장음표시 사용
81쪽
eo plus apud omnes admirationis gloriaeque οσ-quutus es: Hos autem, cives Albenienses, quo immoderatius siet prudentiusque rebus vestris insis. eo maiorem,sram oportet esse turpitudinem. suarto quoties vel protas vel appodosis duobus trihusue membris constat, nouum inde nastetur periodi quadrimembris genus. Ite trium membromin Prota-
sis est apud Ca C EAE O N. Epis. IX, I8. suum essem otiosus in Tusculano, propterea quod discipulos obuiam miseram, ut iidem me quam maxime Gnoiliarentfamiliarisuo: accepi tuas litteraspleni mas suanitatis. Duorum apud eumdem Epis. IX, a. Caninius idem tuus, o idem noster, quum ad me peruesperi venisset, epUridie mane ad te iturum dixisset, dixi ei me daturum, aliquid mane,
π, ut peteret, rogaui. Nee non Epis. IX, 14. Eseontentus eram , mi Dolaben tuaglorra, satisque ex ea magnam laetitiam voluptatemque capiebam:
tamen non possum non eonfiteri, eumulari me ma mogauio, quod vulgo bominum opinio fetum me adscribat tuis laudibus.
rur XXV Multa vulgo addi solenta rhetori-
bus de singulorum membrorum magnitu-
μι--Adine Bimembres enim periodos vel aequai qua te esse aiunt si idem fere in utraque parte sit syllabarum numerus, vel inaequaos ui partes
dissimili syllabarum numero constent q) Sed
82쪽
trimembres aliae . . . O dicuntur, aliae I -κελως s ' Sed quum magna ea in re libertate usi sint veteres praecepta illa omnia superuacua videntur. Unicam ergo obseruari velim regulam Dandam ese operam, ne membra periodorma compostarum sint niamis inaequalia.
q Et has iterum vel μει- voeant, si anteeedens vel προται, sit longior vel μακροκωλους, si conseqtiens numero syllabarum excrescat. Aequalis est haec peririodus C I C. pos reditnm ad uirites uiui ibi fratrem incognitum, qualis futurus essere
Vos spectatum Meredibili pietate unitum M insis. M ρΩωλος illa apud Ca C. pro Arob. IX. Neque enim quisquam es tam auersus a Musis,
qui non mandari versibus aeternum laborum suorum praecomum patiatur.
Μεωδεος denique exstat apud eumdem CICER. pro Milon. VNeque enim es usi defensio contra vim unquam optandae: sed nonnunquam es necesseria.
N Egeometria desumta est hae denominatio. ἰσοπλευρα enim geometrae vocant triangula aequilatera. Qita. rei periodus οπλευρος, dieitur, 'itae eola omnia habet aequalia. Talis exstat apud CICE R. pro Γο-
Vereor ne aut motistus vobis, iudices, aut ne ingeniis vesris uidear dis ere: sdetomperespieuis rebus diutius disserant. Q Haec quoque a geometris mutuata est denominatio, ισοσκελῆ enim dieuntur triangula aequierura Rhe-
83쪽
toribus vero ita voeantur periodi trimembres, quarum duo membra paria sunt, tertium aut longius reliquis aut brevius. CIC. dei c. I.
Nullum bellum es iustum, nisiquo aut rebus repetitis geratur: aut denunciatum antefit o indictum. Si tamen ullum membram reliqua magnitudine meeis
dere debeat illud maxime conuenire videtur postre. mo. Qii detre Dama TR. PHALEMG Eloqtitit.
n. XVIII In compositis , inquit periodis post emum membrum longius esse oportet, o tamquam continens atque amplectens alia esse enim magnifica rite bone periodus, in honesum et longum demens membrum.
P.Mis XXVI. Sed ut ad periodorum genera re-z-ι deonius nec illud videtur omittendum, vi-
. . . tra quatuor membra non excrescere debere ἐis sui earum magnitudinem. Recte enim imponun- AIETR PHALERE VI, vel quisquis sub eo puri nomine latitare voluit, in aureo libello de quut mιm. XVI. H μεγιτα δε- τεττάρωντο ill υπὸ τεσσαρα, υκ ἐτ ανώτος εἴη πεφολκης συμμετ Maximae periodi sunt quadri-
membres uuodvero supra quatuor est, non amplius intra iustam mensiuram periodi manet. Occurrunt quidem passim apud Oratores pe- riodi prolixores, quas tamen excusiandas,. ,.z magis quain laudandas arbitramur. Eae si
eon, pnεti Fert colorum numer absoluantur, περιοδι-
mabio κα , t sin sine certo membrorum colorumue si numero pro vigore spiritus ferantur, χνευματα; u si denique eo usque producantur, ut spiritus, quantumuis longus, eas serre haut posse videatur, rabia, dicuntur.
