장음표시 사용
361쪽
tore celebrato conuenitur. Non disserunt etiam institoria & exercitoria actio, nisi quod in hac de maritima, in illa vero de terrestri negotia tione agatur, Vnde Omnia, quae ad tit. I. dicta sunt. hic repeti debent. g. II. Institor, eis Factor, est, qui negotiationi quaestuaria uniuersialiter praepositus, I. s. h. t. &inde quoad hunc conceptum a Irmuratura differt. Institor autem alium sine permissione principalissuhstituere nequit, uti ostendimus in us . d .h.ri dist. I. Ceterum conferatur hic Marquard. de tu
re mercatorum , Straccha mercatura, Sca clade commerciis, Anseldus de Anseldis de commerciis es mercatura, Marpergeri scripta, V. g. von Mesac .der Hauriticoire pondent, &c.
5. I T AEc actio eo casu locum habet, si filius ri fain. aut seruus sciente patre. Vel do mimi in merce peculiari id est, ad peculium spe,ctante, negotiatus est, sed loco sperati lucri aes
alienRm contr*xit. Hic mercςs intςr Omnes Cre ditores pro rata distribuendae erant. I.F. g. N. h. Si vero domini, vel patris dolo malo factum sit. quominus ita tribueretur, in eum actis tributoris datur. Vt quanto minus tributum sit, quam debuerit, praestet. Si quis ignorans minus tribuit, non videtur quidem dolo minus tribuisse; sed re com, pertia si non tribuat, dolo nune non caret, I. I. g. z. β. t. Huius actionis usus bodie rarissimus, DruStUL. et f. mo . h. i. g. .
362쪽
Quod cum eo, qui in aliena pote. state est, negotium gestum esse
I. TTIe regula traditur: quod filiusfamilias Ja iustae aetatis omnes contractus Vatici
celebrare queat, ita tamen, ut si bona nondum Possideat, executio disserenda sit,donec sui iuris actus. I s. pra. h. L. Verum & hoc casu, si ex ho-Nis paternis modicum saltem accepit.non ulterius Conuenitur, quam in id, quod facere potes, La. h. t. quod DD. beneficium competentiae Vocant V. tit. δε
g. bon. s. m. Hoc autem indignus est, si dolose Suid egit, i. 4. I. r. h. t. aut deliquit, d. i. q. I. a. LIB. XIV. TIT FL Cod. IV. 28.
De Senatus - consulto Macedoniano.
TIc exceptio praecedentis regulae pro in ponitur, quod filiusfamilias ex CO tractu mutui non obligetur. SCtum nomen suum accepit a Macedone, improbo foeneratore, qui inurris nominibus credebat, I. I. pr. h. t. quo ipso essiciebat, ut filii saepe onerati aere alieno Cr ditarum pecuniarum, quas in luxuriam consume-
363쪽
DE SENATUS CONSULTO MACEDONImo. 28 shant, Vitae parentum insidiarentur, g. 7. I. quod
g. II. Locum itaque habet wtum, si illi credi
tum, qui sub aliena potestate es, patris, aut avi. I. 4. h. & auo non praeiudicat,licet pater consenserit, ibid. neque interest, an sit filius, an filiaiam. s. S. a. h. nec an filius postea sui iuris factus, 3.7. I. quod cum eo, datur exceptio ex Scio patri de heredibus filii L n g. ro. h. & eius fideiussoribus. I. s. s. s. esto enim ius singulare, V. tit. de conmprinc. g. VII. g. III. Pertinet quidem SCtum ad contractum mutui 3, Verum ille contractias hic in significata strictiori accipitur, ut nempe de sola pecunia num merata, non autem de reliquis rebus fungibilibus intelligi debeat. Exceptio est, nisi fraus SCto ad hibita, puta frumento, vel vino, vel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus filius m. pecunia
Uteretur, L . h. t. quo pertinet contractuR mohatra, de quo Dn. Stryla. caul. contr. Iin. a. c. l. g. II. DD. etiam addunt casium, si oenopolae supra modum Vina, cereuisiarii cereuisam, cupediarii cupedias, mercatores nimis pretiosas merceS Cr dunt, ob paritatem rationis, Brunnem. ad
g. IV. Cessat vero hoc SCtum variis casibus Lintuitu bonorum, quae filius iam possidet & de iis
disponiti atque adeo mortem patris expectare n cesse non habet. Huc pertinet peculium Castrens
Vel quasi, I. r. s.f I. a.st. Iin I.I.C. h. e. De aduentitio irregulari quidem dubitat Lauterbach. h. r. e
364쪽
ratione, quod huius intuitu filius non habeatur pro patrefamilias; sed respondetur, eum pro taIi
non haberi saltem quoad actus vltima voluntatis quod V. g. teitari nequeat, hic autem esse quaestionem de actu inter vivos, cuius intuitu pro patre familias omnino habetur , quia libere disponit. I u. III. c.I. f. l. imo, hoc lassicit, quod neque hic filius mortem patris exsipectare necesse habeat.
