장음표시 사용
121쪽
minastelliis A Alijs asserentibus oceanum esse nauigabilem , ut sunt recentiores nostri: Geo
graphi praecipue nautae,qui mare undiquaque fere nauigant atque sulcant.
Hic candide Leetor accedito Alberto JHagno libro de natura lo. ec Dinstinoetionis primae capite duodecimo. Ego ea teneo opinionem , quod aqua
terra unum habeant centrii , quod sit centrum uniuersi.Et quonam abierit aqua postquam fuit a Deo conditore terra discooperta,dico ex Ioan.Da, masceno lib.L.ca. . 5 1 o . Cui addo I
cobum de Valentiis episcopu. Et quis de Io.Damasce.de orthodoxa fide lib.
Σ.ca.9.De aqua,sic habet . Est aut aqua unum quatuor elementorii, optima
Dei faetura.Aqua elementum est frigis dum 8c humidum, graue& deorsum
mobile re diffundi facillimum . Et insfra In principio aqua diffundebatur
B super omnem terra. Et infra. Deinde praecepit D E V S ut cogregarentur aquae in unam congregationem. Et dicendo in unam congregationem, non significat in uno loco illas congregasse nam uides ut postea dieat , dc consistentias aquarum uocauit maria sed secundum seipsas in terras separatas ,simul factas esse aquas, ostendit hic sermo . Congresgatae sunt igitur aquae in congregationes suas oc apparuit .cterra arida.Hine sunt duo maria quae circumdant Aegyptu. I psa enim media inter duo maria ias et icet. Et infra. Similiter 8c ad orientem est mare, quod dicitur Indicu. Est 8c Bosreum quod dicitur Caspium ted oc stagna hinc cogregata sunt. Est θc Oceanustat fluuius quidam circundans totam terram. Et postquam numerat plura fluo minascilicet, Gangem, Nilum Tigrim&Euphratem, sequitur. Sunt aute alii plurimi oc maximi fluuii quorum hi quidem in mare vanescunt,illi uero in terora consumuntur. Vnde tota terra porosa est,antrosa,veluti quasdam uenas
habens per quas ex mari suscipiens aquas,fontes perficit. Et infra. Diuino igis tur iussu c5cauitates in terra factae sunt, & sic in congregationes suas conuen uni aquae,hinc etia ec montes facti sunt. Caput io. eiusde libri.De terra sequit. Terra quatuor elementorti unum est , siccum Θc frigidum, grauissimis Θc ima mobile a Deo ex nihilo ad esse primo die deductum. Et postquam numerat sua per quid terra sit fundata, addit. Decet nos in nullo piae aduersari intelligenstiae,cofiteri simul omnia a uirtute eius qui creauit contineri, fulciri 3c constrina gi. In principio autem scriptura dicit terra cooperiebatur ab aquis,oc terra inoculta Θc absque ornatu: cum praecipiente Deo aquarum receptacula facta sunt, ec tunc montes extarunt oc diuino praecepto terra suscepit ornatum: omnige nis herbarum plantarum uarietatibus decorata&c. Et post plura. Sphaerio cete autem figurae nonnulli asserunt esse terram, alii uero corioidem, pini praese ferre figuram.Μinor 8c longe multo p minor coelo est, ut punctum quodda in eiu smedio pendula &c. haec Damascentis. Secunda causa sumitur a terra,qus ut omnes asserunt Physici, Geographi 5c Causa .f. ratici Poetae,in quin partita est zonas de quibus insequentibus abunde dicemus) ne terraei
quarum duae uicitas polis, inhabitabiles sunt propter frigus ingens.Media qus solis orbita describitur,torrida aut perusta nominata, a Graecis 8c Latinis scris Ptoribus, propter aestum N excessivam caliditatem inhabitabilis praedicatur:
122쪽
IN PROcLI D I A D O c Η Ι s P Η AE R A M I o A M N I sQtiae sane torr1da dister mat duas alias Tonas mortalibus habitabiles,qtiam Diana est in septentrionem reliqua in meridiem exposita. Quare hae authore Plis Ili Macro.Martiano, Pompo. 5 csteris,propter solis incendium non sunt 'itiaeInde inter authores de Aialoecis orta est dissensio,ferme in modii quem lana supra de marti exposuimus.Quom nonnulli Antoecos negant,ob id quod nicis acie his est historica traditio. Alii admittunt sed propter torrida Tonam interme dia haud permeabilem, couenire non posse. Vt iam memoratis placet authorio QV re d an* hus. Vera alij ct perustam peruia probant occomeatum fieri posse, hoc modo
recentioreS loquuntur. Sed cum quaeritur,cur illoru rarus ad nos transitus sit
Respondent,qubd hi suoru terminorum contenti, propter fere Omniu rexum copia,quieti uiuat, pacis * belli magis amantes,plurimi nudi,oc in multis res gionibus armoru nescii degunt:No us*adeo solliciti,an his in locis,ubi nos agismus,hoies habitent. At nos Europei semper anxii,an ulbi illi sunt,hoies essent, eosdem aut armis ob gloriae cupiditate, aut avaritia,quae omnia penetrat,stile Terra insula. prslibatis antet ad authores dissidentes particulariter stigantes o c. acceda, annotandum censeo, terra nostram habitabilem esse insulam, re mariqtuaquauersum circi dataminuius rei mihi plurimi sunt testes, praecipuus ta*men Strabo lib.i. Geogr.in β. quod aut habitabilis terra sit insula S c quem legi Ero.Et idem lib. ubi eam saepius insula nominat, chlamydis prae se ferre figus Nola hie d. Addo, ego Omnem terram ad hoibus 8c animantibus habitatam,esse insula.
