장음표시 사용
331쪽
AIT IOAor I Atent praedominante acido , alcati, muriati co sale, oleo, Vel terra , producunt moria hos, quales ex.his rebus oriri demonstrati
nerant ex sua m teria calculos compositos ex volatili spiritu, sale, oleo , dc ex terra haec excipiente, Certo modo unitis. Hi vero extensa sua mole, pondere, motu , vicina comprimunt; tum quoque vasa calculos compleXa motu, pressu suae substantiae contra duros, asperos , atteruntur idestruuntur; hinc transitus humorum intercipitur , creatur dolor, inflammatio, ulcus,
Sangraena, callus, di quae in his pendent,
792. ova insectorum CVm aere , potu , cibo , corpori ingesta , pituitae intestinati, foecibusve, mist , qui in cavitatibus nidulantia, sotu, quiete, calore, eXponunt Ver meS rotundos, latos , vel Ascarides; iidem forte quandoque cum iisdem assumtis deglutiuntur , inde crescentes corpori quoque
Illi autem sugendo, movendo , vellicando, rodendo , terebrando , chylum consu-1nendo , nervos irritant , solida vulnerant, nauseas , horrores , cardialgias , Vomitu , animi deliquia, maciem , famem caninam, tumorem abdominis, talia producunt;
332쪽
lanime flatus, subitosque tumores, creant. 93. Vis externa , aut interna , corporum motorum, laedit partes corporis nostri simplicissimas actione omnibus dicta mecha nica. utpote nota; haec itaque , fatentibus cunctis, nequit referri ad calorem, frigus, humidum, silccum, principia chemica, acrealcati, vel acidum. Simili autem ratione de alias causas minus Visibiles, hinc parum cognitas agere, facile persuademur , quae deinde morbos partium Similiarium inprimis
794. Materia morbi in parte aegra haerens , subito collecta, Fluxio, lente congesta Collectio, appellatur; pro causit agnoscit in ertiam partis solidae non subigentis, nec eX- pellentis id , quod formari incipit, aut praesentis jam alibi materiae peccantis in partem, quae nunc obsidetur, derivationem. 79s. Derivatio haec , fluxio , Vel attra stio , dicta Veteribus . fit motu , calore, dolore , fotu . atque hinc oriuntur morbi , qui dicuntur cum maeterie.
796. Venena, pestis, contagia, ingestaqd modocunque 7 4. I. .), laedunt soli-dὸ, fluida, vel utraque ita , ut sistatur cursus humorum vitalium; agunt quidem sem- petr vi mechanica 793 ὶ, sed saepenumero
'Sy eXplicanda nisi per principia doctrinae Chomicae: concipiuntur enim facile laedere
333쪽
AITIO 1OrΙΑ ΠΑΘΟΛO PIKur. solidas partes nimium di sibi vendo, laxandri constringendo , obstruendo ; fluida autem depravant nimis inspissando , dissolvendo, acres reddendo ; hinc utraque simul cor rumpunt unita hac opera : pleraque ideo velocissima in nervos , pulmones , sanguinem . agunt actione hactenus minus obser quia, ideo habita plane insueta, & incoin prehensibili , unde etiam morbi sic geniti dicebantur Antiquis morbiTotius Substantiae laesae. 97. Sed ec sunt causae quaedam singulares morborum peculiarium admodum no tandae, quum malae Consormationi praebeant originem ; primariae habentur , imaginatio Matris, imprudens actio Obstetricis, Nutricis, vel Custodis negligentia , his enim corpusculum tenellum agitatum . pressiam, tractum , pulsum, ligatum , deformatur in faciem vix postea emendabilem. Sed & indoles spissorum & acrium humorum similia multa producunt. 798. Causae etiam cavitatis vi tiatae in partibus male dispositis clarae , sive ut internae, sive ut externae , spectentur 7o7 7O9. l. diaeresios autem origo est ex distensione, acrimonia, vi externa. Hinc & reliqua mala huc relata patescunt.
799. Fortis pressio; valida distractio; ligamcntorum , aut membranarum coercen tium
334쪽
xationes, contorsiones, hernias, procidentias partium. 8so. Secantia , pungentia , ictum inserentia, rodentia , adurentia , distendentia, contundentia, rumpentia, sunt causae praeiacipuae Solutae Unitatis. ΣTM 4MATO A OTIA ΠΑΘΟΛΟΓ1ΑΣ. 861. Id praeternaturale, quod ex morbo .
1 ut causa, in corpore aegroto fit ita, ut distingui queat tamen ab ipso morbo dc
ab ejus eausa proxima , Vocatur συμHωμα morbi ; si autem eadem ratione ex morbi causa fluit, dicitur causae at Vero, ubi ex alio priore symptomate , ut causa, pr0dit , appellatur σοι ψωμοι. συ ιψαlγ.
