장음표시 사용
111쪽
rum inexercitationibus doctores precant, qui neesse babent, CUM IN ANIENT IUVS FVRERE. Nam nisedixerint, quae adolescentuli probent, ut ait Cicero, sit in scholis relinquentur. Sicuti FICTI ADULATORES, quum eoenas diuitum captant, nihil prius meditiuntur, quam quodputantg iissinum auditoribus fore, nec enim aliter impetrabunt, quodpetunt, nisi quasdam INSIDIAS auribus seerint se eloquentiae moviser, nis, tamquam Is-CATOR EA imposuerit hamis ESCA Μ, quam fieri adpetituros e sepisciculos, in spe praedae moratur in scopulo sui ergo est Parentes abiurgatione dignisant, qui nolunt liberosβο SEVERA LEGE proficere. 1imum enim, cui omnia, spes quoquesias AMBITIONI donant; deinde quum ad vota prope. aut CRUDA Gue S TUDIA in forum P ROPELLUNT, o eloquentiam, qua nihil esse maius
eoistentur, VERI induunt adhuc nascentibus. Haec PETRONIUS. Vides, omnia non solum Latina ct concinna , verum etiam ornatissima esse. Si enim tot elegantes translationes, tot praeclara epitheta, tot insignes imagines ac similitudines, aliaque, quaeritteris maiusculis expressimus, consideraueris, non negabis, totam orationem tersam esse atque ornatissi
Solet hoc illis contingere, qui hane vel illam dictionem elegantiorem aut integras etiam sententias orna. tiores bonis auctoribiis sublegunt, atque huic purpurae deinde suas adtexunt lacinias. Sic enim fit, quod ait HORATIUSQ. Amphoram is insiluit , rota currit, sturceus exit. Exempla passim prostant.
XLVI MAGNIFICAM denique oragus i. tionem non solum Latinam, concinnam Ornatam Verum etiam sublimem esse de
112쪽
sTILI RHETORICIS MIee iora, m) sententiae graues atque acutae,' figurae denique adfectibus ciendis idoneae, o frequentius adhibeantur.
in Sublime ergo iun in verbis quaero, itim in sententiis, tum in figuris. Ad sublimitatem aliquid conferunt Lverbaprolixiora, maxime decomposita, dummodo non sint poetica ct dithyrambiea. Sie stilo sublimi aptiora sint allevamentum, quam solatium esseminatus, quam muliebris, contumaci mus, quam contumax. II ver ι εμφαλκώτεμ sic pro desperatio incessit animos, sublimius dirutis v CHNERVs: Desperatio DYMPHAE VI animos, o veluti furiis quibusdam IN-S TINXIT III verba a rebus grandibus transtita, BUCHNEst orat paneg. III. p. 63 Neque ignoras,
wROVID ENTISSIME PRINCIPUM , quae inimiet fati TRUCULENTIA, quae impotentis
TURBINIS uis incubuerit adhuc, quantumque m Drum inuexerit nobis contumacissimus belli V kO R. Ergo quum iam redire uobiscum ingratiam iratum vide. atur sumen, quum E ΝESCERE incipiant NU BES, quaepaullo ante tot trista cireum FILMIN Aeiaculabantur, tranquilliorque FULGERE SERE NIT A S, e sublimia haec omnia ac magnifica, quia translata a rebus grandibus. Porro huc pertinent IV.
B v mma R. loco sunt inimici fati truculentia, in potentis turbinis vis, contumacissimus bellifuror, tranquilliorserenitas , vagata lare ruina θα
n Non verba solum sublimem efficiunt orationem, sed maxime etiam sententiae. Ea esse oportet I acutas Recte DEM PHAL. n. LXXVII. obseruat, extra consuetudinem esse debere orationem magnificam. Η γώ
νητος. Propria enim erex consuetudine sequutiopiana quidem semper erit, sedhae de causa etiam abiecta.
