장음표시 사용
101쪽
signat qliod prae caeteris ostendit Iacobus Ayrolus. 'o Hactenus
incertiores notae. Aliae si int, quae videntur certum annum, d finitumque Cugiso mortis indicare: nimirum hae et Consul tus nota: annus Imperii Tiberii; praeterea multae, quae inte vallum inter Cristis ri mortem , & epocham aliquam assumptam metiuntur. Atque hae inter se concordare omnes, &annum 29. aerae vulgaris indicare videntur. Reliquae sunt n6tae, duae quae neque unum certum, ac definitum annum signiti cant, neque omnino incertum et sed latius aliquod. ampliuΩque intervallum compleminivr. Nimirum hae duae plenilunium , ct mensis dies. Paschale Iudaeoriam plenilunium non ita
accipiendum mathematice, ut temporis momentum unum,
aut unum dumtaxat diem designet: sed potest ad quatriduum, ut declaravimus extendi et & mensis dies , duos permittit Martii a 3. , &as. Quamobrem simul characteres hos duos
componentes habebimus annos omnes, in quibus dies ag., aut et Martii intra quatriduum ante, vel post astronomicum plenilunium continetur . Itaque ex alibi notatis pleniluniis anni, in quibus collocare irassumus ex duobus his characteribusCnaisri Passionem ad summum si int hi septem vulgaris aerae 26. 28. 29. gr. 34. 36. 37. Si hisce igitur omnibus, ct selis, quas cxcussinus chara cieristicis res esset desinienda prodemonstrato anno 29. CRRIsra mortem contigit se haberi posset. Hunc enim , & Consillatus nota, & Tiberii annus, ct caeterae posteriores Epochae a morte CunisTi desiimpiae, qui sitiat, ut vidimus ceteris certiores characteres aperte designat; ali rum autem nullus repugnat: nam ct eclipsis a Phlegonte memorata, ct Danielis hebclomadae,& Sabbatum illud secundo primum optime licet incertissima sint huic anno conveniunt, vigesimi vero tertiani lartii si eligamus ab astronomicoPlenilunio ultra quatriduum hoc anno non excurrit, ideoque nullus stipere sibi de eo dubitandi locus. Sed characteribus his alius adiungetidiis Feriae I.: neque de eo iratest ulla ratione dubitari.Sed in nullo horum annorum Feria VI. concurrit cum illis diebus qui intra quatriduum illud continentur. Quid ergo esu Contradicunt sibi hi cliaracteres,ut tinus aliquis eorum sit sebmovendus ὶ Et,quod m. Gils est, cliaracter
102쪽
racter Feriae sextae minime omnium anno convenit 29. , quem diximus a certioribus notis designari . ca Nam , plenilunium hoc anno nohis illud ex Cassia ianis tabulis siupputantibus prodit die Martii 18., hora post meridiem 7. , minutis Prim .i . , secund. 3 . in meridiano Parisiensis obtervatorii; quare erit in Meridiano Hieros lymitano Martii die 18., hora post meridiem 4. minut. prim. s8. secund. ao. Ergo dies Martii et f., in quem hoc anno cadit Feria sexta abest a plenilunio solidos dies sex . Atque hoc nimirim , fuit, quod in tanta veterum consensione ab hac sententia amplectenda recentiores deterruit: tu diligentissimus Michael S ne sichallus amrmet vix reperire potuisse duos, qui eam a s r rent, M. Antonium Cappellum, & Gerardum Uostium . Revocarunt cana nostra aetate viri doctissmi Hensilientiis, Schel 1 ratus, Norisius, Pagius . Honoratus, Grammaticus , ADrolus. Hunc tamen in .peditis limum locum siam mis in entis , atque incredibili industria praediti homines expedire vix i)otueriint,ut a plurimis hec opinio minime probabilis judiceti r. He- schenius , Sches strariis , Pagius , Honoratus diem ampIexi sunt Martii a f., & diuturnam a plenilunio aberrationem neglexerunt. Sed tantum intervallum , quod ad dies sex integros e tendatur nullus quantumvis Vitionis Cyclus, aut crassa putandi ratio unquam concedet . neque ultra quatriduum err rem esse productum probari ullis veterum monumentis potest. Grammaticus , & Ayrolus diem constituerunt i 8. mensis eius. dem. Uerum hi quamvis pleni Iunium obtineant, in aliud incidunt majus fortasse incommodum et quod pro Paschali plenilunio habent, quod ipsum non est revera Paschale . Equin Elium
ν Lori med. Lunae Longitudo media Solia 1
a. e. Sol. subtr. Long. vera temp. media 11 ε
103쪽