Verum id ipsum quod morbo superaccidit ex diversa a praecedentibus origine potius
dicetur 5 Ρ οψ ον, o MCεCηMς.8o2. Unde essicitur ipsa haec symptomata priora revera iterum esse morboS, nume-r0, Varietate, effectu , admodum dissimiles; ἰδmen fatis commode ex placitis Veterum re-y0cantur ad Actiones laesas. Retentorum d LXcretorum vitia, atque Qualitates corporis utatas. Horum recensioni adjuncta causa
Prima igitur classis horum digeritur juxta
335쪽
gro ΣΥMΠTΩMAToΛor Iajuxta serieni actionum imminutarum, abolita rum, auctarum , depravatarum; unde primo occurrit enarratio symptomatum appetitus in cibos, potus. Adeoque ι ρεξία, appetitus clabi imminutus; ανορεξιοι idem deletus; ,α abhorrens fastidium cibi, hinc vita sine Cibis; δειλιμος, ο ρεξις κ-ωδες, fames aucta, Canina, vel bovina; κίοσα, μαλακω, pica, appetitus vix superabilis eorum, quae in nutrimentum commutari queunt , vel eorum, quae neutiquam apta huic operi. Causae horum symptomatum plerumque deprehenduntur pituita iners, Viscida, obiaruens, bilis absentia , salini suppressio , fibrarum lagitas aut paralysis; sordes a putrido , sanguinis aquosii indoles , obestas, otium ; acrimonia acida , salina , biliosa , atrabitaria , ad somachum dc intestina delata, vermes, fibrarum in iis validum robur, motus assiduus; acer humor praedominans , vix nisi insueto asiunnio compescendus, Circuitus cruoris mutatus, imaginatio depra-Vata, gravidis inprimis.
8O . Potus desiderium inexplebile , sitis nimia, solet oriri a nimis siccitate ; u spii
studine humorum immeabilium ; a caloro nimio ; ab acri muriatico, ammoniaco , ab Catino , aromatico , oleoso exusto ; a Vc-
8M Manducatio laeditur vitio oris, lin
336쪽
tn A S O. A Ο Γ I A Σ. get: imiae, dentium, maxillarum, salivae, muasculorum ; quod pendere potest a vulneribus, inflammatione, paralysi, spasmo, si
8o6. Deglutitio laeditur quoque vitio oris, linguae , palati penduli, tonsillarum, uvulae . laxyngis, pharyngis, oesophagi, ventriculi superioris ; atque illud accidit per
vulnera , inflammationem , dolorem , tu morem , spasmum , paralysin , siecit tem , χονδρομί- , tu Xationem partium laryngis aut Vertebrarum colli , absentiam
8o7. Actionis stomachicae laesae primae
species sunt α τε μοι, δυοπε μα, 'e δυπε μα,, quando cibi ventriculo contenti aut non coquuntur; aut tarde, & difficulter; aut si in putrem humorem a bono Chylo diversum commutantur ; Causae sunt eaedem sere ac δεορσε οις 8o3. ; maximQ defectus,& inertia, falivae oris, id ventriculi; organa respirationis languida ; sordes ; vermes; tenacia ingesta ; putridorum humorum aD fluxus. Celerior autem Digestio, coeterum bona, taro morbus es', aut causa ejus jam ia. βουλίμνω explicata 8O3.) 8o8. Vitia vero expulsionis ex, ventriculo reeensentur singultus, nauseat, Vomitus , cholera, russiis. Quorum primum est, ut
idetur, convulsio oesophagi ventriculum M
337쪽
fis ΣΥMΠτ ΩMΑΤΟ Λ orta diaphragma sursum trahens, dum simul dsa. phragma subito deorsum convellitur ; causa autem ejus deprehenditur celeris deglutitio copiosi ingerendi ; copia ingesti ; acrimonia ventriculo inhaerens ; inflammatio oesophagiis ventriculi, septi transversi; spasmusa nimia evacuatione , Vel ab excessia vomitus exercitati ; venena acerrima.