Hueustino. .. Adauthores nunc ueniO,ec primo ad divum Augi istinu Antipodes negan tem,cuius sententia pro suo tempore approbo.Nam is pater alioqui mathemaruticis studiosissimus non aueritate, sed ab incertaec uero nequat consentanea ueterum aliquot scriptoru de Antipodibus traditione, cu ratione maris tum ter
Q sun ciuili xae ut supra ostendimus) abhorruit. Neque me iudice hi recentiores Theotiendi recentes logi audiendi sunt,aiserentes. Augustinum cum capite 8.lib.is.de ciui.Dei,coscheologi. cludat,omnes homines terra incolentes, etiamsi monstruosas habeant figuras aut essigies,si modo homines sunt,ex Adam uno illo protoplasto origine sumspsisse.Et ca. sequente s.Antipodum opinionem uana ct friuolam reiecit atque connitauit.Si enim illi essent hoc modo, quo ueteres eos esse crediderunt, cum
nemo unquam nostri hemisphaerii eos adierit, Augustinu intulime ex Adam originem habere nequaquam potuisse. Dico ego, nullum Augustini uerbii in hanc posse trahi sequelam.Immo fere contrariu ex capi. septimo eiusdem libri exugi potest. Si enim animalia fama,crudelia, ct bestiae ad remotissimas insulas permissu Dei transferri potuerunt, quare etiam non homines domini terrae ocanimalium, paulo minus angelis minores
Qt sed si magnus ille Ecclesiae christianae antistes omnium bonarum artium Percupidus,in nostra incidisset tempora, 8c quispiam eidem indicasset, terram esse propemoducontinuam,in qua hominum esset habitatio in 18o. gradus exspassia,nullo interiecto Oceano innavigabili aut combusta zona impermeabili, hinc yillinc per diametrum circuli maximi homines habitare quemadmoduexemplis indicauimus profecto Antipodes nunquam negassiet, sed demonstrationi certissimae aures praestitisset. Abiecisset priscorum anilia fabulamenta. De Lactantio. L ct latii eapife α4.libri tertit Diuinarii instis hactenus de Augustino. tutionis quid approbem,non mihi satis constat, si dumtaxat in Antipodia posistione lapsus esset,condonarem: sed quia in coelo 8c terra errat, ego in sententia eo Ioachimi Vadiani ad Rodolphum Agricolam scribentis,in hunc ferme mos Lactantius elo clum.Videtur mihi Laetantitis eloquentiae suae uiribus plus aequo quandoque quςΠxi mini confisus, paulo atidacius aut abiecisse fastu quodam plera , aut multo aliter,
v μψ'V V *iterita, habeat intestexisse, lihi magnam sibi inuidiamia coparasse, qubdita
123쪽
stroEFLERI iv Tr NGE M. C o M M E N T A R I V s. saA ita superbe ita secure dixerit,quasi ipse extra omne i ngliiij aleam positus,ereaare dc labi non potuerit, omnium autem errata non sollim uidere, sed etiam olo facere sese crediderit.Hic adeo AntipodeS refutando ineptit, ut dubitem an cailla scripsit satis sibi constiterit. No enim ea solum,quae eruditis exploratissima sint,nescire uidetur,sed probare etiam ec asserere illa,quae,si Antipodes non esssent,quod ipse contendit,falsa tamen ει absurda esse omnes,qui sunt animi cos
Ag totum illud caput excutiamus, ut an ita ut, licui dico facilius accipias.
Ti TvLvs AvTEM s Ev CAPITI' IN 'cRIPTIO HAEC EST. De Antipodibus,quos ideo esse finxerunt, quia opinati sunt mundum esse rotundum . Caput est a . lib., Laoctantii Firmiani institutionum diuinarum.
QVid illi,qui esse contrarios uestigqs nostris Antipodas putant c nunquid
aliquid loquuntui aut est: quisquam tam ineptus, qui credat eme homis' nes,quorum uestigia sunt superiora quam capita c aut ibi quae apud nos iacent B uniuersa pendere c fruges'arbores deorsum uersus crestere, pluuias Θc niuesct gradines sursum uersus cadere in terram. Et mirat ur aliquis hortos pensiles inter septem mira narrari, cum philosophi re agros, maria, ec urbes,ec monutes pensiles faciant:
miracula orbis a Plinio 6.numerantur. Prinaum Babyloniae muri,Plini. libro s. cap. 16. habuere in longitudine 6oooo. passuum,in altitudine 2Oo.pedes,ς . in latum.Secundum, Dianae Ephesiae templuria. Plinius lib. 36. cap. t .& lib. Iq.ca. i&lib. l6.ca. 3. . in recenticlo. S lib. 36.ca. f. Tertium,Iouis Olympici simulachrum. Pli.lib. 34.ca 8.dclib. 3 s.ca.8. Eclib. 36.ca. r. dclib. 7 ca. 38. Quartum,Pyramide S Aegyptiae lih 36 eap. 12. fer totum.
