장음표시 사용
242쪽
2og HIERONYMI ER 1 'Α1, 1 sad morborum diversorum curationem, tum ad vocis ipsus cultum valde testimatam fuisse scripsit quemadmodum itema tib i. sera a Flius Amiden US, AVicenna Arabs uno ore posteriori
Pii: ti , laus seculis comprobarunt. Nunquid vero athletica professo-doc.2. c. a res, aut militaris disciplinae studiosi hoc eXercitationis genus in usu haberent, etsi apud nullum auctorem notatum adverterim persuasum tamen mihi est,neutros horum vociferationem
tanquam propriae ipsorum professioni aut convenientem aut saltem necessariam exercuisse. Quod si dicat quis, Mathletas in certaminibus, milites in pugnis conserendis clamoribus . 3 .d bςllo non sine utilitate usos, quando Caesar haud frustra antiquitus institutum fuisse scribit, ut in bello committendo signa undique concinerent, clamoremque universi tollerent, quibus rebus, hostes terreri, tuos incitari existimaverunt: propter hoc minime sequitur, vociferationis exercitationem, de qua nos agimus, militari disciplinae addiscendae conferre. Duo solum hominum genera vocis exercitationi sedulo operam dedisse reperio, histrionicae videlicet professores,in medicorum gymnasticos. Histrionicam enim profitentes,sub quibus praecones, choristas, tragoediarumin aliarum fabularum similium recitatores , nec non Vocibus certantes colloco, Vociferationibus exerceri solitos, locupletissimus testis est Plato in Ione, . ii &i, Aristoteles in problematum libris, in quibus legitur Phryp nici,nec non etiam antiquioribus temporibus tragoedias,comoe dias, dithyrambos, atque leges ipsas cantu recitari consuevisse. Ob quod vocis exercitatio tantae existimationis fuit, ut, sicuti de athletica monstravimus , publicae vociferationis certami-- lib. s. clito nara e Caelio Aureliano sub modulationis agonisticae nomi-
S'p' intellecta, propositis victori praemiis, instituerentur quem morem usque ad Galeni tempora perdurasse, ex eo conjicere possit mus , quod II de medicamentorum composit secundum locos libro multa medicamenta recenset, quibus antiqui medici in iis, qui voce contendere debebant, tum ante, tum post certamen utebantur, ubi similiter narrat, tempore suo phonasco omnes, citharoedos, scilicet praecones, nec non tragoediam ac comoeditari personatos repraesentantes, qui magno vocis exercitio utebantur, sinuando
243쪽
DE ARTE GYΜNAsTICA Lib. III. et o vocem contendendo blaesiissent, balneis multis, tibia levibus, atque laxantibus uti solitos. Ex quibus verbis cuivis intelligere licet, non modo histrionica profestare voce cantu quod dixit Plato simpliciter in recitandis dramma . In iobe. tibus rhapsodiis, aliisve imitationibus suis, veru metiam alta voce usos, atque iis interdum uniformibus, intcrdum variis mutatis, veluti in tragoedia ad moeroris calamita tisque magnitudinem augendam factum Olim scribit ari- 'uxic. stoteles. Quare mirari debet nemo, quod Corneliu Cel e hi, , .... sus memoriae prodiderit, apud nonnullos morem fuisse, vocis gratia adolescentulos infibulares quandoquidem illi, qui histrionicae operam navare sibi proposuerant, cum opus magna voce haberent, ad evitandam Venerem , a qua summopere illa labefactatur, infibulatione non parum juvabantur, ideo ipsa in tam frequenti usu recepta erat, ut omnes fere comoedi, aliive histriones infibularentur quemadmodum martiali H)- .epigi. attestari videtur his versibus, in quibus de duobus histrionibus verba facit.