Iam vero maxime extra consuetudinem sunt sententiae Mutae, atque hinc magnifico characteri conuenientiva. Inae
113쪽
mae. Regnat in eo genere PLINIUS in Panenrieo. Nos iam pauca exempli loco adducemus ex eapite XIX. Ubaec natura fideribus , vim ad exilia validiorum exortus obscuret Amiliter imperatoris aduentu legatorum dignitas inumbratur. Tu tamen maior omnibus quidem eras, sed e Pius deminutione maior eandem auctoritatem praesente te quisque, quam absente retinebat uuin etiam plerisque ex ea reuerentia accesserat, quoditi quoque illas reuerebaris. Itaque perinde summis atque infimis carus . se imperatorem commilitonemque miscuisi, ut studium omnium latoremqueramquam exaestor intenderes o tamquam particeps δε-ciusque releuares. Felices illas, quorum est industria non per internuncioso interpretes, sed ab ipso te, nec auribus tuis, sed oculisprobantur. Consequutisunt, it absens quoque de absentibus nemini magis, quam tibi,
crederes. Nulla hic periodus, quam non acumen inmismendet. Eodem pertinent Π.sententiae graues de re-hus diuinis, eluilibus, naturalibus, quae ipsae per se grande quid' magnificum prae se ferunt. Quam gratiis v. c. est illa sententia PLINII Paneg. XLV. Flexibiles quamcunque in partem ducimur aprincipe, atque .lita dierim, sequaces sumus. Huic enim cari, huic
probati esse evimus quo rus sperauerint dissimiles resque obseqnii eontinuatione peruenimus, ut prope omnes homines unius moribus vivamus. Et interiectis quibusdam Nam vita principis censura es, eoque perpetua , ad hane dirigimur, adhanc conuertimur, nec tam imperio nobis opus es, quam exemplo. Eiusmodi loci eom munes diei non potest quantam sublimitatem concilientorationi. Eodem pertinent III. Similitudines a Gὼtis grandibus petitae, exempla heroica, simonia araque apophthegmata virorum maximorum Sic quando BVCHNER Vs orat Paneg IR. p. 97. tractat locunt communem de salute principis, qua communis omnium salus contineatur primo adfert exemplum Augusti. i Puteolos praeteruehenti nautae acclamarint per Llum se vivere, per istum nauigare , libertate atque forturisper illam frui. Neinde similitudinam addit, petitam
114쪽
tam a diuina providentia, quae onmia foueat ac tueatur per universum orbem. Vtraqtie amplificatio grandisae sublimis est.
o Grandem orationem reddunt schemata, eum omnia, tum ea eumprimis, quae vel splendorem eonciliant orationi, vel ad adfectus excitandos sunt eomparata. Talia sunt interrogatio Συμπλοκῆ, exesamatio πων - tbe, prosopopoeia sermocinatio, e quamuis in hismioque tenendus sit modus, ne in parenthdirsum vides. LIV. theuadat sublimitas.
XLVII. Sublimi characteri opponitur Eiqua p. FRIGIDUS. Frigus vero Oritur, quo posito ties quis vel de rebus exilibus grandi ac pha-fΑlerato orationis genere disserit,' vel ineptis
hyperbolis,' acuminibusque pamni argutis, r) epithetis denique absurdis nititur.
M Commune id vitium fuit audis ibus sequioris aeui.
Stilum siblimem assectarunt C AISIODORUS, SIDONIVS POLLINARIS SYΜΜACHUS, etiamsi de rebus exilibus dissererent. E patribus maxime frigidus videtur TERTULLIANVS inprimis in libello depastio Tam tenuem enim caussain actuitis, tantis incedit cothurnis, ut in Philippum inuectus DEMOSTHENEs non grauius sublimiusque loqui potuisset. ConLΛΑΜ. WE HREN FEL Diatribe de Meteoris orationis, ct de Logomachiis Eruditorum.
