장음표시 사용
151쪽
RONIS, quum iam in deterius ire eoepisse Romana eloquentia Addunt, nihil solidi inesse eiusmodi aris guttis, sed meros strepitus sententiarum male cohaeis rentium, L quandam antithetorum histrioniam, quibus titillari ait res possint, peruis non saturari. Vid. ALBERTI DE ALBERTI Tbefarer eloqu.sacrae retros FRANC VAVAS SORl o R A T. III quae estpro veteri dicendi genere contra notium, Miam ex an liquis NAE TI L. Instit orat VI, 3. Sed haeσχ-mnia ut sunt verissima, ita tamen non ita accipienda, ut nullum omnino acuminibus eoneedamus locum Lauridem illa suam merentur, sed veluti condimenta quae dam atque aromata, quae quum intemperantius ad hi, hit fastidium pariant, modice adspersa mirifice delectare solent. Quemadmodum ergo non laudanda, D.
NECAE oratio,quae tota argutiis potius, quam sententiis solidis atque enthymematibus conflata est itaneo reprehennionem merentn PLINIV S TACIT VI, qui paullo parcius istis condimentis usi sunt vid. NOR H. Disci in Argut proe p. 3sqq, ii Ex antiquis aeuti stili fontes ostendere conati sunt A MUS T. Rhet. III. o. e II HERΜΟGENES. Idear in s. Iam C T ULI A N Ins orat. VI, 3. Erecentioribus hie ceteris anteferendi ARBIEVIVs in libro de acuto, MAS EN IV sm arte gutiarum T AI TM ES AVRVS in idea argutae dictionis quam
inseripsit,cinnochinis Aristotelico S, qui reliquos Griines longo post se interuallo reliquit No RHO FI Vs in Disciplina argutiarum , qu e CIO ID XCIII in a. prodiit, ct Lubecae, 7oe. 8. Exempla sed etiam praecepta, praestat PETRUS LABBE, S. I. cuius elogia varii generis, eum praefatione aduersus huius haraeteris contemtores edidit CHRIST. EIS SI Us Lips. 686.80o Acumen omnibus mentis operationibus inesse potest. Et ad verba quidem quod attinet, acutam rationem reddunta ambiguitas vi quando quis de Draconis le-sibus dixit Non bminissae t leges, sed DR ACONIS.
152쪽
NIS A MUS T. Bbet. II a3. aut quando Sceparnio apud P Lin V T. Rud Ll, aedes illustres vocat quas Venti perflabant. II. ἀντανακλασις suid ergo ista culpa Bνtitoruma minime illorum quidem,sed aliorum brutorum. CIC. ad Attis Epis. XIV, 4. III. παρονομα σta v. e. Inceptis haec amentium es, non amantium TER AEula. I. g. IV. πωρ λη τις PLAUT AL- maechm. IV, 3. Pallapadorem incutit. IV. Signifieationis mutatio. Sie ABDICARE alias dicuntur pa- tres filios acute ergo Alexander Philippumpatrem ab-Heasse dicitur C AE ID IV, io. Sic etiam si maritum imperiosae uxori dicas nupsisse aeutum hoc erit. V. allusio. Sic cum parasitus apud T E R. Phorm. 9.Chremetis amores Nausistratae uxori prodidisset, ct deprehensus Chremes uxorem formidaret, lepide S aeuis te ait parasitus: Exsequias Chremeti, quibus es commi ilum ire , iam tempus es, alludens ad formulam in fune . xibus solennem Allusio quoque in illis C IC pro Sex. Rostio Henio nunc ad aureum illud nomen tardisogonum. e Propositiones reddim aeutiores repugnantia a Fin o R. II 6L Nouam de Hannibale victoriam conamentus es Fabius, nolis pugnare. ΜARTIAL Epigτ. II, 8 4
Issem quum fugeret se Fanuius ipse peremis:
Hic, rogo, nonfurores, nemoriare moriyII, paradoxa FLOR. II, o Capuam Hannibali an nas tuisse III. Adfirmatio cum negatione coniunctare L IN. Panest. IV. trumque Gesar, moderate, ἐν
quodalibi tibi gratias agi non nis , o quod bie finis. IV.