g. V. Cessat II. Intuitu personarum in hoc ne gotio concurrentium: a) ex persona creditoris, si ille minor, Vel pupillas, LI. q. a. h. t. quainuis enim alias dicatur, quad priuilegiatus contra priuilegiatum non utatur priuilegio; hoc tamen solum procedit, si priuilegium est eiusdem generis,
hic vero est diuersum dc fauor aetatis maior. G-mtar interim hic non gaudet iure minorum, sed ei SCtum opponitur. I. N. h. t. Cessat porro SCtum, si creditor non habuit ius credendi, v. g. si filiussam. ex peculio profectitio credidit, pater enim concessit peculium,Vt adminis ret,non Vt perdat. LI I. a. . Item cessat, si creditor iusto errore inductus credidit, debitorem essepatremfamilias, quippe pro quo ab omnibus habitus contraxit, egit, muneribus functus est, M.pr. h. t. l. a. C. eod. Si ta men duo crediderunt, & unus sciuit, eum esse mltumfam. hoc alteri etiam nocet L 7. 6.7. h. t.
f. VI. Cessat b) ex persona debitorix, siue silii- familias, V. g. si dolum admisit, patremfamilias
adfirmando. l. r. h. t. Vbi ipse obligatur, non
autem eius pater. Vel si, postquam sui iuris factus, debitum denuo agnouit& sic iuri suo re
365쪽
DE SENAΤ-- CONSULTO MACEDONIANO. 287 nunciat, i. a. C. h. t. quod etiam exinde colligituri
si post liberationςm a patria potestate partem de hili soluit, aut pignus dedit, Ubi tamen Vltra pignoris quantitatem non obligatur .
g. VII. Cessat e expersena patris, si permisit.
Vel non contradixit, filium negotiari, l. 7. 9 M. l. t. si Voluntate patris mutuum sit contractum . a. C. h. t. quae Voluntas exinde etiam colligitur, si pater , postquam filius ipsi nuntiauit. se pecuniam accepille, non statim contradixit. I. ιε. h. t. aut debita filii contra Sta contracta alias soluere solitus fuit, unde cautela pro parentibus, ut, si semel soluant, ex prelle prote sentur, se faturo tempore non amplius teneri velle. S. IIX. Pater itaque SCto renunciare valet. quia in eius fauorem illud principaliter introductum, V. g. r. h. t. & adde I. I. g. s. h. non Verosilius, ne quidem in proprium praeiudicium, quia praeiudicium patris cum illo arctissime connexum est. Ergo nec valebit iurata renunciatio, quia in iuramento iustitia deficit. Excipiunt casum, si pecunia ad bonum finem credita, filiusfam. ta men deinde illam in alios Vsus Vertat, quia tunc quodammodo In dolo esset, quamuis& hoc casu
pater non Obligaretur, Stryk. caul. contr.sin. a. c.
I. IX. Diximus in g. m. s V quod SCtum
cesset interdum ratione bonorum, interdum in tuitu personarum. Addimus nunc III., quod ali quando etiam cesset propter negotii qualitatem.