Menophilipenem tam grandis fibula sit, is comoedis omnibus unasatis. dc paullo post:
Dum ludit media populo lectante pati ra
micecidit misero fibula, eum erat. quemadmodum Iuvenalis insinuat, ubi scribit: Sohitur his magno comoedi uia:
Si gaudet cantu, nussim fibula durat,
Satis itaque constat, vociferationis exercitium majorum nostrorum temporibus in usu extitisse histrionibus, magistromque phonascos, sicuti artem phonasciam a Theophrasto fulsese appellatam. Sed ubinam locorum perageretur, cur in stitutum foret, quid apud probatos auctores legerim, in me dium asteram. De loco certum est, tam Graecos, quam RO in manOS
244쪽
21 HIERONYMI MERCURIAL Isaari, uel; mano locum secundum is Pausaniam imaguae theatri constructum habuisse, in quem deferebantur poemata priuSquam in theatro agercntur, ix quo certamina musica spectabantur, ω δειον a Graecis a Latinis ipsis deum vocatum, in hoc vocis exorcitationes, atque certamina praedicta estici consuevisse,ihi si existimo, quando Uctonius Tranquillu Neronem, nativi ς p. a si cum certamen instituisse, Domitianumque Odeum, ubi praeter citharoedos, choro citharistae, atquepsallocitharistae ccrtarent, excitavisse scribit quamquam alibi quoque, praesertim
in gymnasiorum exedris, in quibus philosophos & retho res
disputare solitos accepimus, veteres Vociferationibus certas ,1 e ipsosque exercuisse suspicor, cum ad formandas excolendasque voce alios in concavis locis, alios prope maris littora, ut de Demosthene fertur, vociferari, legere, cantare consuevisse legamus; quem Demosthcnem cum lingua ob spiritus imbecillitatem irae suare , Neoptolemo his, rioni decem millia drachmarum numerasse , ut eum uno misit versuum periodos proferre faceret auctor st Plutarchus in decem oratoribus. Porro finis, cujus gratia hujuscemodi exercitationes veteres in 'IS, usum provexerint, multiplex fuit, icut a Platone, ii Ari- . Gi stotele, ac Ilutarcho i itelligere possumus nam vociferatio-
sanit niς da ni buccxercebantur, vel ut in choris, in Sophistarum ac aliorum ad hoc institutis certam imibus, in dithyrambi τους αντιηγρφους sive adversarios stiperarent, vel ut in scena theatro quisque munere suo cum laude fungeretur, Ceterum an eodem rem pore vociferationis exercitatio,& ad histrionicum, ad medicum usum tracta fuerit, haudquaquam certo scio sed cum anim-fLib. 1 e. i. adverterim, Cornelium Celsum inter exercitationes imbecilli stomacho conferentes, claram lectionem commet)dasse,
nil irati iter ω Caelium Aurelianum antiquum inter Latinos
si medicum in dolore capitis vocis exercitium anaphone a Grae.-ciS Vocatum , probasse, nec non in Vocis amputatione, ciliis morbis exercitium idem adhibito praeceptore administrandum consuluiisse, ad credendum adducor,aetate illa vocis exercitationem in medicorum gymnastica locum habuisse,atque ipso gymnastas Vocem exercendi,modos, tempora, ct regulas calluisses:
tametsi postea Plutarchi atque Antylli temporibus ipsa majus
245쪽
DU ARTE GYMNAsTICA Lib. III. ii incrementum susceperit nempe quando pluribus jam experimenti comprobatum erat, exercitationem Vocis rite initam non modo ad vocis conservationem ' ad aliquorum morbo i s rum curationem, sed etiam quod ait Plutarchus ad tuendam tuend. valet. bonam valetudinem , ad corporis robur verum cssicacissimam esse, utpote quae thoracem ac vocalia instrumenta perbelle exerceat,naturalem calorem excitet,parsibusque maxime
vitalibus principalissimis vim internam, vigoremque firmum, genuinum inserat. Ob quae fortassi refert si Galenu , ME h. . Thessallum illum,aetate Neronis, ut scribit Plinius, magna cxi Lyb, 9 p. x stimatione habitum die ipso Ialmis em appellatum, eam et iam curandis malignis ulceribus adhibuisse Modus autem quo hujuscemodi exercitatio peragebatur, talis a Caelio Aureliano in capite de furore proditur,quoa principia leni vocepromebantur, narratio vero se demonstrationes extenta,atque majore, tum epilogus demissa se indulgenti quem vero An tyllus indicavit, erat,