etium hoc eodem anno aerae vulgaris a V. invenimus celebratum in meridiano Hierosilymitano die Martii ra. , hora mist meridiem 6. min. Prim. 32. sec. 44. O. Ergo plenilunium eo die collocant, quod antevertit aequinoctium quatriduum. Et ipsi quidem id Hammo studio proliare conantur novum illis temporibus non fuisse, ac*lae consuevisse I Iaebreos vernum aequinoctium verum , sive astronomicum in Paschae celebratione praevertere. Verum testibus utuntur, qui non tempus illud commemorant, de quo disputatur, quando CHRisri mors accidit: sed id quod ivstea est subsecutum, praesertim II iero lyma eversa , quam eversionem excepit rituum omnium, rerumque I erturbatio, ut Rabbini ipsi concedunt apud Seldenum, Langium, Bochartum ch) : & Christianos hoc appellare tempus, quando illud Judsis exprobrant diserte signiscat apud Eusebium Constantinus co . Contra vero apud eumdem Eusebium X invenies ex Philonis, Iosephi , ac Musaei auctoritate probatum a priscis Iudaeis hoc jilietentissime servarisblitum . ut Pascha celebraretur, cum jam Equatorem esset i praetergressus : atque ibi producit etiam Eusebius Agathobulos duos, ct Aristobulum O. Est vero diligenter animas vertendum multo facilius ivsse cognosci Equinoctii tempus legitimum , quam Plenilunii alicuius : fiant enim Solares motus multo. sive ad cognoscendum, sive ad supputandum saciliores, quam lunares ἰ neque tam multis inaequalitatibus illi siti acciat:& a veteribus , medii qui dicuntur, optime constituti reperiuntur. Lunares motus, quanto sint ad cognoscendum diffciles norunt, qui veterum theorias excusserunt , quarum nulla illis, ct ex recentionibus vix aliquando Nevutoniana satisfacit: quare lonatores adhibendae supputationes, Si saepius mediis motibus, quae obtinetur longitudo corrigenda; in quibus rebus Ion
lib I. vit. Consi cap. s. lib. o. H. E. ea . a.
104쪽
e veterem antegressa est recentior Astronomia . Sed liaec missa faciamus: iram cur haec Grammatici, &Αyroli sententia displiceat illam addidimus eme rationem praecipuam , quod CHRismi morti diem allignet, qualem veteres Patres , atque Ecclesiastici Auctores non tradiderunt. Itaque illuc redeo: in hac sententia de anno a 9. male haec duo posse aptari plenilunium, &Feria Sexta: aliunde veteres in illo anno designando adeo consi irant: an vero illos latuit, quod nos videmus et aut
sacile patiebantur, quod nos hoc temporis tantopere commovetὶHaec cum saepe mecum animo reputarem, venit in mentem eius , quod e Petavio sit pra retulimus, Chronologos sese in dumeta quaedam ipses compingere , dum veluti certa ea n tuunt, quae sunt incertissima . An vero id in tanta rerum dis. sicultate evenit At qua nimirum ratione λ Id animo, quod objectum est explicabo brevi. Nihil obstaret sententiae. de anno 29. , si die a 3. Martii affirmare postemus fuisse Feriam Vl. Etenim diem habemus mortis CHRismi , qui a veteri Ecclesia Graeca universa, ct a Latinorum destillimis traditur: praeterea Pascha figitur illi diei, qui non ultra quatriduum excurrit post diem a plenilunio Astronomico demonstratum. Est enim Lunae is., dies Martii i9.: quare si ad 2 3. transserimus is., quo
die Custis rus est mortuus, quatriduum non excedemus: atque
hoc supra, & veteres Cyclos, ct probatissimos Auctores i emmittere vidimus. Cur ergo Martii die a 3. Feriam UI. non ponimus Hoc vero prohibent Compulistae omnes, qui eunti, annum aiunt suisse Cycli s blaris X., adeoque habuisse literam Dominicalem B: ex quo insertut Feriam IV., non UI. incidisse in Martii 23. Sed unde illi hoc colligunt Ex eo seriarum ordine , qui nunc servatur, atque a nostra aetate ascendentes ad
superiores facile id computando inveniunt. Quid si vulgaresisti Compulistae dum hoc faciunt et dum perpetuum a nostris
temporibus ad retroacta saecula seriarum ordinem, numquam interruptum , nunquam perturbatum οῦ apud omnes populos eumdem omnino ohservatum Imunt, quod supra verebamur, certum pro incerto venditant, ct coniiciunt nos in eas salebras unde. ut Petavius aiebat, emergere omnino sine generosis aliquo facinore non possumus 3 istud igitur sicinus tentandum aliquando est, atque audendum aliquid, quo evolvamus nos ,
ex his angustiis. Caecilius, &Lactantius viri doctissimi dum
105쪽
C1inisTUM asserunt die 2 3. Martii mortuum, atque id, Geminis Coss. rimulam quamdam ad indagandam veritatem Oste duiu . itaque illis Auctoribus assirmo, nequaquam esse certum, quod pro certo, ct explorato omnes hactentis habuerunt Periarum ordinem ita semper Diste apud omnesGentes constitutum, ut vulgares, quas Compulistae tradunt regulas adhibere post imus ad quamvis Feriam quocumque loco , aut tempore celebratam investigat Idam.