84쪽
t Περιοδικὰ ergo est periodus e quinque vel pluribuὲ
membris conflata. CICERO pro Milon. I.
Eis vereor iudices, ne turpe sis, pro fortissimo viso dicere incipientem tmere. minimeque deceat, quum T. Amius Milo ipse magis de rei frute, quam desius perturbetur, me ad eius austam parem animi magnitudinem adferre nonposse: tamen Me noui iudieii nouaforma terret seulas, qui quocunque inciderint , veterem consuetudinem for o pristinum morem adisiorum minime
ii Πνευμα, definiente HERMOGENE est συνθεσις - διανοια ἀποerro D κώλοις κρο κομμα- σου μετρώμενον προς τὴν διάρροιαν του πνευματος κατὰ το φωρου λέγοντοe, id est, structura orationis, quaesensim membris Misisque definitum ad orationisspiritum ervocem accommodat. Quare tot esse posis sunt membra του πνευματος, quot fert oratoris spiritus. Praeclarum est pneuma illud apud CIC R.pro
S. Rosc. XLIX. Rogat oratque te, ta figone, Roscius, si nihil de patrii fortunis amplissimis in suam rem
nulla in re tefraudauit, stibi optima esua omnia concessit, annumerauit, Austrum, quo ipse tectus erat, annulumque de digito suum tibi tradidit, sex omnibus rebusse ipsum nudum, neque praeterea quidquam, excepit: τυbiperte lueat innotanti amisorum opibus vitam is resate degere. Eiusmodipneumata sane non inelegantia sunt, stant eo adhibeantur, ut paullo pρst ostendemus pluribtis.
x ται, id est , exteU , periodus est omnium diffii Ea fissi.
85쪽
sssima, quae plura aecumulat membra, quam velis bustissimus quisque uno spiritu eloquatur. Vnde sem per in vino ponitur tam enormis circumductio. Exstat tamen monstrosae eiusmodi τασεως exemplum apud CICER. Verrina ultima, sub finem euius
initium est i Nun te Iupiter, optime maxime, euius sodonum regale o.
XXVII. Orationi periodicae siue verse 1Aοραοιὸ opponi diximus ratam, qua uti dicuntur ora--io tores, quotiescunque velimi lar velanembrari ico rim dicunt. Et huc pertinet S C HU EN O-
Sehoe tenes est, quando interiectis propositionibus incidentibus, vel una idea generali in specialiores quam plurimas soluta, Iongius ae instat funis extenditur ora. tio. Inde enim nomen τῖ σχοινοτενῶς, id est, funis extensi accepit hoc dicendi genus. I C. contra Eust. I, IAHoc capite, suirites, omnes gentes, nationes pro uincias, regna , decemMirum ditioni, iudicio, potesatique permissa recondonata esse dico. I Deperiodica eis eumducrione iam supra actum Hieaddimus ea περ οδικα omnium esse pulcherrima, quae e membris oppositis eonflantur. C IC pro Λlilon.
quam non didicimus , accepimus, legimus, Fumex natura ipsa arripurmus, ausemus, pressimus, m qum nomiserri Dictν, non
Apus peri. XXVIII. De usu periodorum ut quaedam dicamus, illud praecipue notandum, non serendam esse orationem,quae tota sit periodi
86쪽
. ' Miscenda ergo oratio ver Ua, ita
amia is enim splendida inprimis sit oratio versa vel ca cc iam dricta , ct hinc ab ARISTOTEL Rhet II v. laudetur, tamquam τδεῖα, ἐυμαθης , ἐυμvημονευ πος, iucunda, perceptu ac retentu facilis partimeamen a carmine differret oratio, si ea integra con-naret periodis. Nilare parum iucundae sunt orationes ISOCRATIS, quae paene totae periodis eonstant. PLIN. His NM. VII, 3o. Idem colloeationisis nu-ineri studium in G ORGIA, Isocratis praeceptore,reprehendit ΕΜ ETR PHALER. Eloquut XV. qui etiam praeclare obseruat, orationem nec totam periodicam, nec totam di lutam esse debere. In ei sim ae membratim dicimus in dialogis epistolis ad familiares, narrationibus, maxime, si ea, quae intra breue tempus gesta sunt, referre velimus. neumate ad exeitandos vehementiores affectus periodis quadrimembribus in exordiis proponendisque enthymematibus reliquis denique promiscue utimur.