quod ,cum albus dejecerat,primo leniterfricabantur,acpraecipue inferiores partes faciesque sepongia aut madefiebat aut abluebatur,deinde stritu senstim acper intervasi mediocria loqui incipiebant, nonnunquamprius deambulabant, pos vero ad vociferationem accedebant, in qua doctrinae expertes ea dicebant, quorum meminerant, quaeve clara se multas habere lenitatis se asperitatis mutationes habere videbantur sin autem versussciebant, jam cos dicebaAt, tertius locus Elegiae dabatur, quartus modulis , smeris, atque in his omnibuspr. tantius judicabatur memoria recitare, quam legere, ut admoliuitu Plutarchus, mediocribus potius, quam nimis com a iis
motis vocife attoniba jurgiosis clamoribus uti inprimis vociferabantur,voce vi quam gravis imis fieri sonispoterat, producendo, tum ad acuti 'mos eam redigendo deinde cum non multum in acuto sono permansum foret, retro ictis; reflectebant, paullatim vo-ccm diminuendo, donee ad grabis ianam, a qua ductam initium
erat reverterentur atque hunc in modum tota vocis exercitatio absolvebatur, adhibita interim ratione virium, alacritatis, consuetudinis in denique aliorum, de quibus Plutarchus in libro, quem de conservanda valetudine inscripsit, copiO- se disseruit ea autem omnia agebant tam accumbenteS, quam sedentes, aut stantes ut hac ratione loca ampla hujusce-
246쪽
ara HIERONYMI MERCURIALI smodi exercitationi minime necessaria judicaverit Socrates. Ad thoc pertinet illud, quod a Plinio lib. xxx I v. cap. XVIII. relatum est, Neronem principem lamma pectori imposita sub eae ica exclamantem alendis vocibin demonstra se rationem. Et quoniam diximus, in hoc exercitationis genere, quartum locutra numeroso modulos obtinuisse, merito quis a nobis sciscitari posset, qua ratione illud factum credamus, cum Plato compluribus in locis diversam& pene contrariam g mnasticae musicam effecerit,quod altera animum,altera corpus respiciat. Cui respondendum esse judico, musicam prout exrythmis, melodiis harmoniisque composita est, omnino hgymnastica separari, quia sic animorum solatio atque jucunditati solummodo studet, moresque hominum aliquo pacto componere apta ex ob quod eam Plato Aristoteles in optimis
rebuspublicis pueris addiscendam statuerunt. Quatenu Vero musica ipsa voce utitur,4 modo graves, modo acutos, modo medios sonos, qui non sine aliquo corporis labore eduntur, admittit, in gymnastica eam locum obtinere perspicuum sit. cujus rei illa assignari ratio potest, quod musica tota ordina-9 p rt c. tis vocis motibus plena existit, qui secundum Aristotelis sententiam, naturam, Viresque nostrasvi augent, servant. ut hac de causa nemo inficiari debeat, quin musica, perinde ac vociferatio gymnasticae, medicorum exercitatio quaedam reputetur, quando id si Caelius Aurelianus medicus saepe cap ο α 3, testatum fecit, praecipue dum in furore, atque in catarrho, vocisve abicissione curandis modo vocis exercitium musco monitore compositum, modo anaphonesin adhibito praeceptore, temporum ordine servato, modo eandem sub magisterio aliptae, vel musici praecipientis ineundam praecipit. Ad haec gemitus quoque inter gymnasticas vocis exercitationes recenseri debere censeo, nempe qui ultra clamores, atque ululatus, quos fere semper sibi a sociatos gerunt, lacrymas quoque
eliciendo, excrementa capitis aliarum multarum exercitatio-t num instar exinanire possunt. Et iccirco aristoteles jure cosim; probandos este voluit, qui pueris lege ploratus prohibent: ita enim ab ipso scriptum invenitur Niκτα εις π πιίδων,
247쪽