ἐπάνοδος CIC pro Planci Cap. XXVIII. Gratiam qui re fert habet , qui habet, eo quod habet, refert. Felicillimitin hae in re fuit PVBLIM SYRI ingenrum, ei ius sententiae pleraeque omnes huius generis sunt. V. ἀντιμεταθεσις : Non ideo vicisse τἰderis, ut triumphises , sed triumpbare , quia vinceres. PLIN. Paneg. XVILVII. Allegoriae. Sic quum aliquis familiam suam, ium serum seminarium vocami acute Ca ex illa seminario, inquit, triumphorum non nisi arida fila tum reae retulisti VII Correctio, maxime quae fit per epitheton VELLE . ΔTER C His II, i. Caesar,
153쪽
Alexandro M.fUObrio. illimus sam Epist. IV. Aiah ιe enim non pueritia in nobis, sed puerilitas, remanet. VIII. Lusiis verborum: ENECA Ira I, 6. Satis sibi es magna ad peceandum ausa peccare. I D. LVItima suppliciaIceleribus vltimis ponat, nemo pereat,nis quem perire etiam pereuntis intersi. Ira T. Ehet. III, 11. 26. Dignum es mori,ontequam dignus sis mori IX.
Distributio sENECA D. I. Si volueris attendere, magna vitaepars elabitur male agentibus,maxima, nihil agentiabus tota aliud agentibus X. Comparatio Adopriavit te optDmus prineeps in suum; senatus in optimi cognomen Piam.
Panee LXXXVIII o cap. IV. Enituit aliquis in bello,sed obsolevit in pace otium toga, sed non o arma hone
runt reuerentiam iste terrore, alius amorem humanitate
captauit iste quaesitam domigloriam in publico, bie inimblieo partarn domiperdidit. XI. Similitudo. ita p=incipia censura es, eaque perpetua. PLIN. Paneg. XLm. XI. I aroemia. Sie si quis de Hannibale diemet Omnuhus malis Punicis ives granum putre i arguttissime hoe esset dimi meum ob aequivocationem M ALIS, tum ob pa-roemiam. XII. Allusio ad fabulam: a C. Diuin in Caerit. XVII fedrepente e vestigio ex homine tanquam Gli. quo Circaeo poculo crus es Verres. In tertia mentis operatione siue eniΘmemate plerae. que argutiae ex sophismatibus oriuntur vehiti. I. Ex aequivocatione. Tale est enthymema illud apud S V E T. Neron. XXXIX.
suis uegat Aeneae magna desirpe Neronem φ sulit bie matrem, sustulit iPepatrem. II. Ex figura dictioni, v. c. Mirum , nisi Anna haee in fine quoque sui esset similis. III. Ex fallacia compositionis diuisionis v e. vos victa victores impios occidi-sioces IV. Ex fallacia non caussae v. e. omnia, Caissoremis, s fiet, ut omnia vendas. in Ru Epigr. Et ita etiam ex reliquis fallaeiarum generibus facile nascentur acumina, si ingenium accesserit felicius. Nisi enim impetus quidam naturae adfuerit, facile in frigus ct affeEtationem degenerabunt. A quo vitio ne quidem ΕΜΜ. THESAURUS auere sibi satis potuit. CAR
154쪽
I. Fundamenta stili philosophiea. II. Qiii per illa intelligatura III. Qiiotuplicia sintra v. Ad conein . nandas periodos faei definitio. V. Et diuisio. Ι. Et caussae. VII. Nee non affectusis adiuncta. VlII. Itemque eontraria re conditiones. IX. Sententiae etiam e philosophia petendae. X. Fundamenta stili, quae integris argumentis inseruiunt. II. Oeus com munis quid φ XII. Quomodo elaboretur HL Vsus syllogismi oratorii. XIV. Qiii siti XV. Qitomodo elaboretur. XVI. Enthymema oratorium. I.