Qii intum, Solis colossus Rhodi. Plini .lib. 34.ca. . Sextum,Mausoli sepulchxu. Plini.lib. 6.ca. s. Septimum hic addit Lactantius, scilicet, horti pensiles. Et Macrobius lib. 3 Sataturna. capite s.Hic inquit est Sergius Orata, qui Primus balneas P nsiles habuit.&c.
Hirius quoque erroris aperienda nobis origo est. Nam semp eodem modo falsItmtur. Cum enim falsum aliquid in principio sumpserint, uerisimilittidine inoducti,necessie est eos in ea,quae sequuntur incurrere. Sic incidunt in multa ridiscula, quia necesse est falsa esse,quae rebus falsis congruunt. Cum autem primis habuerint fidem, qualia sunt ea, quae sequuntur, no circumspiciunt, sed defensci dimi omni modo,cum debeant prima il la utrum ne uera sint an falsa,ex consesquentibus iudicare .Qtiar igitur illos ad Antipodas ratio perduxit Videbant
syderum cursus in occasum meantium, yolem atque Lunam in eandem partem semper occidere,atque oriri semper ab eadem . Cum autem non perspicerent, quae machinatio cursus eorum temperaret, nec quomodo ab occasu ad ori entem remeant, coelum autem ipsum in omnes partes putarent esse deties Num,qtiod sic uideri immensam latitudinem necesse est,existi,naueriint rotundum eme mi uidumsicut pilam,& ex motu syderum opinati sunt coelum uolui, sic astra solemque cum occiderint,volubilitate ipsa mundi ad ortum referri.
iniod coelum sit sphaericum Sc moueatur circulari motu,probat Ptolemaeus Dictio.priama Alma. lege ad idem Aristotelem secundo de coelo, 8c Alber. secundo de coelo tracta.
a. ca. l. 2. Ad idem nOS in comenta.nostris,in sphaeram Q d aut terra sit rotunda docet Ptole ubi supra Aristoteles secundo de coelo. Alber .secundo de coelo,tract. q. a. 9.lo. y l . lage c5menta .mea. Hester 13. quicquid coeli ambitu continetur. Eeclesiastici 2 gyrum coeli circuivi sola. Plinius lib.2 .ca. i. Mundum 8c hoc quod alio nomine coelum appellariri libuit,cuius circumflexu teguntur cuncta,riumen esse credi par est. Et idem ca. a. Formacius in speciem orbis absoluti globatam esse. Et de eius motu ca. 3.& q. Cleomedes Probat Stoesseri tulet
124쪽
coelium esse rotundu per terrs rotunditatem Alii ex coeli rotunditate concludunt terr1 esse Drotunda.De terra.Plinius lib.2 .ca. 66.in nouo 64.Est aute figura prima,de qua consensus iudicat orbem certe dicimus terrae globum. Primo paralip. i6.Ipse fundauit orbem terπrarum immobile. Psalmos S.Iudicabit orbem terrarum in aeqtinate. Psalmo 76. IlluXem runt fulgura eius orbi terrae.Psalmo 23. Domini est terra dc Plenitudo eius, orbis terram rum&qui habitat in eo.
Luctan. aetherii orbes fabricati sunt, qtiast ad figuram mundi, eosque coeIarunt p 0rtentosis quibusdam simulachris,quae astra esse dicerent.