id est Puerorum mero disiensiones atque ploratus, qui in legibus prohibent, haud recte faciunt, conferunt enim ad incrementum, cum snt quodammodo exercitationes corporum, spiritus namque cohibitio laborantihm robur parit, quod etiam pueris inter plorandum senses contingit. Ex quibus plane patet Aristotelem ploratum' exercitationem, Mutilem exercitatio inbnem censere mamin Cicero athletas inter exercendum in quaeli. gemiscere consuevisse memoriae mandavit, quasi illud ad augendas actionum vires non parum aditivaret Risum pariter quis inter vocis exercitationes adnumeret, minime judicio meo hallucinabitur, quod sive is titillatio praecordiorum existat, quemadmodum Aristoteles sensit , sive, ut est anum iu im es apud Meletium, motio, quae in facie existentes musculos si iii, distendat, sive muscularis dilatamenti motus, qui a spiritus agitatione ab intimis visceribus impellitur, sive quid aliud sensum atque intellectum humanum latens proculdubio illum corpora nostra agitare, non parum eXercere apparet. Quis enim non videt hominibus, dum rident, tota viscera commoveri, ignescere faciem, caput jectus concuti innumerisque fere assectionibus eorum statum assici, quae sicuti nonnullis aliquando magna detrimenta, aliquando mortem attulerunt, ita quoque allios non parum juverunt: ut falsum dixisse apud d Xenophontem Aglaitadem illum ferme constet, cWri qui risum moventes neque ridentium animis, neque corporibus prodeste credidit.
dicam , pervulgata erant, aut ad nos per manu tradita, sicut de anatomica arte narrat Galenus pervenissent, aut ab auctoribus scriptis mandata non interiissent, multOS prose piinc cho labores, quos homines quotidie in obscuris acantiquatis rebus ad lucem revocandis sustinent, citra ullam jacturam
248쪽
214 HIERONYMI MERCURIALI scffugissent sed quoniam alia temporis diuturnitate asperitateque obsoluerunt, alia dissicili obscuritate depravata sunt, alia
scriptorum interitu defecerunt, alia comita uni quadam seculorum negligentia nunquam proprium nitorem recta perarunt, hinc factum est, ut in dies cogantur homines obsoleta renovare depravata reformare, abolita reficere, tandemque neglectis& deturpatis splendorem restituere, nec non m tanta Obscuritate coacti, somniantes quandoque a veritate procul aberrare inter quo cum ego quoque silmilem prouuaciam susceperim, qui artem gymnasticam olim in magno pretio habitam, nunc penitus Obscuratam Memortuam ad lucem reducere studeo, mihi tanto majore excusatione dignus videor, quanto paucioreS, aut fere nulli scriptores supersunt, a quibus institutum meum dirigi queat, ne sileam plurima exercitationum genera, quae quod temporibus nostris desueverint, veterumque peragendis eas ratio non habeatur, quomodo fierent, qualesve essent, divinandi mi est potius, quam certi quidquam amrmandum. Quemadmodum de cricitasia atque trocho contingit. Nam κυκηλα , quae circuli impulsum latine sonat, modum a Lib collia atque figuram tametsi i Oribasius ex An tyllo explicasse videa- 'i' tur, tamen res ipsa usque adco tenebris inVoluta est, ut perar duum omnino cuivis erudito fiat, talis exercitationi formam& conditiones dignoscere. Sed ne quis nos vel crassae ignorantiae, vel temeritatis, vel timiditatis, vel arrogantia crimine juste notare queat, ipsius Oribali verba Graeca ex Vaticano co- ιν cap. 16. dice descripta in medium adducam, quae ita in libro si Collecta
ο γινομ υ Κων - ου ni ἐργαζε vi, Q. ἡδον - ψυχῆ , Id est, Habeat mero circulm diametrum hominis longitudine minorem, ita ut
ipsius altitudo usque ad mamma pertingat, neque secundum longitudinem, sed in transversum impentur, si autem impulso ferrem ligneam ansam habens. Nonnulli tenues annulos rotae esse
cumpo itρ supervacaneos esse putarunt e at hoc minime ita se
249쪽
DU ARTE GYMNAsTICA Lib. III. 21, habet, quinimmo sonus ab ipsis genitus relaxationem , atque ooluptatem c. nimo parit. Ex quibus Verbi clare patet, in hac exertacitatione hom me circulum quendam magnum, cujus circumferentiae annuli parvi infixi erant, quadam terrea virga ansam labente in tranS versum latus impellcre consiicvisie, a quo ducta metaphora M. Cicer II epistolar ad Atticum x. scripsit : Festive, mihi crede, O minore sonitu quam putaram orbis hic in republica es conversus, sed cum hac aetate in uni non habcatur, postlimus sane aliquid divinare, at ejus formana conditiones penitus cognoscere minime licet quod enim trochus Graecus fuerit, de quo HoratiuS libro III. carminum.