HOC ut planius explicemus primo concedimus Gramma
tico iust Iulianam correctionem ab Augusto restitutam, nequaquam anni rationem ob praeproperas intercalationes suis se turbatam, quod Mariana volebat. Deinde dicimus, ali esse capita duo. ob quae potueriint antiquitus Feriae ita constitui , ut pervulgares regulas acl illas interclusus sit ascensus a nostris. Primum: s3 eripe tuo servatus non suit idem ordo seriarum . qui nunc servatur. sed interruptus aliquando .atque distractus . Alterum, si Feriarum caput, unde numera rentur ordine hebdomadae dies, non in eumdem diem incidit Romae, atque apud Hebraeos . Graecos , reliquasque gentes: utrumque dico seri l otuisse , neque ulla ratione contrarium demonstrari iusse . Atque hoc ad shntentiam nostram , quM
diem Martii et . comtvinit cum Feria Vl. satis esse videtur . Etenim primo si contrarium non constat: deinde plurimi V terum viri selertissimi, ut iis puerilis error in Feriarum Puta tione assingi non debeat, Cust ursu mortuum asseruerunt diem. in quem non incidit Feria VI. quid arbitrari debemus rScripturarum auctoritatem ignorasse. aut illi contradixisse, α non illud potius idem, quod ims sustii camur, de seriarum Or dine vidisse Z Ueniunt in hunc numerum Caecilius, sive Au etor de mortibus Persecutorum, O Lactatu ius. quos si Pradiximus mortem CR qisri collocasse Geminis Coss. die Nar iii a 3. Praeterea Epiphanius; etenim illam ipse consignat Con
106쪽
sulatui Vinicii, ac Longini Cassi a , qui ellet annus arrae vulgaris 3 . iuxta vulgat es fastos et sed cum ille Fusium , & Rubellium Co tilites a Geminis uix tinxerit, ut alibi explicavimus, atque illos proxime statuat post lios. ac deinde Longinum , &Cailium: aliquibus notare creditur annum si . . sed sive annum ., sive insequentem designet . nunquam his annis sto. Martii, qui est illi M CH lsri e mortualis dies . incidit in Feriam VI. Est praeter Epiphanium Auctor Chronici Alexandrini, qui CHMsτυM pastum vult Persio , ct Vitellio Coll anno aerae vulgaris 34. die a 3. Martii: hoc die Feriam Ul. utcumque eam longiori probatione asserat asseqiii non potest ce) . Nec vero eam a sequuntur Calliodorus in fastis. lsidorus de M., qui Castism mortem collocant anno 3 1. Ulli. Kal. April. Clemens Alexandrinus narrat de C, talari Palsone quosdam subtiluis diiserentes eam coniecisse in annum Tiberii 16., die as. Pli me noth et alios vero as. Pharmuthi et alios Pharmuthi iv. Jam vero necelse est de seriarum ordine idem . quod nos illos existimasse. si alii et e . alii 19.. eiusdem mensis CHRisTUM mortuum affirmabasit. Quoa si comparationem mensium . a Syncello institutam ce sequamur, quam vir eruditissmus Scipio Masse-jus laudat. & a ova minime abhorret Norisius, qui D saltem etate Josephi vult Pharmuthi initium incurrisse ina .Ma
tii: i eque anno 29.. neque anno Io. . quando videtur polla statui annus Tiberii 16 Feriam Vl. inveniemus. aut 14. Aprilis , aut Aprilis die et O. , quid ergo est Damnabimus hos omnes errores adeo crassi, & ad puerorum Scholam amandabi mus ad D'riarum putationem addiscendam Z Non opinor. Qii amori rem sequitur existimasse illos seriarum ordinem oti in non ita procellisse , ut aestimare eum ex nostris temporibus possimus. ΦQuamquam h rc doctissimorum hominum auctoritas satis esse vidistur ad conficiendum id,quod volumus,proteremus tamen
107쪽
I. Cia rationes,seu conjecturas quasdam qui hus videmur utrumque , vel alterutrum Irasse alserere : R interrumpi olim ibi