366쪽
88 LIB. XIV. TIT. VI. DE SENAT. CONS. in m. Huc pertinet Q si non fraudulenter, v. g. III. sed uera alius contractus, V. g. emti, conducti, &Q. praecessit, qui deinde in mutuum conuersus fuit ratione residui pretii, Vel mercedis, Ly. β.3. h. b Si pecunia accepta in rem patris versa, L 7. g. U. h. t. Vel in eam rem, quae patris oneribus i cumberet, 2. C. b. t. V. g. ad studia,molo creditor probabilem quantitatem non excedat', id est, non plus credat, quam pater solebat subministrare, L . f. s. h. t. Hoc intelligimus, si filivspatre consevariente studia tractet, cogi enim pater inuitus nori potest, ut filio sumtus ad studiasubministret, selfilius voluntatem patris sequi tenetur, quia publi- eo interesse nihil decedit, licet pater eum ad meris eaturam, opificium, vel artificium destinet, V
. X. Hoc ultimo addendum, quod filiussam . si conueniatur, exceptione SCti Macedoniani qu dem gaudeat, sed tamen, si sponte soluerit, poeunia1n solutam repetere nequeat, Ly. g. vlt. s I. Io. h. e. De hoc SCto peculiarem tractatum conscripsit Gothostedus de lena, cancellarius quondam ducatus Magdeburgici, add. Besoldus de mutuo snto Μacedoniam.
ι LIB. XV. TIT. LCod. XII. 37.
s. I. SEquuntur nunc aliquot actiones ἰ ubi do- minus, vel pater, non ex facto proprio, sed
367쪽
seruorum, vel filiorum iam . conuenitur. Sc quae propterea ex eodem fundamento adiectitiae qualitatis dicuntur, Vt exercitoria, U. tu. de exercit.
aet. I. IV. Hic proponitur actio de peculio, quam in fine tituli explicabimus, praemissis prius peculii definitione &diuisionibus. II. Peralium est pusillum patrimonium, siue pusilla pecunia,quam seruus vel filiusfam. permisim domini, aut patris,ab eius rationibus separatam habet, t. s. f. s. 4. h. t. Pusilla dicitur comparative, in relatione scilicet ad patrimonium domi. ni , aut patris. Dicitur. quoque, peculium Esesso homini, quia nascitur, crescit, decrescit di moritur , l. 4o. pr.*g. I. h. t. f. III. Seruorum peculium ei uersas species non
habet, sed illud semper est prosectilium. Filii-
familias autem vel habent peculium militare, Vel paganum. Militare diuiditur in castrens & quam castrense e paganum in profectitium & 'duentiti. um. & hoc iterum in ordinarium fregulare &extraordinarium , irregulare. De singulis seorsim. I. IU. Peculium castrense dicitur, quod quis iumilitia, vel occasione militiae adquisiuit. V. g. sit in militiam eunti quid a patre, vel aliis donatum, di hereditas eorum, qui alias noti esse non potuerunt, LI. C. de cor pectu. Pertinet huc etiam hereditas fratris commilitonis in iisdem castris,
quia consortium obeundorum munerum adsellioni fraternae nonnihil addidisse censetur, i. q. C. eod. nec non res ex pecunia castrensi emta, l. l. C. d t. quia peculium est uniuersiPas, Lao. g. o.
368쪽
s de Ler.pet. dc sic res in locum pretii succedit. In hoc peculio pater habet nihil, sed suus omnia, id est, & proprietatem re usumfructum cum liberrima dispositione inter vivos & mortis causa,pr. J. quib. non es perm. Dc. res. l. I. C. de cor.