Sicesseri anno coelarui Portentosis quibusda simulachris . Ridet Lactantius coelestes Asterissimos ratio. aut imagines, quaS simulachra appellat. Diuinae inliterae eas non rident, sed saepius nox minanteria in rebus magnis Iob '. i facit Arcturii &Orionas 8c Hyadas Sc interiora austri. Iob 37. ab interioribus egredietur tempestas,&ab arcturo friguS. Et ca. 38. Unad coniungere ualeb s micantes stellas pleiades, aut gyrum arcturi poteris dissipare c Amos .dcloatur de Deo,sic. Facientem Arcturu&Orionem. Hanc igitur coeli rotuns
ditatem illud sequebatur,ut terra in medio sinu eius esset inclusa: Quod si ita esset, terra ipsam globo similem . Ne 3 enim fieri possiet, ut non esset rotundis,
quod rotundo inclusum teneretur. Si autem rotunda etiam terra esset, necesse est,ut in omnes coeli partes eandem faciem gerat.i.montes erigat, campOS tens
dat,maria consternat.Qtiod si esset, sequebatur illud extremit, ut nulla sit pars terrae, quae.non hominibus caeteris p animalibus incolatur. Sic pendulos istos dantipodas coeli rotunditas adinvenit. Quod si quaeris ab iis, qui haec portenta
defendunt, quomodo no cadunt omnia in inferiorem illam coeli partem mancrespcmdent rerum esse naturam,ut pondera in medium ferantur, uel ad medio iam conexa sint omnia,sicut radios videmus in rota . Qtiae autem leuia sunt, ut si nebula,fumus,unis, a medio deferantur, ut coelum petant . Quid dicam de hs nescio, quicum semel aberrauerint, constanter in stultitia perseuerant, ct uasna defendunt. Nisi quod eos interdum puto ioci causa philosophari, aut prusu A his, dente. 5c sciOS mendacia defendenda suscipere: quasi ut ingenia sua in maIis rectari iiij. eXerceant,uel ostentent.At ego multis argumentis probare possem, nullo Vadiani ver modo fieri posse,ut coetu terra sit inferius,nisi Sc liber iam claudendus esset θω. ha. Primo suo in titulo.De Antipodibus,quos ideo esse finxerunt,quia opisti sunt munda es. rotundum. Ecce mundu non rotunda esse pro uero θc euis denti habuit,ideo que Antipodes ponentium opinionem refutare conatur. Cusius tamen contrarium, de mundi rotunditate ita evidens est non tam physicis quam n xae religionis scriptoribus,id asserentibus, ut piaculum committere merito uideri possem,si rationibus hoc loco adducitis probare uellem quodnes
Hominumve ssi G2 sij2 Audi QVecro, quid a capitis initio dicatur. Aut est quispiam tam ineptus, qui
tiosa eapitiis credat esse homines,quorum uestigia sint superiora capite erras b diserte Lais hus. ctanti,& ea quidem in re,quam iuuent utis anni tibi indidiise debuerant . Qtiis enim uel primis physicae rudimentis imbutus,nescit omne id quod sua grauitas
te centro innititur,quacumque parte circumferentiae locatum si t,deorsum uerasus niti quod amem a centro reclinet, aut se expandat sursum tendere Cum igitur pedibus in terram uersis centro innitantur, caput sursum proferant, ut
nos in coelum,caput habent uestigiis superius. Nec sub nostro est hemisphaerio nisi quod ad usque centrum demittitur, quod cum praetergrederis,omnis linea ducta in quacumque partem sursum tendit. Ideo Aristoteles lib. Meteo.3. ubi de terraemotus causis fit mentio,Anaxagoram clazomenia reprehendit,q, sphaerae tantu partem,quae supra nos est,sursum eli., oc q sub pedibus est, deorsum uergere putauit. Si ultu.n. est putare igne in altero horizonte non similiter sura sum ferri,sicut in nostro, sursum , ferriqcumiacentro ad circu ferentia tens
Vitruvius. dut.Nec nisi impropria locutioecoetu infra nos esse dicere solemus.Vesut Vitru. libro
125쪽
sr op p LERI IVIT IN G EN. co MMENTA RIVL s A lib.s.ca. 6. Sinerauersabunda latentia , quae nobis no oriantur sub terra esse ait,hoc est stib horizonte.Ηoria ec hoc Maronis libro Georgicorum primo,edit communi ratione loquendi depromptum est. Cum de austrino uertice loques,inquit, At illum rSubpedibus styx atra uidet,maneis profundi. Cum reuera,ut Aristoteses quoli asserit libro de coelo A mundo secsido,Verrtex meridianus sit ex natura rei sursum. Quod poeta doctissimus tametsi non ignorauit, maluit tamen ex comuni persuasione ducto sermone uti, aut uete ;res,ut Cepe solet,imitari,quam diuersum asiaerere.Et paulo post.Nos enim uulgo Austrinum polum respecta arctici,q ut nobis ad latus habitantibus erigitur, premum decliuem p dicere solemus. At sub pedibus esse nemo nisi improprie dire etiae Nisi sub pedibus,hoc est, sub horizonte ut dixi intelligas. Praeterea si concedimus Antipodas esse sub nobis,non statim id sequitur, ut abere,quod falsiisio
ere no fatis erat, adsrae apud ipsos penσuuias uero ec niues,