Seu Graeco jubeas trocho, fieri quidem potest, at ob hoc nil amplius certi habebitur, cum cili eaeque sit nobis ignotus. Quod item petaurum fuc rit, aliquis fortasse in animum induxerit suum. Verumtamen rem secus se habere facillime perspiciet, dum scire velit, id machinam quandam ligneam fuisse, qua homines rotis quibus nin aerem acyabantur , ut , praeter nominis illud indicantis vina, testatus cst tum Lucilius, cum dixit, Sicut mecha .ici cum alto exiisere et ro, tum etiam Juvenalis Sat. XLV. hoc Versu:
An magis oblectant animumjactatapetauro Corpora, quique solent rectum Bycendere funem.&JLartialis libro XI epigr. XXII. am rota transmisi toties impactapetauro, tande genus hoc exercitationis delectabilis minime cricita sicea similari patet quamquam credo petauro valde similem esse jactationem illam, quae hodie apud multas puellas Sc puerosessicitur, assctere funibus quatuor ad laquearia suspenso, ibi sedentibus pueris, aut puellis veluti per aerem actatis quod genus sub oscellarum appellatione a veteribus significatum puto atque id forsan est, cuius meminit Avicennas prima quarti
irach. LI. cap. III. ubi ad coercendum sudorem laudat, ut ger
250쪽
216 HIERONYMI MERCURIALIS teger ponatur super instrumentum, quo pueri, Vel juvenes solent in aere concuti etenim 2Elius Stilo apud Festum ait, pei risias dici proprie Graece, quod ii cres αερο , Vel πυς απρος πεπDrdis, siVes, quod ad aerem, Vel ad auras volent quod exercitationis genus etiam in ludis gymnicis usurpatum fuisse apud Thracas, ad gyptios, aliosque populos ex historiis unicuique perspectum esse potest. Nec minus istud indicant Augusti, atque Tiberii Caesarum nummi, in quibus hunc in modum oscellarum ludus repraesentatur. Qui licet ab hodiernis osces iis diversus sit, quoad modum, nihilominus re ipsa nequaquam distare facile perspicituri quod in aere videatur non secus lusores quassar solitos fuisse, atque nunc agunt, qui similiter exercentur Sago pariter consuevisse jactare sese in aera, P'S ' praeter a Martialem id hoc versu testantem.
Ibi ab excusso missus in astra sago:
est etiam testimonium Salviani QSuetonii in Othone, qui eo motu ipsum fuisse delectatum scribit libro vi. de vero jud. cap. IV. V. ut sago in sublime jacularetur. Neque sors an prorsus absonum est raptorium illud machinas M. chron. mentum L Caelio Aureliano macron sparton vocatum , vel V ' ipsum mei petaurum , ct saltem non ei dissimile fuisse. Iam vero si quid apud Latinos auctores legitur, quod rici lassiae et aequiparari qucat, id profecto est trochus, quem martialis ita pluribus in locis descripsit. Inducenda rota est, das nobis utile munus, Iste trochm pueris, at mihi cantus erit.
Garrulus in laxo cur annulis orbe vagatur, Cedat at argutis obυia turba trochis.
Ddia tam laxa es, equitis quam culus ahem, uam celer arguto quisenat aere trochus. in trocho namque primo erat circulus, in circulo annulus, qui sono spectatoribus voluptatem asserebat; aderato impulsor