장음표시 사용
31쪽
secundum septuaginta ex codice Chisiano protulit, ij po-
raverunt. Sed haec quamquam ita sint, tamen librum illum quum et ad rem nostram a plus et ad legendum dignissimus sit, sicut Latinis verbis ab altero illo auctore diligentissime explicatus est, adiungendum exi
De Mardochaei somnio de eius et de Estherae orationibus libellus Chaldaicus Latinis verbis redditus.
I. i, Anno secundo regni Assueri Mardochaeus Iudaeus somniavit somnium. Et ecce tremor ingens et tristitia atque perturbationis vox super faciem uni e sae terrae, et terror atque timor oecupaverunt inm-las eius, consternatique sunt vehementer omnes mundi habitatores. Eodemque tempore visi sunt duo immanes dracones secum invicem pugnantes; et obstupuerunt omnes populi terrae ad clamorem tumultus eorum. ..Εrat autem inter hosce duos dracones Populus unus exiguuS,adversus quem insurrexerunt cunctae nationes terrae, ut illum devorarent delerentque memoriam ipsius super terram. si Et nubes et obscuritas ac tenebrae erant super faciem universae terrae. 7 POpulus autem ille exiguus quam maxime angebatur clamabatque ad deum et orabat ex toto corde. β Interim dracones in crudelitate et su- rore secum invicem pugnabant et nemo Poterat eos s parare. ' Vt haec intellexit Mardochaeus, ecce sons aquarum vivarum rapide inter utrumque draconem profluens
1 Daniel sec. Sept. ex tetr. Orig. Romae 1772. diss. Ill. p. 434. SS. 2 De Bossi Specimen Varr. Lecti. s. textus et Chald. Esth. Bdditamenta. Romae i782. Τuebing. 1783.
32쪽
- 13 eos separavit et ei a pugnando cessarunt. ' Ipseque sons in numen ingens vastis liminibus lactus veluti mare magnum praeterfluebat et in terra dilatabatur. H. Et ortus est sol et lux illuminavitque universam faciem terrae. ip Et crevit populus exiguus magnificatusque est valde ; populi vero excelsi ac superbi depressi sunt. Et quievit universa terra. et aucta est fides, et Pax contigit habitatoribus terrae. Ex illa die in posterum servavit Mardochaeus somnium in corde suo nemini illud patefaciens nisi soli ritlier. i. Quum autem eum affligerbi Aman et angustiis afficeret locutus est Mardochaeus Esther reginae filiae Ahichail fratris sui. dicens:
i. Ecce epenerunt perba somnii quod narraui tibi in diebus iupentutis tuae, et ecce tribulatis quam dimilibi. i7 Nunc igitur surge et ora coram domino deo Patrum nostrorum et Praepeni eum precibus. ut det tibi gratiam et misericordiam in corde regis Assueri. ih AIque ita ingredere ad eum et siste te in conspectu eius cum pulchritudine tua. ut erigas populum tuum
et familiam tuam. II. i Oravit igitur Mardochaeus Iudaeus ad dominum deum suum dicens: Ouaeso, creator Omnium
saeculorum domine, non est Occulta iam cor meum CD-ram te; neque Pro superbia spiritus et cordis mei elatione feci hoc, ut non adorarem Aman Amalecisam. Verum propter timorem tuum concitatus Sum in eum. ne ipse me inclinarem, peritus enim sum faciem tuam. deus saeculorum, ne tribuerem gloriam tuam silio h minis, carni et sanguini. - Ideo renui adorare incimcumcisum abominandum, excepto nomine tuo magno et sancto, quod invocatum est super nos. . Et nunc quis ego sum et quae domus mea, ut me non Submittam homini propter redemptionem Israel et auxialium eorum e delambam pulperem pedum Aman, ubi
33쪽
- 14 incesseris planta pedum eius 7 h Verum in perbo tuo confidit anima nostra et in te suspiciunt Oculi nostri; tu quine solus es noster Patrumque nostrorum deus. Ouapropter deus noster libera nos de manu eius; et
incidat in sopeam quam fodis et cuiatur in rete quod
abscondit et tetendit pedibus sanctorum tuorum, η ut intelligant omnes populi, te non Oblitum esse foederis. quod cum patribus nostris semis tuis sIaluisti neque nos in captisitatem adduxisse propter impoten iam dexterae tuae; sed solummodo propter debila n Ira pendisos nos esse et propIer iniquitates nostras captisos factos, quia in te peccapimus. ' Et nunc deus noster magne in redimendo redime nos. quaeso, de manu eius et libera nos a Prapitate cogitationis eius. i' Dum Nigimur, clypeo nos Protege. ii Tu solus Potes ρο- ρressos dextera erigere et nos ab insurgentibus in noser ere. i' Recordare, quod Pars tua stimus. A saeculo pocasti nos Populum hereditatis tuae et nos a gentibus segregasti peliat opes pascuae tuae, ut tibi essemus dilecti tuaque staἱuta Obserparemus. a ceteris populis segregasti. i Nunc pero. deus noster, quare dicunt
qui nos . unt: Non habent deum qui salpet eos;
et veriunt os suum ad deporandum partem tuam et
ad laudandum idola sua ac templa dicentes: Haec nobis opitulantur ut hunc populum subiiciamus. 1 nigitur rogamus . deus noster, erue nos de manibus eorum et confundantur populi cum idolis suis templisque atque erroribus; et manum Ori suo imponant. oiden es redemptionem tuam. domine. i. Miserere nunc populi tui et hereditatis tuae et non claudantur Ora laudantium et constentium nomini tuo peFere ac mane.