Reliquum est, ut de undamentis stili unda. PHILOSOΡHICI dicamus.
Quemadmodum enim fundamenta grammatica xrhetorica ad orationis structuram atque ornatum ita philosophica ad eiusdem materiam pertinent. Verba enim, quantumuis omata , in vanam abibunt loquacitatem, nisi selitentiae illis subsint, tanto verborum apparatu dignae. λ
a Praeclare hune locum tractant in C. esrai. I, is sese recentioribus VRET. Part. I Orat. IV ubi de philosophiae atque eloquentiae eoniunctione praeclare dusserit.
cultioris fundamenta voco, quaecunque sen per illa intentias
155쪽
Paullo latilis itaque hie patet bilosophiae nomen, quo
omnes diseiplina atque artes, materiam stilo suffecturas, intelligo. Praecipue tamen huc pertinent uic philosophia moralis , is natura opolitiea, quibus ea. rere haut posse eloquentem, omnes eruditi fatentur.
su tusi III Duorum vero generum sunt funda- υ menta philosophica. Alia enim singulariabus periodisj alia integris argumentis suppe ditant materiam. Ad amplo IV. Ad amplificandam orationem plurificando mum facit I DEFINITIO c quae, dicita , Vis non potest, quantum ornet orationem d)isitio. Definitione Vero non aliunde, quam ex philosophia, petendae sunt.
e Caue vero existimes, difinitiones illas voeabulis philosophicis haechnicis concinnatas,cultiori inserendas esse orationi. Tum demum placebunt,si verbis lectissiuiis ornatissimisque proserantur. Neque tamen oratores eam semper sectantur ακρι Θειαν , quam in philosophis exigimus, sed plerumque vel per aussas, vel per acciden, tia siue adiuncta, rem deseribunt Sic CICERO pro Cluent dicturus Milesiam quandam mulierem, partusbi medicamentis abacto, eapitis damnatam, elegante definitione filii utitur,atque hanc concinnat periodum: Nec iniuria, quae spem parentis, memoriam preminis,
subsidium generii heredem familiae, designatum emp. ciuem susulisset. Ex quo exemplo patet, plures non-minquam definitiones, aut si mauis descriptiones veluti per eongeriem acetimulari. Nec minus elegans est illa definitio in C. Philipp. I, ra. M autem gloria, Dus rectefactorum, magnorumque in rens meriporum.
quae cum optimi cuiusque , tum etiam multitudinislsimonio comprobatur.
156쪽
d Tria vero potissimum definitionum genera, in cultiis ore oratione commendantur. Primum rhetoribus vocatur ἄρνησιe alteriim αφαιρεμ tertium σύγκρισους I 'AΡNΗΣΙΣ siue NEGATI est, quum vera genera , verasque propietates tollimus C ICERO pro Citient. At quae mater quam coecam crudelitateo scelereferri videtis: cuius cupiditatem nuta unquam surpitudo retardavit, quae vitiis animi in deterrimas panes iura hominum conuertit omnia cuius ea sultitia, ω eam nemo hominem, ea vis, ut nemo feminam ea crudelitas , ut nemo matrem adpeliare possit. I. ΑΦΑΙ ΡΕΣΙΣ siue REMOTIO, quum res differentes tollimus, proprias subiimgimus. a C. hia in I ia. Credo enim vos homines nobiles , magna quaedamspectantes, non pecuniam, ut quidam nimis ere-
ulis pi intur, quoesemper ob amplissimo quoque euis missimo ne contemta es, non spes violentaso popula Romano minimeferendumpotentiam, sed earitatem e vitum ense iam concupisse es autem gloria laus recte factorum , e. III. ΣΥΓΚΡΙΣΙΣ siue CON TE N TIO, quum simul contraria siue opposita exis primimus. CIC mi . II, 44. Et nomen Dei dulceos, em saleslutarii. Sed interpacem oseruitutem plurimum interes. Pax es tranquiri libertas, seruiastis malorum omnium inremum, non modo besio, sed morte etiam repeliendum cons. VCHNER. do commul. rat. dicendi II, 3. I.