ec grandines sursum uersus cadere in terram. Quin oc maria, oc urbes, agros puta sit joc montes pensiles illic esse Indigna sunt haec pudenda errata opere tuo,o Larctanti, itinam quod nesciebas,praeteriises irreprehensum,nec lacesssiendi cupis Pensiles terridine inflammatus, ignorantiam tuam etiamdo linguae fuco adeo detexisses.Et Portiones neu infra. Omne graue Lactanti quod prima philosophiae uestibula exhibent )a quacum parte coeli in centrum tendat, deorsum tendit, Θc viceversa quod a centro recedit, sursum . Tibi uero uidebatur, quod ab antipodu periferia in ce crum caderet, sursum cadere: quod non est. Acidipsum quidem ex communi hominu locutione didicisse debueras,non nisi rem grandem cadere,aut ut graσtiitatis rationem habentem descendere,id est, ad centru tendere affirmante. a sua sponte sursum cadere nihil , sicut nec leue quidem tibi impulsum impetu, deorsum tendere dicitur,ergo quicquid cadit deorsum cadit.Sed quid in re aperta laboro ia fiducia coelum non undique deuexum dixeris, tu uideto, mihi constat id astronomis, quibus in ea re summa fides est, nihil eliae certius, qui cu Calum esse Aristotele re uolui coetu oc moueri regulari ambitu asserunt: quod tu quoque contemnis, cum Sc aethereos orbes sphaericos esse neges. Nec sequitur, quod C putas, si terra rotunda est,necesse est ut in omnes coeli partes eandem faciem ge rat,id est montes erigat, campos tendat, maria consternat, cum maiorem pars tem teriae sub aqua esse recte cognoscentibus indubium sit. Et post aliqua. Postremo non sine quadam odiosa petulantia, hoc philosophorum responssum irrides contemnis,ai serentitum grauia centro inniti,leuia sursum tendes Te: oc profecto quemadmodum nescire te scribis, quid de his dicas, ita illi si t ualegent, quid de te dicant tot erroribus inuoluto, senescire faterentur, contra quem certe plurima dici possctent. Tandem quid ais, te multis argumentis prosbare posse,coelum terra non esse inferius.Nemo credit hoc Lactanti quod coeulum terra sit inferius, mirum es cur formides id ab aliquo obtineri posse, cum hoc, admissiis etia Antipodibus, nequat sequatur:nimis in re cocessa sollicitus es,&ne coel u cadat times maxime si deorsum inclinet. Argumentis his ia non erat opus,probare em id cuius cotrariu esse impossibile, no prudelis est,aut eis
ruditi, sed uerbosi sib psi sciatii labioru tinnitu blandienti: id Qtu hic de Anstipdidibus calamo aegisse videri s. Et multis omissis . Mihi uero uidetur hoc ex
credibile sit, eos caput deorsum uersus uestigia inferius his mum,uerissimum putat Lactantius.Cui hoc friuolo desipn didit hoc amplius.Antipodibus datis sequi, ut tota pars teideret clim nostra iaceat. Item arbores deorsum crescere, pl
126쪽
minibu S. 4ealii uersos. Ole alii aversos. Obliqui anim
Omes n.uertizmus pedes uersus centrum
Hieronymi sententia comode in Lactantium usurpari possse, quod Picus qua Ddarn ad Hermolaum Barbarum epistola contra eundem usurpavit,in haec Ver
ba.Si fluises b Firmiane tam frequens in sacris literis, quam in fictis litibus suis sti,ec hoc non dixisses, ct nostra non minus fortasse confirmasses,quam destruxeras aliena.Hucusque ex Vadiano. Galeottus Narniensis cotemporaneus Ioan. a Regio monte Antipodes ne
gar,ex eo, quod contendit Christi doci rinam nunquam ad eos peruenire post uisse . Et quia Galeotius nusquam reddit rationem, quo id fieri nequiuertit,ni opinari licet in horum eu fuisse sententia, qui nostris inaccessios Antipodes fatos , crediderunt. Christi autem uerbum si in Indiam extimam, si in Hispaniam, si in remotissi mas oras penetrasse creditur, cur ad Antipodes ide exire potuisse dubitemus Num Galeotte audisti Christum discipulos Marci 16. alloquen tem. Euntes praedicate Euangelium omni creaturae o c. Quod Dauid longo ante tempore in spiritu praenouit, cum inquit. In omnem terram exivit sonus eorum, Sc in fines orbis terrae uerba eoru . Quibus etiam uerbis utitur Paulus Romanis capi. io. scribentenn. Quod igitur Galeotius nulla ratione affirmare potuit,temere asseruisse probatur. Macrobius Aurelius Theodosius libro Secundo de Somnio Scipionis asserit torrida zonam inhabitabilem ec imper, umeabilem mortalibus, his uerbis. Medius cingulus Θc ideo maximus aeterno amatu cotinui caloris ustus,spatium quod Θc lato ambitu prolixius occupas Uit,nimietate feruoris facit inhabitabile uicturis. Et idem infra post depictio, nem quinque zonarum, de temperata zona austrina, sic loquitur. Illa uero sola ratione intelligitur,qubd propter similem temperiem similiter incolitur, sed a quibus,no licuit unquam nobis nec licebit agnoscere.Interiecta enim torsrida utrique hominum generi commercium ad se denegat commeandi. Ecce secuda causa, de qua supra recitauimus. Idem eodem libro deoceano loquens,lisc habet in sententia.Oceano gemino ambitu terram circumfluere.Quorum
unus,quem priorem coronam uocat,per zonam terrae torridam meat,superios