isi, Conperte luctum nos rum in gaudium et laetitiam; et pipemus et laudabimus te propter bonam redem- Plionem qua nos redemis i. Τ Omnis quoque Israel et
34쪽
- 15 Iuda simul clamaverunt ad dominum deum Suum Pro pter durissimam afflictionem, qua eos tunc afflixit Aman filius Amadath Amalecita de semine Agag. III. 3 Seorsim quoque Esther regina clamavit et confugit precibus timens malum. ne e cogitatione Prodiret. Et exuit vestem regiam et ornamentum decoris sui, induitque se sacco . dispersitque capillos capitis sui eos replens Pulvere ac cinere, et afflixit se ieiunio. - Εt in abscondito humi procubuit et in faciem se pr stravit oravitque dicens: ε Ouaeso, domine deus Israel.
rex suPer omnes reges, creator omnium, qui coelum terramque fecisti et dominaris in excelsis coelorum. β moderator et dominus terrae marium abyssi omniumque cete eorum, ' rogo te, adiuva nunc ancillam
tuam. quae sola sedet nullumque praeter te habet adiutorem. Τ Sola profecto hic fui et sola nunc sum in domo regis absque Patre et matre, et sicut misera o Phana quae pictum Ostiatim quaeritat . ita ego e fenestra in fenestram peIO misericordiam et pietatem tuam in domo regis Assueri, ex quo huc adducta sumusque in praesentem diem. β Nunc pero, deus noster, ecce animam meam posui in manibus meis. ut intemsiciar. ' Aufer eam de manibus meis, si tibi placet; ip sin autem eam accipere recusas, libera modo opes gregis tui de ore horum leonum . qui veruerunt ossuum ad deMorandum eas. H Audivi a patribus meis et narratum est mihi, quod tu tulisti patres nostros de manibus gentium, et eduxisti eos ex Aegrato et interfecisti omnes primogenitos Aegyptiorum Pruter illos et populum tuum eduxisti e medio eorum ermanum tuam fortem brachiumque Iuum robustum ostendisti Aegyptiis propter populum tuum i R et transire fecιsti eos per aridam tamquam equum in deserto et tamquam iumentum in palle et dedisti eis panem
35쪽
- 16 - . de coelo ad famem et ad sitim eduxisti eis aquam de
duro silice ih et escam carnis polucrumque coeli ad eos saturandos collegisti e mari, ut desiderium eorum eα-ρleres. ih Et cibasti eos spatio quadraginta annorum in deserto in terra inculta ly et percussisti coram eis reges magnos eorumque exercitus ih et hereditare fecisti eos terram eorum et dedisti eis terram laudabialem. hereditatem bonam felicitatis tuae in abundantia. i' Ouando autem peccaperunt patres nostri in nomen tuum magnum tradidisti eos in manum eorum . qui cutipos eos duxere. δ' Et ecce nunc hodie in capi pilate persamur. i Mihi autem narratum fuit . quod
tu locutus es per Mosem semum tuum, etiam quum essent in terra inimicorum suorum dicens: Non rec
iam ab eis in regno Babylonis neque derelinquam eos in regno Mediae et Persidis. Non eos destruam in regno Iapan. neque irritum faciam foedus meum cum eis in regno Edom: ego sum enim dominus deus eorum in diebus Gog et Magog. Et nunc non satis est nobis captivitas nostra, quod durissima nos Oppriamiant serpituἱe; sed dicunt, quod non tu tradidistinos in manus eorum sed idola sua laudant eaque ad rant et glorisicant dicentes : Vos tradidistis populum
Iudaeorum in manus nosἱras. Idcirco contristata est anima ancillae tuae, ut recedam ab hoc populo et odio illos habeam tamquam pestem scissam muli ris mens ruatae. Ita eos οὐ et abominata sum elpelut immunda reieci omnia mea pestimenta pretiosa et Omnia instrumenta et Ornamenta magnisicentiae meae et coronam regiam capitis mei. Neque laetata sum,
ex quo huc translata fui usque in praesentem diem
nisi in sola verbo tuo, rem meus et deus meus. 26 Et tu. deus Pater Orphanorum, sta nunc a dextris ancillae tuae orphanae hodie, quae considit in pecto tuo.