V. Nec minus ornatam periodum reddit na II DIVISIO e Saepe enim vel totum in
partes, vel genucin specieSpartitur orator, ut tanto uberior grauiorque fiat oratio. Optimas vero diuinones suppeditare philosophiam, f)nemo, nisi rerum omnium ignarus,
e Exemplum dabit VRET. Pan. I. Orat. VII. Dicturus is erat, philosophiam moralem non ad adparen
157쪽
teni, sed ad ad veram felicitatem esse comparatam Aa quum ex philosophia didici et adparentia illa bona, vel utilia, vel honesta, vel iucunda videri, diuisione illa utitur, atque inde hanc concinnat periodum mon. enim pbiloisophia id opes ac copiar, quae o saepe myssuseribus1uis exuro just, ct tam multis casibus eripip sunt; non honores rei eris, quae, quod concupierint, multi; quod adspernatussit, nemo unquam riveratus es; non quidquam denique proponit eiusmodi, quo careresne probro, stabundaresine gloria, liceat i fedeam, ad quam omnes adspirant, qua ibi votis omnibus
erepetunt, ad quam omnessuas actiones, omniaque consilia referunt, felicitatem. Non tamenis hie partes tantum enumerari, sed singillarum vel definitiones vel attributa quaedam recenseri solent. Si CICERO δε- . I,4 quum e Stoica philosophia didicisset, quatuor esse virtutes cardinales, prudentiam, iustitiam, Portitudinem, temperantiain: singularum definitiones una hac, eaque elegantiisima, periodo complectitur Sed omne quod bonesum est, id quatuor partium oritur ex aliqua arit enim in peripiebentia ueri, solertiaque versatur aut in hominum societate tuenda, tribuendoque suum cuique e rerum con- tractorum Lis aut in animi excelsi atqui inuicti magnitudine ac robore aut in omnium, quae funi, quaeque
dicuntur, ordineo modo, in quo ixes modestia θ --
at causis. VI. Sic etiam CAVS Sin rerum, ipsasque rationes δε argumenta oratori sussicit
philosophia: Iis vero quam maxime ad periodos caussales concinnandas opus est'
s philosophia enim quum sit solida veri boniqile eognitio, non solum το τ verum etiam τλλο τι inue- .stigat. Nam scire est rem per caussas nosse. h Periodi equitiles nascuntur, si propositiones suis muniuntur
158쪽
niuntur rationibus Rationes vero solidissimas suppe . ditat philosophia. Exemplo sit elegantissima periodus apud CICERON. de Amicit. XI. 'ropositio eius haec est: Nulla es excusatio peccati, samici,aussa peccaueris Eam hae solidissima ratione fulcit Nam quum conciliatrix amicitiae virtutis opinio fuerit dissicile es amicitiam manere, a virtute aefeceris.
VII. Sed&EFFECTUS LAD- 'IUNCTA rerum, quibus saepe egregie Lia χamplificatur periodus, e philosophia pe
u Mira est eiusmodi periodorum elegantia, si rem vehiti vivis oloribus depingere atque ob oculos ponere velis. Effecta enim &adjuncta,quum maxime incurrant in senisse, tam luculentam reddunt orationem, ut rem non audire nobis sed oculis usurpare videamur. Si MEN I t in de Irad, I. iracundiae turpitudineui exaggeraturus, esse citis S adiuncta suroris ct irae inter se conteni dit Nam vi furentium certa indicia sunt, auda o sui-nax uultus, tristis frons, riorva facies, citasus gradus, inquietae manus cosir es sus, crebra revehementius amyuspiriaci ita iraseentium eadem signa sint. Flagrarito micant oculi. multus in ore toto,ubor, exae suante ab imis praecordiis fanguine Gabia quatiuntur, dentes comprimuntur borrent ac subriguntur capilli, ni itus eoiactiis acsridens, articulorumse ipso torquen- si ιιm funus, gemitus mugitusque parum explanatis vocibus sermopraeruptus, ct complus saepius manus, pulsata mus pedibus, o totum concitum corpus, magnasque minasigens, foeda visu borrenda faeies, d prauantium se atque intumescentium. CIC EMG a Mavia suetudine orat pro M. Marcello c. III. Animum vincerecte itιdico.