6. V. Peculium quasi caserense est, quod occasione togata militia, siue ex artibus liberalibus, adquiritur. C. de tuo .lsam A sagata enim ad togatam militiam in iure semper argumentum ducitur. Huc etiam referunt donata a principe. vel augusta, I. 7. C. de bon. qua lib. & intuitu huius peculii idem iuris est, quod ante de castrensi diximus, i. 6. pr. C. de bon. quae lib. i s. VI. Pectili 'rin titium es l, quod ex re patris, vel eius intuitu silium peruenit, y. δ. I. Per quos persen. V. g. ii quis patri donaturus, filio daret. In dubio tamen contemplatione ipsius filii potius, quam intuitu patris datum esse Censetur, cf. ins C. de νώθ. si scilicet filius iam est adultus, ut ipsius merita praecedere potuerint.. hinc infantibus Contemplatione parentum in dubio donatum censetur, & sic pecunia lustrica ad hoc peculium prosectilium pertinet, v. Lau-terb... t. in f quam sententiam reuera adproba consuetudines, quoniam parentes Viplurimum de pecunia lustrica libere disponunt, Ut parum, vel nihil ad liberos perueniat. In hoc peculio enim pater habet omniad.e. proprietatem & usum. fructum, situr Vero nihil, A. t. F. per qua 8cr-sen. nisi quod administrando industriam exerceat,
illudque saluum habeat, si bona patris sorsari
369쪽
confiscarentist, B. Stryk. ad Lauter . h. t. p. as. Uoc. gidare, pater etiam istud donasse Censetur, si in emancipatione expresse non ademit. ιβι. s. a. d. de donat. I. VII. Peculium aduentilium est, quod non ex Te patris, neque etiam Occasione militiae. sed alitinis filio obuenit, id est . vel ex liberalitate fortuna, vel laboribus Iliis, siue, ex artibus i liberali-lus ιε. pr. C. de bou. qua lib. huc pertinent hereditates, legata, donata,&c. Et in hoc peculio parer aliquid habet, scilicet usumfructum, ct Aius etiam aliquid, scilicet proprietatem, ae L pr. C. dicitur peculium aduentitium ordinarium, siue rein
9. IIX. Usumfructum illum pater habet, licet
filius in eius conuictu non sit, CarpZOu. p. a. c. Io.' d. 7. imo, quamuis operasseruiles ei praestet; sussicit enim, quod patria potestas nondum sit soluta, M. Ac. cit. D. S. mercedem tamen pro eiusmodi operis seruilibus liberis hoc casu exigere licebit, Id. d. def. S. n. 6. IureRomano pater usuin se. ad dies Vitae retinebat, L . C. de bou. quae lib. etiam pSI mortem filii, si eum ante non emancipauerat, i. . C. ad SC. Tertud. si vero emancipatio facta, dimidium usus se. in praemium emancipationis retinebat, M. a. I. per quat persen. Verum hodie omnia bona filio pleno iure cedunt,quamprimum ex patria potestate exiit, CarpZ. d.8. 2. c. Is. d.F. g. IX. Praeter v sumst. pater etiam liberam admi
370쪽
moueatur, pater processum dirigit, adhibito ta. men consensu filii praesentis, si iustae aetatis est, d. Lexpensas litis pater ex fructibus suppeditat, a. l. non vero alimandi potestate gaudet, nisi ob summam necessitatem, α ι f. g. s. quo casu tamen decreto opus non est, ut in tutoribus & curatoribus. V. d. l. f. g. η. ss. G. de bon. quae lib. Valent. For-sterus de Uufructu, quem parentes consequuntur in bonis liberorum aduentitiis. g. X. Contra distinguitur ei peculium aduentilium extraordinarium siue irregulare, quod ideo sic vocatur, quia patri usu*fructus in eo non competit, sed filius omnia habet. Huc pertinet i si liberis ea lege quid legatum, ne patri usiusfructura uiratur, quod etiam mater facere potest intuitu bonorum, quae sunt ultra legitimam, nam legitimae usumst. patri adimere nequit, nou. II. c. I. U. tu. de ino . test. I. IV. in f et Si pater una cum liberis succedat filio, qui bona pleno i ure possedit,nam & tunc patri vi usse. non conceditur, nou. Iὶδ. c. a. 3 si filius dissentiente patre aliquid adquisiuit, i. f. pr. C. de bon. quae lib. Extra hos casus lege determinatos alios tingere DD. non licet. g. XI. Pater hic qusdem usum se. non habet, administrare tamen potest, si velit, ut alius curator, nisi in cassi primo cu. I. praeced P legans, Vel donans curatorem simul constituerit, v. Nov. III. c. I.
I f. I. r. C. de bon. qua lib. Sed tali ca su pater instar alterius curatoris ad inuentarium conficiendum & rationes reddendas tenetur. S. XII. Actio depeculio, de qua nunc agendum,eX