ra oc inferiora terrae cingens, flexum circuli aequinoctialis imitatus. Alter a priori ut asserit refusus utrimque uersus septentrionem ec meridiem,qui ambit terram prout ex Alberto Magno supra diximus in modum cinguli transeuntis a polo arctico per orientem in meridiem,8 inde per occidentem in aquilosnem. Obiice hic obtutui figura Macrobη pictam 8c certior redderis. Ex his passam fit. Macrobium duplicem ponere causam sub torrida Tona,mutua homini sbus accessione denegantem. Altera perustae terrae,altera oceani innavigabilis. Cum alio oceano concordat fere cum alijs,sicut supra exposuimus a principio. Admittit igitur Macrobius Antipodes,Pertoecos oc Ant xcos,sed aliis utitur nomenclaturis sumptis ex Ciceronis libro de Repu.ubi agitur de Somnio Scis pionis,his uerbis Vides habitari in terra raris & angustis in locis,& in ipsis quai si maculistibi habitatur,uinas solitudines interiectas. Hos qui incolunt teraram non modo interruptos ita esh, ut nihil inter ipsos ab alijs ad alios manare Possit,sed partim obliquos, partim transuersos, it partim etia aduersosae stare uobis occ.His uerbis obliquos,8c transuersos stare,utitur Macrobius in comentario Secundi lishri.Et ut res paucis aperiatur, per obliquos instelligit Anicecos, quo uocabulo Graeco etia utis tur Macrobius. Et dicuntur oblique starere spectu aequinoctialis,a quo utrimque aequaliter declinant.Quemadmodum in Geomettice dicismus
127쪽
mus angulorurndlicta fieri, lineas ab angulo re sto declinantes esse obliquas. Et in hoc differunt obliqui ab Antipodibus 5c Petioecis habentibus pedes ob uersos uel contrapositos, quod oblique stantes minime faciunt. Per aduersos intelligit Antipodes,habent enim uestigia cui praediximus)ad uersa re opposita,aduersatione ac oppositione maximi circuli. Aduersi Anti
PI transuersos accipit perloecos. De his Macrobius sic scribit. Queadmoε Transuetu ridum aut caeteri oes demptis antercis uestigia sua figere ad nostra credant ipse rioeci. distinxit, oc australes quide aperte proniactauit aduersos stare nobis,dicendo. Quoru australis ille,in quo qui insunt aduersa nobis urget uestigiates ideo ad iuersi nobis sunt, quia in parte sphaexae si uae contra nos est morantur.Et paulo post. Transuersos stare nobis dixit inferiorem Tonge nostrae partem tenentes. Quant Antipodes anteecosoc peri cos Macrobius admittat,in rationet, men&modo punendi oberrat. Ne 3 hoc in illo adeo moleste ferendum est,cuuulgarem opinionem secutum, eum ueteribuScitra ueri deprehensionem pexriclitari eum contigerit, ex gemina causa re maris oc terrae supra exposita. Martianus Capella, non satis constat an ignorantia aut imprudentia duuictus,quae Periaecorum sunt Antipodibus tribuit,lc Pertoecos Antipodes nomiis Martianus nasi adulterans uocabula.Antipodes inquit in unum nobii cum tractum persearunt hyemis,Zc flagrantiam communis aestatis an quem errorem incidit etiam Albertus Magnus cum de opposite habitantibus scribit.Sed uerum est hoc deperiaecis. Antipodibus enim omnia contraria sunt. Et aliae pi ures in Martiauno sequitiatur ineptiae,quas in praesentia lectoribus iudicandas relinquo. Nune superest rimari. An sit huiusmodi Oceanus nauibirs minime enauigaς Conclusio a.
hilis ec torrida quaedam zona hominibus minime peruia an nec Gemina obser oceano detor ualloe recentiori scilicet Sc uetusta, probabimus,priscos in utroque hoc impes rida zona. dimento oberraisse.Recentiori, Neminem nescire arbitror,quod hodie Geogra Res en Fbatiophiae tirunculi sciunt, a freto Herculeo Hispani ae,iisque m extimum Indiaerientalis,intermedium esse Oceanum multis 8c magnis insignem insulis. Versalio modo quem prisci intellexcrunt. Nec ille quidem tantum mortalibus aduuersatur,quin ab altero littore in alterum, secundiamillam quam cum terra fascit rotunditatem nauigari possit, si modo ex C res susthrre queant affuerint. Et cum Solinusano scribit, his uerbis. Gaditanum fretum, a Gadibus dictum, Atlanticus aesstus in nostrum m ire discidium orbis immittit. Nam Oceanos quem Graeci sic nominant,a celeritate,ab Occasu Solis irrumpens laetio latere Europam,Africa dextro,scissis Calpedi Abila montibus, quos dicunt columnas Herculis inuster Mauros diffunditur Sc Hispaniam S c.Haec de Oceani uelocitate no in uni uersum intestigi credo. Quod nauarchae Lusitam bid est, Portugallensi j hac no stra tempestate deprehenderunt, ultra Gades Oceanum sulcantes, perque tors Videre octauaridam Σonam in Indiam usqtue penetrartInt,6c tamen non ista uelocitatem deis stientia. prehenderat: oc ideo proprηs uidisse oculis, credo esse octaliam scientia. Qiiου nam pacto hodie haec omnia se habeant ex fausta nauigatione regum Portus . igalliae in Callicat Indiae diligenti obseruatione deprehensum est . Non aestus hobest per totam torridam nauigantibus, denique ne perpendicularis quidem radius a politissima aequae superficie reflexus,adeo subeuntes infestat, ut mis .