της Ex eo enim, quod superat modum in sententia, quodque item esset non potes, exoritur frigus. Ipse EMETRIVS exemplum adducit loelim auctoris nescio euius, qui lapidem descripturas, a Cyelope in nauem Vlyssis proiectum: φερομενου, inquit, τῶ
γε ἐν ν οέ ἀυτω suum pisferretur, caprae in ipse pasiebant. Nihil est hae hyperbole frigidius. Talia etiam haut rara apud FLORVM. Iam supra G, frigi-
115쪽
frigidam eiusmodi μερβολην de nauibus M. Antonii
ad dueere me memini. Iam aliam addo ex LIB. II. cop. Deeimus Brutus aliqιιavio laetiti Celtiens Lu-stanosque, o omnes Gasiaeciae populos formidatum. que militibusflumen obliuionis, peragratoque victor oceani littore non priusA conuertit, quam cadentem in maria solem, Grutumque aquis stoem, non equodam ferilegii metu es, horrore deprehendit mitis hae le- gens non mera ibi prodigia narrari puteto Et tamen nihil in Hispania vidit Romanus miles, tantis ampullis dignum ii enim formidassent Limaeum fluuium' cur sine horrore non adspexissent solem oceidentem PNihil ergo hac Flori hyperbole frigidius.
x Talia sunt frigida illa acumina, quae Thrasoni suo tribuit TEPENT. Eunucb. III, i. Issi inuidere mis- re verum unus tamen impense, elephantis quem Indicis praeferat. Is, ubi molesus magis es, suaeso, inquam Strato, eone efferox, quis habes imperaum in herias
G TM O Pulchre me heres dictum sapienter, papae iugularas hominem. suid iste THRASol Muttis istico, suidni et TH. . uidissid, Gnatbo suo pacto borium tetigerim in conuiuio, namquid tibi dixit GN. umquam; sed narra obsacro. H. Ana in conuiuio erat hic, quem dico, Rhodi m adolescentulus. Forte habui scortum, coepit ad id a dere, o me irridere. auid ais, inquam, bomo impudens Lepus tute es repulpamerium quaeris. G. His bibae. T. suid est G. Faeete, lepide, laute, nihilsupra. Tuum obsecroneboe uictum erat Helus credidi. TH Audieras ρ G. Saepe o fertur inprimis. THMeum s. iiid quaeso frigidius est hisee Thraso anis aeuminibus' Haee si frequententur, oratio profecto ipsa hieme Gallica fiet frigidior.
qtioque ut ornant, ita Trigidissimam red dunt orationem. Ithid fit, si loco h eum delectu thoes,onsertim de promiscue adhibeantur. Loeo ct eum
delecti adhibentur, a. Si aliquid efficiunt, ut ait
116쪽
VINCTI L. Ins. Orat VIII, 6. id est si sine illis quod dicitur, mimis esset. I C. Catia I, r. Euem ad em festus, enata iactabit audacia Deme epitheton, inermis ae veluti imbellis erit oratio. II. si adponuntur diseretionis eatissa v. c. fortuna secunda, aduersa. III. Si rei cuidam sint propria. e. g. Alma Ceres, pius Aeneas, augusti mus imperator. IV. Si ornatus scriptisnis causta adhibeantur. Sic es C. de senect. XV. berbescentem segetum viriditatem dixit. Mirus in his epithetis artifex est ΕΥRONIV s. s. sirem, de qua loquiinuri, deminuant e. g. DE T MO N. Satir. p. a. Nondum ΜBRATICVS doctor imgenia deleverat p. 6 Delectata id Orbanitate tam STULTA. N T. pro suorum aemulari exoptat negligentiam potius quam forum O B SCVR AMdiligentiam. Sie adhibita epitheta in laude ponuntur. At trigidam ea reddent orationem I si sint poetica diis thrambica , sesquipedalia. ualia sunt illa PACv-VII, LUCILII, LABERII luctificabile cor, mon-sri abile facinus, repandirostri incuruiceruicum pecus, auis pietaticultrix gracilipes erotalistria, II. si
sint otiosa, velut A RIsTOTELES Oeat ρι καιρος
v, e. Album lac, sudor bumitu Conf. ΕΜΕ TR. WH A L. de Hoquut. v. LXV III. Si sint erebra aedensa. Ineptit in his A PVLEI Vs, qui vix substantillum stne epitheto audet ponere. Nitam frigida illa de A . Aur. III. Commodum punicantibus phaleris au- ν'ra roseum quatiens lacertum, eoelum nequistabat. Confide epithetorum usu BUCHNER. de commur. ratione dicendi. I, i p. al4 seqυ