tum scriarum ordinem : S diversum illum fuisse a cyclico, &apud IIehrcos Graecos aliossit: varium . Quod primum I ertinet; libenter illud ex doctissimis hominibus, ct antiquitatis scientibus quaererem: bissextili anno, qui dies duo eodem nomine vocabantur Vl. Kalendas, utrum at pellarentur etiam eodem seri' nomine Z Nam scriptum reperio , hiduum i Ilud omnino habitum pro uno die, neque nomen habuisse ullum , quo unus dies ab altero secerneretur. Celsias eum Bissextus, es L, Ra Duris es, nuia refert priore, au posteriore die quir natur sit znam id biduum pro uno die babetur . Praeterea si nomen id, quod erat usitatissimum , & vulgo usurpabatur ab omnibus utrique diei esse voluerunt, cur idem in seriarum nominibus non facerent, quae erant minus usitata Z Nonne satius existimabitur hunc dies nominandi modum eodem ludio, atque alium usurpasse ὶ Auget suspicionem Dio μ , qui Hrmat morem hunc adhibendi hebdomadas ab AEgyptiis serius accepisse Romanos .
AEgyptii autem , ut notum est , &Petavio, Marshamo , caeterisque , anno utebantur turpetuo 36 s. dieriam . Itaque cyclum habebant, qui indicabat irast octo annos hebdomadae dies
ad idem anni caput redire. Romanos non puto novum cyclum commentos esse, neque illius extat vestigium ullum: itaque utebantur AEgyptiorum cyclovitqui uti eo aliter non poterant, quam si intercalarem diem eodem Feriae nomine nunculiarent, quo praecedentem. Sed conjecturis nihil hic opus elle arbitror, quando aliqua extant antiqua Romanorum Kalendaria,
quae id non in hebdomadae feriis, sed in Nundinalibus diebus aperte significare videntur. In his igitur Kalendariis cyclus
est quidam adscriptus octo literarum: eum praeter unum Blanchinum caeteri viri eruditi Josephus Maliger, Langius , Putemus δα. putarunt esse cyclum nundinalem . qui rusticis praesertim hominibus indicaret, in quem mensis, vel anni diem , dies nundinales inciderent. Si hoc est, evidenter demonstratur intercalarem diem anno Bissexto velut alterius praecedentis pariem esse reputatum . Ut enim nos, Propterea
quod addititium illum a praecedenti distinguimus cyclo utimur non septenario, sed multo longiore; neque ad idem caput
108쪽
singulas serias revocamus, iii si I Ostqtiam anni transerunt qua ter leptem , sive et 8.ἰ ita nundinales illi dies, non trast annos Oct. sed post quater octo, sive 3 a. adhuc unde processerant reverti debuiment. Venio ad alterum eorum, quae proposui demonstrandum, non eumdem fuisse apud omnes gentes seriarum ordinem. Hoc me facile hominibus stibacto ingenio persitasti m puto .
Nationes omnes, gentesque ad tempus computandum utebantur annis, mensibus utebantur: tamen diversa plane ratione comperimus annos , S menses adhibuisse, ut una aliquagens cum altera vix consentiret. Si ergo in eadem temporis dimetiendi consueti idine diversa plane annorum forma fuit, diversi mensium, atque eorum initium, & finis diversus, etiam inter eos populos, qui menses constituebant ex eodem dierum numero: immo&dierum ipsorum initium apud varias nationes diversiam, alii enim a media nocte, alii a solis o tu . alii a meridie, a vespere alii diem exordiebantur: arbitrabimur mirum aliquid λ portenti simile dicere eum .qui assi et, in hebdomadis initio constituendo , omnes, qui eo ten poris partiendi modo utebantur nequaquam inter se conseiisisse, ac
consi iraste : mirum potius si in tanta limpulorum dissimilitudine id evenisset. Etenim quae fuerunt illis diver rum ann
rum , ac mensium constituendorum causae, hic quoque omnes interfuisse reperiemus : sive enim cum patrios moresula
quaeque gens sequeretur casu diversitas ista est indulita. eadem ut in annis, in seriis etiam valere potuit: sive consilio hoc secerunt, ut commoditati servirent regionum suarum et non
minus in annorum , ct mensium forma , quam seriarum ordine erat discrepantia instituenda: non enim est credibile in tanta rituum , institutorum oue diversitate eumdem omnibus aeqiae commodissimum accidisse. Sed omnium. puto. gravis lima illa causa fuit: quod unaquaeoue natio sibi stimcere , neque aliarum sapientia indigere. aut illis ullo modo subesse videri volebat: qua quidem ratione si 'um est, ut comm diore subinde instituto aliquo invento, vel amicitio emendato ut proxime ante nostram aetatem de Calendario contigit apud Eterolo os) aliqui. ne celere aliis viderentur. illul