nus expedita sit naiugatio,ct reditus Delix in regna Portugallie:Mirum naui itas no tostos fuisse in quadruplici ac tam diutina nauigatione uel insumptos apens e non defueri ni, aut qui labo: capitulo tricesimo sexto de Oces
128쪽
Vetusta Proihatio. Plinius. Eudoxus Coelius Anti Pacer,
tem esse Aetlitonum habitationem. Nec est hic quid dubq,ta, illimum eli pio mathematic mni die sole radiante locorsi obseruare latat inmem,qu0dut&πugeri possit ambintnemo.Est igiturillic temperata cui Austrinus po ut nobis arcticus subleuatur. Et in eo tractu Amoeci nostri mnium.uuiunλm tantum quartamhabitari dixerunt,sententiam.Addehisca Duc seot uim Alberti distinctionis primae de natura locoru pulchrum admos umgcce, candide lector, ubi est oceanus ille ninigio insuperabilis, ubi eX
cean totam no m habitabilem circumdam olim quaqleuertas sit & solatongaeuitas Muetustas,quae omniaconsumit,huius rei intercepit memoriam. Nec credendum est nostro tempore reges Porrugaliae Prim Sr'
insulassed eam olim intermissiam summa gloriata me
morati re es instaurarunt, multis maximis cuin occiduorum Rulliano Pelaγ
go insulis repertis. Adsit igitur nobis Plinius Slis historie capite xagesimo nono inueteri,inrecenti sexagesimo septimo ex auo aperte clligimus oceanum a ueteribus nauigatumi cciduo septentrione ramer te. Eius nonnulla exempla adducemu Hanno Carthaginis Dotentia florente circumvectus Gadibus ad finem Arabiae,nauigatione eam orcididit scrinio Preterea Nepos Cornelius author est,mdoxu crue 1suae
intrum clivm Tem fugeret,Arabico sinu egressum Gades uis Mult6aue ante eur Caelius Antipater uidisse se qui nauigasset ex Hispania inAeth opiam comerte gratia. Idem Nepos deo Metello Celeri, C.Afrannmcosulatu collegae Ad tum GaIliae Urocomini. os, rege Sueuorum dono datos,qui Indiacdmor' causa nauigλntes, tempestatibus essent in Germaniam arrepxN . , De Eudoxo olura scribit Strabo libro secundo, i demue. . Quod si Macrobius commentario suo secundo de adhaesores hos legissent,qui longe ante tTPorλeorum scripserin ynhunc errorem dc oceani se torridae minime inciditient. DE INTERVALLO AEQ-VIDII TANTIUM. Ednee interuallacirculorumintoto orbe ase inuicem stata sunt. eru prodi sphaerarum descriptione d hunc modum disperari solent Diui nsex; ginta partis meridiano quouis cireulo,septentri0nMHς ςv v pQ QR rumpartium ximerum
ris illo vaσesimarum partium quin interuallo notatur.Aequat ab utro queTropicorum sexagesimi Faternis distat.Brumalis circulus ab antam co
plaga orbesie eandem intercapedinem inter se seruant: tropicia eci re parem in omni inclinatione distantiam uindicant:Ιidem autem ab arcticis non parem Per omne horizontas, sed alibi minorem alibi maiorem. Ita dema
129쪽
IT OE FLERI avs TINGE M. co MMENTA Rivs syΑ iore alibi minorem habent.Sphaere in omnes ad Graecis horizonta describunt. IN hoc capite procius docet more Graecorum distantias Circulorum ipsius sphaerae,unde dicto citius sphaerae compositio accipi turi Caput id totum percosimiles sententias authoru in sequentibus dilucidabit. In primis igixur animo aduertendu, priscos Graecos circulum magnu bifariam distribuisse. Primo pro ipsius sphaerae fabrefactione in Go. aequas partes,hoc pacto. Primo in ra.deinde quamlibet in s De hac distributione eccirculoru distantijs pulchre scribit Hyι ginus in suo poetico astronomico libo. cap. de Polo. Ituriginta inquit) partes unum quod ν hemisphaeriu diuiditur Ita uti dimensio significari uideatur in to ta sphsra per so. partes factas.Deinde ab eode principio Boreo sex partibus ex utral finitione sumptis, circulus ducit cuius centrii ipse est polus finitus,qui circulus Arcticiis appellatur,qubd intra eu Arcturi simulacra ut inclusa perspisciuntur. Quae signa a nostris tirfaria specie ficta septentriones appellantur. Ab hoc circulo de reliquis partibus quini sumptis eodem centro,quo supra dixismus,circulus ducitur,qui Therinos tropicos appellatur Ideo quod Sol cum ad eum ulli peruenit,aestatem efficit eis,qui in aquilonis finibus sunt,hyemem autem eis,quos austri flatibus appositos ante diximus. Praeterea quod ultra euB circulum Soliad transit,sed statim reuertitur, Tropicus est appellatus. Ab hac circuli significatione quatuor de reliquis partibus sumptis,ducit ur circul us Ae quinoctialis, a Graecis i rhμεsivo et appellatus, ideo quod Sol cum ad eum orbem peruenit, aequinoctiu conficit. Hoc circulo facto,dimidia sphaerae pars constis
