장음표시 사용
81쪽
D SENTENTIAE ifat probabile. Nihil tam horridum, tam incultum, quod non splendescat oratione,o tanquam
Vt hominis decus eΠ ingenium,sc mgeni mentest eloquentia. De claris Orat.
Eloquens & disertus. 19 E x o Erus hoe uel maxime dissert 'diserto. Difertus est enim, qui poterὶ satis alute
ater e dilaeide , apud mediocres homines , exeommuni quadam homiuum opinione dicere. Eloquens uero , qui mirabiliui ct magmsicen .etius augere poteLE, atque orbare qWa quit , omne o omnium rerum , qua ad taendumpertinent, fontes animo ae memoria Pontinet. 1. de Orat. . PSi de laudibus Eloquentiae, delectatione, & artis difficultate plura copias, euo lue diligenter librum de Or tore, & amplius, quod desideres,nihil erit.
- NOMINA Oratoris et docti ornandin imqui scelusfaudems nocentis psit dicendo subis cere odio ciuiumdupplicios constringere, idems ingemj praesidio innocentiam iudiciorum poena uberare . idems, languentem. labentems po pulum,aut ad decus excitare, aut ab errore de- . ducere,aut in flammare tu improbos, aut incita tum in bonos mitigare, qui denique quem μην
82쪽
CICERONIS. 3 Ierieum dicendo uel excitare possit, uel sedare. I.
Dialecticae & Rhetoricae quaedam
disserentia. 2IZENO Rhetoricam palmae , dialecticam pugno similem dicebat ,. quod latius Ioquereu-tur Rhetores , Dialectici autem compressius. a. de Diab. Zeno ita, a quo disciplina Stoicorum est, mi nu demonstrare solebat, quid inter diale Mamedi rhetoricam interesset. cὐm compresserat digitos, pugnum fecerat,dialectica aiebat elusemodi esse. Cum autem deduxerat , manum dilatauerat, eloquentiam esse dicebat , hocque uno ait Aristoteles disserunt, quὸd haec ratio dicendi linio tota loquendi contra Hor. Orat. ad Brut. Docti quid maxime sit proprium. 22 ERUDITUS Oportet semper atquid ex se promat, quod alios delectet, aut seipsum laudibus illustret. L. Luceius ad Cicer.:Fa- Llib. s. Docti non solum uiui ae praesente studiosos discendi erudiunt atque docent ,sed hoc idem etiam post mortem monumentis literarum sequuntur.
83쪽
luis eonsuliasim felpom xIlle uero, quo intenc mature eum exercitu perueniat.Tegastorum, illum buceluarum cantus exustitat.Tua tione instituis ne aciem instruit. Tu caue iste tuiconsurutores e ne urbes aut castra capiamur citatenet et scit ut bosrium copia,tu ut aquae pluuia areeantur. Ille exercitatus vi in propagaudii fuibus tu in regendis. Pro Murana. Duasunt artes. Supra in cap. de Eloquentia. Pro Muraena.
Consilium & prudentia, armis & rebus bellicis praeserantur. 26N IN VENDAeΠ borum ophetis,qui arbitramur res bellicas maiores esse quam urbanas et quanuis enim Themisyocles iure laudetur,2 feeius nomen quam Solonis illustriusisteturi: Salamis clarissima imis uictoria, quae autepona tur consilio Soloni ei, quo primum constituit Areopagitasmon minus praeclarum hoc,quam illud
iudicandum est,illud enim semelno fuit,hoc semper proderit esuitati. r . M. Non minorem utilitatem adferunt qui toga ti publii e praesunt,quam qui belrum gerunt. Itaque eorum conflio saepe, aut suscepta , aut con secta bella sunt . Quare expetenda magis est d emendi ratio, quam decertandisortitudo temere enim in acie uersari, o manu cum hoste ponsiger immane quiddam beluaru miti. I. M. Considerati homini se, iure decertare, armis
84쪽
' Non uiribus,aut uelociιatibus , aut celeritate corporum reέ magna geruntur,sed consilio,er anctoritate, eo sentenssa. Cato I Dior. I
enim ad gubernacula reipubliea temiraris atque audaces homines accedunt,maxima.ac miserrima nausiagia fiunt. Cato Maior. Dux illa Graecia nunquam optat, ut Aiaciss-
miles decem habeat,sed ut Nesaris,quod si accideris,non dubitat,quin Troia breuist peritura.