XLVIII. De usu horum characterum so Horumla notanda est regula DE MEI RHPHALERE I s de Eloquut num CXX τό δε ποέπον δε παντὶ
λιμ Decorum in omni reseruandum est hoc
est, aptes accommodate ipsis singulae essunt G verbis
117쪽
Ioa .L CAP. II. DE FUNDAR verbis exponendae, exiles exiliter amplae ample.,
ε Tenuis ergo stilus locum habet in epistolis ad milia res,in seriptis didacti cis, in historiis minus pragmaticis; medisseris in epistolis elaboratioribus, declamationi-husseholastieis, dialogis, saliris, ct historiis paullo ma toris momenti sublimis denique in panegyrteis, historiis prasmaticis, ct si uuando principi adfingitur 'ratio. Praecipue opera danda, ut ne diuersos dicendi haracta. res temere atque imprudenter misceamus.
Drsis usi. XLIX. Omnes hae stili differentiae ad ονυῖα formam potius illius, quam ad materiam, Iertinent. Si vero hanc consideres sex haebis dicendi formas vel ideas, PERSPI
CVAM, GRANDEM, PULCHRA Μ, MORATAM, CONCITATAM,&eam, quam DICENDI VIM adpellitares lent.
t Non hi sunt dicendi characteres, sed certae priorum characterum affectiones vel virtutes, quae quam maxime ornant orationem. Singularis de illis exstat tracta. tu, HERMOGENIS περι hin; siue ae Ideis, editus Graeces Lat a C ASP LAURENTIO. Ge. ne e CIO IOC XI X. g. quem nemo praeclarius illustra. iit, quam Io. STVRΜIVS libris quatuor de uni uersa ratione eloquutionis rhetoricae, editis Argent. CII ID LXXVI. 8.
tiliter disputat HERMOGENES. v Nos breuiter dicimus, perspicuam fieri orationem vel verbis, xyvel eorundem ordinein com
positione, y vel ipsa argumentorum disposi
118쪽
tione. In quibus si peccatur, nascitur inde genus dicendi OBSCURVM tanto diligentius fugiendum, quanto magis illud orationis fini repugnat
v In singulis ideis HERΜOGENE distincte eonsiderat sententiam, metbodum, dictione figuram, membra compositionem, clausulam ct numerum, sed ita, ut ipse, qiud sibi velit, non satis intellexisse videatur. Non praeter rem eum veteres adpellarunt ξυςεὶα,scalpto-xem, quod docuerit dictionem scalpello quasi deradere.
Y NAE S. Dion. p. 47. Sed non solus HERΜΟGEN E s tam multa praecepta aecumulat. Iam pridem enim obseruauit VCT AD HERENN. rheis rores Graecos , neparum multa scisse viderentur, ea eoninquisiuisse,quae ibat attinebat,ut ars di illo cognitu minderetur. Qitare quum ita sint, dabimus operam, ut, missis subtilitatibus, in quonam eonsistat unum quodque dicendi genus, dilucidius ostendamus. x Orationem ergo perspieuam reddunt I uapropria aut certe non longe translata. Vnde Epicuri oratio sa-ellis intellectu fuit, quia maxime is studuit proprietat verborum, L A EAE T. X, 3. G AI ME N D. de uita remorib Epicuri VI. . Sie perspieua etiam sunt illa T E RAE N . Andr. I, 2. Si sensero, bodie quidquam in bis te nuptiis fallaetae eonari, quo flant minus, clint, velle in ea re ostendere, quam fis eallidus, verberibus ea sum, ta inrestinum, Dave, dedamusque adnecem, ea uis te atque omine,,t,s inde te exemerim, ego pro te molam omnia enim verbis propriis eloquutus est senex Perinspicua etiam est oratio It verbii tis vulgoque reeeptis composita. Ergo obscura erunt verba obsoleta, per grina , nouiter inuenta. Si PLAUTI imo nonnunquam obscurior, quia utitur verbis obsoletis aut nouiter inuentis e. g. assiduus pro divite Amphitri
I, I. v. 14. os oceligare, pro verberare Ibid. v. 28 obsoleta sunt Huc pertinet ARI ANGELI ACC in s II de boleto sermone fugiendo dialogus. ο-
119쪽
mae, deinceps Hel adii. IIII CLXXVI. u. pl. 2. noua contra pugnos edere pro pugnis accipi, Hulcanum in eornu coσclusum tenere, pro laternam gerere. Viraque ideo paullo sunt obstiiriora Nee milito clariores Iuni locutiones, quibus ad fabulas obscuriores aut historias secretiores alluditur. ita ER SIV S Sat. I, v. a.