36쪽
- 17 in bonitate tua et in misericordia tua, Τ et da mihi gratiam tuam coram rege Assuero, quia ancilla tua sic eum formidat sicut hoedus timet coram Done. ab, Ro-m te, deus. mansuescere fac eum cum Omnibus suis consiliariis, ut mansuelus sit et mitis coram ancilla tua Propter penuStatem gratiam splendorem et pulchriatudinem quam dedisti ancillae tuae . deus meus. 28 Et inspira cordi eius, ut odio habeat inimicos nostros et misereatur serporum tuorum, quoniam corda regum in manu tua sunt, deus noster gloriosus et terribitis et potens. δ' Et libera me nunc a timore eius, quem timui, et ingrediar ad eum in nomine perbi tui. .i Et Pone timorem tuum super eum et inclina cor eius. ut timeat te et ingrediar ad eum cum si cis et egrediare consPectu eius in pace. ).
DE HISTORIcA LIBRI ESTHEBAE AUCTORITATE. I. 3. De eis qui hane ei aut detrahere auctoritatem aut restituere eonati gunt.
Estherae Mardochaeique memoriam non ad fabulam fictam sed ad veram rem et gestam Pertinere, Omnium fere est et interpretum et historicorum sententia. Huiustam singularis de re dissicillima consensionis duae poti
In libri sine haec sunt Chaldaice notata: Summa versi larum M. Eaeplicit oratio Mardochaei eι oratio Estherae et somnia illius.
37쪽
- 18 simum videntur esse causae. Vna, quod ril herae historia et antiquitus a Iudaeis Christianisque in sacrorum libr
rum numero relata, et retenta Postea est a Lutheri a sectatoribus. Auctoritas autem utraque et canonica ei historica ita videntur inter se esse coniunctae . Ut, Cui
libro alteram negaveris, ne alteram quidem iuste possis tribucre. Quare illud quidem percommode accidit, ut cum detrahere libro Estherae auctoritatem canonicam dubitarent, fidem historicam non possent non Cone dere. Altera esl . quod Mardochaei illum vel sortium diem solemnem semper apud omnes Iudaeos sestumque suisse constat. Locupletissimi enim huius rei testes duo sunt , alter libri II. Machahaeorum scriptor ij. Flavius
commenio oriri aut ex sabula non potuerit. tantum libro Estherae lucis tantumque fidei attulit, ut haud sere quisquam eSset Paullo acrior . quin integram illi hist riam Veramque subesse intelligeret
Cognitis his quidem causis, illud haud sane mirum est, quod ex Lutheri discipulis longe plurimi
qui libros alios, ut Iudithae ut Baruchi, negarunt Veros et historicos esse, hunc Estherae dixerunt; quamquam nescio an huic minus multae quam illis insint difficultates. Sed qui hunc librum aut incertae aut nullius fidei esse statuerunt, ei quidem Sunt ad numerum Perpauci, ad doctrinam litterarumque studium non medi cres. Sunt enim in eo quidem numero Berthoidelius δ).
2 Fl. Ios. Anti. Il , s. 3 Bertholdi. Einteitung in das A. und. N. T. V. p. 2433. Germanice ita: Non possumus, quin libri Estherae argumentum .eciem prae se verae historiae nullam ferre iudicemus. Et p. 2443.
38쪽
vitam Estherae ad historiae fidem scriptam esse noluit, tamen miram quamdam sibi videtur rationem invenisse, quae inter Magorum illam occisionem, quam ριαγοφονίαν vocant, et Iudaeorum hostium stragem intercederet δ). Quamquam autem haud ita multi fuerunt, qui contra huius libri veritatem repugnare audevent: comPlureS tamen ad tuendam eam et defendendam excitarunt. Primum enim universis de veteris testamenti libris
catholicorum nemo sere disputavit, quin contra illos dicere patrociniumque huius libri suscipere conaretur. Deinde vero ab eis, quos de Estherae historia dubitasse diximus, plurimi etiam ex Lutheri posteris dissenserunt, et ei quidem harum rerum non imperiti, ut Elch hor-
ita: Iudaeos autem postea eaestitisse et magnum hostium numerum occidisse, hoc quidem nihil aliud est, quam vel famae augmentum quoddam vel scriptoris eius, qui historiam ad poeticam quamdam venustatem redegit. De-Wette Εinlei tang. in die canon. und. apocryph. Buecherdes A. T. VI. Ausg. p. 295. item Germanice ita: Libri Estherae narratio multis eae stUscultatibus historicia eisque rebus constat, quae sunt ne veri quidem similes; pluresque ei insunt de moribus Persa
2ὶ Praeterea cf. Augusti Tnteitung. p. 274. Oeder Untersuchun-gen ueber den Canon des A. T. p. 12. Michaelis Orient. Biblioth. II. p. 35. ss. Corrodi Beleuchiung der Geschichte des Iuediseh. Canons II.