XXIX. Solent vulgo rhetores etiam de suidsem numero oratorio multa praecipere, quippe tiem quem sonoram iucundissimamque redcere δεημm r.
Orationem existimant Sed satisfecisse' 'm' nobis videbimur, si auribus hic obsequamur, quarum superbissimum est, teste Cac URG-Na, iudicium. Hoc vero docebit, in clausulis periodorum elegantissimos esse dictoreum, anti astum, AE parena tertium, y In Brincipiis periodorum pedes & numeros sectari absonum videtur, multoque magis in medio, ubi sussicit, si longae breuesque syl
87쪽
Die numero oratorio copiose dusserit CICERO Gorat. IH 44 ct ea in replerique eum sequuntur rhetores. Sed multi tamen totam illam de numerosa oratione doctrinam vanam iudicant, maxitae, quum tota illa res euiusque stet iudicio. Eninriter negari nequit, multum gratiae accedere orationi, si periodorum elausulae certo quodam numero absoluantur. Dixerat aliquando GRACCHUM Abesse non potes, quin eiusdem hominis sit, probos improbare, qui improbos probet Latine sane id dictum estis perspicue, sed parum numerose. Itaque CICERO verbis iisdem e cinnius eollocatis hane essinxit periodum : Abesse non soles, quin eiusdem hominis sis, qui improbos probet, probus improbure iii neget, iam ob numerum, qui accessit, multo grauiorem elegantioremque factam esse periodum y Ad se C HAEIS T. SCHRADERI de
I Dieboretis est troeheus duplex misi mine apud CICE- Ο Nam tam frequentia in periodorum clausulis sunt verba huiusmodi comprobauit , existimauit, audea.
'' Anaispositis ex iambo de trocheo conflatus estis, i. Hinc saepe CICERO periodos eiusmodi claudit vo-eibus fateretur, baseremus. y Paemetemsu duabus breuibus, tertia longa, ct quarta itidem breui constati υ-υ. inc in CICERONI soperibus tam frequens est clausula esse videatur, vitam QVINCTILIANI tempore multis existimarint illam CIC ERONIS ubertatem adsequutos, si
plerisque periodis illud ESSE VIDEATUR ad
iungerent. NU UNCTI L. Ins. Orat. X, 2. a Cauendum etiam hie est, u quid nimis insanire non. nullos in eonsectandis numeris periodorum, erudite, ut solet, ostendit CAVS SIN. de eloquent.sacra θρνο- fana VII, Io f. 6T.
Omotam XXX. Et hactenus quidem de Comration m CINNITATE dictum. Iam porro, quid
88쪽
ORNATAM reddat orationem, curatius re ηρ. ostendendum est. Et hic quidem primas uti
partes TR ANSLATIONI deserimus, a '' 'quae si apta b in moderata cysit, incredibilem orationi conciliat elegantiam.