8c . Nausea, & Vomitus, videntur esu se motus spasmodici retrogradi fibrarum muscularium oesophagi, ventriculi, intest, norum , simulque convulsiones validae mustulorum abdominalium, & septi transversi; quae leniores Nauseam , violentiores Vomio tum, Creant. Fiunt autem hae a copia n, mia, aut acrimonia ingesti , a venenis, laesione cerebri vulnerati, contusi, compressi , inflammati ; ab inflammatione diaphragm, tis, ventriculi , intestinorum, splenis, hepatis, renum, pa reatis . mesenterii ; abarritatione gulae ; a motu perturbato spirituum per agitationes insiletas in rheda, mari, &c. ab idea rei , quae nauseam , Io mitumve saepe excitavit. 8ι O.LCholera vero, violenta sursum de orsumque expulsio ex ventriculo & intestinis est convulso vomitum creans s8O9- , dc simul sortis intestinorum deorsum spasmas causaei itaque eaedem , at violenti Orcs plurimum. maximo ingurgitatio fructuum horam
338쪽
sci. Est Ructus explosio materiae elasticae convulsiva contractione fibrarum oesbaphagi , ventriculi, intestinorum, compreΩsae, mox, iisdem resolutis , liberatae; haec autem fit a cruditate , putredine , acore ιfructibus horaeis ι musto, liquoribus fermentantibus, venenis, morbis spasmodicis,
811. At Expulsio & ventriculi, & intestinorum laesa quoque habetur in ρμα λquae est cita expulsio per alvum alimenῶtorum , quae ventriculo ingesta , non mutatorum cujus quidem causa est inertia humorum, Ut in πιο tum laxitas
summa ventrieuli dc intestinorum ; respira tio interim satis fortis. 8I3. Si chylus una cum foecibus alvinis dicitur, vocatur Assectio Coeliaca; ubi videntur concurrere pro causa constituenda stomachus & humores fatis validi , dum interim intestina nimis laxa, aut oscula vasorum l/cteorum quacunque de causa obstructa. 814. Diarrhoea est frequens, & copiosaὸpζr alvum egestio excrementorum liquido Idm; sive ex cibo, potuve, sive eX humΟ-xibus quibuscunque undecunque delatis in intestina , exorta fuerint. Mus Vero causa st vel acre intestina irritans , humoreS e c-
339쪽
primens, eX hepaticis ι pancreaticis, mesenutericis, intestinalibus, vasis, dum simul 6ra venularum me sentericarum , & lactearum, obstructa ; vel laxitas ingens fibrarum inte stinatium ; denique aliae excretiones impe
8 1s. Dysenteria est diarrhoea cum dolo re notabili; cujus materies eadem quae diar- rhoeae , sed acrior, & praeterea ergo bilis , seri , cruoris, muci intestinatis, puris, Lanici, bilis atrae , fibrarum , caruncularum, membranarum. Inde & causam habet eandem . at violentiorem , quae fiepe acrimonia quaecunque humorum , tum inflammautio, ulcus, gangraena , Vel intestinorum,
vel partium , suam colluviem in ea depo
8 i 6. Ileus vocatur rejectio violenta per os eorum, quae cibi, potus, medicamenti titulo assumtu ; aut chyli, bilis, seri stoma Chici, pancreatici, intestinatis ; bilis atrae , rnu Ei, puris, ichoris; foecum intestinatiurn silysmatum ipsorum. Cujus quidem symp Omatis proxima causa semper videtur motus inversus fibrarum intestinorum , ventriculi, oesophagi, accedente simul, causa quacua' quu 8O9. 8io.), vomitu ; remotior vero est inflammatio . volvulus , apostema, seir rhus, cancer, s ex dura, calculus, herni3, s*DVulsio, intestinorum. Ex his rei vivsoecis
340쪽
n Α O O A O r I A Σ. 3χysbeeis durioris in origine , causa , natura, essectis, intelligitur. 817. Si autem generatio , & excretio in intestina, Bilis laeditur, symptomata inprimis oriuntur haec icherus; cachexta bilio sa; calculus, gypsus, hepatis; obstructiones ; eXcrementa alvi alba , dura , sicca; appetitus deletus; ciborum digestio impedita ; miscela impedita partium assumtarum ;Tympanitis ; hydrops : pro causa agnoscit
plerumque hepatis inflammationem , exsic-ςationem, obstructionem; humorum ve ejus,& abdominalium viscerum , inspissationem
818. Si autem lympha pancreatis, hepatis, intestinorum, laeditur in sua confectio. ne, vel motu, oriuntur symptomata quam
simillima recensitis c8i 7.); quin re causae
8i9. Sanguinis in Corde mutilio, ejus est modo re eptio , mora , eXpulsio; quae si nimiae quoad motum , saciunt febres continuas , ardentes, validas ; sin vero remoralangior, vel expulsio languidior, tum fiunt bHguQres, concretiones polyposae, Vel Pituitosae, frigus, leucophlegmatia, hydropS,Rtque plurimi diversi alii hinc oriundi morbi. o. Actio laesa pulmonum tam respira x0ri , qu*m transmisibria cruoris, consistit Φηprimis in augmento vel decrementa cifica