Cato Maior. . Temeritas cum sapientia non commiscetur. Pro
Haec plenius disputantur primo officiorum capite, sed cum plerisque, quae nos
consulto omisimus. Consilium rem praecurrat. 27. I N rebus magnis,memorias dignis, consilia primum, inde aes poΠω - ntus pectav ur. a.de orat. Bene praecipiunt qui uetant, quicquam agerem. quod dubites aequumst,au iunruum. a. sic Non debemus qui quam agere,cuiua non po su cavsam probabilem reddere. I
85쪽
c IcERONI s. a Adram rendam accedit ,eaueat, ne id modo consideret,quam illa res honeyia sit,sed etiaui habeat espciendi facultatem in quo considerandum Ar illi ne aut temere desperet propter ignauiam, aut nimis confiat propter cupiditatem. In omnibus autem negoc s priusquam aggrediare. adbibeuda est praeparatis diligens. I. m. ι Suum quisq, noscat ingenium, acrem se, uitiorum est bonorum suorum iudicem praebeat: uescenisi plus quam nos uideantur habereprudenti neis bilisio uideat in scena, quod non uideat sapiens in vita. I . m. Non eΠ incommodum, ex aliis iudieare: ut squid dedeceat in aliis,uitemus ct ij, sit enim nescio quomodo, ut magis in alijs cemamus, quam
tu nobismetipsis,si quid delinquitur. I. ins
vibictores qui uia fabricantur, c c. I . . in Similib. 9o. Adea eligenda, qua dubitationem asserunti adbib.ra homines Litios debemisi, uel etiam usis
peritos, o quid 's unoquoque ooc genere piaceat,exquirere. I. M.
Non est satis iudicare,quid'ciendum, non faeieudum me si sed stare etiam oporret in eo, qMod sit iudicatum. i. de Finib. Nelius curantur ea , quae cor filio geruntur, quam quasne conscio adminiΠrentur. i. de In
Domin ea , quae ratione geritur , Omniἷm iu- structiors rebus,cim apparatior, quam ea, quae temere, edi nudo conflio administratur. I. de Iu
Exercitus 1s,cuipraepositus inspicus O calli imperator , omnibus partibus commodius 3 6 regitur,
86쪽
regitur,quamuis, qui stultitia o temetritate alicuius adminimatur. I. Inuent. Sinistrum quorundam consilium. 28 HOC plerunquefacimus,ut eonsilia euentis ponderemus,ct cui bene quid process erit,multum illum prauidisse; cui secus,nihilsetigisse dicamus. Pro C. Rabir.PoΠhum. Nedum hominum humilium , sed etia amplif
smorum uirorum consilia ex eventu, non ex --
ἰuntate a plerises probari solent.Lib.9.ad Astis. epist. IO. Princeps. 29. N A G N V M eΠ , parsonam in Republica tueri principis, qui non animis salum debet , sed
oculisseruire ciuium. Philip 8. Nιmis multa audire coguntur, neque aliter facere possunt,quibus tota commissa eli Restiaιica. Pro Milone. Si quis de contentione principatus laborat, qua nulla esset debet,stultistimefacit,si uitiis cum uirtute contendit.ut enim eursis,cursu, c in uiris fortibus, uirtus lintute superatur . Philippis. I . Regium Γὶ ita uiuere. Pro S ita. Vide Appeti
Vt cupiditatibus principumero. 3. de Leg. in sinail. I s. eales in Repub. principes che. Lent. famil. I. In Apopbib. 9. Non tantum mali en peccare primu crmam quam
87쪽
CICERONIS. 37 quam est magnum per seipsum malum quantum illud quὸdpermulti etiam imitatores princ pum existuut. Nam licet uidere , quaecunque mutatis morum in principibus extiterit, eandem in populo secutam Nobilium enim uita,uictus.mistato,mores tauitatis mutarisolem. Nee Dium ui
ita concipiunt i si principes , sed ea infundunt in
Gisitatem. Neque obsunt,quodsolum ipsi corrumpuntur,sed etiam quod corrumpunt: pluis exemplo,quam peccato nocerit.Pauci enim, atque a
tu tum exempla undem in aliquo libidinis cr mine comprehendi. Pro Deist.
Imperator. 3.IM PERATORES appellassi sunt,quorsiismutem eonfi* felicitate maximis periculis seruitutisatq; interitus liberati sumus . . Phil
in summo imperatore,quatuor ba uiriutes in esse debent Scientia rei militaris,uirtus Auctoritas, Felicitas. Pro lege Manil. LHae sunt uirtutes imperatoria,labor in negoc GDrtitudo in periculis udustria in agendo,celeri tas in conficiendo,consilium in prouidendo. Pro lege Manil.
No solum bellandi uirius in summo atque perfecto Imperatore quaerenda est,sed multa fiunt otes eximia umius administra,comitesque Mirtuti .
88쪽
primi; quatum innocBia, quanta deinde omnibus in rebus icperantiadide elicitate ingenio, edi bis manitate Imperatores csse debent ZIPro lege Nan. Refraenet primum libidines,iracudiam teneat.