a Translatio vocatur, quod vox a propria ad alienam significationem similitudine quadam transfertur. Vt si fortunam vitream dixeris pro inconstanti Muolare pro eleriter aecederes consuere multitudinem pro concurrere. Eam necessitatis atque inopiae alia ini. tio inuentam, posteaque frequentatam ob ornatum aedignitatem, obseruat CICERO de orat. III, 38. Vnde etiam quaedam metaphorae adeo receptae sunt quotidiana usu, ut magis significent preprie, quam propria ipsae. e. oculus Agemma vitis, pes nauis sinus maris, inrendi uetissammari ira, labi errore. NihiI
enim, inquit QVINCTILIANVS ins orat PIII. 6. suis verbis, quam his aretistis, magis proprium
b Vt aptae sint metaphorae vel translationes, obseruandae sunt aliquot regulae. I. In translationibus cauenis dum ne inter se conferas di milia Hine frigida sunt illa ulmorum greges apud PLAUTUM Pseud. I. r. v. 9o coelifornices, Vid. CICER. de orat. III, I. phalanx undarum, fissa ponti apud PRUDENT. κα- θη Θmn IX. v. l . Studio tamen talia nonnunis quam adfectant comici, ut risum moueant. Stem A V T. Cureul. II, 3. 39. dixit lippiro dentes, quum fame madent. Et Pseudol. I, I. v. 74. lacrimas exspuere pro lacrimare. II. Cauendum ne translationes infrigidas perbolas evadant. Talis est translatio illa IVVENALISMirari. v. 423 Qui de sono, qui fit inter ungendum, loquuturus ait:
Et summum domina fema EXCLAMARE
89쪽
RE ventorumferebantur. Qitae iam eastigauit BVCΗ-NT V S de commutorat dicendi I, 2. 6 p. 33. III. In laude a melitoribus scin vituperatione a deteriaribus sietendaesunt metaphorae. Hinc recte CICERONEM audaturus, eidem tribuessumen orationis, os eaeisse: at parum iudicii ostenderet, quisquis eidem tribuereta inos labores Vsus enim tyrannus hie praeroga. tiuam quandam tribuit leonibus, aquilis elephantis; enis deiecit lupos, vultures asinos, cuculos exigua plerumque ratione: D IV. In silo grandi a rebus
erondibus Lin tenuiore a tenuioribus petendae sunt metaphorae. Sie decora est translatio BUCHNERI orati paneg. V. p. ta6. Ego perinde, dum nuncupata ven rum vota incipia soluere, inde potissimum ducam iniritim . unde INTERCEPTI SIDERIS Uri Lin primum PRORUPIT. Ast si quis in deseribendis Iudi magistri natalibus hac translatione uti vel .let, risum profecto deberet lectoribus. V. Translationes desumi debent a rebus notis, o bonesis. Sic eleganter C DC de orat. III, 4r dixit scopulit patrimonii , vorago bonorum obscuriores fuissent sonis ebars-dis Parum honestae translationes sunt illae, quas ipse notauit Cac Rbet. III, et caserata respublica, flemcus eu iae, pro quihus castius dixeris enervata respublica, purgamentum euriae. Nec serenda illa eaeatae chartae, verba vomere ructare verba, ct huius gene
ris alia, qualia grauiter reprehendit B VCHNER. commutata rat dicendi , t. p. 44. I. Danda es spero, vigenus transtillanisseruetur, id quod allego. riam voeant. Ite insulse quis diceretri Fortuna VITRE A es, dum ridet, mutatur iid enim vitro eum risu cu mutatione 3 Elegantius P. SYRUS Rrtuna VITREA es, tim SPLENDET FRAM GITUR. Elegantius quoque CURTIVS: VII. 8.et4 Fortunam tuam PRESSIS MANIBUS tene, V BRIC A es, ne inuita teneripotes. Qua allegoria etiam utitur SENECA Dis. Vides ergo absonas esse loquutiones, haurire fructum, adgredi rem Ristis
90쪽
otis manibus. Fructus enim non hauriuntur, sed ea-m3ntur, nec manibus rem adgredimur, est enim hoe,ediim ossietum, sed attingimus. Est tamen, ubi eterea hae in re lapsi BUCHNERVS sane I e. . 9 iure notat versus illos HORATII Epis L 1.
n una enim sententia ter mutauit genus translationis : ruas animalium est, mitescere frugum cultararorum. Elegantius ita concinnasset versus:
auendum, ne nimio de immodesto translatorum usa aenigma euadat oratio. Est enim & hie, vi in omni ita apprime hoe utile, ne quid nimis Castior Eieronis aeuo erat Latinitas, quum est metaphoris, tan-uam gemmis quibusdam, distingueretur. Amsaeeutouarto castitas illa parum placuit AMMIAND ARCELLINO, SIDONIO POLLINA . I, ENNODIO, aliisque huius eoinmatis scripto-ibus, qui nihil satis Latinum putabant atque elegans,isi quod errat allegoricum. Qua de re CAVSs IN. EDF.secro θprofana II, O sa. Floruit Ennodius illas empore, quo illa insenia metaphorarum uel potitu alie is oriarum dulcedo tinctoperuaserat, ἐν iam FERRUM ICERONIS Tulliana dictio vulgo dicebatur, con-ra aurea purabanturfrigida quaeque acumina eradego- iae, quisω illi scriptores sua referserunt. Vt exem. lo res fiat clarior. eonsdera mihi, quaeso, illa ZN O DIU Di iam quaeris, verbis in satione cum-ositis, incerta liquentia elementi placida oratio laseribis, dum sermonum Ombam inter loquata sopu- os rector diligensfraenas stes sum artificem fabricatus rivinator expendiis pelagus oculis meis, quodaquarum LMΗ-