VIII. Nec minus CONTRARI Ah MI - CONDITIONES, i quibus ad constru- endas periodos saepe opus est, e philosophia φ
159쪽
L Sie praeelare sapientianais curiositatem seiungit C I C. de Finib. V, 18. Oinnia quidem scire, cuiusque modi Hi, cupere, curiosorum duci vero malosum rerum contemplatione ad cupiitatem scientiae , summorum virorum sputandum. In eonditionibus'itantum momenti si positum nen o ignorat. Quidquid enim adsitanari negarique potest, non absolute, sed certa sub conditione verum est. Qilaenam vero sint singulariim veritatum conditiorieg, id quidem philosophia docet. Sic CIC. de o c. I, 29. ostensurus, qua conditione iocari liceat Ludo autem e loco, inquit, uti illo quidem licet, sed fleui somno T quietibusceteris, tum, quum grauibus seriisque rebus satisfecerimus.
Smυηt- . Idem dicendum de SENTENTI- .hi S 1 m)quae Vix ullam vel venustatem vel di-phisp.ra, gnitatem habent, nisi ex intima philosophia
dae depromantur. Sane, qui maxime ob sententiarum grauitatem eoneinis nitatemque commendantur, philosophi fueriint, velut e Graecis EPICHARMUM EURIPIDES , e Latinis S E NEC A SPLINIVS Nec praetermiti tendae tamen bie sunt, quas supra P. I. cap. II. . so . de ENECAE sententiis dedimus , obserua
Funda X. Sed haec quidem praecipua sunt sun- , ... dainentastili, quae singularibus periodis simp- ,. . peditant materiam. Proximum est, ut et ea,
risinserat quae integris argumentis Interuiunt, Con11-unt. Geremus. Et horum quidem tria sunt, L
160쪽
neralior, quae deinde ad hypothesin accommodatur. p
in Diei non potest, quantum eiusmodi loci ommunes oris nent orationem. Hinc vix ulla CICERONI sex. stat oratio paullo diligentius scripta, cui non loeus comnia inti quidam inoralis intextus sit. Sie. e. g. in oratione pro Sex. Roscio Cap. XVI. ct XVIII eleganter disserit. de laudibus vitae rusticae cap. XXIII. XXIV. praeclare ex philosoplva morali disputat, possitne parricida tranquillo animo esse se an tam nefandum erimen
praesumatura In oratione pro T Annio Milone eap. VI. tractatur locus communis de moderamine ineulpatae tutelae. In orat pro Marcella cap. II sequentibus deis monstrat, maiorem esse clementiae, quam eruin bel. lo gestaruo laudem. Talium locorum omnitinium plenae sunt CICERONIS, PLINII h recentio. rima quoque oratorum, veluti, VI E TI, ΜΑ IOAR AG H, is VCHNERI orationes.
Q Nonnunquam politica themata intexuntur iurat . , ζω
Sie Ca C E in orat pro Sex. Roscio XX, eleganter disputat, qua lege accusatores tolerandi sint in republi-ec Plura oeeurrunt in V CHNERI Panegyricis. Exempli loco esse poterit oratio V. bip. 33 disserit de studiis iiivenilibus principum; pag. 3s de utilitate peregrinationum, p. 36. de virtute uxoris prineipis p. I39. an quis suam sibi possit fingere fortunam e.
p Paullo aliter itaque loci communis vocabilium accipit APHTHON. Progymn. VII, I dum eum vocat λόγον ροτικο τῶν προσίντω τινὶ καλ- ἡ κακῶν,
orationem augentem ea, quae in aliquo sunt bona vel mola. Alius enitnest locus communis rasoritis, deinito nos hoc loco amnis progrmvasematicus , de quo A PH-WH Oma V s agit.
XII. Ceterum locus communis quisque suomodo constat THESI MAETIOLOGIA. Ac elisiar