Dernat uoluptates,coerceat auaritia, caeteras an imi labes repellat: tu incipiat aliis imperare, cum dedecori, turpitudini parere desierit. Para. s. Non potest exercitum is continere Imperator, quiseipsum non continet . frugi hominem dici,nomulium laudis habet in RCe: fortem,tustumine
Merum grauem,magnanimum,lauum,beneficia,
liberalem in mansuetum , ba suntτegia laudes. Pro Rege Deist. Magistratus. N A G I ST R A TVs, lex est Gquens 3. de Legibus. Magistratibus opus esὶ , sine quorum prudentia ae diligentia ciuitas esse non potest, quorum
descriptione,omnis Reip.moderatis coutinetur:neque -s solum praesciibendus est imperandi, sed etiam ciuibus obtemperandi modus. Nam O qui bene imperat , paruerit aliquando necesse est qui modeste paret , uidetur qui aliquando impere dignus ebe. 3. de Leg. Omnino qui Reipublica praesint. duo Platonis
praecepta teneant, Unum, ut utilitatem ciuium sierueantur,ut qui quid agant,ad eam referant,obliti commodorum suorum.Alterum,ut totum corpus Reipublica curent, ne cum partem aliquam tuentur,reliquas deferant. Vt enim tutela e pro-
euratio Reip. ad utilisatem eorum, qui commissi sunt,non ad eorum,quibu1 commissa vi, gerenda
89쪽
. Hue omnia sunt referenda ab lys,qui praesunt alii , ut qui eorum in imperio erunt, sint quam beatissimi,estet: euu,nou modo qui schs ct ciuibus,sed etiam eius,quiseruis,qui muι is pecudib. prssit , eoru m,quibus praesit, commodis, utiliιa-ιijsmire.ad fiat. ι R. I. Sudandκm est qs,qui maxiHratu gerunt,pro communtibus commodis,adeundae inimicitiae,subeundae saepe ρro Republica tempeHates: cum multu audacιbus, mprobis,nonnunquam etiam potelibus dimicandum. Pro SerZ. . Est boni magistratus, cilm auxilia Reipublica labefactari,conuellis uideat, ferre opem pantris,succurrere salusi ortunisque communibus: suam salutem posteriorem salute communi duce να intercludere omnesse itisnum uias. Pro Cato Rabirio.
Si populo consulis, remove te a s picione alicuius tui commodifacfdem,te nihiἰ, nspopuli utilitatem -κstum quaerere. Ex lege Agrar.
Nulla re conciliare facilius beneuolentiam multitudinis possunt , qui Reip.praesunt, qu4m abstinensia,O continentia. 2. - . En boni magistratus,commoda ciuium defendere,non .Hue ere, atque omnes aquilaιe eadem continere. 2 Os c. ΕΠ proprium munus magistrasus,intelligere segerere personam ciuitatis, debereque eius δε-gnitatem O decus sustinere ,seruare leges, iur
describere: ct ea sidei sua commissa meminisse.
Hi , qui Rempublicam tuebuntur , inprimis. operam dabunt , μι iuris o iudiciorum aluisa
90쪽
o SENTENTIAE te suum quisque teneat, ut neque tenuiores propter imbecillitatem eircumueniantur,neque locupletibus adsua uel tuenda,uel recuperanda,obsit inuidia. 2. D. In primis uidendum es7 ei, qui Re .adminiΠrabit,ut suum quise , teneat: earum rerum sit copia,quasum necessaria. 2. N.
Magistratus, non obedientem,innoxium einem mulcta, uinculis , uerberibusque coerceat:
ni par, maiore potestas populus e prohibescit. 3. de Leg. Reipublica praesunt, legum similes sint, qua ad puniendum non iracundia , bd aequitate
ducuntur. I. m. Munus eorum esse debet , resistere ct leuitati multitudinis perditorum temeritati . Pro Nilone. Est ei, ut Respublica eommissa est, necessaria oratio,o sapientia,qua regat populos, qua Ha bibat leges, qua castiget improbos, qua tuea tur bonos,qua laudet claros uiros, qua pracepta laudis alutis apte ad persuadendum edat suis eluibus, qua hortari. ad decus,reuotare as agimtio, consolari plit asinos ,factas ct consulta fortiumosapientum,cum improborum ignominiasempiternis monumentis prodere. Plemnque tamen ad bonores adipiscendos, e ad Rempublicam gerendam nudi ueniunt O inermen
idere quid agatur,uerumetiam prouidere quid futurum
Pro Mur. Bono uiro,non minori cura est, qualis Ru
nulla cognitione rerum,nuda scientia de Lex. Est boni mari ratus, non solὐm s