditionis, vel diei soluimus. Hoe semper repetitur, L los. h. t. aliud est, si quid in diem certum debeatur - α ante diei illius aduentum soluatur, hoc enim re in Peti nequit. I. ro. s Ir.Τ. h. Sed annon aceipiens hoe casu interusirium praestare obligatus erit ρ ar- sumentum eX l. r. C. h. quo Lauterbach comp. ium. t. utitur, hoc iundamentum habet, quoniam indebiti solutio negotium stricti iuris est ; quod eum hodie cesset, aequius erit. vi aeeipientem ad soluistionem usurarum teneri dicamus, praecipue si longius interuallum adsit. v. Baehou. ad Treuia. Vol. I. di . aa. G. s. lit. D. ssi.
f. IV. Indebitum secundum quid est, ubi accipienr aliquid pro se allegare potest, id est, vel ius
naturale, cui tamen lex ciuilis non ad sit; vel e eontrario ius ciuile strictum s subtile, quod ab aequitate naturali quodammodo recedit. Hinc orta noua distinctio iniet debitum naturale tantum αciuile tantum.
V. Indebitum naturale tantum est. quod quidem iuxta ius civile strictum & subtile peti posset. atque adeo hoc respectu non esset indebitum ; sed cui tamen simul aequitas naturalis re
319쪽
iistit, quo minus exigi queat. Hoe si solutum
est, semper repetitur, aequitas enim naturalis iurifricto praefertur, V. I. 4 . s σε. F. h. t. Pertinet hue, si quid metu promissu in & 1olutum. f. VI. lndebitum ciuile tantum dicitur, quod quidem iuxta aequitatem naturalem debetur, ius tamen ciuile huic sequitati non adsistit, id est, exin de actionem non eoncedit, v. g. si quid per pactum nudum proiijssuru. Hic tamen condictio locum non habet, quia aequitas iuri ciuili iterum praefertur, unde si quis pecuniam eX nudo. pamelo solutam repetere vellet, accipiens eXceptione pacti tutus esset, LO. β. h. t. ins huc etiam pertinet, si quis per iniustam iudicis sententiam absolutus quidem,ille tamen nihilominus ex err re soluit, L .pr. h. t. f. Vli. Exceptio eorum, quae modo diximur, haee est. nisi ius ciuile obligationem aliquam plana improbauerit, id est . di actionem ct exceptionem denegauerit. cuius excmplum habemus in muliere fidei libente, quae non soluin aduersus actionem creditoris tuta est, sed etiam pecuniam repetere potest, quam eidem actu iam persoluit, L Ao. pr. J. h. t. quod secus est in filiosam . mutuum accipiente. d. l. f. IIX. Porro quoque indebitum restectu eerta persena dicitur, quod intuitu aliorum verum de bitum est. v. g. si is, qui heredem se, ves bono. rum possessorem falso existimans, creditori here. ditario soluerit, i. s. s. r. h. r. Item, si putem.
nae tibi, aut Titio promisisse, Titii autem per
320쪽
sona in stipulatione comprehensa non si, & Titio
soluero, repetere a Titio potero, L 22.pr. h. r. g. IX. Hactenus de indebito eiusque diuersis speeiebus. Nunc autem ulterius supponendum est,
quod quis hoe soluerit tamquam debitum. id es . quod es istimauerit, se iure perfecto adsoluendu- reneri. Ergo, si putaui, negotia mea a te adtrita esse, & tibi ob eam eausam dedi, repetere non posis sum, lieet non sit factum, quia donare volui, L es f. a. s h. t. I. X. Putauit itaque soluens, se iure persecto ad soluendum teneri. sed ex errore soluit. Requiritur autem errorfacti, ut sellicet credam, existere eontractum aliquem me obligautem, qui tamen non adest, error enim iuris hane condictionem non parit, per expressum textum L Io. C. desuris fact. ignor. V. Laa. pr. LIa. s. l. F. b. t. eXem. plum liquidissimum de quarta faleidia ex errore iuris, aut facti non retenta, sed omnibus legatis Integris solutis, habetur in I. s. C. ad L. Falciae v. rit. ad L. Falcia. I. IV. Aliquae tamen personae sunt, quibus ius ignorare permissum, de quibus adpit. de iur. ET D t. ignor. diretur. g. XI. Qui sciens soluit, non habet repetitionem. modo etiam libera voluntas adsit, qualis non est in eo, qui immoderatas usuras durante debito principali soluit. Imo etiam usurae immoderatae tune bitante st ille quidem in materia praeseriptionis pro sciente habetur, v. 32. de usucap. hic Veron , quia nemo donare praesumitur, lj C. h. t.
eondi ei possunt, licet sors iam ante soluta fuerit. . 21. pr. h. r. quia lex solutioni resistit. Quid de δε-