3 Niebutir Gesehiclite der alten Voether I. p. 158. ita: Mira quaedam est similitudo, quae inter μαγο φόνια h. e. caedem illam, quam Persae Magia fecerunt, intercedit et id quod est libro Estherae relatum, concessam rase Iudaeis hostes ulciscendi licentiam. Librum Estherae non esse illum quidem pro historio habendum, his verbis
39쪽
- 20 denique de hac re disseruerunt Kelleus i) et Baumgar-
alter, alter de pindiciis Estherae inscripsit. De historica autem huius libri auctoritate quamvis disputata multa sint, tamen magnam quamdam difficultatum video esse vim, quam etsi tollere multi studuerunt, tamen haud scio an quisquam omnino sustulerit. Difficilibus autem rebus illis vel in medio relictis vel abditis et suppressis, dubitationes de hoc libro variaequei Suspiciones numquam removeri Possunt. Quae cum ita essent, novam de rebus illis et accuratam quaestionem instituendam existimavimus. Cum autem Omnes sere du-hitationes ex definiendo tempore oriantur: in primis nobis est quaerendum, quibusnam temporis spatiis Estherae Mardochaeique res interponendae Sint.
Sed prius dicendum est, quid de Estherae aetate senserint homines alii , vel criticorum arti dediti vel historiae periti, ut quid veri ab eis, quid secus dictum inVentumque sit, recte possit dudicari.
De Estherae tempore quid statuerint alii pI. Antiquissima, quam quidem investigare Potuimus, et vetustissima de Estherae aetalo opinio quae suerit. cognoscitur ex huius libri interpretatione Graeca. Νam qui eam consecit Lysimachus Ptolemaei filius Hieros lymitanus . quem CCXVII annis ante suisse quam Christum probabile est δ), regem eum, qui Estheram uXΟ-ιὶ Κelle vindiciae Esth. 1820.2ὶ Baumgarten de fide libri Esth. 1839.
40쪽
- 2l rem assumpsit, appeIlat Artaxerxem. 0ua quidem ex re hoc certum exploratumque habemus, Lysimachum et Iudaeos qui eius erant aequales Assuerum regem quemdam Putasse Persarum ; quamquam ex tribus illis, qui Artaxerxis nomine usi sunt, quem intelligi voluerint, minus est perspicuum. Cogitasse autem veteres Iudaeos de Xerxis silio quem μοι cροχειρα nominant. ex eo Perspiei pol est, quod Flavius Iosephus i) coniugem Estherae Artaxerxem illum fuisse dicit. Iudaeorum de Assuero sententia non eiusmodi fuit, ut doctrinae Christianorum hominum subtilitatique satisfacere posset. Quare factum est, Ut, quamquam nonnulli in ea requiescerent, multi lamen do ea dubitarent, diligentius quaererent. ab ea discedendum arbitrarentur.
rationem ita instituit, ut in finem Babylonici exsilii, quo
iam tempore Persas totius Asiae imperium obtinuisse putavit, Estherae aetatem incidere diceret. Graecum interpretem Omnino secutus est Origenes δ), qui non solum Assuerum appellavit Artaxerxem, sed ne
ἡρμενευκέναι Λυσίμαχον Πτολεμαίου τον εν 'Iερουσαλήμ . Ptolemaeum,
' quo quartum annum regnante Dositheus et Ptolemaeus Iudaeis Alexandrinis Estherae librum Graece consectum attulerunt, hunc suisse Philopatorem, 22l-204, duabus rationibus potest probari. Vna, quod tempus Ptolemaei Philopatoris id erat ipsum, quo libros Hebraicos litteris Graecis redditos esse constat. Altera est, quod Ptolemaeo regi illi aequalis suit Dositheus. Cognoscimus id ex III. Macc. I, 3.
Δοσίθεος ὁ Δριμυλου λεγομενος το γενος ' Ιουδατος ζστερον δὲ μεταβαλωντα νομιρ ι καἰ των πατρέων δογματων ἀπηλλοτριωριένος κτλ. Neque Verq
. ignoro Dositheum quemdam Ptolemaei Philometoris aequalem fuisse. Fi. Ios. c. App. 2, 5. I Fl. Ios. Anti. 11, 6. Chron. Pasch. ad a. m. 5038. 2) Clem. Alex. Stromin. I, 23. edit. POtter. p. 142.3 Orig. ep. ad AD. 3. 13. edt. Delarue I. p. 14. et 47. Stromm. s. I. p. 39. de Princ. 3, 4. I. P. 141.