seqq. suis leget baee tu sud ais r nemo hercule,
Vel duo, et nemo. Turpe remiserabile, quare 'Ne mihi Pol amaro Troiades Labeonem Praetulerin, Obscura haec. iiis enim Polydama. qui Troiades quis Labeo Cornutus, vetus Seholiastes, per Polydamanta intelligit Neronem, quod saepius nupserit,
per Troiades Romanos, per Labeonem malumvio. meri interpretem. Sed nisi Cornutum haberemus e- dipum hoc quidem aenigma ignoraremus fini laquod non eredit illi, nisi de Labeone AsAVBO. N Uri, de Polydamantem intelligit Homerica allegoria Catonem aliquem ipsamque adeo virtutem Troja . das autem vulgus Romanorum molle atque effemina. tum. y Perspicua porro est oratio III in qua ordo verborum non nimis est perturbatus. Hine paullo obscuriores sunt odae HORATII, quia, Lyricor illum ore, Verba confusius collocat. e. g. Phoebus, volentem praelia, me loqui,
Hictas ct orbes, increpuit, bra.
Si dixisset Phoebtis mepraelia victasque urbes bra volentem loqui, grati iter ine πιιit, nihil obseuritati habitisset oratio. Porro perspicuitatem gignit IV membrorum brevitas. Vncla denuo sequitur, ut tanto obscuriores sint periodi, quanto prolixioribus membris constant. Hine perspicua est illa periodus L IN I suis. Hic. Hi enim erudum vulnus medeatium Uus ref -
120쪽
resermidat, deinde patitur, atque iatro requiriti larecens animi dolor consolationes reiicitae refugit, mox desiderat, e elementer admotis adquiescit. Si prolixiora essent membra, facile caligo offunderetur orationi. In primis id contingit, si parembeses, vel erebriores, vel paullo prolixiores interserantur. Sie obseurior est PLAVTI narratio in prologo Captiu obpiolixiores parentheses:
Seni huis fuerunt filii nati duo: Alterum quadrimum puerum sermissurripuit, Eumque hine profugiens uendidit in Aialide
Patri huiusce. Iamboetenetis optimum es. ωgat beret ille ultimus aeeeduo: Si non ubi sedeas, Deus es, es, ubi ambuleι. suando bifrionem euis mendicarier: Ego metus ea si ne erres) non rupturassum. Hos quipotesis ope vestra censerier, Accipite reliquum alieno uti nihil morqr. Fugitiuus iste, ut dixeram ante, huiuspatri Doma quem profugiens dominum absulerat, vendidit..iamuis vero breuiora membra etilucidam reddant
orationemri saepe tamen etiam . ex membris iustae magnitudinis perspicuitas eidem accedit. Saepe enim
fit, quod ait HORATIVS i Dum breuisese laboro. Obscurus . Sie obseurissima sunt illa PERSII at L . 8 seq.
Nam Romae es quis non ab . a dicere,fVas Tuni, quum ad canitiem, e nostrum illud uiueretris Adspexi, o nucibus facimus quaecunque relictis,