tuta aspicitur. Ecdtrario item simili ratione, Noto polo sex partibus sumptis, ut supra de Boreo diximus,circulus ductus Antarcticus uocatur,qubd contra σrius ei circulo, quem Arcticon supra diffinimus. Hac diffinitione sphaerae cen troqite poli qui Notus dicitur, quin y partibus sumptis, circulus χὐμονόζirospicus instituitur, a nobis hyemalis,a nonullis etiam brumalis appellatus . Ideo quod Sol cum ad eum circula peruenit,hyemem efficit, qui ad aquilonem speictant:aes atem aut his, qui in austri partibus domicilia constituerunt. Quanto enim abest longius ab illis qui in aquilonis habitant finibus,hoc hyeme maiore conflictantur. Aestatem autem his, quibus Sol appositus pervidetur . Itaque Aethiopes sub utroque orbe necessario fiunt. Ab hoc circulo ad aequinoctialem circulu,reliquae fiunt partes quatuor.Ita qubd Sol per octo partes sphaerae cura C rere uideatur.Hucust Hyginus. Haud dissiimilem sententiam habet Marcus Manc libro i.cap. s. sic canens. Circulus ad Boream fulgentem continet Arcton, Sexque fugit solidas a coeli uertice partis. Alter ad extremi decurrens sydera Cancri, In quo consumit phoebus lucem te moramque, Tardaque per longos circumfert lumina flexus, Aestiuum medio nomen sibi stimit ab aestu, Temporis & titulo potitur,metaque uolantis Solis,ec extremos designat feruidus actus. Et quinque in partes aquilonis distat ab orbe. Tertius in media mundi regione locatus, Ingenti sphaera totum percingit olympum.
Parte ab utraque uidens axem,quo lumine phoebus. Componit paribus numeris noctemque diemque, Veris oc autumni,currens per tempora miXta,
C tim medium aequali distinguit limite coelum,
Prassici Graeci circulsi hilaria distribuerunt. Circulus in OO. HyginuS. Arcticus circu
Chimerinus. tropicus. Har. mani.
130쪽
Compositio phoers Graecs. FAbrica tres circulos quos Armillas uocant eiusde quantitatis, quorum auos columris,tertium aequatoria icabis.Vnumeta coluris solstitia sacconnodandum distribue a puncto A signato in 6o. aequas partes.Ducta tamen prius linea in eius medio,id de reisquis circulis omnibus intelligendum est.Esto igitur A polus Arcticus,a quo is .Parziπhus recensitis, adstrihilo R. literam, quarta circuli partem significantem. Rursus a polo A.supputa ao.partes,adnciton C. notam polum Antarcticu indicantem Etiterum a P lo A. f.Dlitera asscripta significantealia quartam circuli Reliquum aut Coturum aeque noctris inseruientem inquatuor dumtaxat partes secato,iunctis literis A.E.C.F. A potu
Arcticum C. Antarcticu sicur Prsdiacimus indicante,EdcRduabus quartis alii bunx.
Vltima designat tiligentiS lumin Noli , pellant, puta zodiacus circulus Bisque iacet binis stImmbtuSpartibuSOrbis. qui partiturin 12. signa, Sunu Unus ab his superest extremo prOXimus axi in 3o.partes, de unaquae in Circulus austrinas qui stringit ec obsidet arctos, Par. in 6O. Primas minutias&c.
Hic quo phyemalem Perpartis quini relinqui
Et quantum a nostro sublimis c rdine gyxVS sistribuit Signa Gradus&mi. Distat,ab aduerso tanti iadem proximus illi. nuta. Et idem tracta. i. Quadri.
cap. χ4.21.22 . sed de ZOdiaco infra uberius dicemus. Scito hic veteres physicos nerum perfectiones consederantes,plurimum custodisse Sernariu numerum,ob id, bd est primus numerus perfectus. Iccirco in circulorum diuisionibus,modo usi sunt SeXagenario numero, quia ex decem Senarijs conflatur. Addo huisiusnumeri nobilem comoditatem dc usum.Nullus sane numerus sub centu, ita aptus mathematicis partitionibus reperitur,sicut Sexagenarius. Partitur enim per a. perssio. o. Is. 2O. N.ΜOdoviislancnu tero trecentenario seXagenario costante exoo.Senarias Latini uero trangui circulos maiores in o. partes aut gradus. Si habueris fractiones graecasheas in latinas reducere optaueris, multiplica graecas per 6.8c suscitabis latinas. In exemplo. Obiiciutur mihi sex partes graecanics cuiuspiam circuli distributi in fo.mulistiplico eas in 6.Sc habeo 36.latinas. Contra habitis partibus circuli secundu latinos distri vhuti si easdem per sex diuiseris,emergent graecanicae. Verbi gratia, Polus boreus in loco quopiam eleuatur 48. gradibus,divido eos Per sex habeo in quotiente octo, quae sunt Partes circuli pcr sexaginta partiti. Senarius nus