109쪽
Claronologi nimirum norunt, diversitate: erit maxime minari ominibus temporibus, apud omnes nationes , cujuscumquealinguae, aut instituti homines in Feriarum ordine consensisse; neque eorum aliquem de illo semel commutando, vel religi num suarum, & institutorum causa, vel innata varietatis libi dine cogitasse. Id, fateor, inducere in animum meum numquam tui, A provalidissima ratione , atque argumento fuit, si caetera deessent omnia : sed non desunt, sive argumenta, sive coniecturae , quae idem omnino, & a Feriis cyclicis aberrasse ostendunt. Ante tamen, quam haec proferam exoratos Omnes volo, ut antiquas Iectiones tueri postim , neque statim. ac Pro sero aliquid, quod rationibus quorumdam hominum non con gruat inclametur, corruptum esse scriptoris locum . librarios in eo describendo errasse, corrigendum, atque emendandum.
Si ita fiat, frusta erit istarum rerum investigatio Omnis, atque incassum susceptus quicumque labor. igitur primo Iosephus a Hiero Iymae Urbem captam esse scribit Vespasiani anno secundo , die mensis Gorpia i 8.et Dio vero asserit captam b die Saturni. Annus Uespasiani secundus est annus arrae vulgaris o. , ut consentiunt melioris
notae omnes chronologi. Petavius in prima editione operis de Doctrina Temporum serte cum veritatis vestigia Ipersecutus Ferte characterem non advertera6 diem illum Gorpici 8. arbitratur incidisse in 31. Augusti co : at is dies est non Saturni, sed Veneris M. Cardinalis Norisus co Gorpiaeum probat cepisse die a 6. Augusti: cum vero neque illi in Sabbatum incidit , sed in Dom inicam, errasse, ait, Dionem qui seripserit Salabatum sitisse illum diem. Sed hic etiam oramus , salva sit Historici diligentissimi fides, si illi selum obstat ordo cyclicus Hoebraico non conveniens. Bolhandus is , S Ruinartius ,
110쪽
Acta proserunt S. Pionii Martyris, in quibus habetur nota
anni, quo Martyr occubuit: est autem haec: Id. Me, iii disjabbati , vigente Decii Duperatoris perfecatione . Qilo anno
hoc Decii contigerit illi dubitant et anno as i. vult Bollandiis, Ruinartius anno aso. Nobis divagari latius placet, di permittere , ut quivis annus Decii imperii eligatur. lini aeravit Decius ut prae c. aeteris Bandurius co statalit auctoritate veterum
scriptorum , atque monumentorum o annos duos, mensesque insuper sex;obiitque mente Novembri exeunte,aut ineuiate Decembri anni asi . , quare ejus imi aerium in tres annos 249., as . , asi . cadit: atqui in nullo horum accidit, ut in IV. ld., sive i2.Martii incurrat Sabbatum: scd anno a 49. suit Feria li., anno insequciati Fer.llI., Per. IV. anno 2 si . . Dicere autem cum Nortito Ferias illas aliena manu insertas , merum cIlii-gium est, quod, ut praecluderetur antea Postulavi inus .
In Epistola Ecclesiae Smyrnensis de Martyrio S. Polycarpi, cujus maximam Partem Eusebius inseruit Ilisoriae suae: siil plementa vero Henricus Valesius in animadversionibus ad
Eus Ebium et denique integram representarunt viri doctissmi Usserius, Cotelerius, Ruinartius, dicitur Martyrium ipsium stibi ille Vll. Kal. Maii Sabbato magno O . Clironicon Alexandrinum habet Ull. Kal. April. quid sit Sabbatum istud magnum mihi profecto videtur non poste revocari in dubium: utcumque id Valesius ad diem alium prςter Sabbatum conetur
pertrahere: etenim cum simplex narratio ea sit, quam epistola continet, neque aliud velit his verbis, quam assignare certum anni diem, nullum m inor,declarat alium diem, quam cum, qui hoc nomine antiquiminis temporibus vulgo api ellabatur , dicebaturque Sabbatum magnum. Id vero illud tuisse, quod Pa